Büyükşehir Belediyesi’nin Futbol Kulüplerine Nakdi Yardımında Sayıştay Tazmin Kararı

Temyiz Karar Detayı

İletişim Bilgileri

Kamu İdaresi: Belediyeler ve Bağlı İdareler
Yılı: 2016
Daire: 6
Dosya No: 46909
Tutanak No: 49354
Tutanak Tarihi: 31.03.2021
Konu: Çeşitli Konuları İlgilendiren Kararlar

KARAR

Spor Kulübüne Nakdi Yardım Yapılması.

195 sayılı Ek İlamın 1. maddesiyle; ... Büyükşehir Belediyesi tarafından mevzuata aykırı olarak profesyonel futbol kulüplerine meclis kararıyla nakdi yardımda bulunulduğu gerekçesiyle ... TL’nin tazminine ilişkin hüküm tesis edilmiştir. {170 sayılı (Asıl) İlamın 4. maddesiyle aynı konu hakkında; “meclis üyelerinin de savunmalarının alınması sonucunda düzenlenecek ek raporun Daireye intikaline değin konunun hüküm dışı bırakılmasına” karar verilmiş, alınan savunmalar neticesinde de Sayıştay 6. Dairesi, hüküm dışı kaydını kaldırarak düzenlediği 195 sayılı Ek İlamla işbu temyize esas tazmin hükmünü vermiştir.}

Sorumlu [(Projeyi Onaylayan ve Meclis Kararı Üzerinde İmzası Bulunan) Üst Yönetici ve Meclis Üyesi sıfatlarıyla temyiz talep eden Büyükşehir Belediye Başkanı ...], temyiz dilekçesinde özetle;

I- ... Spor Kulübü Derneği ve ... Spor Kulübü Derneğinin, amatör spor kulübü olan derneklerine, gençleri spora teşvik için yapılacak etkinliklerde kullanılmak üzere, Belediyeden, 5393 sayılı Belediye Kanunu 14/b maddesi kapsamında nakdi yardım talebinde bulunduklarını, öncelikle bu derneklerin amatör spor kulübü olduklarının tespiti için, konunun ... Amatör Spor Kulüpleri Federasyonuna sorulduğunu, ... Amatör Spor Kulüpleri Federasyonundan gelen 14/10/2015 tarihli yazıda ...’deki amatör spor kulüpleri listesinin gönderildiğini, bu listede ... Spor Kulübü Derneğinin .... sırada, ... Spor Kulübü Derneğinin ise .... sırada olduğunun görüldüğünü (Dilekçe Eki:3-14.10.2015 tarihli ... Amatör Spor Kulüpleri Federasyonu yazısı ve eki), dilekçe ekinde sunulu ... Spor Kulübü Derneği Tüzüğü ile ... Spor Kulübü Derneği Tüzüğü incelendiğinde bu Derneklerin amacının; gençliğin beden ve ruh sağlığını spor aracılığı ile kazandırmak, korumak, geliştirmek, zararlı ve kötü alışkanlıklar edinmesini önlemek, aynı amaçla topluma sporu yaymak, yaptırmak, aile ve okullarla eğitim ve spor öğreniminde işbirliği yapmak, Türk sporuna çağdaş spor anlayışı ve uygulaması doğrultusunda hizmet vermek olduğunun görüldüğünü (Dilekçe Eki:1-... Spor Kulübü Derneği Tüzüğünün Derneğin amacı bölümünü gösterir 1. sayfası), gerek ... Amatör Spor Kulüpleri Federasyonunun 14.10.2015 tarihli yazısı ve gerekse bu iki Spor Kulübü Derneğinin tüzüklerinin bu iki Derneğin amatör spor kulübü olduğunu kesin olarak ortaya koyduğundan, 5393 sayılı Belediye Yasasının 14/b maddesi kapsamında olduğunun tereddütsüz ortaya koyulmuş olduğunu (Dilekçe Eki: 2- ... Spor Kulübü Derneği Tüzüğünün Derneğin amacı ve faaliyetleri bölümünü gösterir 1. sayfası), bu değerlendirmeler ışığında bu iki amatör spor kulübüne 5393 sayılı Yasanın 14/b maddesi çerçevesinde nakdi yardım konusunun ... Büyükşehir Belediyesinin 15/01/2016, ... ve 13/06/2016 tarihli Meclis Toplantılarında gündemine alındığını ve CHP, AKP ve MHP’li meclis üyelerinin oybirliği ile söz konusu nakdi yardımın kabul edildiğini, Mecliste alınan üç kararın da yasal dayanağı olan kararlar olduğunu, Sayıştay 6. Dairesinin ... Futbol A.Ş ve ... Futbol A.Ş isimli iki profesyonel kulüp ile Meclisin 14/b’ye göre nakdi yardımda bulunduğu ... Amatör Spor Kulübü Derneği ile ... Amatör Spor Kulübü Derneğini sanki aynı tüzel kişilermiş gibi düşünerek söz konusu kamu zararı kararını verdiğini ki bu kararın hukuka aykırı olduğunu,

