Sayıştay 6. Dairesi 48606 Kararı - Yüksek Öğretim Çeşitli Konular

Temyiz Karar Detayı

İletişim Bilgileri

• Kamu İdaresi: Yüksek Öğretim Kurumları

• Yılı: 2018

• Daire: 6

• Dosya No: 48606

• Tutanak No: 55597

• Tutanak Tarihi: 05.07.2023

• Konu: Çeşitli Konuları İlgilendiren Kararlar

KARAR

Akademik teşvik ödemesi başvurularının değerlendirilmesi sırasında yürürlükte olan 31.12.2016 tarihli Akademik Teşvik Yönetmeliği hükümleri uyarınca yapılan bazı başvuruların gerekli şartları taşımadığı halde söz konusu başvurular için akademik teşvik puanı ödenmesi;

160 sayılı İlamın 2. maddesiyle; Akademik teşvik ödemesi başvurularının değerlendirilmesi sırasında yürürlükte olan 31.12.2016 tarihli Akademik Teşvik Yönetmeliği hükümleri uyarınca yapılan bazı başvuruların (üniversite içi bir etkinlik olarak nitelendirilebilecek olan ve ilgili öğretim üyesinin kendi faaliyet alanı ile ilgili olmaması nedeniyle) gerekli şartları taşımadığı halde söz konusu başvurular için akademik teşvik puanı hesaplanarak ilgililere teşvik ödemesi yapıldığı gerekçesiyle … TL’nin tazminine ilişkin hüküm tesis edilmiştir. {Sorguda … TL kamu zararı hesap edilmesine karşın, İlamda; bu tutarın … TL’si için yapılan ödemede mevzuata aykırılık bulunmadığından ilişilecek husus bulunmadığına karar verilmiş; (bu tutarın düşülmesi sonucu) geriye kalan tutar olan (kamu zararı tablosunda adı geçen diğer ahizleri ilgilendiren) .. TL için ise işbu tazmin hükmü verilmiştir.}

Sorumlular [(Ödemenin Yapılmasına Karar Veren) İşletme Bölümü Akademik Teşvik Komisyonu Birimi Komisyon Üyesi sıfatıyla temyiz talep eden …, … ve …], ortaklaşa gönderdikleri temyiz dilekçesinde özetle;

1. İlamda 3.511,20 TL olarak hesaplanan Tasarım Faaliyeti ile ilgili ödeme tutarının hatalı olması;

İlamın 51. sayfasında tespite karşılık gelen toplam net puanın 30 olarak ifade edildiğini, ancak 30 puan ile başvuru yapan …’e Birim Akademik Teşvik Komisyonunca Tasarım başlığı altında verilen puanın 27 olduğunu, Sayıştay kararında belirtilen tasarım faaliyeti ile ilgili ödeme tutarının yanlış hesaplandığını, Net1 puana karşılık gelen ödeme tutarı=… üzerinden 27 puanlık Tasarım faaliyeti sonucu …’e kararda belirtildiği gibi … TL değil … TL ödeme yapıldığını,

2. “İşletme Bölümündeki bir akademisyenin kendi akademik faaliyet alanında olduğunun iddia edildiğini, oysaki tasarım konusunun işletme bilimine dair tasarım olmadığını, söz konusu afiş ve katalog tasarımının pazarlama alanıyla ilgili olduğu dolayısıyla işletme bilimiyle ilgili olduğu iddiasının kabulü halinde afiş ve katalog tasarımı konusunda bilimsel eğitim ve öğretimin yapıldığı Güzel Sanatlar Fakültelerindeki Grafik Tasarım Bölümlerindeki veya diğer doğrudan tasarım bölümlerindeki akademisyenlerin tasarladıkları özgün afiş ve tasarımların kendi faaaliyet alanlarından sayılmadıkları gerekçesiyle akademik teşviklere konu edilmemesi gibi açıklaması güç çelişkinin ortaya çıkacağını ...” (sayfa: 41. 42)

İfadesinin 2016 Yılı Akademik Teşvik Yönetmeliği esaslarına dayanmak yerine sübjektif görüş ifade etmekte olduğunu, konuyla ilgili açıklama daha önce Birim Teşvik Komisyonunca sunulan savunmada belirtilen hususlara ek olarak aşağıda detaylandırılarak açıklandığını, söz konusu subjektif görüşün hiçbir hukuki ve bilimsel dayanağı olmayıp, disiplinler arası ilişki ve geçişkenliği göz ardı eden dar bir bakış açısı sunmakta olduğunu, …’in pazarlama, sanat, girişimcilik, tasarım, görsel iletişim gibi disiplinler arası alanda faaliyet gösterdiğinin, gerek yayın gerekse uygulamalar ile süreci birbirine bağlayarak teoriye ve pratiğe katkı sağlayan çalışmalar ortaya koyduğunun özgeçmişi incelendiğinde anlaşılabileceğini, söz konusu ifadenin Yönetmelik çerçevesinde objektif olarak incelendiğinde ise; Tasarım tanımının 2016 Akademik Teşvik Yönetmeliğinde, sanat alanı yanında diğer akademik faaliyet alanlarını da kapsayacak şekilde genişletilmiş olduğunun görüleceğini, 2015 Akademik Teşvik Yönetmeliğinde tasarımın; bir sanat eserinin, yapının veya teknik ürünün ilk taslağı, çizim ve dizayn halini ifadesi ile 2016 Akademik Teşvik Yönetmeliğinde tasarımın; öğretim elemanının akademik faaliyet alanında bir yapının, teknik veya endüstriyel ürünün ilk taslağı, çizim ve dizayn halini şeklinde değiştirildiğini, bunun yanında, doçentlik alan bilgisini sistemden otomatik çekerek sadece alanla uyumlu faaliyetler için giriş ve puan hesaplaması yapan YÖKSİS’in tasarım faaliyeti için Sosyal Bilimler/Pazarlama Alanından girişi kabul etmekte olduğunu, 2016 yılına ilişkin tasarım faaliyetini YÖKSİS üzerinde alanını Sosyal Bilimler ve Pazarlama olarak belirterek başvuru yaptığını, tasarım faaliyetinin Akademik Teşvik Yönetmeliği ve YÖKSİS başvuru sisteminde Sanatsal Faaliyet menüsü altında değerlendirilmemiş olup sadece Güzel Sanatlar Alanına özgü bir faaliyet olarak da belirtilmediğini, tasarım faaliyetinin Sosyal Bilimler Alanına açık olduğunun YÖKSİS sistemi üzerinden tespit edilebileceğini ve sistemin bu faaliyet için puanlama yapmasının bunu destekler nitelikte olduğunu,

