Sayıştay 6. Dairesi 49429 Kararı - Belediyeler ve Bağlı İdareler Personel Mevzuatı

Temyiz Karar Detayı

İletişim Bilgileri

• Kamu İdaresi: Belediyeler ve Bağlı İdareler

• Yılı: 2018

• Daire: 6

• Dosya No: 49429

• Tutanak No: 55984

• Tutanak Tarihi: 18.10.2023

• Konu: Personel Mevzuatı ile İlgili Kararlar

KARAR

Konu: Sözleşmeli tercüman kadrosuna mevzuat hükümlerine aykırı olarak yapılan atama.

2. 184 İlam sy Daire Kararının 9’uncu maddesiyle, Sözleşmeli tercüman kadrosunda mevzuat hükümlerine aykırı olarak, en az B düzeyinde KPDS veya dengi yabancı dil bilgisine sahip olduğuna dair belge olmadığı halde istihdam edilen . . . ’e tercüman kadrosu için yapılan ödemeler sonucu toplam . . . TL kamu zararının sorumlulara ödettirilmesine hükmedilmiştir. Kararda sorumlu tutulanlar: . . . ’ün atamasını olura arz eden insan kaynakları ve eğitim dairesi başkanı, uygun görüşle arz eden ve kurum adına sözleşmeleri imzalayan genel sekreter yardımcısı, olur veren genel sekreter, harcama yetkilisi ve gerçekleştirme görevlisidir.

Temyiz Dilekçesi

Daire Kararında sorumlu tutulan ... (İnsan Kaynakları ve Eğitim Dairesi Başkanı) tarafından yapılan temyiz başvurusuna esas dilekçede özetle:

Daire Kararının 9’uncu maddesinin Kaldırılmasının talep edildiği,

... ile Tercüman kadro karşılığı sözleşme imzalandığında 09.07.2014 tarihinde Mütercim-Tercümanlık Lisans programından mezun olduğu görüldüğü, kendisinin KPDS B düzeyinde yabancı dil bilgisine sahip olduğunu beyan ettiği, Kişi 2015 yılından itibaren Belediyede hizmet alımı yoluyla çalıştığı, KHK kapsamında kadroya geçebilecek personel şartlarına sahip iken ve Belediyenin yurtdışı programlarında görev yapması ve kamu personeli statüsünde olmaması nedeniyle sorunlar yaşandığından ve hizmet alımı yoluyla görev yapan kişinin, sözleşmeli olarak istihdam edilmesi arasında ücret açısından fark bulunmadığından kamu zararı oluşmadığı düşünüldüğü, 2018 Sayıştay denetimi esnasında istenen belgenin kişi tarafından ibraz edilememesinden dolayı, 31.12.2018 tarihinde Tercüman olarak yapılan sözleşmenin sonlandırıldığı,

Adı geçen kişinin tercüman olarak istihdam edildiği, kendisine bu hizmeti karşılığı olarak tercüman kadrosuna tekabül eden ödemeler yapıldığı, Bu duruma göre; anılan kişiye yapılan ödemenin kamu zararı olarak değerlendirilmesinin hukuken mümkün olmadığı, Dolayısıyla 5018 sayılı Kanunun 71. maddesindeki çerçevesinde kamu kaynağında herhangi bir eksilmeye neden olunmadığı, Kamu zararı oluşmadığı,

İfade edilerek Daire Kararının Kaldırılmasına karar verilmesi talep edilmektedir.

