Sayıştay 6. Dairesi 49406 Kararı - Belediyeler ve Bağlı İdareler Çeşitli Konular

Temyiz Karar Detayı

İletişim Bilgileri

• Kamu İdaresi: Belediyeler ve Bağlı İdareler

• Yılı: 2018

• Daire: 6

• Dosya No: 49406

• Tutanak No: 55987

• Tutanak Tarihi: 18.10.2023

• Konu: Çeşitli Konuları İlgilendiren Kararlar

KARAR

Konu: Belediye Başkanlığı makamı haricinde belediye çalışanlarının özel harcaması niteliğinde olan ve yönetim gideri kapsamında bulunmayan çay, kahve ve şeker giderlerinin Belediye bütçesinden karşılanması.

2. 184 İlam sy Daire Kararının 113’üncü maddesiyle, Belediye Başkanlığı makamı haricinde belediye çalışanlarının özel harcaması niteliğinde olan ve yönetim gideri kapsamında bulunmayan çay, kahve ve şeker giderlerinin Belediye bütçesinden karşılanması sonucu oluşan . . . TL kamu zararının sorumlulara ödettirilmesine hükmedilmiştir. Kararda sorumlu tutulanlar: Malzeme alımı için satın alma talebinde bulunan, satın almayı uygun görüşle arz eden, satın almaya olur veren ile doğrudan temini onaya arz eden ve doğrudan temini onaylayan görevliler ile harcama yetkilisi ve gerçekleştirme görevlisidir.

Temyiz Dilekçesi

Daire Kararında harcama yetkilisi sıfatıyla sorumlu tutulan ... (Emlak ve İstimlak Daire Başkanı), gerçekleştirme görevlisi sıfatıyla sorumlu tutulan ... (Şube Müdürü), ... (Şube Müdürü), ... (Şube Müdürü), diğer sorumlular ... (Genel Sekreter Yardımcısı), ... (Destek Hizmetleri Daire Başkanı), ... (Tören ve Organizasyon Şube Müdürü) tarafından Daire Kararı hakkında temyiz başvurusunda bulunulmuştur.

Sorumluların temyiz başvurularına esas dilekçelerde özetle:

Daire Kararının Kaldırılmasının talep edildiği,

Öncelikle: Belediyede Daire Başkanlıklarında yalnızca Daire Başkanı ve misafirlerine yapılan içecek ikramlarında ücret alınmadığı, Belediyemizdeki tüm personelin içecekleri ücretli olarak tükettiği, Bu nedenle Sayıştay ilamında malzeme alım tutarı dikkate alınarak hesaplama yapılmasının usul ve yasaya aykırı olduğu, Hukuki güvenilirlik ilkesi gereğince sorumluluk çıkarılan tüm personel için kaç adet çay, kahve vb tükettiğinin net bir şekilde hesaplanması gerektiği ancak bunun da hayatın olağan akışına uygun olmadığı,

İlgili birimlerde yapılan inceleme neticesinde personelin satın almış olduğu markalar ile çay, kahve vb. alıyor olması nedeniyle ekteki evraktan da anlaşılacağı üzere Belediye bünyesinde bulunun 2 adet çay ocağından dahi (Çay ocağı sayısı daha fazladır.) 2012 yılından bu yana ... TL gelir elde edilmiş olduğu, Fakat yapılan denetimde bu bilgi ve belgelerin gözardı edildiği, Bu durumun dahi ilamın usul ve yasaya aykırı olduğunu ispatlar nitelikte olduğu,

Yani iddia edildiği gibi personelin ücretsiz çay, kahve içmesi söz konusu olmadığı, Ayrıca Belediyede çeşitli birimlerinde bulunan çay ocaklarında zaman zaman yaşanan yoğunluk nedeniyle görevli personelin farklı birimde bulunan çay ocağından da içecek almakta olup, yapılan hesaplamada net bir şekilde bu alımların da düşülmesi gerektiği, Böyle bir hesabın yapılmasının da mümkün olmadığı, alımı yapılan tüm malzemenin ücretsiz tüketildiği gerekçesiyle kamu zararı çıkarılmasının hukuka aykırı olduğu,

