Sayıştay 6. Dairesi 49421 Kararı - Belediyeler ve Bağlı İdareler Personel Mevzuatı

Temyiz Karar Detayı

İletişim Bilgileri

• Kamu İdaresi: Belediyeler ve Bağlı İdareler

• Yılı: 2018

• Daire: 6

• Dosya No: 49421

• Tutanak No: 55982

• Tutanak Tarihi: 18.10.2023

• Konu: Personel Mevzuatı ile İlgili Kararlar

KARAR

Konu: Trafik Zabıta Şube Müdürlüğüne vekâleten görevlendirilen ancak asilde aranan şartlardan “En az iki yıl zabıta amiri olarak çalışmış olmak” şartını sağlamayan şahsa mevzuata aykırı olarak özel hizmet tazminatı ve ek ödeme fark ödemelerinin yapılması.

184 İlam sy Daire Kararının 7’nci maddesiyle, Belediyede Trafik Zabıta Şube Müdürlüğüne vekâleten görevlendirilen ancak asilde aranan şartlardan “En az iki yıl zabıta amiri olarak çalışmış olmak” şartını sağlamayan ...’e mevzuata aykırı olarak özel hizmet tazminatı ve ek ödeme fark ödemelerinin yapılması sonucu oluşan ... TL kamu zararının harcama yetkilisi ve gerçekleştirme görevlisine ödettirilmesine hükmedilmiştir.

Temyiz Dilekçesi

Daire Kararında gerçekleştirme görevlisi sıfatıyla sorumlu tutulan ... (Zabıta Memuru) tarafından yapılan temyiz başvurusuna esas dilekçede özetle:

Daire Kararının 7’nci maddesinin Kaldırılmasının talep edildiği,

5393 saydı Belediye Kanunun 51. maddesine istinaden hazırlanan Belediye Zabıta Yönetmeliğinin Kuruluş başlıklı bölümünün. 5.maddesinde zabıta biriminin düzenlendiği,

Yönetmeliğin vermiş olduğu görevlerden de anlaşılacağı üzere Trafik Zabıta Müdürlüğünün kentin trafik işleyişinin kontrolü, denetimi, işlerliğinin sağlanması, altyapı hizmetlerinde gerekli tedbirlerin alınması gibi şehrin yaşayışım etkileyecek görevleri bulunduğu, Bu görevlerin ötelenmesinin mümkün olmadığı,

Sorgu konusu olan Trafik Zabıta Şube Müdür Vekili ...’in,18 Haziran 2012 tarihli atama kararnamesi ile 18 Haziran 2012 - 19 Haziran 2017 tarihleri arasında Zabıta Amiri olarak vekâleten görevlendirildiği, 20 Haziran 2017 tarihinden itibaren de Trafik Zabıta Şube Müdür vekili olarak görev yaptığı, Toplam Zabıta Amiri olarak fiilen görev yaptığı sürenin 5 yıl olduğu,

Mahalli İdareler Personelinin Görevde Yükselme Yönetmeliğinin 21.maddesinde Zabıta ve itfaiye personelinin görevde yükselme işlemleri, ilgili mevzuat hükümlerine göre yürütüleceğinin belirtildiği, Buna istinaden Belediye Zabıta Yönetmeliğindeki Görevde yükselme şartları bölümünün 17.maddesinde:

“(1) Bu Yönetmeliğin 6 ncı maddesinde sayılan unvanlardan daire başkanı ve zabıta müdürü dışındaki kadrolara yapılacak atamalarda aşağıdaki, şartlar aranır.

a) Zabıta şube müdürlüğüne atanabilmek için;

1. Meslekle ilgili yüksek öğrenimi bitirmesi veya en az 4 yıllık yüksek öğrenim mezunu olmak,

2. En az iki yıl zabıta amiri olarak çalışmış olmak,

3. 1-4 dereceli kadrolara atanmak için 657 sayılı Kanunun 68 inci maddesinin (B) bendinde belirtilen süre kadar hizmeti bulunmak,“