Başsavcılık Mütalaası

Daire Kararında sorumlu tutulan ... (İnsan Kaynakları ve Eğitim Dairesi Başkanı) tarafından yapılan temyiz başvurusu üzerine verilen Başsavcılık Mütalaasında:

“5393 sayılı Belediye Kanununun 49 uncu maddesine göre tam zamanlı tercüman kadrosunda sözleşmeli personel olarak istihdam edilen ...'ün ... Üniversitesi Fen Edebiyat Fakültesi Mütercim - Tercümanlık (Almanca) bölümünden mezun olduğu ancak ilgilinin en az B düzeyinde KPDS veya dengi yabancı dil bilgisine sahip olduğuna dair belgeye sahip olmadığı, İlgilinin 2015 yılından itibaren Belediyede hizmet alımı yoluyla çalıştığı, KHK kapsamında kadroya geçebilecek personel şartlarına sahip iken Belediyenin yurtdışı programlarında görev yapması ve kamu personeli statüsünde olmaması nedeniyle sorunlar yaşandığı, hizmet alımı yoluyla görev yapan kişi ile sözleşmeli olarak istihdam edilmesi arasında ücret açısından fark bulunmadığı, 31.12.2018 tarihinde tercüman olarak yapılan sözleşmesinin sonlandırıldığı, İlamda adı geçenden tercümanlık hizmeti alınmadığına dair bir tespitin bulunmadığını, İlgilinin tercüman olarak istihdam edilmesi karşılığında kendisine ücret ödendiği, dolayısıyla anılan kişiye yapılan bu ödemelerin kamu zararı olarak değerlendirilmesinin mümkün olmadığı düşünülmektedir.

Belirtilen nedenlerle, talebin kabul edilerek İlamda yer alan tazmin hükmünün sorumlular üzerinden kaldırılmasına karar verilmesinin uygun olacağı mütalaa olunmaktadır.”

Denilmektedir.

Duruşma sırasında ... tarafından temyiz dilekçesinde yer alan iddialar dolayısıyla Daire Kararının Kaldırılması talep edilmiştir. Esasa itiraz edilmekle birlikte ... tarafından Daire Kararında hükmedilen kamu zararının yasal faiziyle birlikte tahsil edildiğine dair ... Büyükşehir Belediyesi Mali Hizmetler Dairesi Başkanlığının 01.10.2021 tarih ve 8626 alındı no.lu (046732) tahsilatı gösterir belgesi Kurul Başkanlığına ibraz edilmiştir. Adı geçen sorumlu tarafından ayrıca belirtilen tahsilatı gösterir 01.10.2021 tarih ve 27874 no.lu muhasebe işlem fişi Kurul Başkanlığına sunulmuştur. (Tahsilat, Daire Karar tarihinden sonra yapılmıştır.)

Duruşmaya Kamu İdaresi (Belediye) adına I.Hukuk Müşaviri Av.... katılmıştır. Av.... tarafından sorumluların savunmalarında ve temyiz dilekçelerinde yer alan hususların aynen geçerli olduğu ifade edilerek Daire Kararının Kaldırılması talep edilmiştir.

Duruşma sırasında Savcı tarafından yazılı görüşte yer alan gerekçeyle Daire Kararının Kaldırılmasının uygun olacağı belirtilmiştir.

Duruşma talebinde bulunan ..., Kamu İdaresi (Belediye) adına I.Hukuk Müşaviri Av.... ile Sayıştay Savcısının sözlü açıklamalarının dinlenmesinden ve dosyada mevcut belgelerin okunup incelenmesinden sonra,

GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ:

184 İlam sy Daire Kararının 9’uncu maddesiyle, Sözleşmeli tercüman kadrosunda mevzuat hükümlerine aykırı olarak, en az B düzeyinde KPDS veya dengi yabancı dil bilgisine sahip olduğuna dair belge olmadığı halde istihdam edilen ...’e tercüman kadrosu için yapılan ödemeler sonucu toplam ... TL kamu zararının sorumlulara ödettirilmesine hükmedilmiştir. Kararda sorumlu tutulanlar: ...’ün atamasını olura arz eden insan kaynakları ve eğitim dairesi başkanı, uygun görüşle arz eden ve kurum adına sözleşmeleri imzalayan genel sekreter yardımcısı, olur veren genel sekreter, harcama yetkilisi ve gerçekleştirme görevlisidir.

Esas yönünden inceleme

Somut uygulama

... ... Üniversitesi Fen Edebiyat Fakültesi Mütercim- Tercümanlık (Almanca) bölümünden 2014 yılında mezun olmuştur. Adı geçen 2015 yılından 31.12.2018 tarihine kadar Belediyede hizmet alımı yoluyla çalışmıştır.