5393 Sayılı Belediye Kanunun 38.maddesinde yer alan Belediye Başkanının görev ve yetkileri belirtilerek,

Aynı Kanunun 60.maddesinde Belediye giderleri sayılırken (k) bendinde “Temsil, tören, ağırlama ve tanıtım giderleri”ne yer verildiği,

5216 Sayılı Büyükşehir Belediyesi Kanunun 18.maddesinde; Büyükşehir belediye başkanının görev ve yetkilerine yer verilerek,

Aynı Kanunun 24.maddesinde Büyükşehir belediyesinin giderleri sayılırken "Temsil, tören, ağırlama ve tanıtım giderleri”nin de belediye giderleri arasında düzenlendiği,

Ayrıca Belediye Bütçesinden Yapılacak Temsil Ağırlama ve Tören Giderleri Yönergesinde de bu konuda çeşitli düzenlemeler yer aldığı,

Yönergenin 1.maddesinde: “Bu yönergenin amacı, Belediye bütçesinde yer alan temsil ağırlama ve tören giderlerinin sarf esas ve usullerini düzenlemektir." denildiği,

Aynı Yönergenin 2.maddesinde; "Bu yönerge, belediye idaresinin başı ve temsilcisi olan Belediye Başkanının bu sıfatının gereği olarak yapacağı temsil-ağırlama ve tören giderleri konusunda uyacağı kuralları kapsar." denildiği,

Yönergenin 3, 4, 5, 10’uncu maddelerine yer verilerek,

Belediyenin Yetki Devri ve İmza Yetkilileri Yönergesinin 12.maddesinin (ii) bendindeki "Temsil tören, ağırlama ve tanıtım giderleri için ayrılan ödeneği kullanmak (Bütçelerine; "temsil, tören, ağırlama ve tanıtım" giderleri ödeneği tahsis edilmiş Harcama Yetkilileri tarafından imzalanacaktır.)" şeklindeki düzenleme ile Daire Başkanlarına yetki devri yapılmış olduğundan, Belediyenin Daire Başkanlıklarında Daire Başkanları da harcama yetkilisi konumunda olup, Daire Başkanlıklarının bütçelerinde "Temsil, ağırlama ve tören giderleri" kalemi mevcut olduğu,

Belediye Bütçesinden Yapılacak Temsil Ağırlama ve Tören Giderleri Yönergesinde temsil, ağırlama ve tören giderlerinin konu kapsam ve miktarının tayininin Belediye Başkanının takdirine tabi olduğu hususunun açıkça belirtilmiş olmakla bu yönergenin düzenlendiği tarihte yalnızca Belediye Başkanının harcama yetkilisi olup, daha sonra mevzuatta yapılan değişiklik ile Daire Başkanlarına da harcama yetkisi verildiği,

Bu durumda yönergedeki "temsil ağırlama ve tören giderlerinin konu kapsam ve miktarının tayininin Belediye Başkanının takdirine tabi olduğu" hususunun 5018 sayılı Kanun kapsamında geniş yorumlanarak harcama yetkilisi konumunda olan Daire Başkanlarının da temsil, ağırlama ve tören giderlerinin konu kapsam ve miktarının tayininde takdir yetkisi olduğu sonucuna varılması gerektiği,

Bu kapsamda Sayıştay ilamında bahsi geçen belediye bütçesinden alımı yapılan çay, kahve, şeker vb. giderlerin temsil ağırlama kapsamında değerlendirilmesi gerektiği,