Dendiği,

Zabıta Şube Müdürü olarak atanma şartları arasında 2 yıl zabıta amiri şartı bulunduğu, Ancak Zabıta amiri olarak Zabıta amiri kadrosunda 2 yıl bulunmak mı, yoksa iki yıl fiilen, görevlendirme ile Zabıta Amiri olarak görev yapmak mı olduğunun belirsiz olduğu, Nitekim bu tip belirsizliğin Mahalli İdareler Personeli görevde yükselme yönetmeliğinin kapsamında olan çalışanlar için açıklandığı, İlgili yönetmelikte:

“Görevde yükselme sınavına tabi olarak atanacaklarda aranacak özel şartlar

MADDE 7 - (Değişik:RG~7/5/2014-28993)

(1) 5 inci maddenin birinci fıkrasında sayılan unvanlara görevde yükselme suretiyle yapılacak atamalarda aşağıdaki özel şartlar aranır.

a) Müdür ve şube müdürü kadrosuna atanabilmek için;...

4. Ekli (2) sayılı listede sayılan müdürlükler için son müracaat tarihi itibariyle iki yılı azman, sivil savunma uzmanı, şef, ayniyat saymanı, kontrol memuru, eğitmen veya muhasebeci kadrosunda çalışmış olmak,”

hükmü gereği sayılan kadrolarda bulunmak olduğunun anlaşıldığı, Ancak Zabıta Yönetmeliğinde Kadroda çalışmak veya vekâleten fiilen çalışmak mı olduğunun belirsiz olduğu,

Bilindiği üzere ve genel hukuk kuralları çerçevesinde yasal mevzuat ve düzenlemelerde boşluk olması durumunda mevzuatın çalışan kişi lehine yorumlanması gerektiği,

Ayrıca zorunlu hallerde fiilen çalışma karşılığı yürütülen görevler nedeni ile bazı hak kayıpları konusundaki mağduriyetlerin giderilmesi açısından fark ödemelerinin yapılması ile ilgili Danıştay kararları da mevcut olduğu,

Dolayısıyla somut uygulamada kamu zararı oluşmadığı,

İfade edilerek Daire Kararının Kaldırılması talep edilmektedir.

Başsavcılık Mütalaası

Daire Kararında gerçekleştirme görevlisi sıfatıyla sorumlu tutulan ... (Zabıta Memuru) tarafından yapılan temyiz başvurusu üzerine verilen Başsavcılık Mütalaasında:

Daire Kararı ve temyiz dilekçesinde yer alan hususlar özetlendikten sonra,

“657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 68'inci maddesinin (B) bendinde, kurumların 1 ve 2'nci dereceli kadrolar için en az 10 yıl, 3 ve 4'üncü dereceli kadrolar için en az 8 yıl hizmeti bulunan ve yükseköğrenim görenlerin atanabileceği ve aynı Kanun'un Vekâlet Görevi ve Aylık Verilmesinin Şartları başlıklı 86'ncı maddesinde kimlere ne şekilde vekâlet verileceği, 175'inci maddesinde de vekâlet edenlere vekâlet aylığı ödenebilmesi için vekilin asilde aranan şartları taşımasının zorunlu olduğu belirtilmiştir.

11.04.2007 tarih ve 26490 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren Belediye Zabıta Yönetmeliği'nin Görevde Yükselme Esasları başlıklı beşinci bölümünün "Görevde yükselme şartları" başlıklı 17'nci maddesinde,

"(1) Bu Yönetmeliğin 6 ncı maddesinde sayılan unvanlardan daire başkanı ve zabıta müdürü dışındaki kadrolara yapılacak atamalarda aşağıdaki şartlar aranır.

а) Zabıta şube müdürlüğüne atanabilmek için;

1. Meslekle ilgili yükseköğrenimi bitirmesi veya en az 4 yıllık yükseköğrenim mezunu olmak,

2. En az iki yıl zabıta amiri olarak çalışmış olmak,

3. 1-4 dereceli kadrolara atanmak için 657 sayılı Kanun'un 68 inci maddesinin (B) bendinde belirtilen süre kadar hizmeti bulunmak,

4. Son üç yıllık sicil notu ortalaması en az iyi derecede olmak,

5. Görevde yükselme sınavında başarılı olmak,

б) Kadro durumu elverişli olmak"

Hükmü yer almaktadır.

