Sayıştay 6. Dairesi 49351 Kararı - Belediyeler ve Bağlı İdareler Çeşitli Konular

Temyiz Karar Detayı

İletişim Bilgileri

• Kamu İdaresi: Belediyeler ve Bağlı İdareler

• Yılı: 2018

• Daire: 6

• Dosya No: 49351

• Tutanak No: 52264

• Tutanak Tarihi: 29.06.2022

• Konu: Çeşitli Konuları İlgilendiren Kararlar

KARAR

Konu: Kazı Ruhsat Bedellerinin İdare Bütçesinden Ödenmesi

185 sayılı İlamın 3’üncü maddesiyle; … Genel Müdürlüğü tarafından ihale edilen “… ... Yapım İşi” nde … Büyükşehir Belediyesince AYKOME Uygulama Yönetmeliği uyarınca tahakkuk ettirilen kazı ruhsatı bedelleri, işin şartname ve sözleşme hükümlerine göre yükleniciye ait giderler arasında bulunduğu halde, bu bedellerin Kurum bütçesinden ödenmesi sonucu oluşan … TL kamu zararının tazminine karar verilmiştir.

İlamda; “… ... Yapım İşi” nde ... Büyükşehir Belediyesince AYKOME Uygulama Yönetmeliği uyarınca tahakkuk ettirilen kazı ruhsatı bedellerinin işin şartname ve sözleşme hükümlerine göre yükleniciye ait giderler arasında olduğu ve sözleşme bedeli kapsamında yükleniciden tahsil edilmesi gerektiği belirtilerek Kurum bütçesinden ödenen söz konusu tutarlar kamu zararına konu edilmiştir. Temyiz dilekçelerinde ise; Belediyeye ödenen kazı ruhsat bedelleri ihale konusu işin gerek yaklaşık maliyet hesabına gerekse teklif birim fiyatlara dâhil edilmediğinden, bu giderlerin sözleşme bedeli kapsamında düşünülemeyeceği, 2464 sayılı Belediye Gelirleri Kanunu’nun “altyapı kazı izni harcı” başlıklı mükerrer madde 79’a göre İdarenin yükümlülüğünde olduğu ve Belediyece düzenlenen yazıya istinaden ödendiği ileri sürülerek konunun esasına itiraz edilmiştir.

… Büyükşehir Belediye Meclisinin … tarih ve … sayılı Kararı ile kabul edilen AYKOME Uygulama Yönetmeliğinin;

“Kazı Ruhsatı Verilmesi İşlemleri” başlıklı 10’uncu maddesinde;

“MADDE 10–(1) Kazı ruhsatı verilmesi işlemleri aşağıdaki gibi gerçekleşmektedir:

a) … dahil olmak üzere Büyükşehir Belediyesine bağlı birimlerin kendi birim imkanları ile yapacak oldukları altyapı çalışmaları ile arıza çalışmalarında kazı ruhsatı düzenlenir. Düzenlenen kazı ruhsatı için; zemin tahrip bedeli, yıpranma bedeli, ruhsat bedeli, keşif bedeli ile KDV tahsil edilir, teminat alınmaz. Ancak yaptıkları veya yaptırdıkları işlerden doğacak olumsuzluklardan ilgili birim sorumlu tutulur.

b) … dahil olmak üzere Büyükşehir Belediyesine bağlı birimlerin yapacak oldukları altyapı çalışmalarının ihaleli işlerinde ruhsat bedeli, yıpranma bedeli ve keşif bedeli alınarak kazı ruhsatı düzenlenir…” denilmektedir.