Yukarıda belirtildiği üzere Belediye Meclisi tarafından, Başkan olarak iki dernek ile sözleşme imzalama yetkisi kendisine verilmiş olduğundan kendisinin de bu sözleşmeleri imzaladığını, 5216 sayılı Büyükşehir Belediyesi Kanunun 14 üncü maddesinin; “Büyükşehir belediye başkanı, hukuka aykırı gördüğü belediye meclisi kararlarını, yedi gün içinde gerekçesini de belirterek yeniden görüşülmek üzere belediye meclisine iade edebilir. Yeniden görüşülmesi istenilmeyen kararlar ile yeniden görüşülmesi istenip de büyükşehir belediye meclisi üye tam sayısının salt çoğunluğuyla ısrar edilen kararlar kesinleşir. Büyükşehir belediye başkanı, meclisin ısrarı ile kesinleşen kararlar aleyhine (…) idarî yargıya başvurabilir.” hükmü kapsamında büyükşehir belediye meclis kararları hukuka aykırı görülürse bu kararların belediye başkanınca 7 gün içinde meclise iade edilebileceğini, idari yargıya belediye başkanı tarafından götürüleceğini, ancak, nakdi yardım yapılan her iki amatör spor kulübünün amatör olduğu ... Amatör Spor Kulüpleri Federasyonunca Belediyeye bildirildiğinden ve tüzükleri de amatör spor kulübü olduklarını teyit ettiğinden anılan Yasanın 14 üncü maddesindeki işlemlerin Başkan olarak tarafınca yapılmadığını, bu nedenle de ortada kamu zararı bulunmadığını,
Önceki savunma dilekçelerinin ekinde bu iki spor kulübü derneğine yapılan nakdi yardımların nerelere harcandığı ile ilgili belgeler de eklenmiş olup, dosyasında mevcut olduğunu, ... (Amatör) Spor Kulübü Derneğine yapılan nakdi yardımların Avrupa U12 Küçük Yaş Grupları Amatör Futbol Şampiyonasında harcandığını, ... (Amatör) Spor Kulübü Derneğinin de kendisine verilen yardımı amatör bir etkinlikte harcadığını

İfade etmek suretiyle, tazmin hükmüne dayanak olan üç adet Belediye Meclis Kararı 5393 sayılı Belediye Yasasına uygun olarak alındığından ve uygulandığından ortada kamu zararının kesinlikle bulunmadığını ve tazmin hükmünün kaldırılması gerektiğini Kurulumuzun bilgisine sunmuştur.

Aynı ilam maddesi ile ilgili olarak (Meclis Kararı Üzerinde İmzası Bulunan) Meclis Üyesi sıfatıyla temyiz talep eden ..., kendi gündem sırasında görüşülen dosyasındaki temyiz dilekçesinde (aynı ilam maddesi ile ilgili olarak temyiz talebinde bulunan diğer tüm meclis üyelerinin yine aşağıda kendi gündem sırasında görüşülen dosyalarındaki temyiz dilekçelerinde de genel olarak aynı mahiyette olmak üzere; özelde bazıları Gerçekleştirme ve Harcama Yetkilisinin aşağıya alınan dilekçelerindeki hususları da içermek üzere) özetle;

5393 sayılı Belediye Kanununun 14/b maddesinin genel olarak belediyenin görev yetki ve sorumluluklarını düzenlediğini, genel olarak düzenlenen bu görev ve yetkilerin, belediye başkanının, meclisin, belediye encümeninin olmak üzere ayrı ayrı başlıklarda yer aldığını, belediye meclis üyelerinin görev, yetki ve sorumluluklarının aynı Yasanın 18 inci maddesinde düzenlendiğini, amatör spor kulüplerine belediyenin nakdi yardın yapması hususunun Yasanın 18 inci maddesinde yer almadığını,; dolayısıyla görev ve yetkisinde olmayan bir konuda bir meclis kararı alınmış olsa dahi meclis üyelerinin sorumlu olmaması gerektiğini,
Büyükşehir Belediye Kanununda yapılan son değişikliklerle ... Büyükşehir Belediyesi sınırları genişletilip tüm ilçeleri kapsadığından meclis toplantılarında gündemlerde görüşülecek konuların yüzlerce konuyu kapsadığını, böylesi bir yoğunlukta her gündem maddesinin oylamasında detaylı inceleme ve araştırma olanağı olmaması nedeni ile Meclise takdim edilen şekli ile oylandığını, birimlerden Başkanlık önergesi ile gelen söz konusu önergelerde ... Amatör Spor Kulübü Derneği ve ... Amatör Spor Kulübü Derneği olarak öneri geldiğinden ve bu iki Dernek de ... Amatör Spor Kulüpleri Federasyonunda amatör spor kulüpleri olarak kayıtlı bulunduğundan profesyonel olan ... ve ... Kulüplerinin de ayrı tüzel kişiliğe sahip olması nedeni ile önergelere olumlu oy verildiğini, Ek İlamda adları geçen Meclis Üyelerinin verdiği oydan sorumlu olabilmesi için kasıt, kusur ve ihmali olması gerektiğini ki böyle bir durumun bulunmadığını, bu nedenle de anılan Meclis Üyelerinin verdiği oy nedeni ile sorumlu olmaması gerektiğini,
Öte yandan belediye meclis kararlarının kesin olmadığını, 5393 Sayılı Yasanın 23 üncü maddesine göre hukuka aykırı görülen meclis kararlarının belediye başkanlığınca 5 gün içinde meclise geri gönderileceği ve 10 gün içinde de idare mahkemesi yolu bulunduğunun açık olduğunu, ayrıca kararların valiliğe de gideceğini ve alınan karar hukuka aykırı ise vali tarafından da idari davaya konu edilebileceğini, bu nedenle de bahse konu meclis üyelerinin sorumluluğunun olmaması gerektiğini,
Meclis Kararlarında dile getirilen projelerin onaylanma surecinde Ek İlamda sorumluluk yüklenen Meclis Üyelerinin sorumluluğunun bulunmadığını, yardım yapılan Amatör Spor Kulubü Derneklerine Belediye Kanunun 14/b maddesi gereğince Belediye ile protokol imzalaması konusunda Belediye Başkanına yetki verilmesinin oylandığını ki yetkinin zaten Belediye Başkanında olduğunu, belediye meclisinde karar alınma zorunluluğunun da bulunmadığını, bu nedenle de hakkında tazmin hükmü verilen Meclis Üyelerinin sorumluluğunun olmaması gerektiğini,
Sayıştay Temyiz Kurulunun 08.05.2019 tarihli ve 2019/46209 sayılı Kararında belediye meclis üyelerinin profesyonel spor kulübüne nakdi yardım yapılması sonucu oluşan kamu zararından sorumluluklarının bulunmadığına karar verildiğini ki ... Büyükşehir Belediye Meclisinin söz konusu Kararlarının bu kulüplerin profesyonel değil; amatör spor kulübü olarak Meclise takdimi sonucu alındığını,