Belediye Zabıta Yönetmeliğinin "Görevde yükselme şartları" başlıklı 17'nci maddesinde 4 yıllık yükseköğrenim mezunları için 2 yıl, 2 yıllık yüksekokul mezunları için 3 yıl, lise ve dengi okul mezunları için 4 yıl zabıta komiseri olarak çalışmış olmak ifadesinin yer alması nedeniyle maddede zorunlu olarak kadroda çalışma şartının aranmadığı, bu nedenle ilgilinin vekâleten görev yaptığı süre dikkate alındığında Yönetmelikte yer alan zorunlu çalışma şartının yerine getirildiği anlaşıldığından, adı geçenin vekâleten çalıştığı süre dikkate alındığında en az iki yıl zabıta amiri olarak çalışmış olmak şartını taşıdığı değerlendirilmektedir.

Belirtilen nedenlerle, talebin kabul edilerek İlamda yer alan tazmin hükmünün sorumlular üzerinden kaldırılmasına karar verilmesinin uygun olacağı mütalaa olunmaktadır.

Arz olunur.”

Denilmektedir.

Duruşmaya Kamu İdaresi (Belediye) adına I.Hukuk Müşaviri Av.... katılmıştır. Av.... tarafından sorumluların savunmalarında ve temyiz dilekçelerinde yer alan hususların aynen geçerli olduğu ifade edilerek Daire Kararının Kaldırılması talep edilmiştir.

Duruşma sırasında Sayıştay Savcısı tarafından yazılı mütalaanın geçerli olduğu ifade edilmiştir.

Duruşmaya Kamu İdaresi (Belediye) adına katılan I.Hukuk Müşaviri Av.... ile Sayıştay Savcısının sözlü açıklamalarının dinlenmesinden ve dosyada mevcut belgelerin okunup incelenmesinden sonra,

Duruşma talebinde bulunan ...’ya 27.09.2023 tarihinde duruşma günü bildirilmiş olmasına karşın duruşmaya katılmadığından, Hukuk Muhakemeleri Kanununun 369’uncu maddesi hükmü uyarınca dosya üzerinde ve gıyabında,

GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ:

184 İlam sy Daire Kararının 7’nci maddesiyle, Belediyede trafik zabıta şube müdürlüğüne vekâleten görevlendirilen ancak asilde aranan şartlardan “En az iki yıl zabıta amiri olarak çalışmış olmak” şartını sağlamayan ...’e mevzuata aykırı olarak özel hizmet tazminatı ve ek ödeme fark ödemelerinin yapılması sonucu oluşan ... TL kamu zararının harcama yetkilisi ve gerçekleştirme görevlisine ödettirilmesine hükmedilmiştir.

Esas Yönünden İnceleme

Somut uygulama

... 02.06.2003 tarihinde uzman çavuş olarak açıktan atanmıştır. 01.06.2007 tarihinde istifa ederek 18.07.2007 tarihinde açıktan zabıta memuru olarak ... Büyükşehir Belediyesine açıktan atanmıştır ve Daire Karar tarihi itibarıyla halen aynı kadroda çalışmaktadır.

... 18 Haziran 2012 tarihli atama yazısı ile vekâleten zabıta amiri olarak görevlendirilmiş, bu görevi 18 Haziran 2012 - 19 Haziran 2017 tarihleri arasında vekaleten yürütmüştür. 2013 yılında ... Üniversitesi İktisat Fakültesinden mezun olmuştur.

... 20.06.2017 tarih ve 27321694- 903.02.02-105747 sayılı olur ile Zabıta Daire Başkanlığına bağlı Trafik Zabıta Şube Müdürlüğüne vekâleten görevlendirilmiştir.

2018 yılı içerisinde ..., Zabıta Daire Başkanlığına bağlı trafik zabıta şube müdürlüğüne vekâlet etmiştir. Adı geçen kişiye, trafik zabıta şube müdürlüğüne ait özel hizmet tazminatı ve ek ödeme farkı ödenmiştir.

