Sayıştay 6. Dairesi 48423 Kararı - Belediyeler ve Bağlı İdareler Personel Mevzuatı

Temyiz Karar Detayı

İletişim Bilgileri

• Kamu İdaresi: Belediyeler ve Bağlı İdareler

• Yılı: 2016

• Daire: 6

• Dosya No: 48423

• Tutanak No: 55790

• Tutanak Tarihi: 27.09.2023

• Konu: Personel Mevzuatı ile İlgili Kararlar

KARAR

Konu: Mevzuata aykırı atama.

221 sayılı ilamın 2. maddesi ile, ...’nin 657 sayılı Kanun’un 68’inci maddesi (B) bendinde belirlenen şartları taşımadan ve görevde yükselme sınavına girmeden 24.02.2014 tarihli olur ile İnsan Kaynakları ve Eğitim Müdürlüğü kadrosuna atanarak maaşını kendi kadrosundan alması gerekirken müdürlük kadrosundan alması sonucu neden olunan ... TL kamu zararının

... TL’sinin atamayı teklif eden Belediye Başkan Yardımcısı ... ve atamayı onaylayan Belediye Başkanı ...’e,

... TL’sinin Muhasebe Yetkilisi ..., atamayı teklif eden Belediye Başkan Yardımcısı ... ve atamayı onaylayan Belediye Başkanı ...’e,

... TL’sinin Muhasebe Yetkilisi (Mali Hizm. Müd. Vek.) ..., atamayı teklif eden Belediye Başkan Yardımcısı ... ve atamayı onaylayan Belediye Başkanı ...’e,

müştereken ve müteselsilen ödettirilmesine hükmedilmiştir. Bu hüküm, 27.04.2022 tarih ve 51649 tutanak nolu Temyiz Kurulu Kararı ile tasdik edilmiştir.

Dosyada mevcut belgelerin okunup incelenmesinden sonra,

GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ

04.07.2009 tarih ve 27278 sayılı Resmi Gazete’ de yayımlanarak yürürlüğe giren Mahalli İdareler Personelinin Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Esaslarına Dair Yönetmelik görevde yükselmeye tabi kadroları, kimlerin sınava girebileceğini ve sınavın yapılma esas ve usullerini belirlemiştir.

Yönetmeliğin “Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliğine İlişkin Esaslar” başlıklı bölümünün “Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliğine Tabi Kadrolar” başlıklı 5’inci maddesinde; müdürlük, görevde yükselme ve unvan değişikliğine tabi kadrolar arasında sayılmıştır. “Görevde yükselme suretiyle atanacaklarda aranacak genel şartlar” başlıklı 6’ncı maddesinde ise, görevde yükselme suretiyle atanacaklar için görevde yükselme sınavında başarılı olma şartının arandığı belirtilmiştir.

Aynı Yönetmeliğin “Görevde Yükselme Sınavına Tabi Olarak Atanacaklarda Aranacak Özel Şartlar” başlıklı 7’nci maddesinde ise aynen;

“5 inci maddenin birinci fıkrasında sayılan unvanlara görevde yükselme suretiyle yapılacak atamalarda aşağıdaki özel şartlar aranır.

a) Müdür kadrosuna atanabilmek için;

1. 657 sayılı Kanunun 68 inci maddesinin (B) bendinde belirtilen atanma şartlarını taşımak,

2. Fakülte veya dört yıllık yüksekokul mezunu olmak,….” denilmiştir.

657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’nun 68 inci maddesinin (B) bendinde ise;

"Eğitim ve Öğretim Hizmetleri Sınıfı ile Sağlık Hizmetleri ve Yardımcı Sağlık Hizmetleri Sınıfı hariç, sınıfların 1, 2, 3 ve 4 üncü derecelerindeki kadrolarına, derece yükselmesindeki süre kaydı aranmaksızın, atanmasındaki usule göre daha aşağıdaki derecelerden atama yapılabilir.

Ancak, bu şekilde bir atamanın yapılabilmesi için ilgilinin;

a)1 inci dereceli kadrolardan ek göstergesi 5300 ve daha yukarıda olanlar için en az 12 yıl,

b)1 inci ve 2 nci dereceli kadrolardan ek göstergesi 5300’den az olanlar için en az 10 yıl,