Bu nedenle de Sayıştay 6. Dairesinin Ek İlamda isimleri zikredilen Meclis Üyelerine sorumluluk ve kamu zararı yükleyen tazmin hükmünün kaldırılması gerektiğini düşündüklerini Kurulumuza bildirmiştir.

Aynı ilam maddesi ile ilgili olarak (Meclis Kararı Üzerinde İmzası Bulunan) Meclis Üyesi sıfatıyla temyiz talep eden ..., kendi gündem sırasında görüşülen dosyasındaki temyiz dilekçesinde diğer meclis üyelerinin dilekçelerinden farklı olarak özetle; söz konusu tazmin hükmünde; “... 5018 sayılı Kamu Mali Yönetim Kanununun 31 inci maddesinin 3 üncü fıkrasına göre harcama yetkisinden doğan sorumluluk kurul, komite veya komisyona ait olur.” denilerek bu nedenle harcamalardan doğan sorumlulukta meclis üyelerinin sorumlu olduklarının belirtildiğini, Türk Dil Kurumu tarafından yayınlanan ve fotokopisi dilekçe ekinde bulunan sözlükte “komisyon”un; yer kurul encümen komite, “kurul”un; bir işi yapmak yada yönetmek için görevlendirilmiş topluluk heyet konsey, “komite”nin; yer kurul, encümen, komisyon, olarak tanımlandığını, belediye meclisinin ise bunlardan hiç biri olmayıp 5393 sayılı Belediye Kanunun 17 inci maddesinde; “Belediye Meclisi, Belediyenin karar organıdır ve ilgili kanununda gösterilen esas ve usullere göre seçilmiş üyelerden oluşur.” denildiğini, yani 2972 sayılı Mahalli İdareler Seçim Kanununa göre seçilen kişilerden oluştuğunu, bu gerekçeler ile İlamda adı geçen Meclis Üyelerinin sorumlu olmaması gerektiğini, amatör spor kulüplerine yapılan yardım ilgili yasalarda belirtilen mevzuata göre harcanmamış ise belediyenin ilgili birim ve yetkilileri tarafından tahsil edilmesi gerektiğini söylemiştir.

a) Profesyonel olan ... Spor Kulübünün, ... Ticaret Sicil Müdürlüğünde ...-Merkez sicil numarası ile tescilli ... Futbol Yatırımları Anonim Şirketi olduğunu, ayrı bir tüzel kişiliğe sahip, ortaklık ve yönetim yapısı farklı, Türk Ticaret Kanununa göre kurulmuş bir anonim şirket olduğunu,

b) Yine profesyonel olan ... Spor Kulübünün, ... Ticaret Sicil Müdürlüğünde ...-Merkez Sicil numarası ile tescilli ... Sportif Yatırımlar Anonim Şirketi olduğunu, ayrı bir tüzel kişiliğe sahip, ortaklık yapısı ve yönetim yapısı farklı, Türk Ticaret Kanununa göre kurulmuş bir anonim şirket olduğunu,

c) Belediye Meclisince, Belediye Başkanına verilen yardım yetkisi oylanan ... Spor Kulübü Derneğinin Dernek Kütük No: ... ile ... Spor Kulübü Derneğinin Dernek Kütük No: ... ile, İçişleri Bakanlığı, eski adı ... İl Dernekler Müdürlüğü, yeni adı ... İl Sivil Toplumla İlişkiler Müdürlüğü izni ile kurulmuş dernek olduğunu,

Dolayısıyla, Belediye Başkanına yardım yapma yetkisi oylanan amatör olan ... Spor Kulübü Derneği ve ... Spor Kulübü Derneğinin, profesyonel olan ... Futbol Yatırımları Anonim Şirketi ve ... Sportif Yatırımlar Anonim Şirketi ile ilgisi olmayan farklı kulüpler olduğunu

İfade etmiştir.

