Sayıştay 6. Dairesi 49334 Kararı - Belediyeler ve Bağlı İdareler Personel Mevzuatı

Temyiz Karar Detayı

İletişim Bilgileri

• Kamu İdaresi: Belediyeler ve Bağlı İdareler

• Yılı: 2018

• Daire: 6

• Dosya No: 49334

• Tutanak No: 57034

• Tutanak Tarihi: 10.07.2024

• Konu: Personel Mevzuatı ile İlgili Kararlar

KARAR

Konu: Huzur Hakkı Ödenmesi

185 sayılı İlamın 13’üncü maddesiyle; ... Su ve Atıksu İdaresi (...) Genel Müdürlüğü Yönetim Kurulunda ve aynı zamanda sermayesinin tamamı kamuya ait şirket olan ... A.Ş. (%95’i ...’a ait) Yönetim Kurulunda görev yapan memur personele her iki yönetim kuruluna da katılmasından dolayı huzur hakkı ödenmesi sonucu oluşan ... TL kamu zararının Harcama Yetkililerinden ve Gerçekleştirme Görevlilerinden tazminine karar verilmiştir.

Söz konusu tazmin hükmü 29.06.2022 tarih ve 52262 Tutanak (36271 İlam) sayılı Temyiz Kurulu Kararı ile tasdik edilmiştir.

Söz konusu hükme karşı 45419 sayılı dosya kapsamında karar düzeltme talebinde bulunan sorumlu Harcama Yetkilileri ... (Genel Müdür) ve ... (Genel Müdür Yard.) ile Gerçekleştirme Görevlileri ... (İşçi) ve Marine ... (Sözleşmeli Personel) tarafından gönderilen ortak nitelikteki dilekçede özetle;

I-KARAR DÜZELTME KONUSU:

İdare Yönetim Kurulunda ve sermayesinin tamamı kamuya ait ... AŞ. Yönetim Kurulunda görev yapan memur personele her iki yönetim kuruluna da katılmalarından dolayı huzur hakkı ödemesi gerçekleştirilerek kamu zararına sebebiyet verildiğinin belirtildiği, bu konuya ilişkin yapılan itirazlar sonucunda bu hüküm tasdik edilmiş olup söz konusu kararın karar düzeltme incelemesi neticesinde bozularak beraatine karar verilmesi gerektiği, Şöyle ki,

II- AÇIKLAMALAR:

... Su ve Atık Su İdaresi (...) Genel Müdürlüğünün 23.11.1981 tarihli ve 17523 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan 20.11.1981 tarihli ve 2560 sayılı İSKİ Kanununun Ek 5. ve Geçici 10. maddeleri hükümlerine dayanılarak 18.02.1995 tarihli ve 22206 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan 28.12.1994 tarihli ve 94/6576 sayılı Bakanlar Kurulu kararı ile kurulan, müstakil bütçeli, kamu tüzel kişiliğini haiz, 631 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin 14. maddesinde belirtilen mahalli idare kavramına girmeyen, mahalli idareler mevzuatına değil kendi özel kanununa tabi bir kamu kurumu olduğu,

... Altyapı Yönetim Danışmanlık Mühendislik Hizmetleri Elektrik Enerjisi Yapı Elemanları Üretimi İnşaat Taahhüt San. Ve Tic. Anonim Şirketinin su temini ve kanalizasyon hizmetlerini sağlamak, çöp ve her tür atığın toplanması ve yok edilmesi için gerekli adımları atmak, inceleme, program ve projeleri hazırlamak, söz konusu çalışmaların doğal kaynakların kamu çıkarları doğrultusunda en etkili ve verimli kullanımı yoluyla gerçekleştirilmesi için yasal, ekonomik ve teknik altyapıları hazırlamak, gerek duyulan tesislerin kurulmasını sağlamak ve bunları işletmek, söz konusu hizmetlerin amaçları doğrultusunda gereğine uygun şekilde yerine getirilmesi amacıyla gerekli tüm önlemleri almak üzere 1995 yılında kurulan özel hukuk tüzel kişiliğini haiz, ticari faaliyette bulunan 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu hükümlerine tabi bir anonim şirket olduğu,