3. İlamda “Teşvik alan diğer projeler ile ilgili savunmalar yeterli görüldüğünden sadece tasarım afiş ve katalog tasarımı çalışmasının AR. GE vasfını taşımaması nedeniyle ...” (sayfa:44)

İfadesi ile tasarım ile AR-GE vasfına yönelik ilişki kurulduğunu ve tasarını faaliyetinin geçersiz olduğuna karar verildiğini, 2016 Akademik Teşvik Yönetmeliği’ne göre tasarımın tanımı yapılırken AR-GE ifadesine hiçbir şekilde yer verilmediğini, tasarım tanımının 3. sayfada “faaliyet alanı” vurgusu ile yapıldığını ve tasarım türüne göre puanlamaya ilişkin detayların Yönetmeliğin 10. sayfasında belirtildiğini, …’e ait tasarımların daha önceki sorguya istinaden ifade edilerek belirtildiğini ve aşağıda belgelerle tekrar ifade edileceği gibi …’e ait tasarımların, faaliyet alanı kapsamında ve kamu kurum ve kuruluşlarında uygulamaya konmuş tasarımlar olduğunu, afiş, davetiye ve katalog tasarımının Yönetmeliğin 10. sayfasında belirtilen “yayın” kategorisine girdiğini ve kamu kurumu üniversitede resmi ve belgeli olarak uygulandığını,

4. İlamda …’in “… Projesi” ile ilgili tasarımları konusunda “Bahse konu çalışma üniversite içi bir etkinlik niteliğindedir. Ayrıca Savunma ekinde yer alan bilgi ve belgelerde tasarımın kendi faaliyet alanı olan işletme bilimi ile ilgili olduğu yönünde herhangi bir bilgi de yer verilmemiştir. Bu kapsamda bahse konu faaliyetin akademik teşvik ödeneğine konu edilmesi mümkün bulunmamaktadır.” (Sayfa:48)

İfadesiyle yer alan kararına ilişkin daha önce yapılan açıklamaların genişletildiğini, belgelerin detaylandırılarak yeniden sunulduğunu, 2016 Akademik Teşvik Yönetmeliğinin tasarımın uygulanacağı yere ilişkin bir kısıt koymamakla birlikte, üniversitede uygulanmış olmasının, kamu kurulularında uygulanmış olması ifadesini destekler nitelikte olduğunu, bu bağlamda 2016 Akademik Teşvik Yönetmeliğine uygun olarak afiş tasarımının puanlamaya dahil edildiğini, 2019 tarihinde Birim Akademik Teşvik Komisyonundan talep edilen Sayıştay sorgusunda da belirtildiği gibi “… Projesi” dahilinde Rektörlükçe açılışı yapılarak gerçekleşen geniş çaplı organizasyonlar bulunduğunu, sanatsal tasarım materyalinin konusunu oluşturan etkinlikler kapsamında, sanatçıların ve büyükelçilik düzeyinde protokolün açılışta bulunması ve üniversiteyi ziyareti ile Üniversitenin diğer paydaşlarla etkileşimine de katkı sağladığını, tanıtım, reklam, duyurum, yerleştirme görsel iletişim aracı olan afiş, katalog vb. tasarım faaliyetinin …’in Doçentlik alanının Pazarlama ile de doğrudan ilgili olduğunu, …’in uygulamalı bir bilimsel disiplin olan Pazarlama alanında gerek teorik gerekse uygulama ekseninde “Sanat Pazarlaması” ve “Kültür-Sanat Girişimciliği” üzerine çalışmakta olduğunu, sanat pazarlaması ve sanat girişimciliği konusunda geçekleştirdiği akademik yayınların özgeçmişinde yer almakta olduğunu […, Ö. (2021). …], belirtilen bu yayının …’in uygulamalı çalışmalarının teoriye katkısını destekler nitelikte olduğunu, “… Projesi”nin sanat-toplum ilişkisinin boyutlarından biri olan “kampüste sanat” örnek olayı altında ele alarak uluslararası yayınevi …tarafından basılan kitapta yayınlanarak tescillenmiş olduğunu, yayın ile ilgili belgelerin dilekçe ekinde yer aldığını, sonuç olarak …’in başvurusunda yer alan tasarım faaliyetlerinin uygulamalı bir disiplin olan Pazarlama alanı dahilinde yeni değer yaratma kaygısı ile gerçekleştirilmiş olup, pazarlama alanı tanıtım, reklam, duyurum, yerleştirme, görsel iletişim gibi pek çok alt başlığını bünyesinde barındıran boyutlarla akademik faaliyet alanıyla birebir örtüşmekte olduğunu, …’in akademik alanı olan Pazarlama ve Sanat Pazarlaması uygulaması olan dilekçe ekindeki tasarımlarının Akademik Teşvik Yönetmeliği gereğince Sosyal Bilimler Alanını belirterek giriş yaptığı ve neticesinde YÖKSİS tarafından puanlanmış olan ve kanıtlayıcı belgeler ile 2016 Akademik Teşvik başvuru dosyasında sunulduğunu, ilam maddesine itiraz olarak ilgili belge ve açıklamaları yeniden sunarak gereğinin yapılmasını Kurulumuza beyan etmişlerdir.

