Sayıştay 6. Dairesi 49427 Kararı - Belediyeler ve Bağlı İdareler Personel Mevzuatı

Temyiz Karar Detayı

İletişim Bilgileri

• Kamu İdaresi: Belediyeler ve Bağlı İdareler

• Yılı: 2018

• Daire: 6

• Dosya No: 49427

• Tutanak No: 55997

• Tutanak Tarihi: 18.10.2023

• Konu: Personel Mevzuatı ile İlgili Kararlar

KARAR

Konu: Belediye personelinin görevde yükselme sınavına girmeden ve su kanalizasyon idaresinde kısa süreli görevlendirmenin ardından Belediyede şube müdürü kadrosuna atanması

1. 184 İlam sy Daire Kararının 53’üncü maddesiyle, . . . Büyükşehir Belediyesinde memur olarak görev yaparken . . . . 2016 tarihinde . . . Su ve Kanalizasyon İdaresi Genel Müdürlüğündeki (. . . ) şube müdürü kadrosuna naklen ve sınava girmeden atandıktan sonra . . . . 2016 tarihinde naklen tekrar Büyükşehir Belediyesinde şube müdürü kadrosuna atanan . . . ’nin, bu atamasının mevzuata aykırı olması sonucu oluşan . . . TL kamu zararının sorumlulara ödettirilmesine hükmedilmiştir. Kararda sorumlu tutulanlar: Atanma işlemini teklif eden, arz eden, atamaya olur veren kamu görevlileridir.

Temyiz Dilekçesi

Daire Kararında yer alan sorumlular ... (Genel Sekreter) ve ... (Genel Sekreter Yardımcısı) tarafından ayrı ayrı temyiz başvurusunda bulunulmuştur. Sorumluların temyiz başvurularına esas dilekçelerde özetle:

Daire Kararının 53’üncü maddesinin Kaldırılmasının talep edildiği,

...’nin üniversite mezunu olduğu, ....2016 tarihinde ... Büyükşehir Belediyesi Su ve Kanalizasyon İdaresi Genel Müdürlüğünde şube müdürlüğü kadrosuna atanmışken daha sonra naklen ... Büyükşehir Belediyesine geçiş yaptığı,

...’nin ... Büyükşehir Belediyesi Su ve Kanalizasyon İdaresi Genel Müdürlüğünde, 2560 sayılı Özel Kanun olan İSKİ Kanunu hükümlerine göre şube müdürü kadrosuna atandığı, Mevzuata uygun olarak şube müdürü olduğu, ...’da yapılan işlemle ilgili atama işlemini yapan yetkililerin savunması alınmadan, yapılan atama işleminin hukuka aykırılığı değerlendirilerek atama işlemi yok hükmünde kabul edilmesinin hukuka aykırı olduğu,

2560 sayılı İSKİ kanuna tabi ... Genel Müdürlüğünün, kamu tüzel kişiliği olan, müstakil bütçeli, ... Büyükşehir Belediyesinin bağlı kuruluşu olduğu,

Sayıştay Genel Kurulu İçtihadı Birleştirme Kurulunun 01.12.2011 tarih ve 2011/1 esas ve 5333/1 karar numaralı kararında ifade edildiği gibi 2560 sayılı kanunda İSKİ Genel Müdürlüğünün Büyükşehir Belediyesine bağlı olduğunun zikredilmesinin onun müstakil genel müdürlük niteliğini ortadan kaldırmadığı, Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğü ve Karayolları Genel Müdürlüğü gibi kurumların 5018 sayılı kanunda ayrı cetvelde düzenlenmiş olmasına rağmen söz konusu kurumların teşkilat kanunlarında Orman ve Su İşleri Bakanlığına ve Ulaştırma Bakanlığına bağlı olduklarının belirtildiği buna rağmen mezkûr kurumların daima ve tereddütsüz bir şekilde müstakil genel müdürlük olarak kabul edildiği, bütçesi müstakil olan ve belediyeden ayrı bir kamu tüzel kişiliği bulunan Kurumun, müstakil bir Genel Müdürlük olarak kabul edilmesi gerektiği Sayıştay Genel Kurulu İçtihadı birleştirme kararında ifade edildiği,

5018 sayılı yasa hükümlerine göre ... Genel Müdürlüğünün 2006 yılından itibaren Sayıştay Denetimine tabi olduğu, Ülkemizdeki 30 adet Su ve Kanalizasyon İdaresi Genel Müdürlüğünün bir kısmının 2006 yılından itibaren, 6360 sayılı kanunla kurulan Büyükşehir Belediyelerinin bağlı kuruluşları olan Su ve Kanalizasyon İdaresi Genel Müdürlüklerinin de 2012 yılından itibaren Sayıştay denetimine tabi olduğu,

Farklı tüzel kişiliği olan bir genel müdürlüğün Büyükşehir Belediyesinin bir birimi gibi değerlendirilerek, atama işleminin yok hükmünde kabul edilmesi ile usulde hata yapıldığı,

2. Sayıştay Savcı Mütalaası ile Daire Kararında 2 üyenin karşı oyunda, yapılan işlemlerin mevzuata uygun olduğu ve kamu zararı oluşmadığının belirtildiği,

Sayıştay Savcısı tarafından kurum zararı olmadığı, yapılan işlemin hukuka uygun olduğu yönünde mütalaa verildiği,

Tazmin kararına karşı iki üyenin karşı oy kullandığı, karşı oyda “İlgilinin 657 sayılı Devlet Memurları Kanunun 74. Maddesinde belirtilen bulundukları sınıftan veya öğrenim durumları itibariyle girebilecekleri sınıftan bir kadroya nakillerin mümkündür.” Hükmü ile Mahalli İdareler Personelinin Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Esaslarına Dair Yönetmeliğin Ek 2’nci maddesinde belirtilen “ Diğer kamu kurum ve kuruluşlarında görev yapanlardan, bu yönetmelikte belirtilen aynı ünvana, bu ünvanın bulunduğu aynı alt gruptaki diğer unvanlara genel hükümlere göre naklen atama yapılabilir. Ancak; müdür, şube müdürü ve aynı düzeydeki diğer görevlere atanacaklardaki ilgili unvan için belirtilen öğrenim şartı aranır.” hükmüne istinaden atamanın naklen atama ile ilgili hükümlere uygun olduğu gerekçesiyle tazmin görüşüne katılmadıkları,

Savcı mütalaası ve karşı oy gerekçesi doğrultusunda, DANIŞTAY 5’İNCİ DAİRESİnin konuya ilişkin karar verdiği,

Yapılan atama işleminin 657 sayılı Devlet Memurları Kanunun 74. Maddesine uygun olduğu,

3. 30 adet büyükşehir belediyesinin tamamında Mahalli İdareler Personelinin Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Esaslarına Dair Yönetmelik hükümleri titizlikle uygulanırken, bağlı genel müdürlükler olan su ve kanalizasyon idaresi genel müdürlüklerinin büyük kısmında 02.07.2020 tarihine kadar yönetmelik hükümlerinin uygulanmadığı,

Danıştay 5. Dairesinin, Mahalli İdareler Personelinin Görevde Yükselme ve Ünvan Değişikliği Esaslarına Dair Yönetmelik hükümlerinin İSKİ Genel Müdürlüğünde uygulanıp uygulanmayacağı hususunda vermiş olduğu karar sebebiyle başta İSKİ olmak üzere su ve kanalizasyon idaresi genel müdürlüklerinin bu yönetmeliği uygulamadığı,

a) Yargı Kararı sebebiyle uygulanmadığı, Danıştay 5. Daire kararında İSKİ’nin Mahalli İdareler Personelinin Görevde Yükselme ve Ünvan Değişikliği Esaslarına Dair Yönetmelik hükümlerini uygulamaması, 2560 sayılı İSKİ Kanunundaki özel hükümlere göre atama yapılması sebebiyle, Tüm Belediye ve Yerel Yönetim Hizmetleri Emekçileri Sendikası yönetmelik hükümlerinin uygulanmadığı gerekçesiyle İSKİ Genel Müdürlüğüne açılan dava ile alakalı olduğu, … 10. İdare Mahkemesinin '‘2560 sayılı Kanunun 12. maddesinde İSKİ Genel Müdürlüğünde görev yapan personele yönelik özel bir düzenlemenin bulunması diğer taraftan devlet memurlarının Görevde Yükselme Esaslarına Dair Yönetmeliğinin 2. Maddesinde belirtilen bu yönetmeliğin ÖZEL KANUNLARDAKİ HÜKÜMLER SAKLI KALMAK KAYDIYLA uygulanacağı düzenlemesi nedeniyle davacı sendikanın yapmış olduğu başvurunun reddedilmesine yönelik tesis olunan dava konusu işlemde mevzuata ve hukuka aykırılık bulunmamaktadır. Açıklanan nedenlerle davanın reddine” denilerek karar verdiği, Bu kararın Danıştay 5. Dairesi tarafından Onandığı (EK-1),

b) 2560 sayılı İSKİ Kanununun Özel Kanun olduğu, Danıştay 5. Dairesinin özel kanunda ayrıntılı düzenleme olduğunu da kabul ederek İSKİ Kanununun öncelikle uygulanacağına karar verdiği, Doktrinde aralarında çatışma olan kurallar arasında altlık ’üstlük ilişkisi varsa lex superior esasına göre sorunun çözümlendiği,

