Sayıştay 6. Dairesi 47911 Kararı - Belediyeler ve Bağlı İdareler Personel Mevzuatı

Temyiz Karar Detayı

İletişim Bilgileri

• Kamu İdaresi: Belediyeler ve Bağlı İdareler

• Yılı: 2018

• Daire: 6

• Dosya No: 47911

• Tutanak No: 54234

• Tutanak Tarihi: 08.03.2023

• Konu: Personel Mevzuatı ile İlgili Kararlar

KARAR

Sözleşmeli olarak çalıştırılan personellere, mevzuatında ve personellerle yapılan sözleşmelerde öngörülmediği halde nakdi yemek yardımı ödenmesi

2. 116 sayılı İlamın 2. maddesi ile 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’nun 4 üncü maddesinin (B) fıkrası uyarınca sözleşmeli olarak çalıştırılan personellere, mevzuatında ve personellerle yapılan sözleşmelerde öngörülmediği halde nakdi yemek yardımı ödenmesi suretiyle oluşan tazminine hükmedilen ... TL, 34257 İlam sayılı Temyiz Kurulu Kararının 2. maddesiyle tasdik edilmiştir.

KARAR DÜZELTME DİLEKÇESİ

Sorumlular sunmuş oldukları karar düzeltme dilekçesinde;

Sayıştay Temyiz Kurulu Kararının usul ve yasaya aykırı olduğunu;

1. 5393 Sayılı Kanunun 49. maddesinde norm kadro ve personelin istihdam şartlarına ilişkin düzenlemelere yer verildiğini,

2. 19.11.1986 tarih ve 86/11220 sayılı Devlet Memurları Yiyecek Yardımı Yönetmeliğinin yemek servisi giderleri başlıklı 4. Maddesinin 3. Fıkrasında ise; “Yemek bedelinin bütçeden karşılanamayan kısmı yemek yiyenlerden alınır. 2155 Sayılı Bazı Kamu Personeline Tayın Bedeli Verilmesi Hakkında Kanuna göre tayın bedeli verilen personel ile sözleşmeli olarak çalıştırılanların, bu Yönetmeliğe göre yiyecek yardımı yapılan yemek servislerinde yemek yemeleri halinde, yemek bedelinin tamamı kendilerinden alınır.” düzenlemesine yer verildiğini,

3. Yine 2018 Yılı Merkezi Yönetim Bütçe Uygulama Tebliğinin (Sıra No:1) 1. Maddesinde tebliğin amacının, 2018 yılında öğle yemeği servisinden faydalanacak olan memurlardan ve sözleşmeli personelden alınacak asgari yemek bedellerine ilişkin esasları belirlemek olduğunun belirtildiğini, aynı Tebliğin 5. Maddesinde ise çeşitli hususların dikkate alınarak Ek . 1’ de belirtilen miktarların üzerinde yemek bedeli tespit edilebileceğinin düzenlendiğini, ayrıca Ek. 1 ’de memurlar ile birlikte sözleşmeli personelden alınacak günlük yemek bedellerinin de tespit edildiğini, söz konusu tebliğ hükümlerinden sözleşmeli personelden de yemek yardımı kesilmesi yönünde açık hüküm bulunmakta olduğunu,

4. Bununla birlikte “Kamu Görevlilerinin Geneline ve Hizmet Kollarına Yönelik Mali ve Sosyal Haklara İlişkin 2018 ve 2019 Yıllarını Kapsayan 4. Dönem Toplu Sözleşme” nin sözleşmeli personele yiyecek yardımı başlıklı 9. Maddesinde “19.11.1986 tarihli ve 86/11220 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile yürürlüğe konulan Devlet Memurları Yiyecek Yardımı Yönetmeliği hükümlerinden aynı usul ve esaslar çerçevesinde sözleşmeli personel pozisyonlarında istihdam edilen personel de yararlanır.” hükmünün bulunduğunu,

Söz konusu mevzuat hükümlerinin birlikte değerlendirilmesi ve özellikle son dönemlerde görülen gelişmeler gereği sözleşmeli personellerin devlet memuru olarak kabul gördüğü göz önünde bulundurularak devlet memurlarına sağlanan yemek yardımına ilişkin sosyal hakkın sözleşmeli personele de verilmemesinin açıkça eşitlik ilkesine aykırılık teşkil edeceğini ifade ederek, karar düzeltme talebinde bulunmuşlardır.