Aynı ilam maddesi ile ilgili olarak (Meclis Kararı Üzerinde İmzası Bulunan) Meclis Üyesi sıfatıyla temyiz talep eden ... ve ..., kendi gündem sırasında görüşülen dosyalarındaki temyiz dilekçelerinde diğer meclis üyelerinin dilekçelerinden farklı olarak özetle;

1- SPOR KULÜPLERİNE YAPILAN NAKDİ YARDIMIN KAMU ZARARINA SEBEBİYET VERDİĞİ İDDİASININ HUKUKA AYKIRI OLMASI:

5393 Sayılı Belediye Kanununun 14 üncü maddesi gereği belediyelerin amatör spor kulüplerine nakdi yardımda bulunmasında mevzuata aykırılık bulunmadığını, spor kulüplerinin, 3289 sayılı Spor Genel Müdürlüğünün Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanunun 20 nci maddesi ve 5253 sayılı Dernekler Kanunu hükümleri uyarınca “dernek” statüsünde kurulduğunu ve derneklerin kar amacı gütmeyen tüzel kişilikler olduğunu, 5253 sayılı Dernekler Kanununa göre derneğin “kazanç paylaşma dışında, kanunlarla yasaklanmamış belirli ve ortak bir amacı gerçekleştirmek üzere, en az yedi gerçek veya tüzel kişinin, bilgi ve çalışmalarını sürekli olarak birleştirmek suretiyle oluşturdukları tüzel kişiliğe sahip kişi toplulukları”nı ifade etmekte olduğunu, tanımdan da anlaşılacağı üzere dernek tüzel kişiliğinin, kar/kazanç amacı gütmeyen kuruluşlar olduğunu, derneklerin gelirlerinin esas olarak bağış ve yardımlardan oluştuğunu, aAncak derneklerin bağış ve yardımlar dışında; 5253 sayılı Kanun’un 12 nci ve 5520 sayılı Kurumlar Vergisi Kanununun 1 inci maddesi uyarınca “sandık” veya “iktisadi işletme” de kurabildiklerini, görüleceği üzere derneklerin, varsa kendilerine bağlı olarak kurmuş oldukları “sandık” veya “iktisadi işletmeler”e ait gelirler dışında, bağış veya yardımlarla faaliyetlerini sürdürmek zorunda olduklarını, bu tespitlerin “spor kulübü" dernekleri için de geçerli olduğunu belirtmek gerektiğini, bununla birlikte 3289 sayılı Kanunun “profesyonel spor” başlıklı 24 üncü maddesinde; “Spor kulüpleri, profesyonel takımlarını. Türk Ticaret Kanunu hükümlerine göre kuracakları veya kurulmuş olan şirketlere devredebilirler veya profesyonel futbol takımlarını kiraya verebilirler.” denilmiş ise de bu durumun o kulübü dernek statüsünden çıkarmadığını, kamu zararı tespitinin, yapılan ‘‘amatör spor kulübü’’ tanımından kaynaklandığının anlaşılmakta olduğunu, yürürlükteki hiçbir kanun metninde (belediyelerle ilgili 5216 ve 5393 sayılı Kanunlar hariç) “amatör spor kulübü”, “profesyonel spor kulübü” veya bu iki kavramı ima eden başka bir kavram geçmediğini, 5216 sayılı Kanunun 7 nci maddesinin “m” bendinde (ve aynı şekilde 5393 sayılı Belediye kanununun 14 üncü maddesinin “b" bendinde), “amatör spor kulübü" kavramı zikredilmekle birlikte bu kavramın tanımı veya açıklamasının, 5216 veya 5393 sayılı Kanunlarda yapılmadığını, bir başka deyişle spor kulüplerinin hangi durumlarda veya şartlarda amatör oldukları veya olmadıklarının açıklanmış olmadığını, bu nedenle öncelikle “amatör spor kulübü” kavramı ilgili temel düzenlemeleri içeren özel yasal düzenlemelerin incelenmesi gerektiğini, 3289 sayılı Gençlik ve Spor Hizmetleri Kanunu, 6222 sayılı Sporda Şiddet ve Düzensizliğin Önlenmesine Dair Kanun ve 5253 sayılı Dernekler Kanunu bu konudaki incelenmesi gereken birincil mevzuat olduğunu, “amatör spor kulübü” kavramının karşılığının belirlenmesi için, öncelikle “spor kulübü" kavramının tanımının yapılması gerektiğini, 6222 sayılı Sporda Şiddet ve Düzensizliğin Önlenmesine Dair Kanunun 3 üncü maddesinde spor kulübünün; “Belirli kurallara göre kurulan, amatör veya profesyonel spor dallarında faaliyette bulunan kuruluşu” olarak ifade edildiğini, bahse konu tanımdan da anlaşılacağı üzere bir spor kulübünün bünyesinde hem amatör, hem de profesyonel spor dallarının bulunabileceğini,

3289 sayılı Gençlik ve Spor Hizmetleri Kanunu’nun “Profesyonel spor" başlıklı 24 üncü maddesinde yer alan; “Profesyonel dallar, Spor Genel Müdürünün, Merkez Danışma Kurulunun da görüşünü almak suretiyle yapacağı teklif üzerine, Gençlik ve Spor Bakanı tarafından tespit olunur. Profesyonel spor dallarının teşkili, ilgili federasyonları ile bağlantıları, idaresi tüzükle düzenlenir.