Somut uygulamada Danıştay’ın lex specialis olarak kabul ettiği İSKİ Kanunu varken, normlar hiyerarşisinde altta olan Mahalli İdareler Personelinin Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Esaslarına Dair Yönetmeliğin öncelikle uygulanmaması gerektiği, Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Esaslarına Dair Yönetmelikte yer alan,” özel kanunlarındaki hükümler saklı kalmak kaydıyla " ifadelerinin yönetmelikte olmasa dahi özel kanunun öncelikle uygulanacağı gerçeğini değiştirmeyeceği, Bu düzenlemeye rağmen ... Büyükşehir Belediyesi 2018 yılından sonra ... Genel Müdürlüğünden naklen atama yapılmadığı,

4. Türkiye’de, 2560 sayılı Kanuna tabi su ve kanalizasyon idareleri genel müdürlüklerinin, kanununa tabi oldukları (İSKİ) İstanbul Su ve Kanalizasyon İdaresi Genel Müdürlüğünün uygulamalarını örnek aldığı,

2560 Sayılı İstanbul Büyükşehir Belediyesi Su ve Kanalizasyon İdaresi Genel Müdürlüğü Kuruluş ve Görevleri Hakkında Kanun (İSKİ) 20.11.1981 tarihinde yayımlanarak yürürlüğe girdiği, Daha sonra yeni büyükşehir belediyeleri kuruldukça Bakanlar Kumlu Kararı ile bu kanun hükümleri yeni kurulan büyükşehir belediyelerinin Su ve Kanalizasyon İdaresi Genel Müdürlüklerine de uygulandığı, ... Büyükşehir Belediyesinin bağlı kuruluşu olan ... Genel Müdürlüğünün 1995/6750 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile 2560 sayılı Kanuna tabi bir genel müdürlük olarak kurulduğu,

1981 yılında kurulan İSKİ Genel Müdürlüğünün ilk kurulan genel müdürlük olduğu, İSKİ’nin çok büyük bir kurum ve daha kurumsallaşmış bir yapıya sahip olması ve İSKİ ile ilgili çok sayıda yargı içtihadı oluşması sebebiyle İSKİ uygulamalarının, diğer Büyükşehir Belediyelerinin, su ve kanalizasyon idaresi genel müdürlükleri tarafından örnek alındığı,

5. Sayıştay Başkanlığının İSKİ’nin görevde yükselme ve unvan değişikliği esaslarına dair yönetmelik hükümlerini uygulamaması sebebiyle kamu zararı çıkarmamış olduğu,

İSKİ Genel Müdürlüğünün 2018 yılı Sayıştay denetiminde, Bulgu 4 ile: Görevde Yükselmeye Tabi Kadrolara Sınavsız Atama Yapılması şeklinde bulgu yazıldığı, İSKİ Genel Müdürlüğünün ilgili işlemin hukuka uygunluğunu savunduğu ve neticede kamu zararı çıkarılmadığı (EK-2),

2020 yılında yapılan 2019 yılı Sayıştay denetiminde, Denetim Görüşünü Etkilemeyen Tespit ve Değerlendirmeler bulgu olarak, (Bulgu 11:Görevde Yükselmeye Tabi Kadrolara Sınavsız Atama Yapılması) başlığı ile görevde yükselme ve unvan değişikliği yönetmeliğinin uygulanmamasıyla ilgili bulgu yazıldığı, İSKİ Genel Müdürlüğünün bulguya verdiği cevabın İSKİ Genel Müdürlüğünün görevde yükselme yönetmeliğine uyma konusunda yönetmelik hükümlerine tabi olmadığı, yaptıkları işlemin yargı kararlarına ve hukuka uygun olduğu yönünde olduğu (EK-3), İSKİ atamaları ile ilgili yine kamu zararı çıkarılmadığı,

İSKİ Genel Müdürlüğü ve birçok Su ve Kanalizasyon İdaresi Genel Müdürlüklerinin 02.07.2020 tarihinden itibaren yürürlüğü giren Belediye ve Bağlı Kuruluşları ile Mahalli İdare Birlikleri Personelinin Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Esaslarına Dair Yönetmelik hükümlerini uygulamaya başladığı,

6. Sayıştay Başkanlığı tarafından diğer su kanalizasyon idarelerine görevde yükselme ve unvan değişikliği esaslarına dair yönetmelik hükümlerini uygulamaması sebebiyle kamu zararı çıkarılmadığı,

2560 sayılı İSKİ Kanununa tabi olan su ve kanalizasyon idarelerinin çok büyük bir kısım Mahalli İdareler ve Bağlı Kuruluşları Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Yönetmeliğini uygulamadığı, 02. 07.2020 tarihinden itibaren yürürlüğe giren Belediye ve Bağlı Kuruluşları ile Mahalli İdare Birlikleri Personelinin Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Esaslarına Dair Yönetmelik hükümlerinin 02.07.2020 tarihinden itibaren uygulanmaya başlandığı, Uygulamayan su ve kanalizasyon idarelerine bulgu yazılmadığı ve kamu zararı çıkarılmadığı,

Sayıştay Başkanlığının ilk defa 2018 yılında yaptığı denetimlerde 2017 yılı ile ilgili ... Genel Müdürlüğünün (... Su ve Kanalizasyon İdaresi Genel Müdürlüğü) denetiminde, Denetim Görüşünü Etkilemeyen Tespit ve Değerlendirmelerde bulgu olarak, (Bulgu 5:Görevde Yükselmeye Tabi Kadrolara Sınavsız Atama Yapılması) başlığı ile Sayıştay raporunda yer aldığı, ... Genel Müdürlüğünün 2018 yılında verdiği cevapta yönetmelik hükümlerini uygulayacağının beyan edildiği (EK-4), ...’ye atamaları sebebiyle kamu zararı çıkarılmadığı,

... (... Su ve Kanalizasyon İdaresi Genel Müdürlüğü) 2019 Yılı Sayıştay Denetim Raporu Bulgularında Şube Müdürü ve diğer kadrolara atamaların incelendiği, sadece sözleşmeli personelin şube müdürlüğü ve diğer idari görevleri yapamayacağına dair tespitlere bulguda yer verildiği (EK-5),

7. Konuya ilişkin iki adet Danıştay kararının ... Büyükşehir Belediyesinin işlemlerinin hukuka uygunluğunu gösterdiği,

Tazmin kararını ihtiva eden Sayıştay daire kararının iki adet Danıştay kararı değerlendirilmek suretiyle verildiği, Birinci Danıştay kararının, Danıştay 5. Dairesinin 2013/3890 sayılı kararı olduğu, Diğer Danıştay kararının ise Diyarbakır Su ve Kanalizasyon İdaresinin şube müdürlüğü ataması ile ilgili Danıştay 1. Dairesinin 2016/1849 esas ve 2016/2172 sayılı soruşturma izni verilmemesi ile ilgili kararı olduğu,

İSKİ İle ilgili Danıştay 5’nci Daire Kararının doğrudan devlet memurlarının Görevde Yükselme Esaslarına Dair Yönetmeliğinin uygulanıp uygulanmayacağı ile ilgili olduğu,

Danıştay 1. Dairesinin 2016/1849 esas 2016/2172 sayılı kararının Diyarbakır Su ve Kanalizasyon İdaresi ile alakalı soruşturma izni verilmemesi konusunda verilen bir karar olduğu,