Mevzuat

657 sayılı Kanunun 68.B maddesi aşağıdadır:

B) (Değişik: 4/5/1984 – KHK-199/1 md.) Eğitim ve Öğretim Hizmetleri Sınıfı ile Sağlık Hizmetleri ve Yardımcı Sağlık Hizmetleri Sınıfı hariç, sınıfların 1, 2, 3 ve 4 üncü derecelerindeki kadrolarına, derece yükselmesindeki süre kaydı aranmaksızın, atanmasındaki usule göre daha aşağıdaki derecelerden atama yapılabilir.(2)

(Değişik ikinci paragraf: 13/2/2011 - 6111/101 md.) Ancak, bu şekilde bir atamanın yapılabilmesi için ilgilinin;

a) 1 inci dereceli kadrolardan ek göstergesi 5300 ve daha yukarıda olanlar için en az 12 yıl,

b) 1 inci ve 2 nci dereceli kadrolardan ek göstergesi 5300’den az olanlar için en az 10 yıl,

c) 3 üncü ve 4 üncü dereceli kadrolar için en az 8 yıl,

hizmetinin bulunması ve yükseköğrenim görmüş olması şarttır. Dört yıldan az süreli yükseköğrenim görenler için bu sürelere iki yıl ilave edilir.

…”

30.03.2018 tarih ve 30376 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan 2018/11547 sayılı Bakanlar Kurulu Kararında, 17/4/2006 tarihli ve 2006/10344 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile yürürlüğe konulan Devlet Memurlarına Ödenecek Zam ve Tazminatlara İlişkin Karar ve eki cetvellerin uygulanmasına 2018 yılında devam olunacağı belirtilmektedir.

17.04.2006 tarih ve 2006/10344 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı eki Devlet Memurlarına Ödenecek Zam ve Tazminatlara İlişkin Kararın “Vekalet” kenar başlıklı 9’uncu maddesinin ilgili kısımlar aşağıdadır:

“(1) 657 sayılı Kanunun 86 ncı maddesi uyarınca;

a) 1) Kurumlarınca bir göreve kurum içinden veya diğer kurumlardan vekalet ettirilenlere;

aa) Vekaletin, 657 sayılı Kanunun 86 ncı maddesine binaen yapılması ve bu hususun onayda belirtilmiş olması,

bb) Vekaletin, Bakanlar Kurulu kararı veya müşterek karar ile atama yapılması gereken kadro veya görevler için ilgili Bakan, diğer kadro veya görevler için asili atamaya yetkili amir tarafından verilmesi,

cc) Vekillerin, genel ve ilgili özel mevzuatı uyarınca asaleten atanmada aranan tüm şartları (asaleten atanmada sınav şartı aranılan kadro veya görevler için bu sınavlara girebilme hakkının elde edilmiş olması dahil) bir arada taşımaları,

kaydıyla; vekalet ettikleri kadro veya görevler için bu Karar uyarınca öngörülen zam ve tazminatların toplam net tutarının, asli kadro veya görevleri karşılığında fiilen aldıkları zam ve tazminatların toplam net tutarından fazla olması halinde, aradaki fark; 657 sayılı Kanunun 175 inci maddesindeki oranlar dikkate alınmaksızın, vekalet görevine başlanıldığı tarihten itibaren ve vekalet görevinin fiilen yapıldığı sürece ödenir.

2. aa) Esas ve usule ilişkin olarak yukarıda belirtilen şartları bir arada taşımayanlara,

…

vekalet nedeniyle öngörülen zam ve tazminatlar ödenmez.

…”

27.06.1989 tarih ve 375 sayılı Kanun hükmünde Kararnamenin ek 9’uncu maddesinin ilgili hükümleri aşağıdadır:

(Ek: 11/10/2011-KHK-666/1 md.)

Aylıklarını 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu[na] … göre almakta olan personele, … en yüksek Devlet memuru aylığına (ek gösterge dahil), ekli (I) sayılı Cetvelde yer alan kadro ve görev unvanlarına karşılık gelen oranların uygulanması suretiyle hesaplanan tutarda ek ödeme yapılır.

…

Birinci fıkra kapsamına giren personelden; kurumlarınca bir kadroya kurum içinden veya kurum dışından vekalet ettirilenlere, vekaletin 657 sayılı Kanunun 86 ncı maddesine istinaden yapılmış ve bu hususun onayda belirtilmiş olması, vekalet görevinin Cumhurbaşkanınca atama yapılması gereken kadrolar için ilgili bakan, diğer kadrolar için asili atamaya yetkili amir tarafından verilmesi, vekalet eden personelin asaleten atanmada aranan tüm şartları (asaleten atanmada sınav şartı aranılan kadrolar için bu sınavlara girebilme hakkının elde edilmiş olması dahil) taşıması kaydıyla vekalet ettikleri kadro için öngörülen ek ödemenin asli kadroları için öngörülen ek ödemeden fazla olması halinde, aradaki fark, vekalet görevine başlanıldığı tarihten itibaren ve bu görev fiilen yapıldığı sürece ödenir. …”