Spor kulüpleri, profesyonel takımlarını, Türk Ticaret Kanunu hükümlerine göre kuracakları veya kurulmuş olan şirketlere devredebilirler veya profesyonel futbol takımlarını kiraya verebilirler." hükmü;

3289 sayılı Kanunun "Kulüplere vardım" başlıklı 25 inci maddesinde yer alan; “Bu Kanun hükümlerine göre tescil olan kulüplerin amatör faaliyetleri için Gençlik ve Spor Bakanlığı ayni ve nakdi yardımda bulunabilir." hükmü;
3289 sayılı Kanunun “Sporcu ücretlerinden tevkif yoluyla alınan gelir vergisinin iadesi” başlıklı Ek Madde 12 nci maddesinde yer alan; “(...) Özel hesaba aktarılan tutarlar aşağıdaki harcamalar dışında kullanılamaz.

a) Amatör spor dallarında sportif faaliyet gösteren sporculara, bunların çalıştırıcılarına ve diğer spor elemanlarına yapılan ücret ve ücret sayılan ödemeler (...),

b) Bu fıkranın (a) bendi kapsamındaki sporcu, çalıştırıcılar ve diğer spor elemanlarının, sportif faaliyetlerine ilişkin iaşe, ibate, seyahat, sağlık, eğitim-öğretim harcamaları ile amatör spor dallarına ilişkin hazırlık kampları, müsabaka, malzeme ve ekipman, federasyon vize, lisans, tescil ve katılım harcamaları.” hükmü;

5520 sayılı Kurumlar Vergisi Kanununun “Diğer indirimler" başlıklı 10 uncu maddesinde yer alan; “(1) Kurumlar vergisi matrahının tespitinde; kurumlar vergisi beyannamesi üzerinde ayrıca gösterilmek şartıyla, kurum kazancından sırasıyla aşağıdaki indirimler yapılır: a) (...)

b) 21/5/1986 tarihli ve 3289 sayılı Gençlik ve Spor Genel Müdürlüğünün Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanun ile 17/6/1992 tarihli ve 3813 sayılı Türkiye Futbol Federasyonu Kuruluş ve Görevleri Hakkında Kanun kapsamında yapılan sponsorluk harcamalarının sözü edilen kanunlar uyarınca tespit edilen amatör spor dalları için tamamı, profesyonel spor dalları için % 50’si. ” hükmü;

193 sayılı Gelir Vergisi Kanununun 89 uncu maddesinde; “Gelir Vergisi matrahının tespitinde, gelir vergisi beyannamesinde bildirilecek gelirlerden aşağıdaki indirimler yapılabilir” hükmü;
3289 sayılı Gençlik ve Spor Genel Müdürlüğünün Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanun ile 17.6.1992 tarihli ve 3813 sayılı Türkiye Futbol Federasyonu Kuruluş ve Görevleri Hakkında Kanun kapsamında yapılan sponsorluk harcamalarının; “amatör spor dalları için tamamı, profesyonel spor dalları için % 50’si,” hükmünün