Dairenin bu iki kararı gerekçe göstermek suretiyle tazmin kararı verdiği, Danıştay 5. Daire Kararı tamamen Mahalli idareler Personelinin Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Esaslarına Dair Yönetmeliğinin uygulanmasıyla alakalı bir kararken, Danıştay 1. Dairesi kararının soruşturma izni verilip verilmemesiyle ilgili bir karar olduğu, DİSKİ Genel Müdürlüğünün işleminin görevde yükselmeyle alakalı bir işlem olmadığı, Danıştay'ın bu kararının Sayıştay daire kararına gerekçe gösterilmesinin hukuken mümkün olmadığı,

8. İSKİ Kanununun özel kanun olduğu, Atama işlemlerinin özel düzenlendiği, 4483 sayılı Kanun tüm memurlar için uygulanması gereken bir kanun olduğu halde İSKİ memurlarına uygulanmadığı,

2560 sayılı İSKİ Kanununun ek madde 3’te "‘İSKİ Genel Müdürü ve Yönetim Kurulu üyeleri hakkında görevlerinden doğan ve görevlerini yaparken işledikleri suçlardan dolayı soruşturma ve kovuşturma, Devlet memurlarının tabi oldukları Kanun hükümlerine göre yapılır” dendiği, İSKİ kanununda yer alan bir hüküm nedeniyle memurlara özel kanun hükümleri uygulanmazken, İSKİ kanununda memurların atamaları ile ilgili özel kanun hükümleri varken Genel yönetmenlik hükümlerinin Belediye ve Bağlı Kuruluşları ile Mahalli İdare Birlikleri Personelinin Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Esaslarına Dair Yönetmeliğin, özel kanunun hükümlerine rağmen öncelikle uygulanmasını düşünmenin hukuka aykırı olduğu,

9. Yapılan atamanın hukuka aykırı olduğuna karar verilecek olsa dahi şube müdürlüğü fiilen yapıldığı için şube müdürlüğü için ödenen maaş farkının tazminat olarak ödenmesi zorunlu olduğu,

Belediye Ve Bağlı Kuruluşları İle Mahalli idare Birlikleri Personelinin Görevde Yükselme Ve Unvan Değişikliği Esaslarına Dair Yönetmeliğin Resmi Gazetede 02.07.2020 tarih ve 31173 sayısıyla yürürlüğe girdiği, Bu tarihten önce mahalli idarelerde görevde yükselmeye yönelik yönetmeliğin bağlı kuruluşları kapsamadığı, Bu sebeple 02.07.2020 tarihinde yürürlüğe giren yönetmelikten önce yapılmış atamanın hukuka aykırı olduğu gerekçesiyle kamu zararı çıkarılmasının hukuka aykırı olduğu, Ayrıca savunmada belirtilen birçok Sayıştay kararında müdürlük atama işlemleri bulgu olarak değerlendirilirken 2018 Yılı ... Büyükşehir Belediyesi Sayıştay raporunda kamu zararı olarak belirtilmesinin denetim işlemlerinde hakkaniyetsiz bir durum yarattığı,

Belediyelerinde müdürlük pozisyonlarına yapılan geçici görevlendirmelerin vekaleten atamadan ziyade tedviren görevlendirme kapsamında değerlendirilmesi gerektiği, hukukumuzda vekaleten atanacak olan kişilerde Devlet Memurları kanununun 86.maddesinin aksine, düzenleyici işlemlerde vekaleten atanacak olan kişilerde asilin taşıdığı şartlan taşıyan kişilerin atanması yönünde düzenlemeler bulunmakla birlikte, bazı durumlarda atama esnasında her zaman asilin taşıdığı şartlara sahip bir vekilin bulunmasının mümkün olmadığı, işte bu gibi durumlarda, kamu hizmetlerinin sürekliliği ilkesi gereğince, gerek sürekli olarak, gerekse geçici olarak boşalmış bulunan kadrolara, asılda aranan nitelikleri taşımayan kişilerin atanması zorunluluğunun doğduğu, bu uygulamanın personel hukukunda "Tedviren görevlendirme" olarak tanımlandığı, Danıştay 11.Dairesinin 22/12/2003 tarih ve 2001/481 E.-2003/5610 K.sayılı ilamında; "...Bu hükümler karşısında asilde aranan şartları taşımayan bir kişinin vekil olarak atanamayacağı ve kendisine vekâlet aylığı ödenemeyeceği açık olmakla birlikte, Anayasa'nın angaryayı yasaklayan hükmü uyarınca, davacının fiilen yürüttüğü vekâlet görevinden dolayı vekâlet aylığına eşdeğer tutarda bir meblağın tazminat olarak ödenmesi gerekmektedir. ” denildiği,

Yine aynı şekilde Danıştay 11. Dairesinin 10/04/2003 tarih ve 2000/9798 E.-2003/1654 K. sayılı İlamında ” ...yukarıda sözü geçen tebliğ uyarınca idarece tedvir görevi verilen kişinin, Anayasanın angaryayı yasaklayan 18.maddesi hükmü uyarınca fiilen yürüttüğü görev karşılığı bazı maddi haklara hak kazanacağı açıktır….yasal düzenleme karşısında, davacıya vekalet aylığı adı altında bir ücret ödenmesi mümkün değilse de, davacının yürüttüğü görevden dolayı üstlendiği sorumluluk dikkate alındığında, vekalet görevinden ötürü davacıya vekalet aylığına eşdeğer tutarda bir meblağın tazminat olarak ödenmesi gerekmektedir. " denilmiş olduğu,

Her iki Danıştay kararı incelendiğinde, birinde vekaleten görev yapan personele, diğerinde de vekalet ve tedviren görev yapan personele tazminat ödenmesi gerektiğine hükmedildiği, dikkat edilecek olursa Danıştay'ın, Vekaleten Atama ile Tedviren Görevlendirmeyi eşdeğer bir anlayışla ele aldığı, her iki kararın ortak noktasının Anayasanın 18.maddesi olduğu, Müdürlük atama işleminde herhangi bir hukuksuz durum olmamakla birlikte aksi düşünüldüğünde dahi bahsedilen Danıştay kararları ışığında angarya çalıştırma yasağı gereği uygun bir tazminata hak kazanıldığı,

Öte yandan Danıştay 11. Dairesinin 10/04/2015 tarih ve 2013/698 E.-2015/1379 K. sayılı ilamında; ....Bu bakımdan, idarenin hatalı işlemi sebebiyle yersiz ve fazla yapılan ödemeler söz konusu olduğunda, ortada 5018 sayılı kanunun 71.maddesi ve bu madde uyarınca çıkarılan yönetmelik kapsamında ilgililerin tahsil edilebilecek nitelikte bir kamu zararının varlığından bahsetmek mümkün bulunmamaktadır." denilmek sureti ile mevzuattaki yorum farkı nedeni ile yersiz yapıldığı ileri sürülen ödemelerin kamu zararı olarak kabul edilemeyeceğinin hüküm altına alındığı, Görüleceği üzere hukuksuz olmamakla birlikte hatalı olduğu düşünülen bir idari işlemde dahi kamu zararından söz edilemeyeceği,

Bahsedilecek bir diğer önemli husus da vekâlet aylığının (gösterge aylığı ve ek gösterge aylığı) 657 sayılı Kanun'un 86 ve 175 inci maddelerine göre ödeneceği; vekâlet nedeniyle oluşacak zam ve tazminat farklarının 2006/10344 sayılı Bakanlar Kurulu Kararının 9 uncu maddesine göre hesaplanıp ödeneceği; ek ödemeden kaynaklı farkın ise 375 sayılı KHK'nın ek 9 uncu maddesine göre ödeneceğinin kanunla sabit olduğu, Vekalet nedeniyle oluşabilecek her üç ödemeye hak kazanılabilmesi için de ilgili maddelerde sayılan diğer şartlar ile birlikte vekilin asilde aranan şartlan taşıması mecburiyeti öngörüldüğü, Sayıştay'ın düzenlemiş olduğu 2018 yılı raporuna bakıldığında müdürlük kadrosuna hukuka uygun bir şekilde atanan ...’nin kanunda sayılı şartları taşıyıp taşımadığı hususunun değerlendirilmeye dahi tutulmadan kamu zararına karar verilmiş olmasının açıkça bu tazmin hükmünün bozulmasına gerekçe olduğu,

İfade edilerek Daire Kararının Kaldırılmasına karar verilmesi talep edilmektedir.

