Sayıştay 6. Dairesi 47909 Kararı - Personel Mevzuatı

Temyiz Karar Detayı

İletişim Bilgileri

• Kamu İdaresi:

• Yılı: 2018

• Daire: 6

• Dosya No: 47909

• Tutanak No: 54237

• Tutanak Tarihi: 08.03.2023

• Konu: Personel Mevzuatı ile İlgili Kararlar

KARAR

Sözleşmeli olarak çalıştırılan personellere, mevzuatında ve personellerle yapılan sözleşmelerde öngörülmediği halde nakdi yemek yardımı ödenmesi

2. 116 sayılı İlamın 2. maddesi ile 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’nun 4 üncü maddesinin (B) fıkrası uyarınca sözleşmeli olarak çalıştırılan personellere, mevzuatında ve personellerle yapılan sözleşmelerde öngörülmediği halde nakdi yemek yardımı ödenmesi suretiyle oluşan tazminine hükmedilen ... TL, 34257 İlam sayılı Temyiz Kurulu Kararının 2. maddesiyle tasdik edilmiştir.

KARAR DÜZELTME DİLEKÇESİ

Sorumlular sunmuş oldukları karar düzeltme dilekçesinde;

Sayıştay Temyiz Kurulu Kararının usul ve yasaya aykırı olduğunu;

1. 5393 Sayılı Kanunun 49. Maddesinde norm kadro ve personelin istihdam şartlarına ilişkin düzenlemelere yer verildiğini,

2. 19.11.1986 tarih ve 86/11220 sayılı Devlet Memurları Yiyecek Yardımı Yönetmeliğinin yemek servisi giderleri başlıklı 4. Maddesinin 3. Fıkrasında ise; “Yemek bedelinin bütçeden karşılanamayan kısmı yemek yiyenlerden alınır. 2155 Sayılı Bazı Kamu Personeline Tayın Bedeli Verilmesi Hakkında Kanuna göre tayın bedeli verilen personel ile sözleşmeli olarak çalıştırılanların, bu Yönetmeliğe göre yiyecek yardımı yapılan yemek servislerinde yemek yemeleri halinde, yemek bedelinin tamamı kendilerinden alınır.” Düzenlemesine yer verildiğini,

3. Yine 2018 Yılı Merkezi Yönetim Bütçe Uygulama Tebliğinin (Sıra No:1) 1. Maddesinde tebliğin amacının, 2018 yılında öğle yemeği servisinden faydalanacak olan memurlardan ve sözleşmeli personelden alınacak asgari yemek bedellerine ilişkin esasları belirlemek olduğunun belirtildiğini, aynı Tebliğin 5. Maddesinde ise çeşitli hususların dikkate alınarak Ek . 1’ de belirtilen miktarların üzerinde yemek bedeli tespit edilebileceğinin düzenlendiğini, ayrıca Ek. 1 ’de memurlar ile birlikte sözleşmeli personelden alınacak günlük yemek bedellerinin de tespit edildiğini, söz konusu tebliğ hükümlerinden sözleşmeli personelden de yemek yardımı kesilmesi yönünde açık hüküm bulunmakta olduğunu,

4. Bununla birlikte “Kamu Görevlilerinin Geneline ve Hizmet Kollarına Yönelik Mali ve Sosyal Haklara İlişkin 2018 ve 2019 Yıllarını Kapsayan 4. Dönem Toplu Sözleşme” nin sözleşmeli personele yiyecek yardımı başlıklı 9. Maddesinde “19.11.1986 tarihli ve 86/11220 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile yürürlüğe konulan Devlet Memurları Yiyecek Yardımı Yönetmeliği hükümlerinden aynı usul ve esaslar çerçevesinde sözleşmeli personel pozisyonlarında istihdam edilen personel de yararlanır.” hükmünün bulunduğunu,

Söz konusu mevzuat hükümlerinin birlikte değerlendirilmesi ve özellikle son dönemlerde görülen gelişmeler gereği sözleşmeli personellerin devlet memuru olarak kabul gördüğü göz önünde bulundurularak devlet memurlarına sağlanan yemek yardımına ilişkin sosyal hakkın sözleşmeli personele de verilmemesinin açıkça eşitlik ilkesine aykırılık teşkil edeceğini ifade ederek, karar düzeltme talebinde bulunmuşlardır.