2560 sayılı İSKİ Kanunun 7. maddesinde; “Yönetim Kurulu bir başkanla beş üyeden oluşur, Büyükşehir Belediye Başkanı Yönetim Kurulunun başkanıdır. Belediye Başkanının bulunmaması halinde Genel Müdür Yönetim Kuruluna başkanlık eder. Genel Müdür ve Genel Müdür yardımcılarından hizmette en eski olanı, hizmette eşitlik halinde yaşlı bulunan Yönetim Kurulunun tabii üyesidir.” Denildiği,

İdarenin Kuruluş Yetki ve Teşkilat Yönetmeliğinin 9. maddesinde; “Genel Müdür ve Genel Müdür yardımcılarından hizmette en eski olanı, hizmette eşitlik halinde yaşlı bulunan Yönetim Kurulunun tabi üyesidir.” Denildiği,

6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu’nun 359. maddesinde; “Anonim şirketin, esas sözleşmeyle atanmış veya genel kurul tarafından seçilmiş, bir veya daha fazla kişiden oluşan bir yönetim kurulu bulunur. ...Devlet, il özel idaresi, belediye, köy ile diğer kamu tüzel kişilerinin pay sahibi olduğu şirketlerde, sayılan tüzel kişiler veya bunların gerçek kişi temsilcileri yönetim kuruluna seçilebilir.” hükmü,

Aynı Kanunun 334. maddesinde; “Devlet, il özel idaresi, belediye ve köy ile diğer kamu tüzel kişilerinden birine, esas sözleşmede öngörülecek bir hükümle, pay sahibi olmasalar da işletme konusu kamu hizmeti olan anonim şirketlerin yönetim kurullarında temsilci bulundurmak hakkı verilebilir. ... Kamu tüzel kişilerinin yönetim kurulundaki temsilcileri, genel kurul tarafından seçilen üyelerin hak ve görevlerini haizdir.” hükmü,

Aynı Kanunun 394. maddesinde; “Yönetim kurulu üyelerine, tutarı esas sözleşmeyle veya genel kurul kararıyla belirlenmiş olmak şartıyla huzur hakkı, ücret, ikramiye, prim ve yıllık kardan pay ödenebilir.” hükmünün yer aldığı,

631 sayılı Memur ve Diğer Kamu Grevlilerinin Mali ve Sosyal Haklarında Düzenlemeler İle Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun Hükmünde Kararnamenin 12. maddesinde; “Memurlar ve diğer kamu görevlilerinden, kurum ve kuruluşların yönetim kurulu, denetim kurulu, tasfiye kurulu, danışma kurulu üyelikleri ve komisyon, heyet, komite ile benzeri organlarda görev alanlara, kurum içi ve kurum dışı ayrımı yapılmaksızın bu görevlerinden sadece biri için ücret ödenebilir. Bu maddenin uygulanmasında oluşacak tereddütleri gidermeye Maliye Bakanlığı yetkilidir.” Denildiği,

Bu konuya ilişkin 31/01/2012 tarih ve 28190 sayılı resmi gazetede yayımlanan 162 no.lu Devlet Memurları Kanunu Genel Tebliğinde; “1) Memurlar ve diğer kamu görevlilerinden kurum ve kuruluşların; yönetim kurulu, denetim kurulu, tasfiye kurulu, danışma kurulu üyelikleri ve komisyon, heyet ve komite ile benzeri organlarda görev alanlara, aldıkları görevler karşılığında ilgili mevzuatında herhangi bir ücret ödenmesinin öngörülmüş olması halinde 15/1/2012 tarihinden itibaren bu görevlerden sadece biri için ücret ödenecektir.