Başsavcılık Mütalaası

Daire Kararında yer alan sorumlular ... (Genel Sekreter) ve ... (Genel Sekreter Yardımcısı) tarafından temyiz başvurusunda bulunulması üzerine verilen Başsavcılık Mütalaasında:

“Dosya münderecatı ve temyiz talebine ilişkin dilekçenin incelemesi neticesinde; ...'nin ... Büyükşehir Belediyesine müracaat ettiği dilekçesinde Şube Müdürü kadrosunda olduğunu beyan ettiği, dilekçesine istinaden de ... Büyükşehir Belediyesi Su ve Kanalizasyon İdaresi Genel Müdürlüğü Şube Müdürü olduğuna dair Belediyeye muvafakat verdiği, muvafakat yazısı ekinde bulunan Hizmet Cetveli Dökümünde de ilgilinin en son kadrosunun unvan değişikliği ile Şube Müdürü olduğu olduğunun yazıldığı anlaşılmıştır.

İlgilinin, 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 74'üncü maddesinde belirtilen "... bulundukları sınıftan veya öğrenim durumları itibariyle girebilecekleri sınıftan, bir kadroya nakilleri mümkündür. " hükmü ile Mahalli İdareler Personelinin Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Esaslarına Dair Yönetmeliğin Ek 2'nci maddesinde belirtilen "Diğer kamu kurum ve kuruluşlarında görev yapanlardan, bu Yönetmelikte belirtilen aynı unvana, bu unvanın bulunduğu aynı alt gruptaki diğer unvanlara genel hükümlere göre naklen atama yapılabilir. Ancak; müdür, şube müdürü ve aynı düzeydeki diğer görevlere atanacaklarda ilgili unvan için belirtilen öğrenim şartı aranır. " hükmüne istinaden öğrenim şartını karşılaması nedeniyle şube müdürü kadrosuna atamasının yapıldığı anlaşılmaktadır.

Belirtilen nedenlerle, talebin kabul edilerek İlamda yer alan tazmin hükmünün sorumlular üzerinden kaldırılmasına karar verilmesinin uygun olacağı mütalaa olunmaktadır.”

Denilmektedir.

Duruşmaya Kamu İdaresi (Belediye) adına I.Hukuk Müşaviri Av.... katılmıştır. Duruşma sırasında Av.... tarafından sorumluların savunmalarında ve temyiz dilekçelerinde yer alan hususların aynen geçerli olduğu ifade edilerek Daire Kararının Kaldırılması talep edilmiştir. Bu kapsamda Av.... tarafından Daire Kararının 53’üncü maddesine konu atama işlemine benzer nitelikteki atama işlemlerinin Belediye tarafından geri alınması üzerine ... İdare Mahkemesi tarafından alınan iptal kararları ve benzer bazı diğer kararlar Kurul Başkanlığına sunulmuştur. ... İdare Mahkemesi tarafından alınan iptal kararları ..., ..., ..., ..., ..., ...’nin görevden alınmasının iptaline ilişkin kararlardır.

Duruşma sırasında Savcı tarafından yazılı görüşte yer alan gerekçeyle Daire Kararının Kaldırılmasının uygun olacağı belirtilmiştir.

Kamu İdaresi (Belediye) adına I.Hukuk Müşaviri Av.... ile Sayıştay Savcısının sözlü açıklamalarının dinlenmesinden ve dosyada mevcut belgelerin okunup incelenmesinden sonra,

Daire Kararı hakkında temyiz talebinde bulunan sorumlulardan duruşma talebinde bulunan ... ve ...’a usulüne uygun olarak duruşma günü bildirilmiş olmasına karşın duruşmaya katılmadıklarından, Hukuk Muhakemeleri Kanununun 369’uncu maddesi hükmü uyarınca dosya üzerinde ve gıyaplarında,

GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ:

184 İlam sy Daire Kararının 53’üncü maddesiyle, ... Büyükşehir Belediyesinde memur olarak görev yaparken ....2016 tarihinde ... Su ve Kanalizasyon İdaresi Genel Müdürlüğündeki (...) şube müdürü kadrosuna naklen ve sınava girmeden atandıktan sonra ....2016 tarihinde naklen tekrar Büyükşehir Belediyesinde şube müdürü kadrosuna atanan ...’nin, bu atamasının mevzuata aykırı olması sonucu oluşan ... TL kamu zararının sorumlulara ödettirilmesine hükmedilmiştir. Kararda sorumlu tutulanlar: Atanma işlemini teklif eden, arz eden, atamaya olur veren kamu görevlileridir.

Esas yönünden inceleme

Somut uygulama

... ... Büyükşehir Belediyesinde memur olarak görev yaparken ....2016 tarihinde ... Su ve Kanalizasyon İdaresi Genel Müdürlüğünde (...) şube müdürü kadrosuna naklen ve sınava girmeksizin atanmıştır. Adı geçen kişi ....2016 tarihinde tekrar naklen ... Büyükşehir Belediyesinde şube müdürü kadrosuna atanmıştır.

Mevzuat

04.07.2009 tarih ve 27278 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren Mahalli İdareler Personelinin Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Esaslarına Dair Yönetmeliğin 1’inci maddesinde: “Bu Yönetmeliğin amacı, liyakat ve kariyer ilkeleri çerçevesinde, hizmet gerekleri ve personel planlaması esas alınarak, mahalli idarelerde görev yapan Devlet memurlarının görevde yükselme ve unvan değişikliklerine ilişkin usul ve esasları düzenlemektir.” denilmektedir.

Yönetmeliğin 2’nci maddesinde: “Bu Yönetmelik, il özel idareleri, belediyeler ve bu idarelerin bağlı kuruluşları ile bunların kurdukları birlik, müessese, işletme ve bunlara bağlı döner sermayeli kuruluşlarda, 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu hükümlerine tabi olarak görev yapan devlet memurlarından, 5 inci maddede sayılan kadrolara görevde yükselme veya unvan değişikliği suretiyle atanacakları kapsar.” denilmektedir.

Yönetmeliğin “Dayanak” kenar başlıklı 3’üncü maddesinde: “Bu Yönetmelik, 14/7/1965 tarihli ve 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu, 22/2/2005 tarihli ve 5302 sayılı İl Özel İdaresi Kanunu, 3/7/2005 tarihli ve 5393 sayılı Belediye Kanunu ile 15/3/1999 tarihli ve 99/12647 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile yürürlüğe konulan Kamu Kurum ve Kuruluşlarında Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Esaslarına Dair Genel Yönetmelik hükümlerine dayanılarak hazırlanmıştır.” denilmektedir.

Yönetmeliğin 5’inci maddesinin ilk fıkrasında görevde yükselmeye tabi kadrolar sayılmıştır. İlk maddenin a.1 bendinde yönetim hizmetleri grubunda yer alan müdür ve şube müdürü kadrolarının görevde yükselmeye tabi olduğu belirtilmektedir.

Yönetmeliğin “Görevde yükselme suretiyle atanacaklarda aranacak genel şartlar” kenar başlıklı 6’ncı maddesinde:

“(1) Görevde yükselme suretiyle atanacaklarda aşağıdaki genel şartlar aranır.

a) Görevde yükselme sınavında başarılı olmak.

b) Bu Yönetmelik kapsamındaki kadrolara atanabilmek için son müracaat tarihi itibariyle 5 inci maddede öngörülen alt görevlerde toplam en az bir yıl çalışmış olmak. Ancak yeni kurulan mahalli idarelerde ilk yıl bu süre şartı aranmaz.” denilmektedir.

Yönetmeliğin 7’nci maddesinde görevde yükselme sınavına tabi olarak atanacaklarda aranacak özel şartlar, 8’inci maddesinde unvan değişikliği sınavına tabi olan kadrolara atanacaklarda aranacak genel şartlar, 9’uncu maddesinde unvan değişikliği suretiyle atanacaklarda aranacak özel şartlar sayılmıştır.

Yönetmeliğin 10’uncu maddesinde: “Müdür, şube müdürü ve bunlarla aynı düzeydeki görevlere görevde yükselme suretiyle atanacakların yazılı ve sözlü sınavda; diğer görevlere görevde yükselme suretiyle atanacak personelin ise yazılı sınavda başarılı olmaları gerekir.” denilmektedir.

2560 sayılı İstanbul Su ve Kanalizasyon İdaresi Genel Müdürlüğü Kuruluş ve Görevleri Hakkında Kanunun 1’inci maddesinin son fıkrasında: “İstanbul Su ve Kanalizasyon İdaresi, İstanbul Büyük Şehir Belediyesine bağlı müstakil bütçeli ve kamu tüzel kişiliğini haiz bir kuruluştur. İSKİ personeli 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu hükümlerine tabidir.” denilmektedir.

Kanunun ek 5’inci maddesinde: “Bu Kanun diğer büyükşehir belediyelerinde de uygulanır.” denilmektedir.