Sayıştay Temyiz Kurulunun 08/05/2012 tarih ve 2012/34905 Karar numaralı karan, 03/02/2009 tarih ve 30609 Karar numaralı kararı,03/02/2009 tarih ve 30612 Karar numaralı kararlarında ve benzer bir çok kararda "temsil, ağırlama ve tören giderlerinde takdir yetkisinin esas olduğu ve bu yetkinin geniş yorumlanması gerektiği"nin açıkça vurgulandığı,

Ayrıca Park Bahçe ve Yeşil Alanlar Dairesi Başkanlığı birimine çıkarılan kamu zararı ile ilgili olarak;

Bahse konu işin ekteki ödeme toplamında Park Bahçe ve Yeşil Alanlar Dairesi Başkanlığı'nı ilgilendiren kısmının ... TL olup; 14.12.2017 tarih ve 665 Karar No ile Mecliste onaylanan bütçenin, 46.41.01.30.05.4.0.00.5.03.6.1.01 Temsil, Ağırlama, Tören, Fuar, Organizasyon Giderleri bütçe kodundan Ödeme yapıldığı,

Çalışma alanının genişliği ve muhatap olunan kitlenin kalabalıklığı sebebiyle daireyi ziyarete gelen vatandaş, muhtar, demek başkanları, iş verenler, diğer kamu kurum ve kuruluşların yetkililerine mecburi olarak çay ikramı yapıldığı, Zaten Daire başkanlığında çalışan personelin %90'ının arazide çalıştığı, Daire personelinin bina içerisinde kalıp çay, kahve içmesi söz konusu olmadığı,

Ayrıca 5393 sayılı Kanunun 60.maddesi g-bendindeki "Mezarlıkların tesisi, korunması ve bakımına ilişkin giderler"in sorumluğunun Park Bahçe ve Yeşil Alanlar Dairesi Başkanlığı tarafından yürütüldüğü, ... ili genelindeki cenaze ve mezarlık hizmetlerinin büyük bir kısmının daire bünyesindeki Mezarlıklar Müdürlüğü tarafından ücretsiz olarak karşılandığı, ... ili genelindeki en büyük morgun Müdürlük bünyesinde olması, cenaze işlemlerinin genelinin bu kurumda yapılması, defin için gelen cenaze sahibi ve yakınları da dahil Başkan adına ücretsiz kahve ve çay ikramı yapıldığı, Tüm bu harcamaların Belediyede çalışan personelin sorumluluğunda olmadığı,

İfade edilerek Daire Kararının Kaldırılması arz ve talep edilmektedir.

Başsavcılık Mütalaası

Daire Kararında harcama yetkilisi sıfatıyla sorumlu tutulan ... (Emlak ve İstimlak Daire Başkanı), gerçekleştirme görevlisi sıfatıyla sorumlu tutulan ... (Şube Müdürü), ... (Şube Müdürü), ... (Şube Müdürü), diğer sorumlular ... (Genel Sekreter Yardımcısı), ... (Destek Hizmetleri Daire Başkanı), ... (Tören ve Organizasyon Şube Müdürü) tarafından Daire Kararı hakkında temyiz başvurusunda bulunulması üzerine verilen Başsavcılık Mütalaasında:

“Sorumluların gerek Daire yargılaması aşamasında yaptıkları savunmalardan, gerekse de temyiz dilekçesinde ileri sürdükleri ifadelerinden, daire başkanlıklarında yalnızca daire başkanı ve misafirlerine yapılan içecek ikramlarından ücret alınmadığı, Belediyedeki tüm personelin içeceklerini ücretli olarak tükettikleri, çalışma alanının genişliği ile muhatap oldukları kitlenin çokluğu nedeniyle dairelerini ziyarete gelen vatandaş, muhtar, dernek başkanları, işverenler ve diğer kamu kurum ve kuruluşlarının yetkililerine mecburi olarak çay ikramı yapıldığı, ayrıca İl genelindeki cenaze ve mezarlık hizmetlerinin büyük bir kısmının Mezarlıklar Müdürlüğünce ücretsiz olarak karşılandığı, defin için gelen cenaze sahibi ve yakınlarına Başkan adına ücretsiz kahve ve çay ikramının yapıldığı anlaşılmaktadır. Yapılan hesaplamada net bir şekilde bu alımların da düşülmesinin gerektiği, böyle bir hesap yapılmasının da mümkün olmadığı görüldüğünden, alımı yapılan tüm malzemenin ücretsiz tüketildiği gerekçesiyle kamu zararına sebebiyet verildiğini iddia etmenin mümkün olmadığı değerlendirilmektedir.