… Genel Müdürlüğünce açık teklif usulü ile ihale edilen “… İlçesi Kanalizasyon Şebekesi Yapım İşi” (İKN:…)’ne ilişkin olarak … tarihinde … TL bedelli birim fiyat sözleşme imzalanmış ve 07.02.2018 tarihinde işyeri teslimi yapılarak işe başlanmıştır. İşe başlandıktan sonra … Genel Müdürlüğünce … Büyükşehir Belediyesine yazılan … tarih ve … ayılı Yazı ile 23.650 metre kanalizasyon şebeke hattı yapımı için kazı ruhsatı istenmiş, Büyükşehir Belediyesince düzenlenen aynı tarih ve … sayılı cevabi Yazıda; AYKOME Uygulama Yönetmeliği 10(b) hükmüne göre (tarifelere bağlı olarak) ruhsat bedeli, keşif harcı ve yıpranma bedeli olmak üzere toplam … TL kazı ruhsat bedeli hesaplanmış ve … Genel Müdürlüğünün bu bedeli Belediyeye ödemesi mukabilinde 06.03.2018-06.04.2018 tarihleri arası için altyapı tesisi açım ruhsatı verilmiştir.

Sözleşme eki İdari Şartnamenin “Teklif fiyata dâhil olan giderler” başlıklı 25’inci maddesinde;

“25.1. İsteklinin sözleşmenin uygulanması sırasında ilgili mevzuat gereğince ödeyeceği her türlü vergi, resim, harç, yapı kullanım izin belgesi giderleri ve benzeri giderler ile ulaşım, nakliye ve her türlü sigorta giderleri teklif fiyatına dâhildir.

25.2. 25.1. maddesinde yer alan gider kalemlerinde artış olması ya da benzeri yeni gider kalemlerinin oluşması hallerinde, teklif edilen fiyatın bu tür artış ya da farkları karşılayacak payı içerdiği kabul edilir. Yüklenici, bu artış ve farkları ileri sürerek herhangi bir hak talebinde bulunamaz.

25.3. Sözleşme konusu işin bedelinin ödenmesi aşamasında doğacak Katma Değer Vergisi (KDV), ilgili mevzuatı çerçevesinde İdare tarafından yükleniciye ayrıca ödenir.” hükmüne,

Sözleşme eki Teknik Şartnamenin “1.6 İzinler” maddesinde ise;

“1.6.1 Yüklenici, imalatlara başlamadan önce tüm kamu kurum ve kuruluşlarından gerekli her türlü yetki ve izinleri almakla sorumludur.” hükmüne yer verilmiştir.

Yukarıda yer verilen mevzuat hükümlerinden; yüklenicinin ihale konusu imalata başlamadan önce tüm kamu kurum ve kuruluşlarından gerekli her türlü yetki ve izinleri almakla sorumlu olduğu, yüklenicinin sözleşmenin uygulanması sırasında ilgili mevzuat gereğince ödeyeceği her türlü vergi, resim, harç, yapı kullanım izin belgesi giderleri ve benzeri giderler ile ulaşım, nakliye ve her türlü sigorta giderlerinin, ayrıca bu gider kalemlerinde artış olması ya da benzeri yeni gider kalemlerinin oluşması halinde bu tür artış ya da farkların, sözleşme bedeline dâhil olduğu, yüklenicinin bu artış ve farkları ileri sürerek herhangi bir hak talebinde bulunamayacağı anlaşılmaktadır. Buna göre; inşaata başlamadan önce Büyükşehir Belediyesi’nden kazı ruhsatı alınması işlemleri ile kazı ruhsatı bedellerinin ödenmesi yüklenicinin sorumluluğunda olup, anılan bedeller sözleşme ve şartname hükümleri uyarınca teklif fiyata dâhil olan giderler arasında bulunduğundan, bu bedellerin yüklenici yerine … Genel Müdürlüğünce ödenmesi ile kamu zararına sebebiyet verilmiştir.