Kanunun “Yönetim Kurulunun görevleri” kenar başlıklı 9’uncu maddesinin (m) fıkrasında “Genel Müdürün önerisi üzerine Teftiş ve Kontrol Kurulu Başkanı, 1 inci Hukuk Müşaviri, daire başkanları Uzman Tabip, daire başkan yardımcıları, müdürler, teknik elemanlar, avukatlar ve müfettişlerin atama, nakil, terfi ve işten çıkarılmaları hakkında karar vermek ve sözleşmeli personelin işe alınmalarını onaylamak” Yönetim Kurulunun görevleri arasında sayılmıştır.

Kanunun “Teşkilat ve personel” kenar başlıklı 12’nci maddesinde: “Genel Müdürlük, hizmetin gerektirdiği sayıda daire başkanlığı, müdürlük ve bunlara bağlı ait. kademe birimlerinden teşekkül eder ve İSKİ'nin ihtisas isteyen kadroları, o ihtisasla ilgili meslek erbabından oluşturulur. Daire başkanları Teftiş ve Kontrol Kurulu Başkanı ve 1 inci Hukuk Müşaviri Genel Müdürün teklifi, yönetim kurulunun kararı ve İstanbul Büyük Şehir Belediye Başkanının onayı ile, müdürler, teknik elemanlar, avukatlar, müfettişler, daire başkan yardımcıları ve doktorlar Genel Müdürün teklifi üzerine Yönetim Kurulu kararı ile, İSKİ'nin diğer personeli Genel Müdür tarafından atanır.” denilmektedir.

5018 sayılı Kanunun 71’inci maddesinin ilk fıkrasında “Kamu zararı; kamu görevlilerinin kasıt, kusur veya ihmallerinden kaynaklanan mevzuata aykırı karar, işlem veya eylemleri sonucunda kamu kaynağında artışa engel veya eksilmeye neden olunmasıdır.” denilmektedir. Maddenin ikinci fıkrasının g-bendinde “Mevzuatında öngörülmediği halde ödeme yapılması” kamu zararının belirlenmesinde esas alınan haller arasında sayılmıştır.

Değerlendirme

Bu düzenlemelere göre ... Genel Müdürlüğü ... Büyükşehir Belediyesine bağlı bir kuruluştur. ... personeli 657 sayılı Kanun hükümlerine tabidir. 2560 sayılı Kanunun 9 ve 12’nci maddelerinde su ve kanalizasyon idaresi yönetim kuruluna atama yetkisi verilmesi, bu atama yetkisi kullanılırken Yönetmeliğin uygulanmayacağı anlamına gelmemektedir. Nasıl ki 2560 sayılı Kanunda “Genel Müdürlük, hizmetin gerektirdiği sayıda daire başkanlığı, müdürlük ve bunlara bağlı ait kademe birimlerinden teşekkül eder.” denildiği halde kadroların oluşumunun 5393 sayılı Belediye Kanununun 49’uncu maddesine göre hazırlanan Belediye ve Bağlı Kuruluşları ile Mahalli İdare Birlikleri Norm Kadro İlke ve Standartlarına Dair Yönetmelik hükümlerine göre belirlenmiş ise, görevde yükselmeye tabi kadrolara da Yönetmeliğe uygun atama yapılması gerekir. 2560 sayılı Kanunun 9’uncu maddesinin (m) fıkrasında yer alan, “...müdürler, teknik elemanlar, avukatlar ve müfettişlerin atama... ” hükmü ile 12’nci maddesinde yer alan, “ ...müdürler, teknik elemanlar, avukatlar, müfettişler, daire başkan yardımcıları ve doktorlar Genel Müdürün teklifi üzerine Yönetim Kurulu kararı ile, İSKİ'nin diğer personeli Genel Müdür tarafından atanır.” hükmünün diğer mevzuatta yer alan hiçbir düzenlemeye uyulmadan atama yapılabileceği şeklinde anlamlandırılması mevzuata aykırı olacaktır.

Sorumluların temyiz başvurusuna esas dilekçelerinde yer alan iddiaların 18.04.1999 tarih ve 23670 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Esaslarına Dair Genel Yönetmeliğe dayandığı görülmektedir. Oysa ki Sayıştay yargısına konu somut uygulamanın tabi olduğu yönetmelik 18.04.1999 tarihli Resmi Gazete’de yayımlanan Yönetmelik değildir.

Sorumluların iddialarına emsal gösterdikleri idari yargı davalarında 18.04.1999 tarih ve 23670 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan “Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Esaslarına Dair Genel Yönetmelik”in “Kapsam” başlıklı 2’nci maddesinde “Bu Yönetmelik, özel kanunlardaki düzenlemeler saklı kalmak kaydıyla; .... b) İl özel idareleri ve belediyeler ile bunların kurdukları birlik, müessese ve işletmelere ait memur kadrolarında, .......istihdam edilen personelin, müdür ve daha alt görevlere yapılacak görevde yükselme mahiyetindeki asaleten atamaları ile en az ortaöğretim düzeyinde mesleki veya teknik eğitim sonucu ihraz edilen unvanlara ilişkin unvan değişikliği mahiyetindeki asaleten atamaları hakkında uygulanır. ” hükmü uyarınca İSKİ Genel Müdürlüğü personelinin atamalarda bu Yönetmeliğe tabi olmayacağı belirtilmiştir.

Ayrıca, 18.04.1999 tarih ve 23670 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan “Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Esaslarına Dair Genel Yönetmelik” dayanak gösterilerek hazırlanan ve ....2000 tarih ve 23952 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan “İl Özel İdareleri, Belediyeler ve İl Özel İdareleri ve Belediyelerin Kurdukları Birlik, Müessese ve İşletmeler ile Bunlara Bağlı Döner Sermayeli Kuruluşlardaki Memurların Görevde Yükselme Esaslarına Dair Yönetmelik”in “Kapsam” başlıklı 2’nci maddesindeki: “Bu Yönetmelik, il özel idareleri, belediyeler ve il özel idareleri ve belediyelerin kurdukları birlik, müessese ve işletmeler ile bunlara bağlı döner sermayeli kuruluşlarda, 657 sayılı Devlet Memurları Kanununa tabi olarak çalışan Devlet memurlarından müdür ve daha alt görevlere görevde yükselme suretiyle atanacaklar hakkında uygulanır.” hükmü uyarınca 2000 yılında yürürlüğe giren bu Yönetmelik İSKİ, ... gibi kuruluşları kapsamamaktaydı.

Oysa, ...’nin ... Su ve Kanalizasyon İdaresi Genel Müdürlüğündeki (...) Şube Müdürü kadrosuna ....2016 tarihinde sınavsız olarak atandığı tarihte 04.07.2009 tarih ve 27278 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan “Mahalli İdareler Personelinin Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Esaslarına Dair Yönetmelik” [2009 tarihli Yönetmelik] yürürlükte bulunmaktadır. Söz konusu bu yönetmeliğin 23’ncü maddesinde: “(1) 2/2/2000 tarihli ve 23952 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan İl Özel İdareleri, Belediyeler ve İl Özel İdareleri ve Belediyelerin Kurdukları Birlik, Müessese ve İşletmeler ile Bunlara Bağlı Döner Sermayeli Kuruluşlardaki Memurların Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Esaslarına Dair Yönetmelik yürürlükten kaldırılmıştır.” denilmektedir. 2009 tarihli Yönetmeliğin kapsam başlıklı 2’nci maddesi ile “Bu Yönetmelik, il özel idareleri, belediyeler ve bu idarelerin bağlı kuruluşları ile bunların kurdukları birlik, müessese, işletme ve bunlara bağlı döner sermayeli kuruluşlarda, 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu hükümlerine tabi olarak görev yapan devlet memurlarından, 5 inci maddede sayılan kadrolara görevde yükselme veya unvan değişikliği suretiyle atanacakları kapsar.” hükmü uyarınca İSKİ ve ... gibi bağlı kuruluşlar da bu Yönetmelik (2009 tarihli Yönetmelik) kapsamına alınmıştır.

Buna göre, 2009 tarihli Yönetmeliğin yürürlükte olduğu süre içerisinde yapılan atamalar konusunda, temyiz dilekçesi ve ekinde yer verilen iddiaların reddi gerekir.