Belirtilen nedenlerle talebin kabul edilerek yer alan tazmin hükmünün sorumlular üzerinden kaldırılmasına karar verilmesinin uygun olacağı mütalaa olunmaktadır

Arz olunur.”

Denilmektedir.

Duruşmaya Kamu İdaresi (Belediye) adına I.Hukuk Müşaviri Av.... katılmıştır. Av.... tarafından sorumluların savunmalarında ve temyiz dilekçelerinde yer alan hususların aynen geçerli olduğu ifade edilerek Daire Kararının Kaldırılması talep edilmiştir.

Duruşma sırasında Sayıştay Savcısı tarafından yazılı mütalaanın geçerli olduğu ifade edilmiştir.

Duruşmaya Kamu İdaresi (Belediye) adına katılan I.Hukuk Müşaviri Av.... ile Sayıştay Savcısının sözlü açıklamalarının dinlenmesinden ve dosyada mevcut belgelerin okunup incelenmesinden sonra,

Daire Kararının 113’üncü maddesi hakkında temyiz talebinde bulunan sorumlulardan duruşma talebinde bulunan ...’a 25.09.2023 tarihinde, ...’e 25.09.2023 tarihinde, ...’e 25.09.2023 tarihinde duruşma günü bildirilmiş olmasına karşın duruşmaya katılmadıklarından, Hukuk Muhakemeleri Kanununun 369’uncu maddesi hükmü uyarınca dosya üzerinde ve gıyaplarında,

GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ:

184 İlam sy Daire Kararının 113’üncü maddesiyle, Belediye Başkanlığı makamı haricinde belediye çalışanlarının özel harcaması niteliğinde olan ve yönetim gideri kapsamında bulunmayan çay, kahve ve şeker giderlerinin Belediye bütçesinden karşılanması sonucu oluşan ... TL kamu zararının sorumlulara ödettirilmesine hükmedilmiştir. Kararda sorumlu tutulanlar: Malzeme alımı için satın alma talebinde bulunan, satın almayı uygun görüşle arz eden, satın almaya olur veren ile doğrudan temini onaya arz eden ve doğrudan temini onaylayan görevliler ile harcama yetkilisi ve gerçekleştirme görevlisidir.

Esas yönünden inceleme

Somut uygulama

Daire Kararı, Belediyenin bazı müdürlüklerinde görevli personelin tükettiği çay, şeker ve kahve gibi içeceklere ait giderlerin “temsil, tören, ağırlama giderleri” (5216 sy Kn.m.24/1-l) kapsamında olmadığı halde bütçeden karşılandığı yönündeki tespite dayanmaktadır.

Sorumlular tarafından ise, Daire Kararında yer alan tespitin fiili duruma uygun olmadığı iddia edilmektedir. Sorumluların dilekçesinde bu konuda: Belediyedeki tüm personelin içeceklerini ücretli olarak tükettikleri, Belediyeye gelen vatandaş, muhtar, dernek başkanı, işverenler, diğer kamu kurum ve kuruluşlarının yetkililerine mecburi olarak çay ikramı yapıldığı, Mesela Belediye bünyesindeki mezarlıklar müdürlüğü tarafından özellikle yapılan işle alakalı olarak belde sakinlerine içecek ikramı yapıldığı … ifade edilmektedir.