11.04.2007 tarih ve 26490 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Belediye Zabıta Yönetmeliğinin “Kadro ve unvanlar” kenar başlıklı 6’ncı maddesinde: “(1) Belediye zabıta teşkilatı personel kadro ve unvanları; Belediye ve Bağlı Kuruluşları ile Mahalli İdare Birlikleri Norm Kadro İlke ve Standartlarına İlişkin Esaslara göre belirlenmiş; daire başkanı, zabıta müdürü, zabıta şube müdürü, zabıta amiri, zabıta komiseri ve zabıta memuru unvanlı kadrolar ile hizmet için gerekli diğer kadrolardan oluşur.” düzenlemesi yer almaktadır.

Yönetmeliğin “Görevde yükselme şartları" kenar başlıklı 17’nci maddesi aşağıdadır:

“(1) Bu Yönetmeliğin 6 ncı maddesinde sayılan unvanlardan daire başkanı ve zabıta müdürü dışındaki kadrolara yapılacak atamalarda aşağıdaki şartlar aranır.

a) Zabıta şube müdürlüğüne atanabilmek için;

1. Meslekle ilgili yüksek öğrenimi bitirmesi veya en az 4 yıllık yüksek öğrenim mezunu olmak,

2. En az iki yıl zabıta amiri olarak çalışmış olmak,

3. 1-4 dereceli kadrolara atanmak için 657 sayılı Kanun’un 68 inci maddesinin (B) bendinde belirtilen süre kadar hizmeti bulunmak,

4. Son üç yıllık sicil notu ortalaması en az iyi derecede olmak,

5. Görevde yükselme sınavında başarılı olmak,

6. Kadro durumu elverişli olmak,

b) Zabıta amirliğine atanabilmek için;

1. En az lise mezunu olmak,

2. 4 yıllık yüksek öğrenim mezunları için 2 yıl; 2 yıllık yüksek okul mezunları için 3 yıl, lise ve dengi okul mezunları için 4 yıl zabıta komiseri olarak çalışmış olmak,

3. Yüksek öğrenim mezunu olanların 1-4 dereceli kadrolara atanmaları için 657 sayılı Kanun ’un 68 inci maddesinin (B) bendinde belirtilen süre kadar hizmeti bulunmak,

4. Son üç yıllık sicil notu ortalaması en az iyi derecede olmak,

5. Görevde yükselme sınavında başarılı olmak,

6. Kadro durumu elverişli olmak,

c) Zabıta komiserliğine atanabilmek için;

1. En az lise mezunu olmak,

2. 4 yıllık yüksek öğrenim mezunları için 2 yıl; 2 yıllık yüksek okul mezunları için 3 yıl, lise ve dengi okul mezunları için 4 yıl zabıta memuru olarak çalışmış olmak,

3. Son üç yıllık sicil notu ortalaması en az iyi derecede olmak,

4. Görevde yükselme sınavında başarılı olmak,

5. Kadro durumu elverişli olmak,

şartları aranır.”

5018 sayılı Kanunun “Kamu zararı” kenar başlıklı 71’inci maddesinin ilgili hükümleri aşağıdadır:

“(Değişik birinci fıkra: 25/4/2007-5628/4 md.) Kamu zararı; kamu görevlilerinin kasıt, kusur veya ihmallerinden kaynaklanan mevzuata aykırı karar, işlem veya eylemleri sonucunda kamu kaynağında artışa engel veya eksilmeye neden olunmasıdır.

Kamu zararının belirlenmesinde;

…

g) Mevzuatında öngörülmediği halde ödeme yapılması,

esas alınır.”

Değerlendirme

Yukarıda yer verilen mevzuat hükümlerine göre, vekalet eden personele vekalet ettikleri kadro için öngörülen ek ödemenin asli kadroları için öngörülen ek ödemeden fazla olması halinde, aradaki fark ödenebilecektir. Ancak bu ödemenin yapılması için, vekalet eden personelin asaleten atanmada aranan tüm şartları (asaleten atanmada sınav şartı aranılan kadrolar için bu sınavlara girebilme hakkının elde edilmiş olması dahil) taşıması gerekmektedir.