Duruşma sırasında sunulan mahkeme kararları

Sorumlular temyiz duruşmasında, Sayıştay Daire kararından sonra aynı konuyla ilgili olarak; ... Büyükşehir Belediyesi ... Genel Müdürlüğündeki personel ve şube müdürlerinden Görevde Yükselme ve Unvan değişikliği sınavı yapılmadan yapılan atamalar için SAYIŞTAY bulgusu çıkarıldığını ve bu bulguya istinaden ilgili personellerin tamamının görevden alındığını, dava açan personelin tamamının görevlerine döndüğünü, … Bölge İdare Mahkemesi 1. İdare Dava Dairesinin, ... 2. İdare Mahkemesinin 21.02.2020 tarih ve E:2019/720 K:2020/169 sayılı kararının kaldırılmasına, dava konusu işlemin iptaline temyiz yolu kapalı olmak üzere kesin olarak karar verdiğini, ... 1. İdare Mahkemesinin 2023/463 esas no.lu kararı ile ... Su ve Kanalizasyon İdaresi Genel Müdürlüğünde şube müdürü olarak çalışan davacının görevden alınması üzerine yapılan işlemin hukuka aykırılığının açık olması ve telafisi güç ve imkânsız zararların doğacağı gerekçesiyle idarenin işleminin yürütmesinin durdurulduğunu, aynı konuda Danıştay 5. Dairesinin 2013/3890 E. 2013/6027 K. sayı ve 20.09.2013 tarihli Kararı bulunduğunu, Sayıştay 6. Dairesi Kararı sonrası, ... Büyükşehir ve ... bünyesindeki mevzuata uygun atanmayan personelin görevden alındığını, ilgili personelin iptal davası açtıklarını ve iptal kararı aldıklarını bildirmişler ve bu mahkemenin (... 2. İdare Mahkemesi) karar örneklerini sunmuşlardır.

23.11.1981 tarihli 2560 sayılı İstanbul Su ve Kanalizasyon İdaresi Genel Müdürlüğü Kuruluş ve Görevleri Hakkında Kanunun 1’inci maddesi dördüncü fıkrasında: "... Su ve Kanalizasyon İdaresi, ... Büyük Şehir Belediyesine bağlı müstakil bütçeli ve kamu tüzel kişiliğini haiz bir kuruluştur. İSKİ personeli 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu hükümlerine tabidir.” düzenlemesi yer almaktadır. Kanunun Ek 5’inci maddesinde bu Kanunun diğer büyükşehir belediyelerinde de uygulanacağı hükme bağlanmıştır. Dolayısıyla ... personelinin de 657 sayılı Kanun ve 2560 sayılı Kanuna tabi olduğunda kuşku bulunmamaktadır.

Bu çerçevede, görevde yükselme ve unvan değişiklikleri yönetmelikleri açısından sunulan mahkeme kararlarının değerlendirilmesi:

99/12647 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile yürürlüğe konulan, 18.04.1999 tarihli Kamu Kurum ve Kuruluşlarında Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Esaslarına Dair Genel Yönetmeliğin "Kapsam" başlıklı 2. Maddesinde; "Bu Yönetmeliğin, özel kanunlardaki düzenlemeler saklı kalmak kaydıyla; ...b) İl özel idareleri ve belediyeler ile bunların kurdukları birlik, müessese ve işletmelere ait memur kadrolarında ... istihdam edilen personelin, müdür ve daha alt görevlere yapılacak görevde yükselme mahiyetindeki asaleten atamaları ile en az ortaöğretim düzeyinde mesleki veya teknik eğitim sonucu ihraz edilen unvanlara ilişkin unvan değişikliği mahiyetindeki asaleten atamaları hakkında uygulanacağı” belirtilmektedir. Yönetmeliğin yayınlanan ilk halinde, “Görevde yükselme yönetmelikleri” başlıklı 15’inci maddesinde, Kurumların, bu Yönetmeliğin kapsamına giren görevlere atanacaklarla ilgili usul ve esaslar ile bu konulara ilişkin diğer hususları Devlet Personel Başkanlığının olumlu görüşünü alarak çıkaracakları yönetmelikle düzenleyebilecekleri belirtilmektedir. Yönetmeliğin Geçici 2’nci maddesinde de, Kurumların bu Yönetmeliğin yürürlük tarihinden itibaren 6 ay içerisinde 15 inci maddede öngörülen yönetmeliklerini çıkaracakları hükme bağlanmıştır.

Bu düzenlemeye dayalı olarak, İçişleri Bakanlığı tarafından çıkarılan, dayanakları arasında Genel Yönetmeliğin de bulunduğu ve 2.2.2000 tarihinde yürürlüğe giren, İl Özel İdareleri, Belediyeler ve İl Özel İdareleri ve Belediyelerin Kurdukları Birlik, Müessese ve İşletmeler ile Bunlara bağlı Döner Sermayeli Kuruluşlardaki Memurların Görevde Yükselme Esaslarına dair Yönetmeliğin; “Kapsam” başlıklı 2’nci maddesinde il özel idareleri, belediyeler ve il özel idareleri ve belediyelerin kurdukları birlik, müessese ve işletmeler ile bunlara bağlı döner sermayeli kuruluşlarda istihdam edilen memurlarla ilgili düzenlemeler yapılmış, belediyelere bağlı idarelere kapsamda yer verilmemiştir.

Anılan Yönetmelik ile ilgili olarak, … Büyükşehir Belediye Başkanlığının açtığı dava sonucunda Danıştay 5. Dairesinin 2000/4306 Esas 2003/5767 sayılı kararında:

“Davacı Belediye, İçişleri Bakanlığınca çıkarılan ve 2.2.2000 günlü, 23952 sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren İl Özel İdareleri, Belediyeler ve İl Özel İdareleri Ve Belediyelerin Kurdukları Birlik, Müessese ve İşletmeler ile Bunlara Bağlı Döner Sermayeli Kuruluşlardaki Memurların Görevde Yükselme Esaslarına Dair Yönetmeliğin 1, 2, 5, 7, 9, 10, 12, 14, 15, 19 ve 20. maddeleri ile bu Yönetmeliğin dayanağı olan Devlet Memurlarının Görevde Yükselme Esaslarına Dair Genel Yönetmeliğin geçici 2. maddesinin iptali istemiyle dava açmıştır.

Yukarıda yer alan tüm hükümler birlikte değerlendirildiğinde, ilgili Yasa ve Kanun Hükmünde Kararnamelere dayanılarak, devlet memurlarının görevde yükselmelerinde uygulanacak objektif ölçütlerin Bakanlar Kurulu Kararı ile yürürlüğe konulan genel bir yönetmelikle belirlenmesinde ve aynı yönetmeliğin geçici 2. maddesiyle de, belediye memurlarının görevde yükselmelerine ilişkin yönetmeliğin hazırlanması görevinin, 3152 sayılı Yasayla bu alanda yetkili kılınmış İçişleri Bakanlığına verilmesinde hukuka aykırılık görülmemiştir.”

denilerek yapılan düzenlemenin hukuka uygun olduğuna ve uyulması gereken norm olduğuna karar verilmiştir.

....2000 tarihinde Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren bu Yönetmeliği yürürlükten kaldıran ve 4.7.2009 tarihli Resmi Gazetede yayımlanan ve bu tarihte yürürlüğe giren, Mahalli İdareler personelinin Görevde Yükselme Unvan Değişikliği Esaslarına Dair Yönetmeliğin “Kapsam” başlıklı 2’nci maddesinde, bu Yönetmeliğin il özel idareleri, belediyeler ve bu idarelerin bağlı kuruşlarını kapsadığı belirtilmektedir. “Tanımlar” başlıklı 4’üncü maddesinin (j) bendinde de “Mahalli idare: İl özel idareleri, belediyeler ve bu idarelerin bağlı kuruluşları … ifade eder.” şeklinde tanımlanmış ve 2009 yürürlük tarihli Yönetmelikle belediyelere bağlı idareler ilk defa görevde yükselme ve unvan değişikliği yönetmeliğinin kapsamına alınmıştır.

2009 yürürlük tarihli bu Yönetmeliği yürürlükten kaldıran ve 2.7.2020 tarihli Resmî Gazetede yayımlanan ve bu tarihte yürürlüğe giren, Belediye ve Bağlı Kuruluşları ile Mahalli İdare Birlikleri Personelinin Görevde Yükselme Unvan Değişikliği Esaslarına Dair Yönetmeliğin Kapsam başlıklı 2’nci maddesinde de, bu Yönetmeliğin belediyeler ve bağlı kuruşlarında görev yapan memurları kapsadığı hükme bağlanmıştır.