BAŞSAVCILIK MÜTALAASI

Başsavcılık mütalaasında özetle;

“Sorumluların ortak dilekçesinde ileri sürmüş oldukları iddialar ve karar düzeltme talebinin gerekçelerinin, Daire kararında ve Temyiz Kurulu kararında etraflıca değerlendirilerek karşılanmış olduğu değerlendirilmektedir.

Bu nedenle, karar düzeltilmesine mahal bulunmadığı düşünülmektedir.

Arz olunur.” denilmektedir.

Dosyada mevcut belgelerin okunup incelenmesinden sonra;

GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ

116 sayılı İlamın 2. maddesi ile 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’nun 4 üncü maddesinin (B) fıkrası uyarınca sözleşmeli olarak çalıştırılan personellere, mevzuatında ve personellerle yapılan sözleşmelerde öngörülmediği halde nakdi yemek yardımı ödenmesi suretiyle oluşan tazminine hükmedilen ... TL, 34257 İlam sayılı Temyiz Kurulu Kararının 2. maddesiyle tasdik edilmiştir.

Bu defa, İlamda sorumlu tutulan kişilerce karar düzeltilmesi kanun yoluna başvurulmuş olup, tazmin hükmünün kaldırılması talep edilmektedir.

5393 sayılı Belediye Kanununun 49 uncu maddesinde; norm kadro ve personel istihdam şartlarına ilişkin düzenlemeler yapılmıştır. Kanunun, 49 uncu maddesi üçüncü fıkrasında; “ Belediye ve bağlı kuruluşlarında, norm kadroya uygun olarak çevre, sağlık, veterinerlik, teknik, hukuk, ekonomi, bilişim ve iletişim, plânlama, araştırma ve geliştirme, eğitim ve danışmanlık alanlarında avukat, mimar, mühendis, şehir ve bölge plâncısı, çözümleyici ve programcı, tabip, uzman tabip, ebe, hemşire, veteriner, kimyager, teknisyen ve tekniker gibi uzman ve teknik personel yıllık sözleşme ile çalıştırılabilir.” hükmüne,

Kanunun 49 uncu maddesi beşinci fıkrasında ise; “Üçüncü ve dördüncü fıkra hükümleri uyarınca çalıştırılacak personele her ne ad altında olursa olsun sözleşme ücreti dışında herhangi bir ödeme yapılmaz ve ücret mahiyetinde aynî ya da nakdî menfaat temin edilmez. Bu personel hakkında bu Kanunla düzenlenmeyen hususlarda vize şartı aranmaksızın 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun 4 üncü maddesinin (B) fıkrasına göre istihdam edilenler hakkındaki hükümler uygulanır. Bu personele ait sözleşme örnekleri sözleşmenin imzalanmasını izleyen 30 gün içinde İçişleri Bakanlığına ve Maliye Bakanlığına gönderilir

.…” hükmüne yer verilmektedir.

Her ne kadar gerek 5393 sayılı Kanunun yukarıda yer verilen hükmünde, gerekse ... Belediyesinin tam zamanlı sözleşmeli personele ilişkin yapmış olduğu Hizmet Sözleşmesinde benzer şekilde; sözleşmeli personele, sözleşme ücreti dışında herhangi bir ad altında ayni veya nakdi ödeme yapılamayacağı şeklinde bir düzenleme mevcut ise de, sözleşmeli personele yapılan yiyecek yardımı, ücret niteliğindeki mali bir hak olmayıp, sosyal hak niteliğinde yapılan bir ödemedir.