c)3 üncü ve 4 üncü dereceli kadrolar için en az 8 yıl,

hizmetinin bulunması ve yükseköğrenim görmüş olması şarttır. Dört yıldan az süreli yükseköğrenim görenler için bu sürelere iki yıl ilave edilir. Dört yıldan az süreli yükseköğrenim görenler için bu sürelere iki yıl ilave edilir. Bu sürelerin hesabında; 8/6/1984 tarihli ve 217 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin 2 nci maddesi kapsamına dâhil kurumlarda fiilen çalışılan süreler ile Yasama Organı Üyeliğinde, belediye başkanlığında, belediye ve il genel meclisi üyeliğinde, kanunlarla kurulan fonlarda, muvazzaf askerlikte, okul devresi dâhil yedek subaylıkta ve uluslararası kuruluşlarda geçen sürelerin tamamı ile yükseköğrenim gördükten sonra özel kurumlarda veya serbest olarak çalıştıkları sürenin; Başbakanlık ve bakanlıkların bağlı ve ilgili kuruluşlarının müsteşar ve müsteşar yardımcıları ile en üst yönetici konumundaki genel müdür ve başkan kadrolarına atanacaklar için tamamı, diğer kadrolara atanacaklar için altı yılı geçmemek üzere dörtte üçü dikkate alınır. ” denilmektedir.

Bu hükümlere göre Belediyelerde müdürlük kadrolarına atanabilmek için görevde yükselme sınavına girmek ve başarılı olmak aynı zamanda da 657 sayılı Kanun’un 68’inci maddesi (B) bendindeki şartların sağlanmış olması gerekmektedir.

Maddenin atıfta bulunduğu, 217 sayılı Devlet Personel Başkanlığı Kuruluş ve Görevleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararname’nin “Kapsam” başlıklı 2’nci maddesinde ise :

"Bu Kanun Hükmünde Kararname kapsamına giren kamu kurum ve kuruluşları şunlardır:

a) Genel bütçeye dahil dairelerle, katma bütçeli idareler ve bunlara bağlı kuruluşlar,

b) İl Özel İdareleri ve belediyeler, bunların birlikleri ve bunlara bağlı iktisadi müesseseler, işletmeler,

c) İktisadi devlet teşekkülleri, kamu iktisadi kuruluşları ve bunların müesseseleri, bağlı ortaklıkları ve iştirakleri,

d) Kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşları dışında kalan ve kamu fonu kullanan, özel kanunlarla veya bunların verdiği yetkiye dayanılarak kurulan kamu kuruluşları ve bu nitelikteki bankalar ve bunların en az sermayesinin yarısından fazlasına iştirak suretiyle kurdukları müessese, ortaklık ve iştirakler,

e) Döner sermayeli kuruluşlar ile özel kanunlarla kurulan fonlar ve kefalet sandıkları. Askeri kurum ve kuruluşların 926 sayılı Türk Silahlı Kuvvetleri Personel Kanunu ile ek ve değişikliklere tabi personeli bu Kanun Hükmünde Kararnamenin kapsamı dışındadır.” Denilmektedir.

Yukarıda yer verilen hüküm ve açıklamalar çerçevesinde; ilgilinin astsubaylıkta geçirmiş olduğu hizmet süresi 217 sayılı KHK nın mezkur hükmü çerçevesinde genel bütçe kapsamındaki bir idarede fiilen geçirilmiş olduğundan bu sürenin 657 sayılı Kanunun 68/B maddesi kapsamında değerlendirilebileceği mütalaa olunmaktadır. Yapılan incelemede, 4 yıllık fakülte mezunu olan ...’nin, 68-B Maddesinde belirtilen eğitim ve hizmet yılı şartını taşıdığı görülmüştür. Ancak 04.07.2009 tarih ve 27278 sayılı Resmi Gazete’ de yayımlanarak yürürlüğe giren Mahalli İdareler Personelinin Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Esaslarına Dair Yönetmelik’in yukarıda anılan maddesi gereğince personelin görevde yükselme sınavına girilerek başarılı olunması şartını sağlamadığı görülmüştür.

Buna ilave olarak savunmada, dolu kadroya vekalet edenlere vekalet aylığı verilirken boş kadroya vekalet edenlere verilmemesinin eşitlik ilkesine aykırı olduğu yönünde bir Anayasa Mahkemesi kararı olduğu belirtilmiştir. Ancak bu konunun, ilam maddesindeki tespitle ilgisi bulunmamaktadır. Zira mezkur ilam hükmünde kamu zararına sebep olan husus; asaleten atanma şartlarının sağlanmaması olup; vekaleten atama ile ilgili bir faraziyeye dayanan bu savunmanın konu ile ilgisi bulunmamaktadır. Bir başka değişle, tazmin hükmüne ilişkin kamu zararına, kadronun dolu ya da boş olması durumu değil, ...’ nin diğer şartları taşımakla birlikte, görevde yükselme sınavına girmediği halde müdürlüğe atanması neden olmuştur.