BAŞSAVCILIK MÜTALAASI

Başsavcılık mütalaasında özetle;

“Sorumluların ortak dilekçesinde ileri sürmüş oldukları iddialar ve karar düzeltme talebinin gerekçelerinin, Daire kararında ve Temyiz Kurulu kararında etraflıca değerlendirilerek karşılanmış olduğu değerlendirilmektedir.

Bu nedenle, karar düzeltilmesine mahal bulunmadığı düşünülmektedir.

Arz olunur.” denilmektedir.

Dosyada mevcut belgelerin okunup incelenmesinden sonra;

GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ

116 sayılı İlamın 2. maddesi ile 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’nun 4 üncü maddesinin (B) fıkrası uyarınca sözleşmeli olarak çalıştırılan personellere, mevzuatında ve personellerle yapılan sözleşmelerde öngörülmediği halde nakdi yemek yardımı ödenmesi suretiyle oluşan tazminine hükmedilen ... TL, 34257 İlam sayılı Temyiz Kurulu Kararının 2. maddesiyle tasdik edilmiştir.

Bu defa, İlamda sorumlu tutulan kişilerce karar düzeltilmesi kanun yoluna başvurulmuş olup, tazmin hükmünün kaldırılması talep edilmektedir.

5393 sayılı Belediye Kanununun 49 uncu maddesinde; norm kadro ve personel istihdam şartlarına ilişkin düzenlemeler yapılmıştır. Kanunun, 49 uncu maddesi üçüncü fıkrasında; “ Belediye ve bağlı kuruluşlarında, norm kadroya uygun olarak çevre, sağlık, veterinerlik, teknik, hukuk, ekonomi, bilişim ve iletişim, plânlama, araştırma ve geliştirme, eğitim ve danışmanlık alanlarında avukat, mimar, mühendis, şehir ve bölge plâncısı, çözümleyici ve programcı, tabip, uzman tabip, ebe, hemşire, veteriner, kimyager, teknisyen ve tekniker gibi uzman ve teknik personel yıllık sözleşme ile çalıştırılabilir.” hükmüne,

Kanunun 49 uncu maddesi beşinci fıkrasında ise; “Üçüncü ve dördüncü fıkra hükümleri uyarınca çalıştırılacak personele her ne ad altında olursa olsun sözleşme ücreti dışında herhangi bir ödeme yapılmaz ve ücret mahiyetinde aynî ya da nakdî menfaat temin edilmez. Bu personel hakkında bu Kanunla düzenlenmeyen hususlarda vize şartı aranmaksızın 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun 4 üncü maddesinin (B) fıkrasına göre istihdam edilenler hakkındaki hükümler uygulanır. Bu personele ait sözleşme örnekleri sözleşmenin imzalanmasını izleyen 30 gün içinde İçişleri Bakanlığına ve Maliye Bakanlığına gönderilir

.…” hükmüne yer verilmektedir.

Her ne kadar gerek 5393 sayılı Kanunun yukarıda yer verilen hükmünde, gerekse ... Belediyesinin tam zamanlı sözleşmeli personele ilişkin yapmış olduğu Hizmet Sözleşmesinde benzer şekilde; sözleşmeli personele, sözleşme ücreti dışında herhangi bir ad altında ayni veya nakdi ödeme yapılamayacağı şeklinde bir düzenleme mevcut ise de, sözleşmeli personele yapılan yiyecek yardımı, ücret niteliğindeki mali bir hak olmayıp, sosyal hak niteliğinde yapılan bir ödemedir.

Bu çerçevede; “Kamu Görevlilerinin Geneline ve Hizmet Kollarına Yönelik Mali ve Sosyal Haklara İlişkin 2018 ve 2019 Yıllarını Kapsayan 4. Dönem toplu sözleşme” nin Sözleşmeli personele yiyecek yardımı başlıklı 9 uncu maddesinde “19/11/1986 tarihli ve 86/11220 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile yürürlüğe konulan Devlet Memurları Yiyecek Yardımı Yönetmeliği hükümlerinden aynı usul ve esaslar çerçevesinde sözleşmeli personel pozisyonlarında istihdam edilen personel de yararlanır.” hükmüne yer verildiği görülmektedir.