... en az B düzeyinde KPDS veya dengi yabancı dil bilgisine sahip olduğuna dair belgeye sahip değildir.

(... 27.11.2019 tarihinde dil sınavına girerek gerekli dil puanını aldıktan sonra Belediye ile bu kişi arasında tekrar sözleşme imzalanmıştır.)

Mevzuat

5393 sayılı Belediye Kanununun “Norm kadro ve personel istihdamı” kenar başlıklı 49’uncu maddesinin üçüncü fıkrası aşağıdadır:

“Belediye ve bağlı kuruluşlarında, norm kadroya uygun olarak çevre, sağlık, veterinerlik, teknik, hukuk, ekonomi, bilişim ve iletişim, plânlama, araştırma ve geliştirme, eğitim ve danışmanlık alanlarında avukat, mimar, mühendis, şehir ve bölge plâncısı, çözümleyici ve programcı, tabip, uzman tabip, ebe, hemşire, veteriner, kimyager, teknisyen ve tekniker gibi uzman ve teknik personel yıllık sözleşme ile çalıştırılabilir. Sözleşmeli personel eliyle yürütülen hizmetlere ilişkin boş kadrolara ayrıca atama yapılamaz. Bu personelin, yürütecekleri hizmetler için ihdas edilmiş kadro unvanının gerektirdiği nitelikleri taşımaları şarttır. ...”

49’uncu maddenin beşinci fıkrasında: “Üçüncü ve dördüncü fıkra hükümleri uyarınca çalıştırılacak personele her ne ad altında olursa olsun sözleşme ücreti dışında herhangi bir ödeme yapılmaz ve ücret mahiyetinde aynî ya da nakdî menfaat temin edilmez. Bu personel hakkında bu Kanunla düzenlenmeyen hususlarda vize şartı aranmaksızın 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun 4 üncü maddesinin (B) fıkrasına göre istihdam edilenler hakkındaki hükümler uygulanır. …” denilmektedir.

22.02.2007 tarih ve 26442 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren Belediye ve Bağlı Kuruluşları ile Mahalli İdare Birlikleri Norm Kadro İlke ve Standartlarına Dair Yönetmeliğin “Sözleşmeli personel” kenar başlıklı 21’inci maddesi aşağıdadır:

“(1) Belediye ve bağlı kuruluşlarında, norm kadroya uygun olarak 5393 sayılı Kanunun 49 uncu maddesinin üçüncü fıkrasında sayılan unvanlardaki personel yıllık sözleşme ile çalıştırılabilir.

(2) Sözleşmeli personel eliyle yürütülen hizmetlere ilişkin boş kadrolara ayrıca atama yapılamaz. Bu madde hükümlerine göre çalıştırılacak personel için İçişleri Bakanlığı tarafından unvanlar itibarıyla getirilecek sınırlamalara uyulur. (3) Bu personel hakkında, 5393 sayılı Kanunda düzenlenmeyen hususlarda vize şartı aranmaksızın 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun 4 üncü maddesinin (B) fıkrasına göre istihdam edilenler hakkındaki hükümler uygulanır. Bu personele ait sözleşme örnekleri sözleşmenin imzalanmasını izleyen 30 gün içinde İçişleri Bakanlığına (Mülga ibare:RG-10/4/2014-28968) (...) gönderilir. (4) Mahalli idare birliklerinde ise 5355 sayılı Kanunun 22 nci maddesinin beşinci fıkrası hükümlerine göre işlem yapılır.”

06.06.1978 tarih ve 7/15754 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile yürürlüğe giren Sözleşmeli Personel Çalıştırılmasına İlişkin Esasların 15’inci maddesinde: “(Değişik: 22/11/2010-2010/1169) Esaslara Sözleşmeli Personel Pozisyon Unvanları ile Asgari Nitelikleri Gösterir (4) sayılı Cetvel eklenmiştir. Bu cetvelde belirtilenler dışında sözleşmeli personel pozisyonları kullanılamaz ve talepte bulunulamaz. Kurumlar, söz konusu cetvelde belirlenen asgari niteliklere, hizmetin gereği ilave nitelikler belirleyebilirler.” denilmektedir.