Başsavcılık mütalaasında özetle; sorumluların ortak temyiz dilekçesinde özetle;

• Sayıştay İlamında, … TL olarak hesaplanan tasarım faaliyeti ile ilgili ödeme miktarının hatalı olduğu, İlamın 51. sayfasında tespite karşılık gelen toplam net puanın 30 olarak ifade edildiği, ancak 30 puan ile başvuru yapan …'e Birim Akademik Teşvik Komisyonunca tasarım başlığı altında verilen puanın 27 olduğu, İlamda belirtilen tasarım faaliyeti ile ilgili ödeme miktarının yanlış hesaplandığı, net puana karşılık gelen ödeme tutarı olan … üzerinden 27 puanlık tasarım faaliyeti sonucu ilgiliye, kararda belirtildiği gibi … TL değil … TL ödeme yapıldığı,

• İlamda yer verilen Denetçi görüşündeki, "İşletme Bölümündeki bir akademisyenin kendi akademik faaliyet alanında olduğunun iddia edildiğini, oysaki tasarım konusunun işletme bilimine dair tasarım olmadığını, söz konusu afiş ve katalog tasarımının pazarlama alanıyla ilgili olduğu dolayısıyla işletme bilimiyle ilgili olduğu iddiasının kabulü halinde afiş ve katalog tasarımı konusunda bilimsel eğitim ve öğretimin yapıldığı Güzel Sanatlar Fakültelerindeki Grafik Tasarım Bölümlerindeki veya diğer doğrudan tasarım bölümlerindeki akademisyenlerin tasarladıkları özgün afiş ve tasarımların kendi faaliyet alanlarından sayılmadıkları gerekçesiyle akademik teşviklere konu edilmemesi gibi açıklaması güç çelişkinin ortaya çıkacağını ...” ifadesinin, 2016 yılı Akademik Teşvik Yönetmeliği esaslarına dayanmayan sübjektif bir görüş olduğu, söz konusu görüşün hiçbir hukuki ve bilimsel dayanağının olmadığı, disiplinler arası ilişki ve geçişkenliği göz ardı eden dar bir bakış açısı sunduğu, …'in pazarlama, sanat, girişimcilik, tasarım, görsel iletişim gibi disiplinler arası alanda faaliyet gösterdiği, gerek yayın gerekse uygulamalar ile süreci birbirine bağlayarak teoriye ve pratiğe katkı sağlayan çalışmalar ortaya koyduğunun özgeçmişinin incelendiğinde anlaşılabileceği, söz konusu ifadenin Yönetmelik çerçevesinde objektif olarak incelendiğinde ise tasarım tanımının 2016 Akademik Teşvik Yönetmeliğinde, sanat alanı yanında diğer akademik faaliyet alanlarını da kapsayacak şekilde genişletilmiş olduğunun görüleceği,

• 2015 Akademik Teşvik Yönetmeliğinde tasarım tanımındaki “Bir sanat eserinin, yapının veya teknik ürünün ilk taslağı, çizim ve dizayn halini” ifadesinin 2016 yılı Akademik Teşvik Yönetmeliğinde “Öğretim elamanının akademik faaliyet alanında bir yapının, teknik veya endüstriyel ürünün ilk taslağı, çizim ve dizayn halini” şeklinde değiştirildiği,

• Bunun yanında, doçentlik alan bilgisini sistemden otomatik çekerek sadece alanla uyumlu faaliyetler için giriş ve puan hesaplaması yapan YÖKSİS'in tasarım faaliyeti için Sosyal Bilimler/Pazarlama alanından girişi kabul ettiği, 2016 yılına ilişkin tasarım faaliyeti başvurusunu YÖKSİS üzerinden alanını Sosyal Bilimler ve Pazarlama olarak belirterek yapmış olduğu, tasarım faaliyetinin Akademik Teşvik Yönetmeliği ve YÖKSİS başvuru sisteminde Sanatsal Faaliyet menüsü altında değerlendirilmediği, tasarım faaliyetinin sadece güzel sanatlar alanına özgü bir faaliyet olarak da belirtilmediği, tasarım faaliyetinin sosyal bilimler alanına açık olduğunun YÖKSİS sistemi üzerinden tespit edilebileceği ve sistemin bu faaliyet için puanlama yapmasının bunu destekler nitelikte olduğu,

• …'e ait tasarımların faaliyet alanı kapsamında ve kamu kurum ve kuruluşlarında uygulamaya konmuş tasarımlar olduğu, afiş, davetiye ve katalog tasarımının Yönetmeliğin 10 uncu sayfasında belirtilen “yayın” kategorisine girdiği ve kamu kurumu olan Üniversitede resmi ve belgeli olarak uygulandığı,

• 2016 Akademik Teşvik Yönetmeliği tasarımın uygulanacağı yere ilişkin bir kısıt koymamakla birlikte, Üniversitede uygulanmış olmasının “kamu kurumlarında uygulanmış olması” ifadesini destekler nitelikte olduğu, bu bağlamda 2016 Akademik Teşvik Yönetmeliğine uygun afiş tasarımının puanlamaya dahil edildiği,

• Afiş davetiye ve kataloğa konu etkinliklerin bölüm içi faaliyet olduğunun belirtildiği, ancak etkinliklerin üniversitenin tüm birimlerine ve tüm düzeydeki çalışan ve öğrencilerine hitap ettiği, ilgilinin araştırma alanı dahilinde inovasyonun çekirdeği olan yaratıcılığı arttırmak amacıyla, sanat-toplum ve sanat-girişimcilik-yenilik ilişkisini kurmaya yönelik olarak planlanan “… Projesi” dahilinde Rektörlükçe açılışı yapılarak gerçekleşen geniş çaplı organizasyonlardan olduğu, sanatsal tasarım materyalinin konusunu oluşturan etkinlikler kapsamında sanatçıların ve büyükelçilik düzeyinde protokolün açılışta bulunmasının ve Üniversiteyi ziyaretinin sağlandığı,