Devlet Memurlarının yiyecek yardımından hangi hallerde ve ne şekilde faydalanacaklarını ve bu yardımın uygulanması ile ilgili esasları belirlemek amacıyla düzenlenen 19.11.1986 tarihli ve 86/11220 sayılı Devlet Memurları Yiyecek Yardımı Yönetmeliğinin “Yardım Şekli” başlıklı 3 üncü maddesi birinci fıkrasında ise; “Yiyecek yardımı sadece yemek verme şeklinde yapılır. Bu yardım, nakten veya kupon, kart, fiş, bilet ya da bu mahiyette bir ödeme aracı verilmek suretiyle yapılamaz” denilmekte,

Yönetmeliğin “Yemek servisi giderleri” başlıklı 4 üncü maddesinin üçüncü fıkrasında da; “Yemek bedelinin bütçeden karşılanamayan kısmı yemek yiyenlerden alınır. 2155 sayılı Bazı Kamu Personeline Tayın Bedeli Verilmesi Hakkında Kanun'a göre tayın bedeli verilen personel ile sözleşmeli olarak çalıştırılanların, bu Yönetmeliğe göre yiyecek yardımı yapılan yemek servislerinde yemek yemeleri halinde, yemek bedelinin tamamı kendilerinden alınır.” hükmüne yer verilmektedir.

19/11/1986 tarihli ve 86/11220 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile yürürlüğe konulan Devlet Memurları Yiyecek Yardımı Yönetmeliğinin 4 üncü maddesine dayanılarak hazırlan 2018 Yılı Merkezi Yönetim Bütçe Uygulama Tebliği’nin (Sıra No: 1); 1 inci maddesinde ise, “Bu Tebliğin amacı, 2018 yılında öğle yemeği servisinden faydalanacak olan memurlardan ve sözleşmeli personelden alınacak asgari yemek bedellerine ilişkin esasları belirlemektir.” denilmektedir.

Tebliğin 5 inci maddesinde de, “Kuruluşlar, personelin kadro veya pozisyon unvanını, hizmetlerinin özelliğini, yemek maliyetlerini ve yemek servisinin farklı mahallerde daha iyi şartlarda sunulması gibi hususları dikkate alarak Ek-1’de belirtilen miktarların üzerinde yemek bedeli tespit edebilir.”, denilerek 2018 yılı yemek yardımına ilişkin esaslar belirlenmektedir.

Tebliğe ekli Ek-1’e bakıldığında ise, memurlar ile birlikte sözleşmeli personelden alınacak günlük yemek bedelleri tespit edildiği görülmektedir.

Sonuç olarak, konunun yukarıda yer verilen ve karar düzeltme dilekçesinde de değinilen hususlar yönüyle incelenmesi sonucunda, ... - ... Belediyesi’nde sözleşmeli olarak çalıştırılan personele yemek yardımı yapılmasında mevzuata aykırılık bulunmadığı anlaşılmış olmakla birlikte, sözleşmeli personele ödenen nakdi yemek yardımı ise, 7417 sayılı Devlet Memurları Kanunu ile Bazı Kanunlarda ve 375 Sayılı Kanun Hükmünde Kararnamede Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun’un Geçici 1 inci maddesi kapsamında yer almaktadır.

05.07.2022 tarih ve 31887 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan 7417 sayılı Devlet Memurları Kanunu ile Bazı Kanunlarda ve 375 Sayılı Kanun Hükmünde Kararnamede Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun’un Geçici 1 inci maddesinin üçüncü fıkrasında;

“(3) Konusu suç teşkil etmemek ve kesinleşmiş bir yargı kararına müstenit olmamak kaydıyla, bu maddenin yürürlük tarihine kadar personeline yemek yardımını nakden ödeyen ya da kupon, kart, fiş, bilet ya da bu mahiyette bir ödeme aracı üzerinden gerçekleştirmek amacıyla bu ödeme araçlarının teminini bütçesinden hizmet alımı yoluyla karşılamış olan ve 25/6/2001 tarihli ve 4688 sayılı Kamu Görevlileri Sendikaları ve Toplu Sözleşme Kanununun 32 nci maddesinin üçüncü fıkrası hükümlerine aykırı olarak sosyal denge tazminatı verdiği tespit edilen il özel idareleri, belediyeler, büyükşehir belediyeleri ve bağlı kuruluşlarının yetkili ve görevli personeli hakkında idari veya mali yargılama ve takibat yapılamaz, başlamış olanlar işlemden kaldırılır.” hükmü yer almaktadır.