Somut uygulamada ..., Zabıta Daire Başkanlığına bağlı Trafik Zabıta Şube Müdürlüğüne vekâlet etmiştir. Belirtilen vekalet görevi dolayısıyla, adı geçen kişi vekalet ettiği görevin özel hizmet tazminatı ve ek ödemesinden yararlandırılmıştır. Daire Kararının gerekçesinde, adı geçen kişinin asilde aranan şartları taşımıyor olması dolayısıyla, vekalet ettiği görevin özel hizmet tazminatı ve ek ödemesi farkından yararlandırılmaması gerektiği belirtilmektedir. Daire Kararına göre ...’in taşımadığı asilde-aranan-şart, Yönetmelik m.17/1-a.2’de belirtilen “En az iki yıl zabıta amiri olarak çalışmış olmak”tır.

Temyiz başvurusunda bulunan sorumlu tarafından m.17/1-a.2’de belirtilen “En az iki yıl zabıta amiri olarak çalışmış olmak” koşulunun sağlandığı iddia edilmektedir. Zira adı geçen kişi, 18.06.2012 tarihli atama yazısı ile görevlendirilerek 18.06.2012-19.06.2017 tarihleri arasında “zabıta amiri vekili” olarak görev yapmıştır.

Daha açık bir ifadeyle, Daire Kararı, ...’in asilde aranan şartları taşımadan yürüttüğü zabıta amiri vekili olma görevinin, daha sonra vekaleten yürüttüğü trafik zabıta şube müdürü olma görevinin asli koşulu olan “En az iki yıl zabıta amiri olarak çalışmış olma”yı sağlamadığı gerekçesine dayanmaktadır.

Daire Kararının gerekçesinin hukuka uygun olduğu değerlendirilmektedir. Zira, Yönetmeliğe göre, zabıta şube müdürü olmak için belli bir süre zabıta amiri olarak çalışmış olmak; zabıta amiri olmak için ise belirli bir süre zabıta komiseri olarak çalışmış olmak gerekmektedir. Adı geçen kişi ise zabıta komiseri olarak görev yapmamıştır. Yani zabıta amiri olmanın asilde aranan bu koşulunu sağlamamaktadır. Buna göre, adı geçen kişinin fiilen ancak asilde aranan koşulları sağlamadan yürüttüğü zabıta amiri görevinin, zabıta şube müdürü olmak konusunda asilde aranan şartı sağlamadığı sonucuna varılmaktadır. Dolayısıyla tekrar ifade etmek gerekirse: Daire Kararının gerekçesi hukuka uygun olduğu değerlendirilmektedir.

Sorumlunun iddia ettiği şekilde zabıta amiri olma görevini asilde aranan koşulları taşımadan dahi olsa fiilen yapmış olmanın, zabıta şube müdürü olmak için aranan “En az iki yıl zabıta amiri olarak çalışmış olma”yı sağladığı şeklindeki yorum, Yönetmelikte öngörülen zabıta memuru, zabıta komiseri, zabıta amiri, zabıta şube müdürü şeklindeki kariyer basamaklarından zabıta komiseri olmanın çıkarılmasını sonuç verecektir. Böyle bir yorum da yine Yönetmeliğin 17’nci maddesine aykırı olacaktır.

Dolayısıyla somut uygulamada, 5018 sayılı Kanunun 71’inci maddesinin ikinci fıkrasında belirtilen “mevzuatında öngörülmediği halde ödeme yapılması” söz konusudur.

Sorumluluk yönünden inceleme

Temyiz başvurusunda bulunan sorumlu ... (Zabıta Memuru) gerçekleştirme görevlisidir.

5018 sayılı Kanunun “Giderin gerçekleştirilmesi” kenar başlıklı 33’üncü maddesinde:

“Bütçelerden bir giderin yapılabilmesi için iş, mal veya hizmetin belirlenmiş usul ve esaslara uygun olarak alındığının veya gerçekleştirildiğinin, görevlendirilmiş kişi veya komisyonlarca onaylanması ve gerçekleştirme belgelerinin düzenlenmiş olması gerekir. Giderlerin gerçekleştirilmesi; harcama yetkililerince belirlenen görevli tarafından düzenlenen ödeme emri belgesinin harcama yetkilisince imzalanması ve tutarın hak sahibine ödenmesiyle tamamlanır.