2. Maddede geçen “kurum ve kuruluşların” ibaresinden, memur veya diğer kamu görevlilerinin memur veya diğer kamu görevlisi sıfatı nedeniyle ilgili mevzuatı uyarınca belirtilen görevleri alabilecekleri, asli görevli bulundukları kurum da dahil olmak üzere her statüdeki kurum ve kuruluşların anlaşılması gerekmektedir.” Denildiği,

Anonim şirketlerde yönetim organı yönetim kurulu olup kanun ve esas sözleşme gereğince genel kurulun yetkisine bırakılmış olanlar dışında şirketin işletme konusunun gerçekleştirilmesi için gerekli olan her çeşit iş ve işlemler hakkında yönetim kurulunun karar verdiği, Anonim şirketlerde yönetim kurulunun bu şirketin kanuni, daimi, ve zorunlu bir kurul organı olduğu, Yönetim kurulu üyelerinin kuruluşta esas sözleşme ile atandığı, daha sonraki dönemlerde ise genel kurul tarafından seçildiği, bu atanmış ve seçilmiş yönetim kurulu üyelerine 6102 sayılı Türk Ticaret Kanununun 394. maddesi gereğince esas sözleşme veya genel kurul tarafından belirlenmiş bir huzur hakkı ödemesinin yapıldığı,

İdare Yönetim Kurulunun ise yukarıda da belirtildiği üzere bir başkan ve beş üyeden oluştuğu, Yönetim Kurulunun belediye encümeninin işlevine benzer bir işlev görmekle mevzuatta belirtilen birçok konuda karar almakla görevli olduğu, idare Genel Müdürünün işbu yönetim kurulunun doğal üyesi olduğu, seçilmesi ve atanması, yönetim kuruluna katılamaması veya çekilmesinin söz konusu olmadığı,

Gerek 631 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin önceki halinde gerekse 666 sayılı Kanun Hükmünde Kararname ile yapılan değişiklikten sonraki halinde, 2560 sayılı Kanunun 7. maddesindeki düzenlemeye göre MAKAMA BAĞLI ZORUNLU GÖREV olarak nitelendirilebilecek genel müdürlük makamının yönetim kurulu görevi ilgili kanun hükmünde kararnameler kapsamında bir yönetim kurulu üyeliği olarak değerlendirilemeyeceği, buna göre Genel Müdürlük Makamı için; aynı kurumun kanundan kaynaklanan makama bağlı yönetim kurulu üyeliğinin diğer ihtiyari yönetim kurulu üyelikleri gibi değerlendirilmesi, bunun sonucu olarak kurum dışı ihtiyari olarak üstlenilen anonim şirket yönetim kurulu üyeliğinin ikinci bir üyelik olarak kabul edilmesi sonucunda sadece bir üyelik için ücret alınabileceğinin değerlendirilmesinin mevcut düzenlemelere uygun olmayacağı,

Yukarıda da belirtildiği üzere İdare Yönetim Kurulunun yerine getirmiş olduğu görevin karşılığını büyükşehir ve diğer belediyelerde Belediye Encümeni tarafından yerine getirildiği, Belediye Encümeninde de su ve kanalizasyon idaresi Yönetim Kurulundaki Genel Müdürün tabii üyeliği gibi bazı birim amirlerinin tabii üyeliğinin söz konusu olduğu, Genel Sekreter ve Mali Hizmetler Dairesi Başkanının makamları gereği ilgili Kanun uyarınca Büyükşehir Belediyesi Encümeninin tabii üyesi konumunda oldukları, bu görevde bulunanların da hem encümen üyeliği gereği ödeneği aldığı hem de kurum dışı ihtiyari atama yoluyla yönetim veya denetim kurulu üyeliği görevlerinde bulunabildiği ve ayrıca bu görevler için de ücret alabildiği,

Yapılan anlatımlar doğrultusunda 631 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamede kurum ve kuruluşların yönetim kurulu, denetim kurulu, tasfiye kurulu ve sair benzeri üyelikleri için kurum içi ve kurum dışı ayrımı yapılmaksızın sadece bir görev için ödeme yapılacağı belirtilse de su ve kanalizasyon idaresi yönetim kurulunda genel müdürün üyeliğinin MAKAMA BAĞLI BİR GÖREV OLMASI, bu üyeliğin 2560 Sayılı Kanunun 7. maddesi gereğince doğal üyelik olması, bu üyeliğin zorunlu görevlendirmeye veya seçilmeye dayalı bulunmaması ve kanundan kaynaklanması ve 2560 sayılı Kanunun 7. maddesi dikkate alınmadan söz konusu değerlendirmelerin yapılması nedeniyle haricen veya ihtiyaren yapılacak yönetim ve denetim kurulu üyeliklerinin ilk üyelik olarak kabul edilmesi gerektiği, bu nedenle mükerrer bir ödeme olmadığından bir kamu zararının oluşmadığı,

III- TALEP SONUCU:

Yukarıda açıklanan ve re’sen nazara alınacak nedenlerle; karar düzeltme talebine konu Temyiz Kurulu ilamın BOZULARAK BERAATİNE HÜKMEDİLMESİNİ saygıyla arz ve talep ettiği, belirtilmiştir.