Bu hüküm karşısında ... ... Belediyesi 2018 yılına ait Sayıştay 6.Dairesince çıkarılan 116 sayılı İlamın 2. maddesini tasdik eden 34257 sayılı Temyiz Kurulu İlamının 2. maddesi 7417 sayılı Kanunun Geçici 1 inci maddesi kapsamında bulunduğundan, söz konusu İlam hakkında mali yargılama ve takibat yapılamayacağından karar düzeltme konusu dosyanın İŞLEMDEN KALDIRILMASINA (Üyeler ..., ... ve ...’in aşağıda yazılı karşı oy gerekçelerine karşı), oyçokluğuyla,

Karar verildiği 08.03.2023 tarih ve 54234 sayılı tutanakta yazılı olmakla işbu ilam tanzim kılındı.

Karşı oy gerekçeleri

Sözleşmeli Personel Çalıştırılmasına İlişkin Esaslar’ın 3 üncü maddesinde aynen;

“Sözleşme ile çalıştırılacak personele sözleşme ücreti dışında herhangi bir ad altında ödeme yapılamaz ve sözleşmelere bu yolda hüküm konulamaz.

...” denilmektedir.

... Belediyesinin 5393 sayılı Belediye Kanunu nun 49 uncu maddesi üçüncü fıkrası gereğince tam zamanlı olarak çalıştırılacak sözleşmeli personele ilişkin yapmış olduğu Hizmet Sözleşmeleri’nin 6 ncı maddesinde aynen;

“Sözleşmeli personele, sözleşme ücreti dışında herhangi bir ad altında ayni veya nakdi ödeme yapılamaz.” denilmektedir.

Yukarıda ifade edilen mevzuat ve sözleşme hükmüne göre, Esaslar’in kapsamına dahil kamu kurum ve kuruluşlarında çalıştırılan sözleşmeli personele sözleşme ücreti dışında herhangi bir ad altında ayni veya nakdi ödeme yapılamayacağı anlaşılmaktadır.

657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’nun 4 üncü maddesinin (B) fıkrası uyarınca sözleşmeli olarak çalıştırılan personele, mevzuatında ve personellerle yapılan sözleşmelerde ve sosyal denge sözleşmesinde öngörülmediği halde nakdi yemek yardımı verildiği anlaşıldığından, Kararın Düzeltilmesine Mahal Bulunmadığına karar verilmesi gerekir.

Hüküm dışı.

3. 116 sayılı İlamın 6. maddesiyle, meclis üyesi belediye başkan yardımcısına yemek yardımı, aile ve çocuk yardımı ödenmesi suretiyle ... TL kamu zararına neden olunduğu iddiasıyla ilgili olarak sorumlulardan Harcama Yetkilisi sıfatı ile sorumlu tutulan ... ve Gerçekleştirme Görevlisi sıfatı ile sorumlu tutulan ...'in savunmalarının alınmaması nedeniyle, adı geçen sorumluların da savunmalarının alınarak sonucun ek raporla Daireye intikaline değin hüküm dışına bırakılmasına karar verilen konu hakkında, 34257 İlam sayılı Temyiz Kurulu Kararının 3. maddesiyle yapılacak işlem olmadığına karar verilmiştir.

KARAR DÜZELTME DİLEKÇESİ

Sorumlular karar düzeltme dilekçesinde, Temyiz Kurulu Kararı ile tasdik olunan 116 sayılı İlamın 6. maddesine karar düzeltme talebinde bulunduklarını belirterek dilekçeyi imzalamışlar, ancak dilekçe içeriğinde bu maddeye ilişkin herhangi bir açıklamada bulunmamışlardır.

BAŞSAVCILIK MÜTALAASI

Başsavcılık mütalaasında özetle;

“ Söz konusu İlam maddesinde sorumluların da savunmalarının alınarak sonucun ek raporla Daireye intikaline değin konunun hüküm dışı bırakılmasına karar verilmesi nedeniyle, Temyiz Kurulunca İlamda herhangi bir kişinin sorumluluğuna ve herhangi bir miktarın tazminine hükmedilmemiş olduğundan 116 sayılı İlamın 6 ıncı maddesine ilişkin temyiz talebi üzerine "Yapılacak İşlem Olmadığına" karar verilmiştir.