• Tanıtım, reklam, duyurum, yerleştirme görsel iletişim aracı olan afiş katalog vb. tasarım faaliyetinin …'in Doçentlik alanı olan pazarlama ile de doğrudan ilgili olduğu, ilgilinin uygulamalı bir bilimsel disiplin olan Pazarlama alanında gerek teorik gerekse uygulama ekseninde “Sanat Pazarlaması” ve “Kültür-Sanat Girişimciliği” üzerine çalışmakta olduğu, sanat pazarlaması ve sanat girişimciliği konusunda geçekleştirdiği akademik yayınların özgeçmişinde yer aldığı, “… Projesi” sanat-toplum ilişkisinin boyutlarından biri olan “Kampüste Sanat” örnek olayı altında ele alarak uluslararası bir yayınevi tarafından basılan kitapta yayınlanarak tescillenmiş bulunduğu, yayın ile ilgili belgelerin ekte yer aldığı,

• …'in başvurusunda yer alan tasarım faaliyetlerinin uygulamalı bir disiplin olan pazarlama alanı dahilinde yeni değer yaratma kaygısı ile gerçekleştirildiği, pazarlama alanın tanıtım, reklam, duyurum, yerleştirme, görsel iletişim gibi pek çok alt başlığını bünyesinde barındıran boyutlarla akademik faaliyet alanıyla bire bir örtüşmekte olduğu, akademik alanı olan Pazarlama ve Sanat Pazarlaması uygulaması olan ekteki tasarımlarını Akademik Teşvik Yönetmeliği gereğince Sosyal Bilimler Alanını belirterek giriş yaptığı ve neticesinde YÖKSİS tarafından puanlanmış olan ve kanıtlayıcı belgeler ile 2016 Akademik Teşvik başvuru dosyasında sunulduğu

Hususları ileri sürülerek tazmin hükmüne itiraz edildiği ifade edildikten sonra; sorumluların temyiz dilekçesinde; İlamda kamu zararı hesabına esas alınan tasarım faaliyeti ile ilgili ödeme tutarı olan … TL’nin hatalı olduğu, İlamda tespite karşılık gelen toplam net puanın 30 olarak ifade edildiği, ancak 30 Puan ile başvuru yapan …'e Birim Akademik Teşvik Komisyonunca tasarım başlığı altında verilen puanın gerçekte 27 olduğu, bu nedenle kamu zararının yanlış hesaplandığı, net puana karşılık gelen ödeme tutarı olan … üzerinden 27 puanlık tasarım faaliyeti sonucu ilgiliye kararda belirtildiği gibi … TL’nin değil … TL’nin ödendiğinin iddia edildiği, ancak bu konunun, ne sorumluların daha önce sorguya verdikleri savunmalarında ne de, Daire yargılaması aşamasında yaptıkları savunmalarda dile getirilmediği, ayrıca, temyiz dilekçesi ekinde ilgiliye 30 puan üzerinden değil 27 puan üzerinden ödeme yapıldığına dair kanıtlayıcı bir belge de sunulmadığı, üniversitelerde akademik teşvik ödeneği ödemelerinin; 11.10.1983 tarihli ve 2914 sayılı Yükseköğretim Personel Kanununun “Akademik teşvik ödeneği” başlıklı ek 4 üncü maddesindeki; “Her bir takvim yılı için, bir önceki yıl, bilim, teknoloji ve sanata katkı sağlayıcı nitelikte yurt içinde veya yurt dışında sonuçlandırılan proje, araştırma, yayın, tasarım, sergi, patent ile çalışmalarına yapılan atıflar, bilim kurulu bulunan uluslararası düzeydeki toplantılarda tebliğ sunma ve almış olduğu akademik ödüller esas alınarak öğretim elemanları için yüz puan üzerinden yıllık akademik teşvik puanı hesaplanır.” hükmünden sonra aynı maddede verilen yetkiye istinaden çıkarılan ve Resmi Gazetede yayımlanan Akademik Teşvik Ödeneği Yönetmelik hükümlerine göre gerçekleştirilmekte olduğu, 2018 yılında yapılan teşvik ödemelerinin, 31.12.2016 tarihli ve 29935 (3.Mükerrer) sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Akademik Teşvik Ödeneği Yönetmeliği hükümlerine göre gerçekleştirilmesinin gerektiği, anılan Yönetmeliğin “Tanımlar ve Kısaltmalar” başlıklı 3 üncü maddesinin (e) bendinde, akademik teşvik ödemesine esas alınacak olan faaliyetlerin neleri kapsadığı tanımlanmış olup; “faaliyet” kavramının “her bir takvim yılı için bir önceki yıl, bilim, teknoloji ve sanata katkı sağlayıcı nitelikte yurtiçinde veya yurtdışında sonuçlandırılan proje, araştırma, yayın, tasarım, sergi, patent ile çalışmalarına yapılan atıfları, bilim kurulu bulunan uluslararası düzeydeki toplantılarda sunulan tebliğleri ve alınan akademik ödülleri” ifade ettiğinin hüküm altına alındığı, aynı maddenin (k) bendinde ise “tasarım” kavramının; "Öğretim elemanının akademik faaliyet alanında bir yapının, teknik veya endüstriyel ürünün ilk taslağı, çizim ve dizayn halini” ifade ettiğinin belirtildiği, akademik teşvik ödemesine esas her bir faaliyet türüne dahil alt faaliyetlere nasıl puan verileceğinin ise Yönetmelik eki “Faaliyet ve Puan Tablosu”nda açıklandığı, söz konusu tablonun “(4) Tasarım” başlıklı kısmında tasarımların; “Sanatsal tasarım (Bina, çevre, eser, yayın, mekân, obje)”, “Bilimsel tasarım” ve “Faydalı obje” olarak üç alt faaliyete ayrıldığı, sanatsal tasarım (Bina, çevre, eser, yayın, mekân, obje) için tablonun detay açıklama sütununda; “kamu kurumları ile özel hukuk tüzel kişileri bünyesinde uygulanmış ve belgelenmiş olması” şartı öngörüldüğü, buna göre bir faaliyet türüne ve alt faaliyetine dair değerlendirme yapılması için; ilgili madde ve tablolarda yer alan tüm şartların gözden geçirilmesi ve gerekli tüm şartları taşıyıp taşımadığının incelenmesi gerektiği, İlamdaki tazmin hükmüne esas tutulan gerekçenin; …'e ait “… Projesi” ile ilgili yapmış olduğu tasarımların (Afiş, Davetiye ve Katalog) “… Projesi” kapsamında farklı tarihlerde Üniversitenin … Yerleşkesinde ve Üniversitenin … Külliyesinde gerçekleşen etkinliklere ait olması, bahse konu çalışmanın üniversite içi bir etkinlik niteliğinde olması, tasarımın kişinin kendi faaliyet alanı olan İşletme bilimi ile ilgili olduğu yönünde herhangi bir bilgiye yer verilmemiş olması nedeniyle bahse konu faaliyetin akademik teşvik ödeneğine konu edilmesinin mümkün olmadığının değerlendirilmesi olduğu, oysa ilgilinin; 2016 yılına ilişkin tasarım faaliyetini Yükseköğretim Kurulu Başkanlığı Ortak Veri Tabanı (YÖKSİS) üzerinden alanını “sosyal bilimler ve pazarlama” olarak belirterek başvuru yapmış olmasının ve sistemin buna izin vermesinin tasarım faaliyetinin sadece güzel sanatlar alanına özgü bir faaliyet olarak değerlendirilmediği ve sosyal bilimler alanına da açık olduğu; dolayısıyla ilgilinin faaliyet alanına da girdiği, sistemin bu faaliyet için puanlama yapmasının bunu destekler nitelikte olduğu, tasarım konusu afiş, davetiye ve kataloğa konu etkinliklerin Üniversitenin tüm birimlerine hitap ettiği, bu etkinliklerin Rektörlükçe açılışı yapılarak gerçekleştirilen geniş çaplı bir organizasyon olduğu, sanatçıların ve diğer protokolün açılışta bulunarak Üniversiteyi ziyaretlerinin sağlandığı; dolayısıyla bu etkinliklerin sadece bölüm içi faaliyet olarak nitelendirilemeyeceği, Üniversite birimlerinde gerçekleştirilmiş olmasıyla; Yönetmelikte öngörülen “kamu kurumlarında uygulanmış olması” şartının yerine gelmiş olduğunun anlaşıldığı, belirtilen gerekçelerle, tasarım faaliyeti nedeniyle ilgiliye yapılan ödemenin herhangi bir kamu zararı oluşturmadığının değerlendirildiği; buna göre, söz konusu İlamın tazmin hükmünün bozularak dosyanın Dairesine tevdiine karar verilmesinin uygun olacağı mütalaa olunmuştur.