Başsavcılık Mütalaasında özetle;

... Su ve Atık Su İdaresi Genel Müdürlüğü 2018 yılı Hesabı'nın 6. Daire'de yapılan yargılama sonucu çıkarılan 185 sayılı İlamın 13. maddesindeki tazmin hükmüne karşı sorumlulardan ... ve diğer 3 kişinin, Temyiz Kurulu nezdinde yapılan temyiz başvurusu, Kurulun 29.6.2022 tarihli ve 52262 sayılı tutanak ile Daire kararınca verilen tazmin hükmünün tasdiki yönünde kararlaştırıldığı, bu kez adı geçenlerin karar düzetilmesi talebinde bulunduğu,

Dairesince, ilgili mevzuatlarda yer verilen hükümleri ve yapılan açıklamalara aykırı olarak ...'a ... Yönetim Kuruluna ve ... A.Ş Yönetim Kuruluna katılması nedeniyle ayrı ayrı huzur hakkı ödenmesi sonucu doğan kamu zararının sorumlulara ödettirilmesine karar verildiği,

Sorumluların ... Genel Müdürlüğünün, 2560 sayılı İSKİ Kanununun Ek 5. ve Geçici 10. maddeleri hükümlerine dayanılarak, 28.12.1994 tarihli ve 94/6576 sayılı Bakanlar Kurulu kararı ile kurulan, müstakil bütçeli, kamu tüzel kişiliğini haiz, 631 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin 14. maddesinde belirtilen mahalli idare kavramına girmeyen, mahalli idareler mevzuatına değil kendi özel kanununa tabi bir kamu kurumu olduğu, sermayesinin tamamı kamuya ait ... AŞ'nin Yönetim Kuruluna ... Genel Müdürü sıfatıyla kanun emri uyarınca katılan Genel Müdüre yapılan ödemelerin aylığın bir unsuru olduğu, huzur hakkı ücreti olarak kabul edilemeyeceği, bu nedenle de 631 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin 12. maddesi kapsamında değerlendirilmesinin mümkün olmadığını belirtilerek daire kararının bozularak beraatlarına hükmedilmesini talep ettiği,

631 sayılı Memurlar ve Diğer Kamu Görevlilerinin Mali ve Sosyal Haklarında Düzenlemeler ile Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun Hükmünde Kararname'nin 12'nci maddesinde, "Memurlar ve diğer kamu görevlilerinden kurum ve kuruluşların yönetim kurulu, denetim kurulu, tasfiye kurulu, danışma kurulu üyelikleri ve komisyon, heyet, komite ile benzeri organlarda görev alanlara, kurum içi ve kurum dışı ayrımı yapılmaksızın bu görevlerinden sadece biri için ücret ödenebilir. Bu maddenin uygulanmasında oluşacak tereddütleri gidermeye Maliye Bakanlığı yetkilidir." hükmünün bulunduğu,

Anılan madde hükmü ve konu hakkındaki Maliye Bakanlığı Bütçe ve Mali Kontrol Genel Müdürlüğünün vermiş olduğu 12.06.2012/6679 ve 08.08.2012/8674 sayılı emsal görüşlere göre, 631 sayılı KHK'nın 12'nci maddesinde memurlar ve diğer kamu görevlilerinden, kurum ve kuruluşların yönetim kurulu, denetim kurulu, tasfiye kurulu, danışma kurulu üyelikleri ve komisyon, heyet, komite ile benzeri organlarda görev alanlara, kurum içi ve kurum dışı ayrımı yapılmaksızın bu görevlerinden sadece biri için ücret ödenebileceği belirtildiğinden yapılan ödemenin kamu zararını oluşturduğunun değerlendirildiği,

Buna göre; adı geçenlerin karar düzeltme talebinin ret edilerek gerekçeli Kurul Kararının korunmasının uygun olacağı, belirtilmiştir.