Mevzuat

5216 sayılı Büyükşehir Belediyesi Kanununun “Büyükşehir belediyesinin giderleri” kenar başlıklı 24’üncü maddesinin ilk fıkrasının l-bendinde “Temsil, tören, ağırlama … giderleri” büyükşehir belediyesinin giderleri arasında sayılmıştır.

İçişleri Bakanlığı’nın 25.4.1984 gün ve 27302 sayılı onayı ile yürürlüğe konulan Belediye Bütçesinden Yapılacak Temsil, Ağırlama ve Tören Giderleri Yönergesinin bazı maddeleri aşağıdadır:

“Amaç

Madde 1 - Bu Yönergenin amacı, belediye bütçesinde yer alan temsil, ağırlama ve tören giderlerinin sarf esas ve usullerini düzenlemektir.

Kapsam

Madde 2 - Bu Yönerge, belediye idaresinin başı ve temsilcisi olan belediye başkanının bu sıfatının gereği olarak yapacağı temsil, ağırlama ve tören giderleri konusunda uyacağı kuralları kapsar.

Genel Kural

Madde 3 - Temsil, ağırlama ve tören giderlerinin konu, kapsam ve miktarının tayini belediye başkanının takdirine tabidir.

Bu giderlerin yapılmasını gerektiren tören veya toplantıya belediye başkanının katılması şartı aranmaz.

Temsil Giderleri

Madde 4 - Temsil giderleri görevle ilgili olmak şartıyla;

Beldede başarılı çalışmaları görülenler için toplantılar düzenlemek,

Kupa ve benzeri teşvik uygulamalarında bulunmak,

Gerçek ve tüzel kişilere plaket, ödül ve hediye vermek, çiçek göndermek,

Beldede göreve başlayan veya ayrılan protokole dahil kişiler için toplantılar

düzenlemek ve hediye vermek,

için yapılır.

Ağırlama Giderleri

Madde 5 - Ağırlama, beldenin misafiri durumunda olan;

Cumhurbaşkanı, Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanı, Başbakan ve Bakanlar Kurulu üyeleri,

Hükümet Merkezi veya diğer illerin protokolüne dahil kişiler,

Yabancı ülke temsilcileri veya konuklar,

Sanat, bilim, kültür ve spor dallarında temayüz etmiş kişiler,

Basın mensupları,

Beldenin kalkınmasında katkısı olanlar veya olacağı anlaşılanlar,

İle bu kişilerin eşleri ve refakatindeki görevliler için geleneklere ve davetin şumulüne göre, ağırlama, konuklama, konutlandırma ve bu işlerle ilgili olarak hazırlıkların gerektirdiği giderlerle ziyafet, kokteyl, hediye, çiçek, bahşiş ve taşıma giderleri şeklinde yapılır.”

Değerlendirme

Yukarıda yer verilen mevzuat hükümlerine göre, kişisel tüketim niteliğindeki içecek tüketimleri Temsil, Ağırlama ve Tören Giderleri Yönergesinin kapsamında değildir. Ancak Daire Kararında somut uygulamadaki çay-kahve-şeker tüketiminin fiili durumda kişisel içecek tüketimi niteliğinde olduğunun ortaya konulamadığı görülmektedir.

Daire Kararında somut uygulamadaki çay-kahve-şeker tüketiminin fiili durumda kişisel içecek tüketimi niteliğinde olduğunun ortaya konulamaması ile ilgili olarak sorumlular tarafından da malzeme alımı tutarı dikkate alınarak kamu zararı hesaplanmasının hatalı olduğu iddia edilmektedir. Bu iddia yerindedir. Zira kamu zararı hesaplanırken faturalarda yer alan çay-kahve-şeker bedelleri esas alınmıştır. Yani kamu zararı hesabı, Daire Kararının gerekçesinde yer aldığı üzere personelin özel tüketimi karşılığında bedel ödenmediğini açıkça içermemektedir; Hangi personelin ne tutarda içecek bedeli ödemesi gerekirken ödemediği belli değildir. Kamu zararının hesaplanması:

• Tüm içeceklerin belediye personelinin kişisel tüketimi için sarf edildiği,

• Bu içeceklerin belediye hizmetleri sırasında temsil-ağırlama kapsamında belde sakinlerine ikram edilmediği,

• Faturada yer alan ve kişisel tüketime konu edilen içeceklerin tamamının bedelinin ödenmediği

ön kabullerine dayanmaktadır. Oysa ki, faturalarda yer alan içeceklerin bedelsiz olarak özel tüketime sarf edildiğinin kesin bir şekilde ortaya konulması gerekmektedir.