Gerçekleştirme görevlileri, harcama talimatı üzerine; işin yaptırılması, mal veya hizmetin alınması, teslim almaya ilişkin işlemlerin yapılması, belgelendirilmesi ve ödeme için gerekli belgelerin hazırlanması görevlerini yürütürler.

Elektronik ortamda oluşturulan ortak bir veri tabanından yararlanmak suretiyle yapılacak harcamalarda, veri giriş işlemleri gerçekleştirme görevi sayılır. Bu fıkranın uygulanmasına ilişkin esas ve usûller Maliye Bakanlığınca belirlenir.

Gerçekleştirme görevlileri, bu Kanun çerçevesinde yapmaları gereken iş ve işlemlerden sorumludurlar.“

hükümleri yer almaktadır.

5018 sayılı Kanunun 55 ve devamı maddelerinde kamu idarelerinin iç kontrol sistemlerini oluşturmaları öngörülmüş ve bu çerçevede harcama birimlerinin yapılan mali işlemler üzerinde gerçekleştirecekleri kontroller açıklanmış olup, harcama birimlerinin asgari yapmaları gereken kontroller, malî hizmetler birimi tarafından ön malî kontrole tâbi tutulacak malî karar ve işlemlerin usûl ve esasları ile ön malî kontrole ilişkin standart ve yöntemler Maliye Bakanlığı tarafından belirleneceği hükme bağlanmıştır.

Maliye Bakanlığı tarafından hazırlanan İç Kontrol ve Ön Mali Kontrole İlişkin Usul ve Esasların 10’uncu maddesinde, ön mali kontrol işleminin harcama birimleri tarafından da yerine getirileceği belirtilerek gelir, gider, varlık ve yükümlülüklere ilişkin mali karar ve işlemlerin harcama birimi tarafından mali mevzuat hükümlerine uygunluk yönüyle kontrol edileceği,

Usul ve Esasların 12’nci maddesinde, süreç kontrolünün nasıl yapılacağı belirtilerek, mali işlemlerin yürütülmesinde görev alanların yapacakları işlemden önceki işleri de kontrol edecekleri, ödeme emrini düzenlemekle görevlendirilen gerçekleştirme görevlilerinin de ödeme emri belgesi ve eki belgeler üzerinde ön mali kontrol işlemini yapacakları belirtilmektedir.

Yukarıda açıklanan mevzuat hükümlerinden, her bir harcamanın gerçekleştirme görevlisi tarafından süreç kontrolü çerçevesinde ilgili mevzuat hükümlerine uygun olup olmadıkları ön mali kontrole tabi tutularak kontrol edilmesi gerektiği anlaşılmaktadır. Gerçekleştirme görevlileri, giderin gerçekleştirilmesi ve harcamanın yapılması süreçlerinde, mevzuata uygunluk açısından kontrolleri sağlamakla yükümlüdürler.

Buna göre, ...’e asilde aranan koşulları sağlamadan vekaleten yürüttüğü ihtisas zabıta şube müdürü görevi dolayısıyla bu görevin özel hizmet tazminatı ve ek ödeme farkının ödenmemesi gerekirken ödenmesi sonucu oluşan kamu zararından gerçekleştirme görevlisinin sorumluluğu bulunduğu değerlendirilmektedir. Daire Kararında somut uygulamada oluşan kamu zararından gerçekleştirme görevlisi sorumlu tutulmasının mevzuata uygun olduğu değerlendirilmektedir.

BU İTİBARLA, yukarıda belirtilen gerekçeyle, 752 Karar-184 İlam numaralı Daire Kararının 7’nci maddesi hukuka uygun olduğundan, Daire Kararının 7’nci maddesinin TASDİKİNE (Üye ...’in aşağıda yer alan karşı oy gerekçesine karşı), oy çokluğuyla,

6085 sayılı Kanunun 57’nci maddesi gereği bu Kararın yazılı bildirim tarihinden itibaren on beş gün içerisinde Sayıştayda karar düzeltilmesi yolu açık olmak üzere,

Karar verildiği 18.10.2023 tarih ve 55982 sayılı tutanakta yazılı olmakla işbu ilam tanzim kılındı.

