Sayıştay 6. Dairesi 47539 Kararı - Belediyeler ve Bağlı İdareler Personel Mevzuatı

Temyiz Karar Detayı

İletişim Bilgileri

• Kamu İdaresi: Belediyeler ve Bağlı İdareler

• Yılı: 2018

• Daire: 6

• Dosya No: 47539

• Tutanak No: 52495

• Tutanak Tarihi: 23.11.2022

• Konu: Personel Mevzuatı ile İlgili Kararlar

KARAR

Konu: Avukatlık Vekalet Ücreti

114 sayılı İlamın 2’inci maddesi ile; … Büyükşehir lehine sonuçlanan davalardan alınan vekalet ücretlerinin dağıtımında 659 sayılı Genel Bütçe Kapsamındaki Kamu İdareleri ve Özel Bütçeli İdarelerde Hukuk Hizmetinin Yürütülmesine İlişkin KHK’nın 14’üncü maddesinde belirtilen limite uyulmaması suretiyle oluşan … TL kamu zararının tazminine karar verilmiştir.

Esas yönünden inceleme

Mevzuat

5393 sayılı Belediye Kanununun “Avukatlık ücretinin dağıtımı” başlıklı 82’nci maddesi: “Belediye lehine sonuçlanan dava ve icra takipleri nedeniyle hükme bağlanarak karşı taraftan tahsil olunan vekâlet ücretlerinin; avukatlara (49 uncu maddeye göre çalıştırılanlar dâhil) ve hukuk servisinde fiilen görev yapan memurlara dağıtımı hakkında 1389 sayılı Devlet Davalarını İntaç Eden Avukat ve Saireye Verilecek Ücreti Vekâlet Hakkında Kanun hükümleri kıyas yolu ile uygulanır.” düzenlemesini içermektedir.

26.09.2011 tarih ve 659 sayılı Genel Bütçe Kapsamındaki Kamu İdareleri ve Özel Bütçeli İdarelerde Hukuk Hizmetlerinin Yürütülmesine İlişkin Kanun Hükmünde Kararnamenin “Yürürlükten kaldırılan ve uygulanmayacak hükümler ile atıflar” başlıklı 18’inci maddesinin ilk fıkrası: “2/2/1929 tarihli ve 1389 sayılı Devlet Davalarını İntaç Eden Avukat ve Saireye Verilecek Ücreti Vekâlet Hakkında Kanun yürürlükten kaldırılmıştır. Diğer mevzuatta 1389 sayılı Kanuna yapılan atıflar bu Kanun Hükmünde Kararnameye yapılmış sayılır.” düzenlemesini içermektedir.

659 sayılı KHK’nın “Davalardaki temsilin niteliği ve vekalet ücretine hükmedilmesi ve dağıtımı” başlıklı 14 üncü maddesinde:

“(1) Tahkim usulüne tabi olanlar dahil adli ve idari davalar ile icra dairelerinde idarelerin vekili sıfatıyla hukuk birimi amirleri, muhakemat müdürleri, hukuk müşavirleri ve avukatlar tarafından yapılan takip ve duruşmalar için, bu davaların idareler lehine neticelenmesi halinde, bunlar tarafından temsil ve takip edilen dava ve işlerde ilgili mevzuata göre hükmedilmesi gereken tutar üzerinden idareler lehine vekalet ücreti takdir edilir.

(2) İdareler lehine karara bağlanan ve tahsil olunan vekalet ücretleri, hukuk biriminin bağlı olduğu idarenin merkez teşkilatında bir emanet hesabında toplanarak idare hukuk biriminde fiilen görev yapan personele aşağıdaki usul ve sınırlar dahilinde ödenir.

a) Vekalet ücretinin; dava ve icra dosyasını takip eden hukuk birimi amiri, hukuk müşaviri, muhakemat müdürü veya avukata %55’i, dağıtımın yapıldığı yıl içerisinde altı aydan fazla süreyle hukuk biriminde fiilen görev yapmış olmak şartıyla, hukuk birimi amiri, hukuk müşaviri, muhakemat müdürü ve avukatlara %40’ı (…)(1) eşit olarak ödenir.

b) Ödenecek vekalet ücretinin yıllık tutarı; hukuk birimi amiri, hukuk müşaviri, muhakemat müdürü, avukatlar için (10.000) gösterge (…)(1) rakamının, memur aylıklarına uygulanan katsayı ile çarpımı sonucu bulunacak aylık brüt tutarının oniki katını geçemez.

c) Yapılacak dağıtım sonunda arta kalan tutar, hukuk biriminde görev yapan ve (b) bendindeki tutarları dolduramayan hukuk birimi amiri, hukuk müşaviri, muhakemat müdürü ve avukatlara ödenir. Bu dağıtım sonunda arta kalan tutar üçüncü bütçe yılı sonunda ilgili idarenin bütçesine gelir kaydedilir.