Yer aldığını, yukarıdaki mevzuat düzenlemelerinin hiçbirisinde “amatör spor kulübü” veya “profesyonel spor kulübü” kavramlarının geçmediğini, yine söz konusu mevzuatta “amatör spor dalları/faaliyetleri/takımları” veya “profesyonel spor dalları/faaliyetleri/takımları” şeklinde düzenlemelerin yer aldığını, yani “amatör spor” tanımlamasının “takımlar” için kullanıldığını, “kulüpler” için kullanılmadığını, dolayısıyla, “amatör/profesyonel” ayrımının, kulüpler için değil, “takımlar” için kullanılması gerektiğinin anlaşılmakta olduğunu, diğer bir deyişle; anılan mevzuatta sporcuların veya branşların amatör/profesyonel olarak ayrıldığının; ancak kulüp bazında böyle bir ayrıma gidilmediğinin görüleceğini, örneğin, Türkiye Futbol Federasyonu Profesyonel Futbolcuların Statüsü ve Transferleri Talimatında da profesyonel futbolcu, amatör futbolcu, profesyonel takım tanımlarına yer verildiğini; ancak profesyonel kulüp, amatör kulüp gibi bir ayırıma gidilmeden sadece kulüp tanımı yapıldığını, öte yandan, bir spor kulübünün/derneğinin bünyesinde birden fazla spor takımı bulunabileceğini ve bu kapsamda söz konusu spor takımının bir kısmı profesyonel olabileceği gibi amatör statüsünde olanlar da olabileceğini, bünyesinde amatör branşlar bulunduran bir kulübün, profesyonel futbol liglerinde oynayan bir takıma sahip olmasının, o kulübü amatör kulüp olmaktan çıkarmadığını, sadece profesyonel futbol takımı da olan amatör kulüp statüsüne soktuğunu, dolayısıyla bir kulübün/derneğin tüzel kişiliğinin profesyonel veya amatör olmasından bahsedilemeyeceğini; sadece bu kulüp bünyesindeki bazı spor dallarının/branşlarının profesyonel veya amatör olmasının söz konusu olduğunu, tüm bu açıklamaların mevzuatta tanımlanmamış olan “amatör spor kulübü” ifadesinin “kulüplerin amatör faaliyetleri” olarak kabul edilmesi gerektiğini göstermekte olduğunu, kulüplerin amatör faaliyetlerine yardım yapılmasının öngörüldüğünü, dolayısıyla bir spor kulübünün hem profesyonel hem de amatör faaliyetlerinin bulunmasının, kamu kurumlarınca kulüplerin sadece amatör faaliyetlerinde kullanılmak üzere yapılacak ayni ve nakdi yardımı engellemediğini, sadece bu yardımın amatör faaliyetler için yapılmasının bir zorunluluk olduğunu, İlamda adı geçen Belediye Meclisi Kararları ile spor kulüplerine yapılan yardımın, bahse konu kulüplerin profesyonel faaliyetleri ile ilgili olarak yapılmadığını, sadece kulüp bünyesindeki amatör faaliyetler için yapıldığını, bu durumun dilekçe ekindeki belgelerle de sabit olduğunu, bu nedenle yapılan ödemenin de bahsedilen mevzuata uygun olduğunun kabul edilmesi gerektiğini, ayrıca alınan Meclis Kararlarında yapılacak nakdi yardımlarda; ... Spor Kulübü Derneğine yapılan nakdi yardımın; güreş, hentbol, su topu, okçuluk, basketbol, atıcılık, avcılık, yelken, yüzme, bilardo, voleybol, triatlon, briç, tenis, masa tenisi, eskirim, beyzbol, softbol, amatör branşlarını taahhüt ettiğini, aynı şekilde ... Spor Kulübü Derneğine de yapılan nakdi yardımın da hentbol, basketbol, briç, masa tenisi, jimnastik, bocce, bowling, dart amatör branşlarını içerdiğini, bu yardımların iki ayrı tüzel kişilik olduğu açık olan ... ve ... Spor A.Ş. hesaplarına değil, Amatör Spor Kulübü Dernekler Masası denetiminde, kayıtlı ve dernek tüzel kişiliği olan ... ve ... Spor Kulübü dernek hesaplarına yapıldığını, ... Spor Kulübü Derneğine, dünya küçük yaş grubu çocukların katılacağı 24-27 Mart 2016 tarihleri arasında 2. Uluslararası U-12 ... Cup Futbol Şenliği’ne ait ... sayılı faturanın tarihinin ... olduğu belirtilmişse de bu konuda yapılan inceleme sonucunda Belçika’daki terör saldırısı nedeni ile Futbol Şenliğinin 2017 yılına ertelenmiş olduğunun görüldüğünü, sonuç olarak söz konusu Meclis Kararlarının 5393 sayılı Kanunun 14 üncü maddesinin amacına uygun olarak sporu teşvik ettiği ve uluslararası yarışmalarda ülkemizi temsil eden gençlerin, çocukların spor yapmasını desteklemek için alındığının açık olduğunu, Kanunda profesyonel futbol kulüpleri derneklerine yardım yapılabileceğine cevaz veren hükmün bulunmadığı şeklinde bir yorumun Kanunun amacı ile uyuşmadığını,

2- KAMU ZARARI İDDİASI YÖNÜNDEN SEBEBİYET VERİLDİĞİ YÖNÜNDEKİ TESPİTİN, MEVZUATLA ORTUŞMEMESİ:

5018 sayılı Kanunun kamu zararı kapsamının; kamu kaynakları kullanılarak piyasadan mal ve hizmet satın alınması sırasında fazla ödeme yapılması, idarenin gelirlerinin tahsili sırasında mevzuata aykırı davranılması ve mevzuatta öngörülmeyen bir ödeme yapılması suretiyle yol açılan zararla sınırlı olduğunun anlaşılmakta olduğunu, nitekim ikinci fıkra ile belirlenen kapsam içinde, kamu malına zarar verilmesi, kamu görevlilerinin hukuka aykırı eylemleri nedeniyle kişilere verdikleri zararın kamu tarafından ödenmek zorunda kalınması ya da mevzuatta ödenmesi öngörülmekle birlikte mevzuatın yorumunda hataya düşülmek veya ihmal ve kasıt yoluyla fazla ödeme yapılması hallerinin sayılmadığını, ikinci fıkra bir bütün olarak değerlendirildiğinde “g” bendinde ver alan “mevzuatında öngörülmediği halde ödeme yapılması” kuralının kapsamının, yine mal ve hizmet alımları nedeniyle yapılan ödemeler sonucu oluşan kamu zararı seklinde anlaşılması gerektiğini, yukarıda açıklanan nedenlerle; 5018 Sayılı Yasanın “71 inci maddesi tanımına giren” bir kamu zararının söz konusu olmadığını, kamu zararının belirlenmesi kıstaslarına uygun olmayan bir değerlendirme ile sorumluluk atfedilmesinin de mümkün olmadığını

Sonuç olarak, kamu zararının ödettirilmesi gerektiği yönündeki tespit ve değerlendirmelerin hatalı olup, hukuka aykırı olduğunu dile getirmişlerdir.