Dosyada mevcut belgelerin okunup incelenmesinden sonra,

GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ:

Temyize konu işbu ilam maddesinde tazmin hükmü, başvuruların değerlendirilmesi sırasında yürürlükte olan Akademik Teşvik Ödeneği Yönetmeliği (2016) uyarınca afiş ve katalog tasarımı olarak ancak üniversite içi bir etkinlik olarak nitelendirilebilecek olan ve ilgili öğretim üyesinin kendi faaliyet alanı ile ilgili olmayan proje için akademik teşvik ödemesi yapılarak kamu zararına sebebiyet verdiği gerekçesiyle verilmiştir.

Bu gerekçeye dayanak olan mevzuat bağlamında İlamda;

• 31.12.2016 tarih ve 29935 no.lu Resmi Gazete’de yayımlanan Akademik Teşvik Ödeneği Yönetmeliği’nin “Tanımlar ve Kısaltmalar” başlıklı 3 üncü maddesinin (e) bendinde akademik teşvik ödemesine esas alınacak olan faaliyetlerin neleri kapsadığı tanımlanmış olup; “faaliyet” kavramının; “her bir takvim yılı için bir önceki yıl, bilim, teknoloji ve sanata katkı sağlayıcı nitelikte yurtiçinde veya yurtdışında sonuçlandırılan proje, araştırma, yayın, tasarım, sergi, patent ile çalışmalarına yapılan atıfları, bilim kurulu bulunan uluslararası düzeydeki toplantılarda sunulan tebliğleri ve alınan akademik ödülleri” ifade ettiğinin hüküm altına alındığı,

• Aynı maddenin (ı) bendinde ise “proje”nin; “bilimsel değerlendirme süreci sonunda ulusal veya uluslararası kurumlarca onaylanarak bütçe desteği sağlanmış olup, yeni bilgiler üretilmesi, bilimsel yorumların yapılması veya teknolojik problemlerin çözümlenmesi için bilimsel esaslara uygun olarak yürütülmüş ve sonuç raporu yetkili mercilerce başarılı bulunarak kapatılmış araştırma çalışmaları” olarak tanımlandığı,

• Akademik teşvik ödemesine esas her bir faaliyet türüne dahil alt faaliyetlere nasıl puan verileceğinin ise Yönetmelik eki “Faaliyet ve Puan Tablosu”nda açıklandığı, söz konusu tablonun (1) Proje başlıklı kısmında projelerin “uluslararası destekli sonuçlandırılmış proje” ve “ulusal destekli sonuçlandırılmış proje” olarak iki alt faaliyete ayrılmış olup; ulusal destekli sonuçlandırılmış projeler için; Kalkınma Bakanlığı, Yükseköğretim kurumları hariç diğer kamu kuruluşları ve özel kuruluşlar tarafından desteklenen projeler ile yükseköğretim kurumları tarafından desteklenmiş bilimsel araştırma projeleri için projelerin AR-GE niteliğinde olması şartı öngörüldüğü; ancak TÜBA ve TÜBİTAK destekli projeler ile Sanayi Tezleri programı (SAN-TEZ) projeleri için AR-GE şartına yer verilmediği,