Esaslara ekli 4 sayılı Cetvelde mütercim-tercüman kadrosu için yükseköğretim kurumlarının en az lisans düzeyinde eğitim veren ilgili bölümlerinden mezun olmak ve en az B düzeyinde KPDS veya dengi yabancı dil bilgisine sahip olmak şartı aranmaktadır.

Esasların “Sınav şartı” kenar başlıklı Ek 2’nci maddesinin yedinci fıkrasında: “3/7/2005 tarihli ve 5393 sayılı Belediye Kanununun 49 uncu maddesi ve bu maddeye yapılan atıflara istinaden istihdam edilecek sözleşmeli personelin hizmete alınmasında bu madde hükümleri uygulanmaz.” düzenlemesi yer almaktadır.

5018 sayılı Kanunun 71’inci maddesinin ilk fıkrasında “Kamu zararı; kamu görevlilerinin kasıt, kusur veya ihmallerinden kaynaklanan mevzuata aykırı karar, işlem veya eylemleri sonucunda kamu kaynağında artışa engel veya eksilmeye neden olunmasıdır.” denilmektedir. Maddenin ikinci fıkrasının g-bendinde “Mevzuatında öngörülmediği halde ödeme yapılması” kamu zararının belirlenmesinde esas alınan haller arasında sayılmıştır.

Değerlendirme

Tercüman için aranacak şartların ne olduğu konusunda 5393 sayılı Kanun’un 49’uncu maddesinde yürütecekleri hizmetler için ihdas edilmiş kadro unvanının gerektirdiği nitelikleri taşımaları gerektiği ile Devlet Memurları Kanunu’nun 4’üncü maddesinin (B) fıkrasına göre istihdam edilenler hakkındaki hükümlerin uygulanacağı belirtilmiştir. 657 sayılı Kanun’un 4’üncü maddesinin (B) fıkrasına göre istihdam edilecek sözleşmeli personel hakkında 7/15754 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile yürürlüğe giren Sözleşmeli Personel Çalıştırılmasına İlişkin Esaslara bakılması gerekmektedir.

Yukarıda belirtilen düzenlemelere göre 5393 sayılı Kanunun 49’uncu maddesine göre istihdam edilecek sözleşmeli personelde vize ve sınav hariç 06.06.1978 tarih ve 7/15754 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile yürürlüğe konulan Sözleşmeli Personel Çalıştırılmasına İlişkin Esaslarda yer alan hükümler uygulanacaktır.

Esasların ekinde yer alan 4 sayılı Cetvelin A -Sözleşmeli Personel Pozisyon Unvanları İle Asgari Nitelikleri Gösterir Cetvelde, tercüman için istenen nitelikler, “Yükseköğretim kurumlarının en az lisans düzeyinde eğitim veren ilgili bölümlerinden mezun olmak ve en az B düzeyinde KPDS veya dengi yabancı dil bilgisine sahip olmak. ” şeklinde belirtilmiştir. Buna göre tercüman olarak istihdam edilecek kişinin, yükseköğretim kurumlarının en az lisans düzeyinde eğitim veren ilgili bölümlerinden mezun olması ve en az B düzeyinde KPDS veya dengi yabancı dil bilgisine sahip olması gerekmektedir.