Bu çerçevede; “Kamu Görevlilerinin Geneline ve Hizmet Kollarına Yönelik Mali ve Sosyal Haklara İlişkin 2018 ve 2019 Yıllarını Kapsayan 4. Dönem toplu sözleşme” nin Sözleşmeli personele yiyecek yardımı başlıklı 9 uncu maddesinde “19/11/1986 tarihli ve 86/11220 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile yürürlüğe konulan Devlet Memurları Yiyecek Yardımı Yönetmeliği hükümlerinden aynı usul ve esaslar çerçevesinde sözleşmeli personel pozisyonlarında istihdam edilen personel de yararlanır.” hükmüne yer verildiği görülmektedir.

Devlet Memurlarının yiyecek yardımından hangi hallerde ve ne şekilde faydalanacaklarını ve bu yardımın uygulanması ile ilgili esasları belirlemek amacıyla düzenlenen 19.11.1986 tarihli ve 86/11220 sayılı Devlet Memurları Yiyecek Yardımı Yönetmeliğinin “Yardım Şekli” başlıklı 3 üncü maddesi birinci fıkrasında ise; “Yiyecek yardımı sadece yemek verme şeklinde yapılır. Bu yardım, nakten veya kupon, kart, fiş, bilet ya da bu mahiyette bir ödeme aracı verilmek suretiyle yapılamaz” denilmekte,

Yönetmeliğin “Yemek servisi giderleri” başlıklı 4 üncü maddesinin üçüncü fıkrasında da; “Yemek bedelinin bütçeden karşılanamayan kısmı yemek yiyenlerden alınır. 2155 sayılı Bazı Kamu Personeline Tayın Bedeli Verilmesi Hakkında Kanun'a göre tayın bedeli verilen personel ile sözleşmeli olarak çalıştırılanların, bu Yönetmeliğe göre yiyecek yardımı yapılan yemek servislerinde yemek yemeleri halinde, yemek bedelinin tamamı kendilerinden alınır.” hükmüne yer verilmektedir.

19/11/1986 tarihli ve 86/11220 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile yürürlüğe konulan Devlet Memurları Yiyecek Yardımı Yönetmeliğinin 4 üncü maddesine dayanılarak hazırlan 2018 Yılı Merkezi Yönetim Bütçe Uygulama Tebliği’nin (Sıra No: 1); 1 inci maddesinde ise, “Bu Tebliğin amacı, 2018 yılında öğle yemeği servisinden faydalanacak olan memurlardan ve sözleşmeli personelden alınacak asgari yemek bedellerine ilişkin esasları belirlemektir.” denilmektedir.

Tebliğin 5 inci maddesinde de, “Kuruluşlar, personelin kadro veya pozisyon unvanını, hizmetlerinin özelliğini, yemek maliyetlerini ve yemek servisinin farklı mahallerde daha iyi şartlarda sunulması gibi hususları dikkate alarak Ek-1’de belirtilen miktarların üzerinde yemek bedeli tespit edebilir.”, denilerek 2018 yılı yemek yardımına ilişkin esaslar belirlenmektedir.

Tebliğe ekli Ek-1’e bakıldığında ise, memurlar ile birlikte sözleşmeli personelden alınacak günlük yemek bedelleri tespit edildiği görülmektedir.

Sonuç olarak, konunun yukarıda yer verilen ve karar düzeltme dilekçesinde de değinilen hususlar yönüyle incelenmesi sonucunda, ... - ... Belediyesi’nde sözleşmeli olarak çalıştırılan personele yemek yardımı yapılmasında mevzuata aykırılık bulunmadığı anlaşılmış olmakla birlikte, sözleşmeli personele ödenen nakdi yemek yardımı ise, 7417 sayılı Devlet Memurları Kanunu ile Bazı Kanunlarda ve 375 Sayılı Kanun Hükmünde Kararnamede Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun’un Geçici 1 inci maddesi kapsamında yer almaktadır.