Fiili duruma ilişkin olarak ise sorumlular tarafından:

Belediyede Daire Başkanlıklarında yalnızca Daire Başkanı ve misafirlerine yapılan içecek ikramlarında ücret alınmadığı,

Belediyemizdeki tüm personelin içecekleri ücretli olarak tükettiği; Personelin ücretsiz çay, kahve içmesi söz konusu olmadığı,

Belediye bünyesinde bulunun 2 adet çay ocağından dahi (Çay ocağı sayısı daha fazladır.) 2012 yılından bu yana ... TL gelir elde edilmiş olduğu,

Belediyede çeşitli birimlerinde bulunan çay ocaklarında zaman zaman yaşanan yoğunluk nedeniyle görevli personelin farklı birimde bulunan çay ocağından da içecek almakta olması dolayısıyla bir birim için alınan çay-kahve-şekerin faturasının satın alınan malın tümüyle o birimde tüketildiğini göstermediği,

Park Bahçe ve Yeşil Alanlar Dairesi Başkanlığı birimine çıkarılan kamu zararı ile ilgili olarak; Çalışma alanının genişliği ve muhatap olunan kitlenin kalabalıklığı sebebiyle daireyi ziyarete gelen vatandaş, muhtar, demek başkanları, iş verenler, diğer kamu kurum ve kuruluşların yetkililerine mecburi olarak çay ikramı yapıldığı, Zaten Daire başkanlığında çalışan personelin %90'ının arazide çalıştığı, Daire personelinin bina içerisinde kalıp çay, kahve içmesi söz konusu olmadığı,

... ili genelindeki cenaze ve mezarlık hizmetlerinin büyük bir kısmının Park Bahçe ve Yeşil Alanlar Dairesi Başkanlığı bünyesinde yer alan Mezarlıklar Müdürlüğü tarafından ücretsiz olarak karşılandığı, ... ili genelindeki en büyük morgun Müdürlük bünyesinde olduğu, cenaze işlemlerinin genelinin bu birimde yapıldığı, defin için gelen cenaze sahibi ve yakınları da dahil Başkan adına ücretsiz kahve ve çay ikramı yapıldığı, Bahsedilen bu harcamaların Belediyede çalışan personelin sorumluluğunda olmadığı

İddia edilmektedir.

Somut uygulamadaki çay-kahve-şeker tüketiminin tamamının kişisel tüketin olduğunun şüpheye yer bırakmayacak şekilde ortaya konulamamış olması karşısında ve fiili duruma ilişkin olarak sorumluların iddialarında yer alan hususların hemşehrilerin mahalli müşterek nitelikteki sosyal ve kültürel ihtiyaçlarının karşılanması niteliğinde olması gerekçesiyle, somut uygulamada hukuka aykırılık oluşmadığı ve dolayısıyla kamu zararı oluşmadığı kanaatine varılmıştır.

BU İTİBARLA, somut uygulamada kamu zararı oluşmadığı gerekçesiyle, 752 Karar-184 İlam sayılı Daire Kararının 113’üncü maddesinin BOZULARAK, yeniden hüküm kurulmak üzere Dosyanın Dairesine Gönderilmesine (….Daire Başkanı ..., üyeler ..., ..., ..., ..., ..., ...’un aşağıda yer alan karşı oy gerekçelerine karşı; …. Daire Başkanı ... ve Üye ...’in aşağıda yer alan usule ilişkin görüşüne karşı), oy çokluğuyla,

Karar verildiği 18.10.2023 tarih ve 55987 sayılı tutanakta yazılı olmakla işbu ilam tanzim kılındı.