(Karşı oy gerekçesi

Üye ...’in karşı oy gerekçesi

...’in; 02.06.2003 tarihinde uzman çavuş olarak göreve başladığı,18.07.2007 tarihinde ... Büyükşehir Belediyesine zabıta memuru olarak atandığı, halen aynı kadroda görev yaptığı, 03.06.2013 tarihinde ... Üniversitesi İktisat Fakültesini bitirdiği, 18.06.2012 tarihinden 19.06.2017 tarihine kadar da zabıta amirliğine vekâlet ettiği dosya münderecatından anlaşılmıştır.

20.06.2017 tarihi itibariyle Zabıta Daire Başkanlığına bağlı Trafik Zabıta Şube Müdürlüğüne vekâleten görevlendirilmiştir.

657 sayılı Kanunu’nun 68’inci maddesinin (B) fıkrasının (c) bendine göre; ..., Trafik Zabıta Şube Müdürlüğüne vekâleten görevlendirildiği 18.06.2012 tarih itibariyle gerekli olan 8 yıllık hizmet şartını taşıdığı anlaşılmaktadır.

11.04.2007 tarih ve 26490 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren Belediye Zabıta Yönetmeliği Yönetmeliği’nin; Görevde Yükselme Şartları başlıklı 17’inci maddesinde belirtilen; “En az 4 yıllık yüksek öğrenim mezunu olmak ve en az iki yıl zabıta amiri olarak çalışmış olmak” şartlarını da taşıdığı rapor içeriğinden anlaşılmaktadır.

..., zabıta memuru kadrosunda iken 18.06.2012 tarihinden 19.06.2017 tarihine kadar da zabıta amirliğine vekâlet etmiştir. Yönetmelikte; “En az iki yıl zabıta amiri olarak çalışmış olmak” ifadesini zabıta kadrosunda bulunmak şeklinde yorumlamak doğru bir yaklaşım olarak değerlendirilemez. Kanun koyucu bazı ödemelerin yapılabilmesini bizzat “Kadrosunda bulunmak” şeklinde ifade etmesine rağmen burada, kamu idaresi, “Zabıta amiri olarak çalışmış olmak” şeklinde ifade ederek “kadro şartına” değil “çalışma şartına” bağlamıştır. Yine zabıta ve itfaiye personeline ödenen “Fazla mesai” ödemelerine hak edebilmek için zabıta ve itfaiye hizmetlerinde çalışıyor olma şartını getirmiştir. Yine açık arazide çalışan teknik personele ek özel hizmet tazminatının ödenmesinde ilgililerin kadrolarının esas alınacağı belirtilerek kadro şartı getirilmiştir.

..., bu dönem içerisinde zabıta amirliğine vekâlet ettiği 5 yıllık sürede iki yıllık çalışma şartını yerine getirmiştir. Vekâlet ettiği bu dönemde zabıta amirliği görevi fiilen yaptığına göre illa da kadrosu zabıta amiri kadrosunda olmadığı şeklinde “Dar” bir yorum yaparak vekâlet nedeniyle yapılan ödemeleri kamu zararı olarak değerlendirmek mümkün değildir.

Kamu idaresinin, yönetmelikte özel şart belirlemesinin müdürlük görevinin yapılmasında daha verimli olacağı varsayımı ile hareket ettiği değerlendirilebilir. İlgili, bu özel şart da beklenen tecrübeyi zabıta amirliğine vekâlet ederek elde etmiştir.

Dosya münderecatından; kamu idaresi tarafından vekâlet dönemi itibariyle görevini yerine getirmediği yönünde düzenlenmiş bir tutanak ve hakkında başlatılmış inceleme ve soruşturmanın da mevcut olmadığı anlaşılmaktadır. Bu kadro için başka bir personele bu müdürlüğe ilişkin ödeme yapıldığına ilişkin bir tespit de mevcut değildir. Yukarıda yer verilen mevzuat ve izahat muvacehesinde yapılan ödemenin mevzuata uygun olduğu değerlendirilmektedir. Bu nedenle verilen tazmin hükmüne ilişkin daire kararının “Kaldırılması” gerektiği gerekçesiyle çoğunluk görüşüne katılmıyorum.)