Yukarıdaki açıklamalardan anlaşılacağı üzere, belediyeye bağlı kuruluşlarda görev yapan 657 sayılı DMK’ya tabi memurların görevde yükselme işlemleri, ilk defa 4.7.2009 tarihli Resmi Gazetede yayımlanan ve bu tarihte yürürlüğe giren Mahalli İdareler personelinin Görevde Yükselme Unvan Değişikliği Esaslarına Dair Yönetmelik ile kapsama alınmış ve 2.7.2020 tarihli Resmi Gazetede yayımlanan ve bu tarihte yürürlüğe giren Yönetmelik ile de uygulama devam ettirilmiştir.

Bu itibarla; tarafımıza sunulan mahkeme kararında yer alan “Su ve kanalizasyon idarelerindeki personelin, görevde yükselme yönetmeliklerinde 2020 yılına kadar kapsam dışı bırakıldığına yönelik tespit” isabetli değildir.

Ayrıca Mahkeme Kararında; Genel Yönetmeliğin, "Görevde Yükselme Yönetmelikleri" başlıklı 15. maddesinde 2013 tarihinde yapılan değişiklikle; (6.5.2013-2013/4957 K.) ve bu Yönetmeliğin Geçici 2’nci maddesiyle, Belediyeler ve İl özel idareleri ile diğer kurumlara bu Yönetmeliğin kapsamına giren görevlere atanacaklarda aranacak şartları ve yapılacak sınavlara ilişkin usul ve esaslar ile diğer hususları Devlet Personel Başkanlığının uygun görüşünü alarak bu Yönetmeliğe aykırı olmamak üzere çıkaracakları yönetmelikle düzenleme yetkisi verildiği ifade edilmiş ise de, yukarıya alınan Genel Yönetmeliğin 15’nci ve Geçici 2’nci maddesinden anlaşılacağı üzere, bu düzenleme Yönetmeliğin ilk halinde (18.04.1999 tarihli) mevcut idi ve İçişleri Bakanlığı bu yetkisine istinaden bağlı kuruluşlar hariç olmak üzere mahalli idarelerde Görevde Yükselme Yönetmeliğini 2.2.2000 tarihli Resmi Gazetede yayımlamak suretiyle yürürlüğe koymuştur. Dolayısıyla mahkemenin bu tespiti isabetli değildir.

2560 sayılı Kanunun "Teşkilat ve personel" başlıklı 12’nci maddesinde: “Daire başkanları Teftiş ve Kontrol Kurulu Başkanı ve 1 inci Hukuk Müşaviri Genel Müdürün teklifi, yönetim kurulunun kararı ve İstanbul Büyük Şehir Belediye Başkanının onayı ile, müdürler, teknik elemanlar, avukatlar, müfettişler, daire başkan yardımcıları ve doktorlar Genel Müdürün teklifi üzerine Yönetim Kurulu kararı ile, İSKİ'nin diğer personeli Genel Müdür tarafından atanır.” denilmektedir.

Mahkemenin; Genel Yönetmeliğin "Kapsam" başlıklı 2’nci maddesinde yer alan “özel kanunlardaki düzenlemeler saklı kalmak kaydıyla” düzenlemesi nedeniyle yapılan atamaların uygun olduğuna dair kararı isabetli değildir. Şöyle ki,

Anılan yönetmeliğin düzenleme alanı, görevde yükselme ve unvan değişikliği ile ilgilidir. Yönetmelikteki “özel kanunlardaki düzenlemeler saklı kalmak kaydıyla” ifadesiyle amaçlanan, özel kanunlarında görevde yükselme ve unvan değişikliğine dair bir düzenleme bulunması durumunda öncelikle bu kanunun uygulanmasıyla ilgilidir. İSKİ Kanunun 12’nci maddesi ve diğer maddelerinde görevde yükselme suretiyle atamaya dair özel bir düzenleme olmadığından, görevde yükselme suretiyle yapılacak atamalarda Genel Yönetmeliğin 2’inci maddesindeki hüküm bu konuyla ilgili özel kanun/düzenleme olarak değerlendirilemez.

Ayrıca, 2560 sayılı Kanunun 12’nci maddesine göre ataması yapılan personel, bu atama yapılmazdan önce çeşitli unvanlarla ataması (ilk defa, yeniden veya yer değiştirmek suretiyle) yapılan ve ...’da çalışan memurlardır. Yani ilk defa memur olarak atanmamaktadırlar. Dolayısıyla anılan personelin bulundukları kadro veya unvandan diğer bir kadro veya unvana ataması, ancak görevde yükselme veya unvan değişikliği suretiyle yapılabilecektir. Bunun için de atandığı tarihte yürürlükte bulunan yukarıda yer verilen Yönetmeliklerde öngörülen usul ve esaslara tabi olarak atamalarının yapılması gerekmektedir. Dolayısıyla bu yönüyle de Mahkeme Kararı isabetli değildir.

Genel Kurul tarafından Yönetmelik çıkarılmadığı hususu:

18.04.1999 tarihli, Kamu Kurum ve Kuruluşlarında Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Esaslarına Dair Genel Yönetmeliğin "Kapsam" başlıklı 15’inci maddesinde ilgili kurumlara, bu yönetmeliğe aykırı olmamak üzere düzenleme yapma yetkisi verildiğinden, ... Genel kurulu tarafından çıkarılacak yönetmelikte de genel yönetmelikten farklı bir düzenleme yapılması imkânı bulunmamaktadır. Dolayısıyla ... Genel Kurulu tarafından çıkarılacak yönetmelikte farklı düzenleme yapma yetkisi bulunmamaktadır.

Konuyla ilgili Danıştay Kararları:

1. Danıştay 1. Dairesinin Esas No:2016/1849 Karar No: 2016/2172 sayılı Kararında; “İçme Suyu Yapım ve Onarım Şube Müdür Vekili olarak görev yapan …'in … [su ve kanalizasyon idaresi] Yönetim Kurulunun 7.2.2012 tarih ve 2012/11 sayılı kararıyla önce Su Tesisleri Dairesi Başkanı, 2 ay 9 gün sonra da … [su ve kanalizasyon idaresi] Yönetim Kurulunun 16.4.2012 tarih ve 2012/38 sayılı kararıyla İçme Suyu Yapım Şube Müdürü olarak atanmasıyla ilgili olarak; “mevzuat gereğince Genel Müdürün teklifi üzerine Yönetim Kurulu Kararı ile görevde yükselme eğitimine tabi tutulup görevde yükselme sınavında başarılı olan personel arasından şube müdürü atanabileceğinin açık olduğu, yapılan mevzuata aykırı atamaların kaldırıldığı, bu nedenlerle ilgililere isnat edilen eylemin haklarında soruşturma yapılmasını gerektirecek nitelikte bulunmadığı” şeklinde kararı bulunmaktadır.

2. Danıştay 5’nci Dairesinin 2009/5435 Esas ve 2012/5745 sayılı Kararı:

… [su ve kanalizasyon idaresi] Genel Müdürlüğüne bağlı Abone İşleri Şube Müdürlüğü ve … İdari Şube Müdürlüğü görevlerini vekaleten yürüten davacının, asilde aranan şartları taşıdığından bahisle müdürlük kadrosuna atanma istemiyle yaptığı başvurunun reddine dair 10.11.2008 tarih ve 4/1584 sayılı davalı idare işleminin iptali istemiyle açılan davada; anılan müdürlükte münhal bulunan şube müdürlüğü kadrolarına ancak görevde yükselme yönetmeliği hükümleri uyarınca düzenlenecek eğitim ve bu eğitim neticesinde yapılacak görevde yükselme sınavında başarılı olanlar arasından atama yapılabileceğinin açık olduğu; gerekçesiyle verilen … 1. İdare Mahkemesinin 30.3.2009 günlü, E:2008/1763, K:2009/354 sayılı Kararının, temyizen incelenerek bozulması talebini reddeden kararıdır.