Aynı ilam maddesi ile ilgili olarak (Meclis Kararı Üzerinde İmzası Bulunan) Meclis Üyesi sıfatıyla ... adına Mirasçıları sıfatıyla temyiz talep eden ... ve ...’nın Velisi ..., kendi gündem sırasında görüşülen dosyasındaki temyiz dilekçesinde diğer meclis üyelerinin dilekçelerinden farklı olarak özetle; tazmin hükmünün, 6085 sayılı Sayıştay Kanunu’nun 55 inci maddesinde belirtilen şekilde özel ve genel yasal düzenlemelere ile hesap yargılanma usullerine riayet edilmeksizin verilmiş olduğu gibi T.C. Anayasasının temel hak ve hürriyetlerinin ihlali sonucunu doğuran bir yargılama ile verilmiş olması nedeniyle kaldırılması gerektiğini;

- HAK ARANMA HÜRRİYETİ İLE ADİL YARGILANMA HAKKI İLKESİNİN İHLALİ:

Sayıştay Kanunu madde 1 hükmünde, Sayıştay’ın hem denetim hem de sorumlular hakkında hükme bağlama işlemi; yani yargılama faaliyeti yaptığının belirtmekte olduğunu, Bu halde, bir yargısal faaliyet yürütülmüş olması nedeniyle iş bu davada yargılamaya dair ilkelerin uygulanmasının beklendiğini, ancak, Sayıştay Dairesi tarafından verilen iş bu temyiz konusu İlama konu yargılamada (hükme bağlama) sorumlu tutulan ve babası olan Eski Belediye Meclis Üyesi ...’nın, 23.04.2016 tarihinde vefat etmiş olup, yargılamanın da iş bu müteveffa babasının vefatından sonra başladığını, kısaca, yargılamanın ölmüş kişi aleyhine yapıldığını, babasının ölüm tarihinin İlamın 2. Sayfasında belirtilmiş olmasına karşı vefatının ve vefat tarihinin yargılamaya etkisine dikkat edilmediğini, Sayıştay’ın hükme bağlama faaliyetinin, bir yargısal faaliyet olduğunu ve yargılama ilkelerinin geçerli olması gerektiğini vefat etmiş kişinin taraf ehliyeti bulunmadığının bilinmekte olan bir husus olduğunu (HMK madde 114/1-d, md. 50, TMK md. 28), kamu zararı sorumlusunun birden fazla olmasının da (bu hükmü kabul etmediğini belirterek) ölmüş kişiye karşı yargılamanın yapıldığı yanlışını ortadan kaldırmaması gerektiğini, nitekim Sayıştay 5. Dairesi’nin 15.10.2019 tarih 2019/391-2 nolu Kararında müteveffa belediye meclis üyesinin sorguda savunmasının alınmaması nedeniyle kamu zararından sorumlu olmayacağına hükmedildiğini, denetimden sonra yargılama faaliyeti sürecine geçilmişse yargılamanın başlaması ve devamında raporlar bile oluşturulurken anayasal hakların ihlal edilmemesinin Anayasanın emri olduğunu, müteveffa meclis üyesi babasının ölümünden sonra yargılamaya tabi olması sonucu mirasçısı olarak tarafına savunma hakkı verilmemesinin de Anayasanın 76 ncı maddesinde düzenlenen “hak arama hürriyetinin” ve 36 ncı maddesinde düzenlenmiş “adil yargılanma hakkının” ve böylece Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesinin 6 ncı maddesinin ve Sayıştay Kanununun 48 inci maddesinin ihlalini oluşturduğunu, yargılamanın belediye tüzel kişiliği ve belediye meclis kararı üzerinden yapılmış olmasının; zira denetimin kamu tüzel kişisi üzerinden olmasının, kamu zararından sorumlu tutulanın gerçek kişisinin savanıma hakkının ihlalini hukuka uygun kılacak bir neden olmaması gerektiğini, zarardan sorumlu tutulan gerçek kişinin ise ve Sayıştay daire kararı bir ilam hükmü ise ve bir yargılama faaliyeti söz konusu ise, öncelikle yargılamanın ölmüş kişiye karşı yapılamayacağını tespit etmek gerektiğini, sonra vefat edenin mirasçıları sorumlu tutulacak ise, bu kişilere savunma hakkı verilmesi gerektiğini, bunların hukukun temel ilkeleri olduğunu, savunma hakkının, adil yargılanma hakkının temel unsuru olduğunu, bu ilam hükmüyle anayasal haklar ve AİHS’in ihlal edildiğini, İlamda açıklanan birtakım belediye meclis üyelerinin savunmalarının alındığı tarihe bakıldığında bu tarihin babasının vefat tarihinden 3 yıl sonra olduğunun görüleceğini, kendisine ve kardeşine savunma hakkı verilmeden yapılan yargılamanın, hukuka açıkça aykırı olduğunu,