Yukarıda açıklanan nedenlerle, ...’nin görevde yükselme sınavına girmeden 24.02.2014 tarihli olur ile İnsan Kaynakları ve Eğitim Müdürlüğü kadrosuna asaleten atanması mevzuata aykırı olup maaşının müdürlük kadrosundan ödenmesi sonucu kamu zararına neden olunmuştur.

Sorumluluk hususu ile ilgili olarak; 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu’nun “Muhasebe hizmeti ve muhasebe yetkilisinin yetki ve sorumlulukları” başlıklı 61’inci maddesinde “....Muhasebe¬ye yetkilileri ödeme aşamasında, ödeme emri belgesi ve eki belgeler üzerinde; a) Yetkililerin imzasını, b) Ödemeye ilişkin ilgili mevzuatında sayılan belgelerin tamam olmasını, c) Maddi hata bulunup bulunmadığını, d) Hak sahibinin kimliğine ilişkin bilgileri, Kontrol etmekle yükümlüdür.” hükmüne yer verilmiştir. Mezkur madde hükmü uyarınca muhasebe yetkililerinin, giderleri hak sahibine ödeme yükümlülüğü ve ödeme aşamasında, ödeme emri belgesi ve eki belgeler üzerinde yetkililerin imzasını arama yükümlülüğü bulunduğundan; harcama yetkilisi ve gerçekleştirme görevlisinin imzaları bulunmayan ödeme emirlerinde muhasebe yetkilisinin sorumluluğu vardır.

Bu itibarla, 221 sayılı ilamın 2. maddesi ile verilen ... TL tazmin hükmünün tasdikine ilişkin 27.04.2022 tarih ve 51649 tutanak nolu Temyiz Kurulu Kararının DÜZELTİLMESİNE MAHAL BULUNMADIĞINA, (üye ...’un karşı oy gerekçelerine karşı) oyçokluğu ile,

Karar verildiği 27.09.2023 tarih ve 55790 sayılı tutanakta yazılı olmakla işbu ilam tanzim kılındı.

Üye ...’un karşı oy gerekçesi

221 sayılı ilamın 2’nci maddesi ile; ...’nin 657 sayılı Kanun’un 68’inci maddesi (B) bendinde belirlenen şartları taşımadan ve görevde yükselme sınavına girmeden 24.02.2014 tarihli olur ile insan kaynakları ve eğitim müdürlüğü kadrosuna atanarak maaşını müdürlük kadrosundan alması sonucu neden olunan kamu zararının sorumlularına ödettirilmesine hükmedilmiştir. Bu hüküm, 27.04.2022 tarihli ve 51649 tutanak no.lu Temyiz Kurulu Kararı ile tasdik edilmiştir.

Karar düzeltme dilekçesinde belirtildiği üzere, 2014 yılında ...’nin, asaleten atanma için gerekli eğitim ve hizmet yılı şartını taşıdığı, ancak “görevde yükselme sınavına girip başarılı olma” şartını taşımadığı anlaşılmaktadır.

Her ne kadar, söz konusu personelin asaleten atama şartlarından biri olan “görevde yükselme sınavına girip başarılı olma şartını taşımasa da, 2016 yılında diğer şartları, dolayısıyla da vekâleten atanma şartlarını taşıdığı düşünülmektedir. Kaldı ki, söz konusu memurun asaleten atanma sınavına girmeye hak kazanmamış olduğuna dair herhangi bir bilgi mevcut değildir.

657 sayılı Kanun’un 175’inci maddesinde, “Kurum içinden veya diğer kurumlardan vekalet edenlere vekalet aylığı ödenebilmesi için, vekilin asilde aranan şartları taşıması zorunludur.” hükmü yer almaktadır. Devlet Memurlarına Ödenecek Zam ve Tazminatlara İlişkin Karar’da da benzer düzenleme yer almaktadır.

Bu itibarla, 2016 yılında vekâleten atanma şartlarını taşıyan personele, aynı yıl vekâleten atama onayıyla yapılacak görevlendirmeye bağlı olarak Daire İlamında belirtilen tutarda fark ödemesi yapılması mümkün iken; mevcut durumda, asaleten atanma şartlarından “görevde yükselme sınavına girme” şartını taşımaması nedeniyle müdür kadrosuna bağlı olarak yapılan ödemelerin kamu zararı olarak değerlendirilmesi hakkaniyet ilkesine uyarlı değildir.

Yukarıda yapılan açıklamalar uyarınca, Karar Düzeltilmesine Mahal Olduğuna ve İlam hükmünün esastan bozularak dosyanın Dairesine tevdiine karar verilmesi uygun olacaktır.