3. Danıştay 5’nci Dairesinin 2010/5083 Esas ve 2013/4577 sayılı Kararı:

… [su ve kanalizasyon idaresi] Genel Müdürlüğünde 657 sayılı Kanuna tabi bilgisayar programcısı kadrosunda görev yapmakta iken davalı idarece 24.6.2009 tarihinde yapılan unvan değişikliği sınavını kazanan davacının, boş bulunan tekniker kadrosuna atanma istemiyle yaptığı başvurunun reddine dair 26.8.2009 tarih ve 883 sayılı işlemin iptali istemiyle açtığı davada; unvan değişikliği sınavının ilan edildiği 10.6.2009 ve sınav sonuçlarının açıklandığı 25.6.2009 tarihinde yürürlükte bulunan İl Özel İdareleri, Belediyeler ve İl Özel İdareleri ve Belediyelerin Kurdukları Birlik, Müessese ve İşletmeler ile Bunlara Bağlı Döner Sermayeli Kuruluşlardaki Memurların Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Esaslarına Dair Yönetmeliğin 9/4. maddesi uyarınca, davalı idare tarafından ilan edilen üç adet tekniker kadrosuna atanabilmek için yapılan unvan değişikliği sınavında 70 puan alarak teknikerler arasında üçüncü sırada kazanan davacının, ilan edilen tekniker kadrosuna atamasının yapılması konusunda davalı idarenin bağlı yetki içinde olması nedeniyle tekniker kadrosuna atanması gerektiğinden aksi yönde tesis edilen işlemde hukuka uyarlık görülmediği gerekçesiyle dava konusu işlemin iptali yolunda … 1. İdare Mahkemesince verilen 29/04/2010 günlü, E:2009/1436; K:2010/669 sayılı kararın temyizen incelenerek bozulması talebini reddeden kararıdır.

Yukarıdaki mevzuat ve açıklamalar ile emsal Danıştay Kararları doğrultusunda sorumluların temyiz duruşmasındaki iddialarının kabulü hukuken mümkün değildir.

Kamu zararının hesaplanması

Ayrıca, Daire Kararında kamu zararı, ...’ye şube müdürü olarak fiilen yapılan ödeme ile bu kişi memur kadrosunda kalsaydı ödenecek olan tutar arasındaki fark esas alınarak hesaplanmıştır. Daire Kararında belirtilen kamu zararı hesabı kanuna uygundur.

Özetle:

04.07.2009 gün ve 27278 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren Mahalli İdareler Personelinin Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Esaslarına Dair Yönetmelik Büyükşehir Belediyeleri ile ... Su ve Kanalizasyon İdaresini (...) kapsamaktadır. Yönetmelik somut uygulama sırasında/sürecinde yürürlüktedir.

... Büyükşehir Belediyesinde memur kadrosunda çalışırken ....2016 tarihinde ... Su ve Kanalizasyon İdaresi Genel Müdürlüğündeki (...) şube müdürü kadrosuna naklen ve sınava girmeden atandıktan 15 gün sonra ....2016 tarihinde naklen tekrar Büyükşehir Belediyesindeki şube müdürü kadrosuna atanan ...’nin ataması Yönetmeliğe aykırıdır.

Yönetmeliği bertaraf etmek amacıyla sınava girmeden Büyükşehirden ...’daki kadrolara yapılan atamanın ve kısa süre sonra naklen aynı kadro ile Büyükşehirdeki kadroya yapılan atama Yönetmeliğe aykırı olması dolayısıyla kazanılmış hak oluşturmayacaktır.

Görevlendirmelerin yapıldığı kamu idareleri ve görevlendirmeler arasındaki sürenin kısalığı dikkate alındığında, somut uygulamadaki hukuka aykırılık konusunda, görevlendirme onayında imzası olanların 5018 sy Kanun m.71/1’de belirtilen “kasıt, kusur veya ihmalleri” bulunduğu sonucuna varılmaktadır.

Sorumluluk yönünden inceleme

Daire Kararı hakkında temyiz başvurusu, sorumlulardan Genel Sekreter ... ve Genel Sekreter Yardımcısı ... tarafından yapılmıştır. ..., ...’nin atanmasına olur vermesi dolayısıyla uygun illiyet bağı dahilinde sorumlu tutulmuştur. ..., ...’nin atanmasını uygun görüşle olur’a arz etmesi dolayısıyla uygun illiyet bağı dahilinde sorumlu tutulmuştur. ... ve ...’ın kamu zararından sorumlu tutulması hukuka uygundur.

...’da yapılmış olan atamanın hatalı olduğu iddiası

Sorumlular tarafından temyiz dilekçesinde: “Adı geçen kişinin ... Büyükşehir Belediyesi Su ve Kanalizasyon İdaresi Genel Müdürlüğünde, 2560 sayılı Özel Kanun olan İSKİ Kanunu hükümlerine göre şube müdürü kadrosuna atandığı, Mevzuata uygun olarak şube müdürü olduğu, ...’da yapılan işlemle ilgili atama işlemini yapan yetkililerin savunması alınmadan, yapılan atama işleminin hukuka aykırılığı değerlendirilerek atama işlemi yok hükmünde kabul edildiği, Bu yönden usulde hata yapıldığı” ifade edilmiştir. Bu ifadelerden ve duruşma sırasında yapılan sözlü savunmadan ...’da şube müdür kadrosuna yapılan görevlendirmenin hukuka aykırılığı konusunda Belediye personelinin değil ...’da görevli personelin savunmaları alınarak sorumlu tutulmalarının iddia edildiği sonucuna varılmaktadır.

Ancak bu iddia yerinde değildir. Zira sınav koşulu sağlanmaksızın önce ...’da ardından ... Büyükşehir Belediyesinde şube müdürü olarak görevlendirilen kişinin ...’da görevlendirilmeden önce Belediyenin kendi personeli olması, adı geçen kişinin ...’da görevlendirilmesinin üzerinden 15 gün geçmişken tekrar Belediyede görevlendirilmesi, adı geçen kişinin tekrar Belediyede görevlendirilmesinin bilinçli bir görevlendirme olması, bu Karar içerisinde açıklandığı üzere Belediyede (ve bağlı kuruluşu olan ...’da) şube müdürü kadrosuna atanmanın 2009 tarihli Yönetmelik kapsamında olması, Daire Kararında kamu zararı olduğu yönünde hüküm kurulan ödemelerin Belediye bütçesinden yapılmış olması dolayısıyla ve bu Karar ve Daire Kararında belirtilen diğer gerekçelerle kamu zararından Belediye personelinin sorumlu tutulmasının hukuka uygun olduğu anlaşılmıştır.

Söz konusu kişinin naklen Büyükşehir Belediyesine ataması geldiğinde görev ve yetkisi dahilinde atama onayında imzası olan Büyükşehirdeki görevlilerin bu atamanın Yönetmeliğe uygun olup olmayacağı konusunda gerekli inceleme ve kontrolü yapmadıklarından dolayı sorumlulukları bulunmaktadır. Bu inceleme ve kontrol sonucu söz konusu kişinin uygun kadroya atanması yetki ve görevi Büyükşehir Belediyesindedir.

Somut uygulamada oluşan kamu zararından ...’da atama yapan kamu görevlilerinin sorumlulukları bulunup bulunmadığının incelenmesinde ise: kamu zararına sebep olan ödemelerin Büyükşehir Belediyesi tarafından yapılması ve hatalı atama konusunda Büyükşehir Belediyesinin düzeltici işlem yapma yetkisinin olması karşısında ...’da atamayı yapan kamu görevlilerinin sorumlulukları bulunmadığı sonucuna varılmaktadır.

BU İTİBARLA, yukarıda belirtilen gerekçeyle sorumlunun iddiaları reddedilerek, 752 Karar-184 İlam sayılı Daire Kararının 53’üncü maddesinin TASDİKİNE (Temyiz Kurulu ve ....Daire Başkanı ... ve Üye ...’ın aşağıda yer alan karşı oy gerekçesine karşı), oy çokluğuyla,

6085 sayılı Kanunun 57’nci maddesi gereği bu Kararın yazılı bildirim tarihinden itibaren on beş gün içerisinde Sayıştayda karar düzeltilmesi yolu açık olmak üzere,

Karar verildiği 18.10.2023 tarih ve 55997 sayılı tutanakta yazılı olmakla işbu ilam tanzim kılındı.

(Karşı oy gerekçesi

Temyiz Kurulu ve ....Daire Başkanı ... ve Üye ...’ın karşı oy gerekçesi

Bahsi geçen atama işleminde, adı geçen kişinin ... Genel Müdürlüğünde iktisap ettiği kadroyla ilgili hukuki ihtilaf bulunmamaktadır. İlgili adı geçen kurumdan ... Büyükşehir Belediyesine naklen geçmiştir. Eğitim durumu, hizmet yılı ve -görevde yükselme sınavında başarılı olmak hariç- diğer koşulları da sağlamaktadır. Temyiz dilekçesi ekinde yer verilen ve duruşma sırasında sunulan kesinleşmiş idare mahkemesi kararları da dikkate alındığında, somut uygulamada hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmaktadır.

Bu İtibarla, Daire Kararının Kaldırılması gerekir.)