Dosya kapsamından, ...’ün tercüman kadrosunda sözleşmeli personel olarak çalıştırılması için ....2017 tarihli olur alındığı, ilk sözleşmesinin ....2017 tarihinde imzalandığı, 2018 yılı için geçerli sözleşmenin ise ....2018 tarihinde imzalandığı, 09.07.2014 tarihinde ... Üniversitesi Fen Edebiyat Fakültesi Mütercim-Tercümanlık (Almanca) bölümünden mezun olan ...’ün En az B düzeyinde KPDS veya dengi yabancı dil bilgisine sahip olduğuna dair belgenin bulunmadığı anlaşılmıştır. Dolayısıyla, ...’ün tercüman için gerekli En az B düzeyinde KPDS veya dengi yabancı dil bilgisine sahip olduğuna dair belge şartı tutmadığından sözleşmeli personel olarak çalıştırılması mevzuata aykırıdır.

Dolayısıyla Daire Kararının hukuka uygun olduğu anlaşılmıştır.

BU İTİBARLA, yukarıda belirtilen gerekçeyle, 752 Karar-184 İlam numaralı Daire Kararının 9’uncu maddesi hukuka uygun olduğundan, Daire Kararının 9’uncu maddesinin TASDİKİNE (Temyiz Kurulu ve ....Daire Başkanı ..., üyeler ..., ..., ..., ..., ...’in aşağıda yer alan karşı oy gerekçesine karşı), oy çokluğuyla,

6085 sayılı Kanunun 57’nci maddesi gereği bu Kararın yazılı bildirim tarihinden itibaren on beş gün içerisinde Sayıştayda karar düzeltilmesi yolu açık olmak üzere,

Karar verildiği 18.10.2023 tarih ve 55984 sayılı tutanakta yazılı olmakla işbu ilam tanzim kılındı.

(Karşı oy gerekçesi

Temyiz Kurulu ve ....Daire Başkanı ..., üyeler ..., ..., ..., ...’in karşı oy gerekçesi

Daire Kararının gerekçesinde:

Tercüman için aranacak şartların ne olduğu konusunda 5393 sayılı Kanun’un 49’uncu maddesinde yürütecekleri hizmetler için ihdas edilmiş kadro unvanının gerektirdiği nitelikleri taşımaları gerektiği ile Devlet Memurları Kanunu’nun 4’üncü maddesinin (B) fıkrasına göre istihdam edilenler hakkındaki hükümlerin uygulanacağı belirtilmiştir. 657 sayılı Kanun’un 4’üncü maddesinin (B) fıkrasına göre istihdam edilecek sözleşmeli personel hakkında 7/15754 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile yürürlüğe giren Sözleşmeli Personel Çalıştırılmasına İlişkin Esaslara bakılması gerekmektedir.

Yukarıda belirtilen düzenlemelere göre 5393 sayılı Kanun’un 49’uncu maddesine göre istihdam edilecek sözleşmeli personelde vize ve sınav hariç 06.06.1978 tarih ve 7/15754 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile yürürlüğe konulan Sözleşmeli Personel Çalıştırılmasına İlişkin Esaslarda yer alan hükümler uygulanacaktır.

İfadeleri yer almaktadır.

...’e yapılan maaş ödemesini gösterir 2018 yılına ait bordrolarda bu kişinin unvanı tercümandır. Sorumlunun temyiz başvurusunda da adı geçen kişinin 2018 yılında tercüman olarak sözleşmeli çalıştığı belirtilmektedir.

Daire Kararı incelendiğinde:

İlk olarak: Daire Kararında 06.06.1978 tarih ve 7/15754 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile yürürlüğe konulan Sözleşmeli Personel Çalıştırılmasına İlişkin Esasların ekinde yer alan 4 sayılı cetvelde aranan “en az B düzeyinde KPDS veya dengi yabancı dil bilgisine sahip olmak” koşulunun sağlanmadığı gerekçesiyle kamu zararı oluştuğuna hükmedilmiştir. Daire Kararında, adı geçen kişinin görevi ifa etmediği veya kusurlu ifa ettiği yönünde bir tespit bulunmamaktadır.

İkinci olarak: Daire Kararında, ...’e yapılan ödemenin tamamının kamu zararı oluşturduğu yönünde hüküm kurulduğu görülmektedir.