(Karşı oy gerekçesi

Üye ...’un karşı oy gerekçesi

184 sayılı İlamın 113’üncü maddesiyle; Belediye Başkanlığı makamı haricinde belediye çalışanlarının özel harcaması niteliğinde olan ve yönetim gideri kapsamında bulunmayan çay, kahve ve şeker giderlerinin Belediye bütçesinden karşılanması sonucu oluşan kamu zararının sorumlulara ödettirilmesine hükmedilmiştir. Kararda sorumlu tutulanlar; malzeme alımı için satın alma talebinde bulunan, satın almayı uygun görüşle arz eden, satın almaya olur veren ile doğrudan temini onaya arz eden ve doğrudan temini onaylayan görevliler ile harcama yetkilisi ve gerçekleştirme görevlisidir.

Harcamaya bağlı kamu zararından bahsedilecek ise; söz konusu alımlar talep, onay, doğrudan temin onay belgesine bağlı olarak yapıldığından Daire İlamında ifade edilen kamu zararından doğrudan temin onay sürecinde yer almayan harcama yetkilileri ile gerçekleştirme görevlileri sorumlu değildir.

Diğer taraftan, sorumlular tarafından malzeme alımı tutarı dikkate alınarak kamu zararı hesaplanmasının hatalı olduğu iddia edilmektedir. Bu iddia yerindedir. Zira kamu zararı hesaplanırken faturalarda yer alan çay-kahve-şeker bedelleri esas alınmıştır. Yani kamu zararı hesabı, Daire Kararının gerekçesinde yer aldığı üzere personelin özel tüketimi karşılığında bedel ödenmediğini açıkça içermemektedir. Yani hangi personelin ne tutarda içecek bedeli ödemesi gerekirken ödemediği belli değildir.

Bu İtibarla, yukarıda belirtilen gerekçelerle Daire Kararının Bozularak, yeniden hüküm tesis edilmek üzere Dosyanın Dairesine Gönderilmesi gerekir.

….Daire Başkanı ..., üyeler ..., ..., ..., ..., ...’ın karşı oy gerekçesi

Kişisel tüketim niteliğindeki içecek tüketimleri Temsil, Ağırlama ve Tören Giderleri Yönergesinin kapsamında olmaması dolayısıyla Daire Kararının gerekçesi hukuka uygundur.

Daire Kararında yer alan tespit ve kamu zararının hesabı fiili duruma uygundur. Zira Belediyede yer alan tüm birimler değil yalnızca kişisel tüketimin yapıldığı birimler esas alınarak kamu zararı hesaplanmıştır.

Bu İtibarla, yukarıda belirtilen gerekçelerle Daire Kararının Tasdiki gerekir.

…. Daire Başkanı ... ve Üye ...’in usule ilişkin görüşü

….Daire Başkanı ... tarafından çoğunluk görüşünde yer aldığı üzere somut uygulamada hukuka aykırılık oluşmadığı değerlendirilmektedir. Üye ... tarafından ise yukarıda karşı oy gerekçesinde belirtildiği üzere Daire Kararının Tasdiki gerektiği değerlendirilmektedir.

Bununla birlikte, hesap yargılama usulü bağlamında temyiz mercii olan Temyiz Kurulu çalışma usulüne ilişkin olarak;