(3) Hizmet satın alınan avukatlara yapılacak ödemeler bu madde kapsamı dışındadır.”

Hükmü yer almaktadır.

Kamu Görevlilerinin Geneline ve Hizmet Kollarına Yönelik Mali ve Sosyal Haklara İlişkin 2018 ve 2019 Yıllarını Kapsayan 4.Dönem Toplu Sözleşmenin birinci kısmının “avukatlık vekalet ücreti” başlıklı 22’nci maddesinde: “659 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin 14 üncü maddesinin ikinci fıkrasının (b) bendinde öngörülen “10.000” gösterge rakamı, “20.000” olarak uygulanır.” denilmektedir.

Mevzuata göre avukatlık vekalet ücretinin, üst sınırı yıllık “20.000 gösterge sayısı x 12 ay” olarak korunacak şekilde dağıtılması gerekmektedir. Somut uygulamada ise, avukatlara emanet hesaptan ödenen vekalet ücretinin Kanunda belirlenen yıllık üst sınırı aştığı görülmektedir.

Temyiz dilekçelerinde, 659 sayılı KHK’nın 14’üncü maddesinde, “ödenecek vekalet ücretinin yıllık tutarı” denilerek avukatların eline geçecek (net) miktarın kastedildiği, söz konusu düzenleme doğrultusunda avukatlara ödenen net rakamların yasal sınır dâhilinde olduğu, kaldı ki ilama konu kamu zararı hesabında fiili ödemelerin brüt tutarları dikkate alınarak ilgililerden kesilen gelir vergisinin de kamu zararına dâhil edildiği belirtilerek kamu zararı hesaplama yöntemine itiraz edilmiş ise de; bahse konu Kanun maddesinin 2’nci fıkrasının b bendinde yıllık üst sınır brüt tutar olarak belirlendiğinden, kişiye yapılan ödemenin de brüt tutarı esas alınarak kamu zararı hesaplanmasının mevzuata uygun olduğu değerlendirilmektedir.

Bununla birlikte; avukatlara ödenmek üzere emanet hesaplarında bekletilen tutarların belediye açısından bir gelir ve dolayısıyla da kamu kaynağı olmadığı ifade edilse de, 659 sayılı KHK’nın 2’nci fıkrasının c bendinde, yapılacak dağıtım sonunda arta kalan tutarın üçüncü bütçe yılı sonunda ilgili İdarenin bütçesine gelir kaydedileceği, anılan KHK’ya dayanılarak çıkarılan Vekalet Ücretlerinin Dağıtımına Dair Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmelik’in 6’ncı maddesinin 1’inci fıkrasının c bendinde de, ilgili yıl içinde dağıtımı yapılmayan vekalet ücretlerinin %5’inin muhasebe birimince Hazine adına gelir kaydedileceği ifade edilmiş olup, bu kapsamda vekalet ücretlerinin dağıtılmayan kısmı Belediye bütçesi açısından gelir ve dolayısıyla da kamu kaynağı niteliğinde olduğundan, bu yöndeki itirazlar kabul edilmemiştir.

Bu itibarla, Belediyede çalışan avukatlara vekalet ücretlerinin, 659 sayılı KHK’nın 14’üncü maddesinde belirtilen yıllık üst sınır aşılarak dağıtılması ile kamu zararına sebebiyet verildiği anlaşıldığından, sorumluların temyiz itirazları reddedilerek 114 sayılı İlamın 2’inci maddesiyle verilen … TL’lik tazmin hükmünün TASDİKİNE, oy birliğiyle,

6085 sayılı Kanun’un 57 nci maddesi gereği bu Kararın yazılı bildirim tarihinden itibaren onbeş gün içerisinde Sayıştayda karar düzeltilmesi yolu açık olmak üzere,

Karar verildiği 23.11.2022 tarih ve 52495 sayılı tutanakta yazılı olmakla işbu ilam tanzim kılındı.