Öte yandan, 6085 sayılı Kanunun "ilamların tebliği, tavzihi ve düzeltilmesi" başlıklı 52 nci maddesinin birinci fıkrasında:

"Sayıştay ilamları; sorumlulara, sorumluların bağlı olduğu kamu idarelerine, genel bütçe kapsamındaki kamu idareleri için Maliye Bakanlığına, ilgili muhasebe birimine ve başsavcılığa tebliğ edilir.",

"Karar düzeltilmesi" başlıklı 57 nci maddesinde ise:

"(1) Temyiz Kurulu kararları hakkında, 52 nci maddenin birinci fıkrasında yazılı ilgililer yazılı bildirim tarihinden itibaren onbeş gün içinde bir defaya mahsus olmak üzere aşağıdaki sebeplerle karar düzeltilmesi isteminde bulunabilirler:

a) Hükmün esasına etkili iddia ve itirazların kararda karşılanmamış olması.

b) Bir kararda aynı konu hakkında birbirine aykırı hükümler bulunması.

c) Temyiz incelemesi sırasında hükmün esasını etkileyen belgelerde hile ve sahtekârlığın ortaya çıkmış olması.

ç) Temyiz sebeplerinden en az birinin mevcut olması.

(2) Karar düzeltilmesi istem ve incelenmesi temyiz şekil ve usulleri dairesinde yürütülür.

(3) Temyiz Kurulu, karar düzeltilmesi isteminde ileri sürülen sebeplerle bağlıdır. Karar düzeltilmesi istemi, kesin hükmün yerine getirilmesine engel değildir. Verilen karar, ilgililere tebliğ edilir."

Hükümleri yer almaktadır.

Ayrıca, 116 no.lu İlamın 6 ncı maddesi ile hüküm dışı kararı verilen konuda yeniden düzenlenen ek rapora istinaden Sayıştay 6. Dairesince yapılan yargılama sonucunda, 13.01.2021 tarih ve 150 no.lu Ek İlam ile "İlişilecek Husus Bulunmadığına" karar verilmiştir.

6085 sayılı Sayıştay Kanununun 57 nci maddesinde sayılan karar düzeltilmesi şartlarının oluşmadığı, bu nedenle de talebin reddine karar verilmesinin uygun olacağı değerlendirilmektedir.” denilmektedir.

Dosyada mevcut belgelerin okunup incelenmesinden sonra;

GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ

Sorumlular, 116 sayılı İlamın 6. maddesiyle hüküm dışı bırakılan ve 34257 İlam sayılı Temyiz Kurulu Kararının 3. maddesiyle de yapılacak işlem olmadığına karar verilen konu hakkında karar düzeltme talebinde bulunmuşsa da, 6085 sayılı Sayıştay Kanunu’nun “Hüküm ve Tutanaklar” başlıklı 50 nci maddesi üçüncü fıkrasında;

“ Hesap yargılaması sırasında, mahkemelere veya yürütülen bir soruşturma için ilgili idari mercilere verilmiş olması nedeniyle belgeleri bulunmayan hesap yargılamasına konu olan bir işleme ilişkin bilgi ve belgelerin yeterli görülmemesi ve kovuşturma veya soruşturma sonucunun beklenmesine gerek görülen hallerde, bu hususlara ilişkin hesap ve işlemlerin yargılanması durdurularak, hüküm dışı bırakılabilir. Hüküm dışı bırakılan hususlara ilişkin noksanlıklar giderildikten sonra bu hesap ve işlemlerin yargılanmasına devam edilir.” denilmektedir.

116 sayılı İlamın 6. maddesi Dairesi tarafından hüküm dışı bırakılmış, 34257 İlam (13.10.2021 tarih ve 50243 tutanak) sayılı Temyiz Kurulu Kararıyla da; İlamda herhangi bir kişinin sorumluluğuna ve herhangi bir miktarın tazminine hükmedilmemiş olduğundan 116 sayılı İlamın 6. maddesine ilişkin temyiz talebi üzerine yapılacak işlem olmadığına karar verilmiş olup, karar düzeltme başvurusu yapılan ancak hakkında henüz hüküm tesis edilmemiş husus hakkında TALEBİN REDDDİNE, oybirliğiyle,

Karar verildiği 08.03.2023 tarih ve 54234 sayılı tutanakta yazılı olmakla işbu ilam tanzim kılındı.