05.07.2022 tarih ve 31887 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan 7417 sayılı Devlet Memurları Kanunu ile Bazı Kanunlarda ve 375 Sayılı Kanun Hükmünde Kararnamede Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun’un Geçici 1 inci maddesinin üçüncü fıkrasında;

“(3) Konusu suç teşkil etmemek ve kesinleşmiş bir yargı kararına müstenit olmamak kaydıyla, bu maddenin yürürlük tarihine kadar personeline yemek yardımını nakden ödeyen ya da kupon, kart, fiş, bilet ya da bu mahiyette bir ödeme aracı üzerinden gerçekleştirmek amacıyla bu ödeme araçlarının teminini bütçesinden hizmet alımı yoluyla karşılamış olan ve 25/6/2001 tarihli ve 4688 sayılı Kamu Görevlileri Sendikaları ve Toplu Sözleşme Kanununun 32 nci maddesinin üçüncü fıkrası hükümlerine aykırı olarak sosyal denge tazminatı verdiği tespit edilen il özel idareleri, belediyeler, büyükşehir belediyeleri ve bağlı kuruluşlarının yetkili ve görevli personeli hakkında idari veya mali yargılama ve takibat yapılamaz, başlamış olanlar işlemden kaldırılır.” hükmü yer almaktadır.

Bu hüküm karşısında ... ... Belediyesi 2018 yılına ait Sayıştay 6.Dairesince çıkarılan 116 sayılı İlamın 2. maddesini tasdik eden 34257 sayılı Temyiz Kurulu İlamının 2. maddesinin 7417 sayılı Kanunun Geçici 1 inci maddesi kapsamında bulunduğundan, söz konusu İlam hakkında mali yargılama ve takibat yapılamayacağından karar düzeltme konusu dosyanın İŞLEMDEN KALDIRILMASINA (Üyeler ..., ... ve ...’in aşağıda yazılı karşı oy gerekçelerine karşı), oyçokluğuyla,

Karar verildiği 08.03.2023 tarih ve 54237 sayılı tutanakta yazılı olmakla işbu ilam tanzim kılındı.

Karşı oy gerekçeleri

Üyeler ..., ... ve ...’in karşı oy gerekçesi;

Sözleşmeli Personel Çalıştırılmasına İlişkin Esaslar’ın 3 üncü maddesinde aynen;

“Sözleşme ile çalıştırılacak personele sözleşme ücreti dışında herhangi bir ad altında ödeme yapılamaz ve sözleşmelere bu yolda hüküm konulamaz.

...” denilmektedir.

... Belediyesinin 5393 sayılı Belediye Kanunu nun 49 uncu maddesi üçüncü fıkrası gereğince tam zamanlı olarak çalıştırılacak sözleşmeli personele ilişkin yapmış olduğu Hizmet Sözleşmeleri’nin 6 ncı maddesinde aynen;

“Sözleşmeli personele, sözleşme ücreti dışında herhangi bir ad altında ayni veya nakdi ödeme yapılamaz.” denilmektedir.

Yukarıda ifade edilen mevzuat ve sözleşme hükmüne göre, Esaslar’in kapsamına dahil kamu kurum ve kuruluşlarında çalıştırılan sözleşmeli personele sözleşme ücreti dışında herhangi bir ad altında ayni veya nakdi ödeme yapılamayacağı anlaşılmaktadır.

657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’nun 4 üncü maddesinin (B) fıkrası uyarınca sözleşmeli olarak çalıştırılan personele, mevzuatında ve personellerle yapılan sözleşmelerde ve sosyal denge sözleşmesinde öngörülmediği halde nakdi yemek yardımı verildiği anlaşıldığından, Kararın Düzeltilmesine Mahal Bulunmadığına karar verilmesi gerekir.