Somut uygulama mevzuat kapsamında incelendiğinde öncelikle belirtilmelidir ki, tercüman olarak sözleşmeli istihdam edilen adı geçen kişinin yukarıda belirtilen mevzuat gereği “en az B düzeyinde KPDS veya dengi yabancı dil bilgisine sahip olmak” koşulunun sağlaması gerekmektedir. Bu koşulun sağlanmaması hukuka aykırılık teşkil etmektedir. Daire Kararında, belirtilen hukuka aykırılık dolayısıyla kamu zararı oluştuğu hükmü verilmiştir.

Bununla birlikte Daire Kararında yer alan hüküm hukuka uygun değildir. “En az B düzeyinde KPDS veya dengi yabancı dil bilgisine sahip olmak” koşulunun sağlanmaması hukuka aykırılık sonucunu doğurmaktadır. Ancak her hukuka aykırılık hali 5018 sayılı Kanunun 71’inci maddesi kapsamında kamu zararını sonuç vermemektedir. Zaten Daire Kararında da B-düzeyinde dil belgesine sahip olmamak dolayısıyla kamu zararı bulunduğu hükmü verilirken 5018 sayılı Kanunun 71’inci maddesinden bahsedilmemiştir. Yani Daire Kararının gerekçesinde somut uygulamanın 5018 sy K.m.71’de belirtilen hangi hal dolayısıyla kamu zararı oluşturduğu irdelenmemiştir.

Belirtilmelidir ki, adı geçen tercümanın dil bilgisi düzeyi, görevini ifa etme yeterliliğiyle doğrudan ilgili olması nedeniyle esaslı öneme sahiptir. Bununla birlikte, yukarıda da ifade edildiği üzere, Daire Kararında, adı geçen kişinin görevi ifa etmediği veya kusurlu ifa ettiği yönünde bir tespit bulunmamaktadır.

Özetle, en az B-düzeyinde dil belgesine sahip olmamak dolayısıyla oluşan hukuka aykırılık hali, tek başına, adı geçen tercümana ödenen tutarın tamamının kamu zararı olmasını sonuç vermez.

Bu İtibarla, somut uygulamada hukuka aykırılık hali bulunmakla birlikte, bu hukuka aykırılık halinin mevcut tespitler doğrultusunda kamu zararını sonuç vermediği gerekçesiyle, 752 Karar-184 İlam sayılı Daire Kararının 9’uncu maddesinin Kaldırılması gerekir.

Üye ...’un karşı oy gerekçesi

184 sayılı İlamın 9’uncu maddesiyle; sözleşmeli tercüman kadrosunda mevzuat hükümlerine aykırı olarak, en az B düzeyinde KPDS veya dengi yabancı dil bilgisine sahip olduğuna dair belge olmadığı halde istihdam edilen ...’e tercüman kadrosu için yapılan ödemeler sonucu oluşan kamu zararının sorumlulara ödettirilmesine hükmedilmiştir.

Sorumlunun temyiz dilekçesinde; söz konusu personelin 2015 yılından itibaren Belediyede hizmet alımı yoluyla çalıştığı, KHK kapsamında kadroya geçebilecek personel şartlarına sahip iken ve Belediyenin yurtdışı programlarında görev yapması ve kamu personeli statüsünde olmaması nedeniyle sorunlar yaşandığından ve 2018 yılında hizmet alımı yoluyla istihdamı değil sözleşmeli personel statüsünde istihdamının uygun görüldüğü, ayrıca, ilgili personelin, sözleşmeli olarak istihdam edilmesi ile hizmet alımı suretiyle istihdam edilmesi arasında ücret açısından fark bulunmadığı ifade edilmektedir.

Temyiz dilekçesinde belirtildiği üzere, ilgili personelin 2018 yılında sözleşmeli personel olarak olmasa dahi hizmet alımı suretiyle zaten istihdam edilecek olması kamu zararını ortadan kaldırıcı niteliktedir. Bu haliyle tazmin hükmü yerinde değildir.

Bu nedenle, sorumlunun itirazı kabul edilerek tazmin hükmünün Kaldırılması gerekir.)