Hususları ifade edilerek, bu mevzuat hükümleri uyarınca; bir projenin akademik teşvik ödemesine konu olabilmesi için projenin;

a) Bilimsel değerlendirme sürecine sahip olması,

b) Bilimsel değerlendirme süreci sonunda ulusal veya uluslararası kurumlarca onaylanarak bütçe desteği sağlanmış olması,

c) Sonuçlandırılması ve sonuç raporunun yetkili mercilerce başarılı bulunması,

d) Kapatılmış olması,

Niteliklerine sahip olması gerektiği belirtilmiş, bu çerçevede; kamu zararı tablosunda adı geçen öğretim üyesine ait başvuruda yer alan tasarıma ilişkin olarak; Akademik Teşvik Ödeneği Yönetmeliğinin “Tanımlar ve Kısaltmalar” başlıklı 3 üncü maddesinin (k) bendinde “tasarım”ın “öğretim elemanının akademik faaliyet alanında bir yapının teknik veya endüstriyel ürünün ilk taslağı, çizim ve dizayn halini” ifade ettiği, tasarımın akademik teşvik ödemesine konu olması için öğretim elemanının kendi faaliyet alanında olması gerektiğinin hüküm altına alındığı, Yönetmelik eki faaliyet ve puan tablosunda ise tasarım, üç alt kategori altında toplanmış olup bunlardan ilkinde sanatsal tasarım”ın bina, çevre, eser, yayın mekan veya obje olabileceği, söz konusu alt faaliyet türünün ise kamu kurumları ile özel hukuk tüzel kişileri bünyesinde uygulanmış ve belgelenmiş veya bilimsel yayınla tescillenmiş olması gerektiğinin ifade edildiği, sorumlularca ihtilafa konu afiş ve katalog tasarımının “yayın” olduğu, pazarlama faaliyetinin konusuna girmesi nedeniyle işletme bölümünün faaliyet alanına girdiği ifade edilmiş olsa da; akademik teşvike konu edilen afiş ve katalog tasarımının “… Projesi” kapsamında farklı tarihlerde üniversitenin … Yerleşkesinde ve Üniversitenin … Külliyesinde gerçekleşen etkinliklere ait olup, bahse konu çalışmanın üniversite içi bir etkinlik niteliğinde olduğu, ayrıca sorgu aşamasında gönderilen savunma ekinde yer alan bilgi ve belgelerde tasarımın kişinin kendi faaliyet alanı olan işletme bilimi ile ilgili olduğu yönünde herhangi bir bilgiye de yer verilmediği değerlendirmesiyle bahse konu projenin Akademik Teşvik Ödeneği Yönetmeliği kapsamında ödeme yapılmasına hak kazandırmayacağı kanaatine varılmıştır.

Öncelikle, 2018 yılında ödemesi yapılan teşvik ödemelerinin 31.12.2016 tarihli ve 29935 (3. Mükerrer) nolu Resmi Gazete’de yayımlanan Akademik Teşvik Ödeneği Yönetmeliği hükümlerine göre gerçekleştirilmesi gerektiği konusunda herhangi bir şüphe bulunmamaktadır.

Anılan Yönetmeliğin “Tanımlar ve Kısaltmalar” başlıklı 3 üncü maddesinin (e) bendinde, akademik teşvik ödemesine esas alınacak olan faaliyetlerin neleri kapsadığı tanımlanmış olup; “faaliyet” kavramının “her bir takvim yılı için bir önceki yıl, bilim, teknoloji ve sanata katkı sağlayıcı nitelikte yurtiçinde veya yurtdışında sonuçlandırılan proje, araştırma, yayın, tasarım, sergi, patent ile çalışmalarına yapılan atıfları, bilim kurulu bulunan uluslararası düzeydeki toplantılarda sunulan tebliğleri ve alınan akademik ödülleri” ifade ettiği hüküm altına alınmıştır. Aynı maddenin (k) bendinde ise “tasarım” kavramının; “Öğretim elemanının akademik faaliyet alanında bir yapının, teknik veya endüstriyel ürünün ilk taslağı, çizim ve dizayn halini” ifade ettiği belirtilmiştir.

Akademik teşvik ödemesine esas her bir faaliyet türüne dahil alt faaliyetlere nasıl puan verileceği ise Yönetmelik eki “Faaliyet ve Puan Tablosu”’nda açıklanmıştır. Söz konusu tablonun “(4) Tasarım" başlıklı kısmında tasarımlar; “Sanatsal tasarım (Bina, çevre, eser, yayın, mekân, obje)”, “Bilimsel tasarım” ve “Faydalı obje” olarak üç alt faaliyete ayrılmıştır. Sanatsal tasarım (Bina, çevre, eser, yayın, mekân, obje) için tablonun detay açıklama sütununda; “kamu kurumlan ile özel hukuk tüzel kişileri bünyesinde uygulanmış ve belgelenmiş olması” şartı öngörülmüştür.

Buna göre bir faaliyet türüne ve alt faaliyetine dair değerlendirme yapılması için; ilgili madde ve tablolarda yer alan tüm şartların gözden geçirilmesi ve gerekli tüm şartları taşıyıp taşımadığının incelenmesi gerekmektedir.