Konuyla ilgili olarak idareyi temsilen kurum avukatı (ilgili) Av. ... yapılan duruşmaya katılmış olup, adı geçen kişi tarafından duruşma sırasında yazılı savunmalara ek olarak;

Bu konuda Temyiz Kurulu İlamı sonrasında Anayasa Mahkemesine bireysel başvuru yapıldığı, başvuru sonuçlana dek bekletici mesele yapılmasının talep edildiği, Kurulun aksi yönde kanaati oluşacaksa burada yönetim kurulu üyeliği makama bağlı bir görev olduğundan verilen ücretin, diğer yönetim kurulu-denetim kurulu üyeliği dolayısıyla verilen huzur hakkı gibi değerlendirilmemesi gerektiği, belirtilmiştir.

Sayıştay Savcısı tarafından duruşma esnasında yazılı görüş yinelenmiş ve yazılı görüşte yazılı gerekçelerle karar düzeltilmesine mahal olmadığına karar verilmesinin uygun olacağı, belirtilmiştir.

Duruşmacı ile Sayıştay Savcısının sözlü açıklamalarının dinlenmesinden ve dosyada mevcut belgelerin okunup incelenmesinden sonra,

GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ:

Öncelikle, 29.06.2022 Tutanak tarih ve 52262 (36271 İlam) sayılı Temyiz Kurulu Kararı hakkında karar düzeltme isteminde bulunan ilgililerin Anayasa Mahkemesinin aynı konudaki bireysel başvurusu incelemesinin bekletici mesele yapılması talebi ile ilgili olarak; Anayasa Mahkemesinin bireysel başvuru incelemesinin, somut olayın değerlendirilip hükme bağlanmasında bekletici sorun olarak kabul edilemeyeceği anlaşıldığından, söz konusu talep uygun bulunmamıştır.

185 sayılı İlamın 13’üncü maddesiyle; ... Su ve Atıksu İdaresi (...) Genel Müdürü Av. ...’un hem ... Yönetim Kurulunda hem de (%95,40’ı ...’a ait olan) ... Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi (... A.Ş.) Yönetim Kurulunda görev yapması sebebiyle kendisine her iki Kurul üyeliğinden dolayı huzur hakkı ödenmesinin 631 sayılı KHK’nın 12’nci maddesine aykırı olduğundan hesaplanan ... TL kamu zararının sorumlularından tazminine karar verilmiş olup, sorumluların başvurması üzerine bu hükmün temyizen incelemesinde Temyiz Kurulunca verilen 29.06.2022 tarih ve 52262 Tutanak (36271 İlam) sayılı Kararda açıklanan gerekçelerle tazmin hükmünün mevzuata uygun verildiği anlaşıldığından, hükmün tasdikine karar verilmiştir.

Bu defa karar düzeltme kanun yoluna gelen sorumlular, temyiz dilekçelerinde öne sürdükleri itirazları tekrar ederek tazmin kararının kaldırılması talebiyle karar düzeltme başvurusu yapmışlardır.

Yapılan incelemede ve değerlendirmede; sorumlular tarafından ileri sürülen iddia ve itirazların tamamının karar düzeltmeye esas Temyiz Kurulu Kararında karşılandığı, bu Kararın Kanuna aykırı bir yönünün bulunmadığı anlaşıldığından ve ayrıca bu aşamada tekrardan ileri sürülen hususların söz konusu Kararın düzeltilmesini icap ettirecek bir mahiyette olmadığı görüldüğünden; sorumluların/ilgililerin karar düzeltme istemi reddedilerek, (185 sayılı İlamın 13’üncü maddesiyle verilen ... TL’lik tazmin hükmünü tasdik eden) söz konusu 29.06.2022 tarih ve 52262 Tutanak (36271 İlam) sayılı Temyiz Kurulu Kararında KARAR DÜZELTİLMESİNE MAHAL OLMADIĞINA, oy birliğiyle,

Karar verildiği 10.07.2024 tarih ve 57034 sayılı tutanakta yazılı olmakla işbu ilam tanzim kılındı.