Savunmalarda; kazı ruhsat bedelleri ihale konusu işin yaklaşık maliyet cetvelinde ve birim fiyat tariflerinde yer almadığından, sözleşme bedeli kapsamında düşünülemeyeceği öne sürülmüş ise de; kazı ruhsat bedelleri, imalata bağlı olmayıp, kazı öncesi ödenmesi gereken bir bedel olduğundan, bu giderlerin, her ne kadar adı sözleşmede ayrıca zikredilmemişse de İdari Şartnamenin 25’inci maddesinde bahsedilen giderler kapsamında düşünülmesi gerekmektedir. Bu nedenle söz konusu itirazlar yerinde görülmemiştir.

Bu itibarla; … Genel Müdürlüğü tarafından “… ... Yapım İşi” ile ilgili olarak kazı ruhsatı düzenlenmesi karşılığında … Büyükşehir Belediyesine ödenen kazı ruhsatı bedellerinin (ruhsat bedeli, keşif harcı, yıpranma bedeli) işe ait ihale dokümanı gereğince sözleşme bedeli kapsamında yükleniciden talep edilmesi gerekirken Kurum bütçesinden ödenmesi ile kamu zararına sebebiyet verildiği anlaşıldığından, konuya ilişkin temyiz itirazları reddedilerek 185 sayılı İlamın 3’üncü maddesiyle verilen … TL tutarındaki tazmin hükmünün TASDİKİNE,

(Üye …’in aşağıda yazılı karşı oy gerekçesi karşısında) oy çokluğu ile,

6085 sayılı Kanun’un 57 nci maddesi gereği bu Kararın yazılı bildirim tarihinden itibaren onbeş gün içerisinde Sayıştayda karar düzeltilmesi yolu açık olmak üzere,

Karar verildiği 29.06.2022 tarih ve 52264 sayılı tutanakta yazılı olmakla işbu ilam tanzim kılındı.

Karşı oy gerekçesi/Azınlık görüşü

Üye …:

AYKOME Uygulama Yönetmeliğinin 10’uncu maddesinin (b) bendinde, “b) … dahil olmak üzere Büyükşehir Belediyesine bağlı birimlerin yapacak oldukları altyapı çalışmalarının ihaleli işlerinde ruhsat bedeli, yıpranma bedeli ve keşif bedeli alınarak kazı ruhsatı düzenlenir…” hükmü uyarınca … tarafından yaptırılacak alt yapı hizmetlerinden tarifeye bağlı olarak kazı ruhsat ücreti alınmaktadır.

Somut olayda; “Kazı ruhsat bedeli” nin, İdarenin (…’ın) kazıya başlanmadan önce Büyükşehir Belediyesine başvurması ile Büyükşehir Belediyesince … adına düzenlenen kazı ruhsatı karşılığında tahsil edildiği, bu bedelin, Belediye AYKOME Birimince ihaleden sonra kazı yapılacak alanın cinsine (asfalt, stabilize, beton parke gibi) göre tespit edildiği ve bu giderin ihale konusu işin yaklaşık maliyet cetvelinde ve birim fiyat teklif cetveli ile birim fiyat tariflerinde yer almadığı görülmüştür. Bu hususlar dikkate alındığında; ihale dokümanında açıkça yükleniciye ait olduğu belirtilmeyen “kazı ruhsat bedelinin” sözleşme bedeli kapsamında yer aldığını ve yüklenicinin uhdesinde bulunduğunu söylemek mümkün görülmemektedir. Dolayısıyla söz konusu bedelin ruhsat sahibi … Genel Müdürlüğünce ilgili Belediyeye ödenmesinde mevzuata aykırı bir durum bulunmamaktadır.

Bu itibarla; … ... Yapım İşi” nde … Büyükşehir Belediyesince AYKOME Uygulama Yönetmeliği uyarınca tahakkuk ettirilen kazı ruhsatı bedelinin … Genel Müdürlüğü bütçesinden ödenmesi ile kamu zararına sebebiyet verilmediği değerlendirildiğinden, 185 sayılı İlamın 3’üncü maddesiyle verilen … TL tutarındaki tazmin hükmünün KALDIRILMASINA, karar verilmesi gerekir.