Bu bağlamda her ne kadar İlamda; …'e ait “… Projesi” ile ilgili yapmış olduğu tasarımların (Afiş, Davetiye ve Katalog) proje kapsamında farklı tarihlerde üniversitenin … Yerleşkesinde ve Üniversitenin … Külliyesinde gerçekleşen etkinliklere ait olması, bahse konu çalışmanın üniversite içi bir etkinlik niteliğinde olması, tasarımın kişinin kendi faaliyet alanı olan işletme bilimi ile ilgili olduğu yönünde herhangi bir bilgiye yer verilmemiş olması nedeniyle bahse konu faaliyetin akademik teşvik ödeneğine konu edilmesinin mümkün olmadığının değerlendirmesiyle tazmin hükmü verilmiş olsa da; 2016 yılına ilişkin tasarım faaliyetini Yükseköğretim Kurulu Başkanlığı Ortak Veri Tabanı (YÖKSİS) üzerinden alanını “sosyal bilimler ve pazarlama” olarak belirterek başvuru yapmış olmasının ve sistemin buna izin vermesi karşısında tasarım faaliyetinin sadece güzel sanatlar alanına özgü bir faaliyet olarak değerlendirilmediği ve sosyal bilimler alanına da açık olduğu, dolayısıyla ilgilinin faaliyet alanına da girdiği, sistemin bu faaliyet için puanlama yapmasının bunu destekler nitelikte olduğu, tasarım konusu afiş, davetiye ve kataloğa konu etkinliklerin Üniversitenin tüm birimlerine hitap ettiği, bu etkinliklerin Rektörlükçe açılışı yapılarak gerçekleştirilen geniş çaplı bir organizasyon olduğu, sanatçıların ve diğer protokolün açılışta bulunarak Üniversiteyi ziyaretlerinin sağlandığı; bu sebeple bu etkinliklerin sadece bölüm içi faaliyet olarak nitelendirilemeyeceği ve Üniversite birimlerinde gerçekleştirilmiş olmasıyla, Yönetmelikte öngörülen “kamu kurumlarında uygulanmış olması” şartının da yerine gelmiş olduğu anlaşıldığından; tasarım faaliyetinden ötürü ilgili öğretim üyesine yapılan akademik teşvik ödemesinde mevzuata aykırı ve 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanununun 71 inci maddesi kapsamında kamu zararına sebebiyet veren bir husus bulunmamaktadır.

Tüm bu açıklamalar muvacehesinde, temyiz talebinde bulunan sorumluların gönderdikleri dilekçelerde yer alan itirazların kabul edilerek 160 sayılı İlamın 2. maddesiyle verilen … TL’nin tazminine ilişkin hükmün 6085 sayılı Sayıştay Kanununun 55 inci maddesinin 7 nci fıkrası uyarınca BOZULMASINA ve yukarıda belirtilen hususların tekrar değerlendirilmesini teminen yeni hüküm tesisi için dosyanın hükmü veren DAİREYE GÖNDERİLMESİNE, (Üye …’in usule ilişkin aşağıda yazılı ilave görüşüyle), (…. Daire Başkanı … ile Üye … ve Üye …’in aşağıda yazılı azınlık görüşlerine karşı) oy çokluğuyla,

Karar verildiği 05.07.2023 tarih ve 55597 sayılı tutanakta yazılı olmakla işbu ilam tanzim kılındı.

(Usule ilişkin) İlave gerekçe/görüş

Üye …:

Esasen karar metnimizdeki açıklamalar doğrultusunda tazmin hükmünün kaldırılması gerektiğini düşünmekle birlikte, hesap yargılama usulü bağlamında temyiz mercii olan Temyiz Kurulu çalışma usulüne ilişkin olarak ayrıca;

Sayıştay Yargılamasında ilk derece mahkemesi olarak dairelerce verilen kararlara karşı sorumlular temyiz ve karar düzeltme ile yargılamanın iadesi yoluna müracaat edebilirler. 6085 Sayılı Kanun’un “Temyiz” başlıklı 55 inci maddesindeki düzenlemeye göre Temyiz Kurulu; temyiz olunan hükmü olduğu gibi veya düzelterek tasdik etmeye, bozma kararı vererek daireye göndermeye ya da Kurul üye tam sayısının üçte iki çoğunluğu ile daire kararını tümüyle ortadan kaldırmaya karar verebilir. Kaldırma kararı (doğası gereği Sayıştay dairelerince kamu zararının sorumlularına ödettirilmesi ile yönündeki kararlar hakkında verilebilecek bir karar olup) kamu zararının oluşmadığı dolayısıyla da dairece haklarında hüküm tesis edilen sorumlular hakkında hüküm tesis edilmesi gerekmediği sonucuna ulaşan ve sorumluların beraatı anlamına gelen bir hükümdür.

Bu düzenlemede yer verilen “kurul üye sayısının üçte iki çoğunluğu ile kaldırılması” şeklindeki kısmın klasik anlamdaki temyiz uygulamalarının dışına taşan bir düzenleme olduğu ortadadır. Hukuk sisteminde ilk derece mahkemesinin vermiş olduğu kararın kaldırılması ve bunun yerine yeni bir karar verilmesi uygulaması istinaf mahkemeleri aşamasında görülebilen bir uygulamadır. İstinaf mahkemelerince verilen kararlar (İlk derece mahkemesinin kararını kaldıran kararlar dâhil) hakkında da belli şartlar altında temyiz yoluna gidilebilmektedir. Oysa Sayıştay Temyiz Kurulunca verilen kaldırma kararına karşı karar düzeltme dışında müracaat edilebilecek bir kanun yolu ve mercii bulunmamaktadır. Türk hukuk sisteminde temyiz incelemesi sürecinde verilebilecek kararlardan farklı ve temyizi kabil olmayan bir yöntem olarak belirlenmiş olması nedeniyle de 6085 sayılı Kanunda normal karar çoğunluğundan farklı olarak kaldırma kararı için Kurulun üçte ikisinin çoğunluğu aranmıştır.

İlk derecede kamu zararını tazminle yükümlü tutulmuş olan sorumluların haklarında verilmiş olan bu kararın, sorumlular lehine sonuçlanması için en kısa ve kesin olan yol dairece verilmiş olan tazmin kararının kaldırılması olup sorumluların temyiz başvuruları da çoğunlukla “kararın kaldırılması veya bozulması” şeklinde bir taleple sonlandırılmaktadır. Bu sebeple temyiz başvurusunda taraflarca kaldırma talep edilmişse öncelikle bu talebin görüşülmesi ve sonuçlandırılması gereklidir.