Sayıştay Yargılamasında ilk derece mahkemesi olarak dairelerce verilen kararlara karşı sorumlular temyiz ve karar düzeltme ile yargılamanın iadesi yoluna müracaat edebilirler. 6085 Sayılı Kanun’un ‘Temyiz’ başlıklı 55. maddesindeki düzenlemeye göre Temyiz Kurulu; temyiz olunan hükmü olduğu gibi veya düzelterek tasdik etmeye, bozma kararı vererek daireye göndermeye ya da Kurul üye tam sayısının üçte iki çoğunluğu ile daire kararını tümüyle ortadan kaldırmaya karar verebilir. Kaldırma kararı (doğası gereği Sayıştay dairelerince kamu zararının sorumlularına ödettirilmesi ile yönündeki kararlar hakkında verilebilecek bir karar olup) kamu zararının oluşmadığı dolayısıyla da dairece haklarında hüküm tesis edilen sorumlular hakkında hüküm tesis edilmesi gerekmediği sonucuna ulaşan ve sorumluların beraatı anlamına gelen bir hükümdür.

Bu düzenlemede yer verilen “kurul üye sayısının üçte iki çoğunluğu ile kaldırılması” şeklindeki kısmın klasik anlamdaki temyiz uygulamalarının dışına taşan bir düzenleme olduğu ortadadır. Hukuk sisteminde ilk derece mahkemesinin vermiş olduğu kararın kaldırılması ve bunun yerine yeni bir karar verilmesi uygulaması istinaf mahkemeleri aşamasında görülebilen bir uygulamadır. İstinaf mahkemelerince verilen kararlar (İlk derece mahkemesinin kararını kaldıran kararlar dâhil) hakkında da belli şartlar altında temyiz yoluna gidilebilmektedir. Oysa Sayıştay Temyiz Kurulunca verilen kaldırma kararına karşı karar düzeltme dışında müracaat edilebilecek bir kanun yolu ve mercii bulunmamaktadır. Türk Hukuk Sisteminde Temyiz İncelemesi sürecinde verilebilecek kararlardan farklı ve temyizi kabil olmayan bir yöntem olarak belirlenmiş olması nedeniyle de 6085 Sayılı Kanunda normal karar çoğunluğundan farklı olarak kaldırma kararı için Kurulun üçte ikisinin çoğunluğu aranmıştır.

İlk derecede kamu zararını tazminle yükümlü tutulmuş olan sorumluların haklarında verilmiş olan bu kararın, sorumlular lehine sonuçlanması için en kısa ve kesin olan yol dairece verilmiş olan tazmin kararının kaldırılması olup sorumluların temyiz başvuruları da çoğunlukla “kararın kaldırılması veya bozulması” şeklinde bir taleple sonlandırılmaktadır. Bu sebeple temyiz başvurusunda taraflarca kaldırma talep edilmişse öncelikle bu talebin görüşülmesi ve sonuçlandırılması gereklidir.

Ancak kaldırma kararının alınabilmesi için bozma veya tasdik kararlarından farklı bir çoğunluk (Kurulun üçte ikisinin oyu) aranmakta olduğundan bunun altında kalan oylama sonuçlarında bozma kararı verildiği kabul edilemeyeceğinden sonuca ulaşmak üzere müzakere ve oylamaya devam edilmesi gerekmektedir.

Kaldırma talebine yönelik müzakereler sonrasında yapılan oylamada Kurulun üçte iki çoğunluğu ile kaldırma kararı çıkmadığı halde kaldırma yönünde kullanılan oyların karar çoğunluğuna (7 azınlık oyuna karşı 9 çoğunluk oyu ile) ulaştığı gerekçe gösterilerek müzakerelere devam edilmemiş ve kaldırma gerekçelerine dayalı olarak bozma kararı verildiği sonucuna ulaşılmıştır.

Yukarıda açıklanan nedenlerle kaldırma kararının oylandığı ancak bu kararın gerektirdiği üçte iki çoğunluğa ulaşılmadığı halde kurulun çoğunluğunun kaldırma yönünde oy kullandığı gerekçesiyle kaldırma gerekçeli bozma kararı verildiği sonucuna ulaşılması mümkün olmayıp müzakerelere devam edilerek yapılacak oylama sonucuna göre tasdik veya bozma kararlarından hangisinin verildiğinin belirlenmesi gerekir.)