Ancak kaldırma kararının alınabilmesi için bozma veya tasdik kararlarından farklı bir çoğunluk (Kurulun üçte ikisinin oyu) aranmakta olduğundan bunun altında kalan oylama sonuçlarında bozma kararı verildiği kabul edilemeyeceğinden sonuca ulaşmak üzere müzakere ve oylamaya devam edilmesi gerekmektedir.

Kaldırma talebine yönelik müzakereler sonrasında yapılan oylamada Kurulun üçte iki çoğunluğu ile kaldırma kararı çıkmadığı halde kaldırma yönünde kullanılan oyların karar çoğunluğuna (3 azınlık oyuna karşı 13 çoğunluk oyu ile) ulaştığı gerekçe gösterilerek müzakerelere devam edilmemiş ve kaldırma gerekçelerine dayalı olarak bozma kararı verildiği sonucuna ulaşılmıştır.

Yukarıda açıklanan nedenlerle kaldırma kararının oylandığı ancak bu kararın gerektirdiği üçte iki çoğunluğa ulaşılmadığı halde kurulun çoğunluğunun kaldırma yönünde oy kullandığı gerekçesiyle kaldırma gerekçeli bozma kararı verildiği sonucuna ulaşılması mümkün olmayıp müzakerelere devam edilerek yapılacak oylama sonucuna göre tasdik veya bozma kararlarından hangisinin verildiğinin belirlenmesi gerekir.

Karşı oy gerekçesi/Azınlık görüşü

…. Daire Başkanı … (Üye …’in yukarıdaki usule ilişkin ilave görüşüne tamamen katılmakla beraber) ile Üye … ve Üye …:

Üniversitelerde akademik teşvik ödeneği ödemeleri; 11.10.1983 tarihli ve 2914 sayılı Yükseköğretim Personel Kanununun “Akademik teşvik ödeneği” başlıklı ek 4 üncü maddesindeki; “Her bir takvim yılı için, bir önceki yıl, bilim, teknoloji ve sanata katkı sağlayıcı nitelikte yurt içinde veya yurt dışında sonuçlandırılan proje, araştırma, yayın, tasarım, sergi, patent ile çalışmalarına yapılan atıflar, bilim kurulu bulunan uluslararası düzeydeki toplantılarda tebliğ sunma ve almış olduğu akademik ödüller esas alınarak öğretim elemanları için yüz puan üzerinden yıllık akademik teşvik puanı hesaplanır.” hükmünden sonra aynı maddede verilen yetkiye istinaden çıkarılan ve Resmi Gazete'de yayımlanan Akademik Teşvik Ödeneği Yönetmelik hükümlerine göre gerçekleştirilmektedir.

2018 yılında yapılan teşvik ödemelerinin, 31.12.2016 tarih ve 29935 (3.Mükerrer) sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Akademik Teşvik Ödeneği Yönetmeliği hükümlerine göre gerçekleştirilmesi gerekmektedir.

Anılan Yönetmeliğin “Tanımlar ve Kısaltmalar” başlıklı 3 üncü maddesinin (e) bendinde, akademik teşvik ödemesine esas alınacak olan faaliyetlerin neleri kapsadığı tanımlanmış olup; “faaliyet” kavramının “her bir takvim yılı için bir önceki yıl, bilim, teknoloji ve sanata katkı sağlayıcı nitelikte yurtiçinde veya yurtdışında sonuçlandırılan proje, araştırma, yayın, tasarım, sergi, patent ile çalışmalarına yapılan atıfları, bilim kurulu bulunan uluslararası düzeydeki toplantılarda sunulan tebliğleri ve alınan akademik ödülleri” ifade ettiği hüküm altına alınmıştır. Aynı maddenin (k) bendinde ise “tasarım” kavramının; “Öğretim elemanının akademik faaliyet alanında bir yapının, teknik veya endüstriyel ürünün ilk taslağı, çizim ve dizayn halin” ifade ettiği belirtilmiştir.

Akademik teşvik ödemesine esas her bir faaliyet türüne dahil alt faaliyetlere nasıl puan verileceği ise Yönetmelik eki “Faaliyet ve Puan Tablosu”nda açıklanmıştır. Söz konusu tablonun “(4) Tasarım” başlıklı kısmında tasarımlar; “Sanatsal tasarım (Bina, çevre, eser, yayın, mekân, obje)”, “Bilimsel tasarım” ve “Faydalı obje” olarak üç alt faaliyete ayrılmıştır. Sanatsal tasarım (Bina, çevre, eser, yayın, mekân, obje) için tablonun detay açıklama sütununda; “kamu kurumlan ile özel hukuk tüzel kişileri bünyesinde uygulanmış ve belgelenmiş olması” şartı öngörülmüştür.

Buna göre bir faaliyet türüne ve alt faaliyetine dair değerlendirme yapılması için; ilgili madde ve tablolarda yer alan tüm şartların gözden geçirilmesi ve gerekli tüm şartları taşıyıp taşımadığının incelenmesi gerekmektedir.

İlamdaki tazmin hükmüne esas tutulan gerekçe; …'e ait "… Projesi" ile ilgili yapmış olduğu tasarımların (Afiş, Davetiye ve Katalog) "… Projesi" kapsamında farklı tarihlerde üniversitenin … Yerleşkesinde ve Üniversitenin … Külliyesinde gerçekleşen etkinliklere ait olması, bahse konu çalışmanın üniversite içi bir etkinlik niteliğinde olması, tasarımın kişinin kendi faaliyet alanı olan işletme bilimi ile ilgili olduğu yönünde herhangi bir bilgiye yer verilmemiş olması nedeniyle bahse konu faaliyetin akademik teşvik ödeneğine konu edilmesinin mümkün olmadığının değerlendirilmesi olup, bu gerekçe tamamen yerindedir.

Bu nedenle, sorumluların temyiz talebinin reddedilerek Daire kararının tasdikine karar verilmesi gerekir.