İlamın dayanağı denetçi raporunda çelişkiler ve somutlaşmamış tespitler bulunduğunu, buna göre, amatör spor kulüpleri federasyonundan gelen cevabi yazıda; Belediyenin yardım yaptığı spor kulüplerinin amatör spor kulübü listesinde olduğu belirtilmişken raporu düzenleyen Denetçinin, bu verinin aksini belge ve bilgi ile ispat edemediğini ve yorum geliştirdiğini, yorum dediğini; zira Amatör Spor Kulüpleri Federasyonunun açık cevaba rağmen başka bilinen spor kulüpleri örnek verilerek (..., ..., …) bunlarda hem amatör hem de profesyonel branşlarının olduğunu belirttiğini, bu büyük spor kulüpleri bile hem amatör ve hem profesyonel spor kulübünü birlikte barındırmasının da aslında spor uygulamasının hepsinde aynı yönde uygulama olduğunu göstermekte olduğunu, bu halde Belediyenin bu konuda bir takdir hakkı dahi olmayacağını, burada Sayıştay’ın “yerindelik denetimi” yaptığını ki bu hususun 6085 sayılı Kanunun 35 inci maddesi ile yasak kapsamında olduğunu, Belediyenin yardım yaptığı bu iki spor kulübünün amatör spor kulübü listesinde olmasının yeterli olduğunu ve Belediye Kanunu’nun aradığı şartı gerçekleştirmiş demek olduğunu, zira başka illerdeki spor kulüpleri için de aynı yapılanma bulunduğunu ve bir kulüpte hem amatör hem profesyonel spor kulübünün yer aldığını, diğer iller için bu şekilde bir Sayıştay ilamı söz konusu olmadığını, kaldı ki; savunma hakkı verilse idi bu iki kulüple ilgili başka yerlerden belge ve bilgi istenmesinin talep edilebileceğini, Bu konuda Gençlik ve Spor Bakanlığından da ilgili durumun sorulması gerekebileceğini,
Dilekçe ekinde sunulan Sayıştay Temyiz Kurulunun 2017/41244-43081 Sayılı 17.05.2017 tarihli Kararında da : “… yardımın profesyonel faaliyetler için harcandığına dair her hangi bir belge ve bilgi de bulunmamaktadır.” gerekçesi ile tazmin hükmünü kaldırdığını, nitekim ... Amatör Spor Kulübü Derneğine yapılan yardımların 23-24 Mart 2016 tarihinde düzenlenecek 2. Uluslararası U12 ... Cup Futbol Şenliği için yapıldığını, söz konusu organizasyonun Belçika’da düzenlenen terör saldırıları nedeniyle ertelendiğini, bir yıl sonra 2017 yılında büyük başarı ile gerçekleştiğini, 2017 yılındaki harcamalara ait faturaların dosyada bulunduğunu, Uluslararası ... U12 Kupasının, 2013 yılından beri Avrupa'nın en büyük uluslararası gençlik futbol turnuvalarından biri haline geldiğini, 2013 yılında 8 katılımcı takımla başlayan turnuvanın, 2019'da ...’de 72 takım topladığını, turnuvanın 'Dünya ...’de Buluşuyor' sloganı ile düzenlenmekte olduğunu, turnuvanın son şampiyonunun, penaltılardan sonra finalde PSV'yi yenen Manchester City olduğunu, AC Milan, Ajax, Anderlecht, Athletic Bilbao, AZ Alkmaar, Benfica, Celtic, Chelsea, Hamburg, Lazio, Leicester City, Manchester City, O. Marsilya, PSG, Parma gibi kulüpler başta olmak üzere, ... U12 Kupası'na bugüne kadar 292 farklı takım katıldığını, ... Cup U12 Turnuvası ve 2017 yılında yapılan turnuvanın başarısı hakkında internet linklerinin de sunulduğunu, amatör spora destekleriyle, bu denli başarılı uluslararası organizasyon gerçekleştirilmiş iken, hakkaniyete ve hukuka aykırı şekilde kamu zararı ile sorumlu tutulmamanın kabulünün mümkün olmadığını

İfade etmek suretiyle tazmin hükmünün kaldırılması hususunu Kurulumuza arz etmiştir.

Aynı ilam maddesi ile ilgili olarak (Ödeme Emri Belgesi Üzerinde İmzası Bulunan) Gerçekleştirme Görevlisi sıfatıyla temyiz talep eden Gençlik ve Spor Şube Müdürü ... ve (Ödeme Emri Belgesi Üzerinde İmzası Bulunan) Harcama Yetkilisi sıfatıyla temyiz talep eden Gençlik ve Spor Daire Başkanı ..., kendi gündem sıralarında görüşülen dosyalarındaki temyiz dilekçelerinde tamamen aynı olmak üzere özetle; 5393 sayılı Belediye Kanunumun 14 üncü maddesinde;

“Belediye, mahallî müşterek nitelikte olmak şartıyla;

(Değişik ikinci cümle: 12/11/2012-6360/17 md.) Gerektiğinde, sporu teşvik etmek amacıyla gençlere spor malzemesi verir, amatör spor kulüplerine ayni ve nakdî yardım yapar ve gerekli desteği sağlar, her türlü amatör spor karşılaşmaları düzenler, yurt içi ve yurt dışı müsabakalarda üstün başarı gösteren veya derece alan öğrencilere, sporculara, teknik yöneticilere ve antrenörlere belediye meclisi kararıyla ödül verebilir. Gıda bankacılığı yapabilir.

(Ek fıkra: 12/11/2012-6360/17 md.; Değişik: 12/7/2013-6495/100 md.) Belediyelerin birinci fıkranın (b) bendi uyarınca, sporu teşvik etmek amacıyla yapacakları nakdi yardım, bir önceki yıl genel bütçe vergi gelirlerinden belediyeleri için tahakkuk eden miktarın; büyükşehir belediyeleri için binde yedisini, diğer belediyeler için binde on ikisini geçemez.”

Hükümlerinin yer aldığını, 5216 sayılı Büyükşehir Belediye Kanunun 7 nci maddesinin (m) bendinde; “Büyükşehirin bütünlüğüne hizmet eden sosyal donatılar, bölge parkları, hayvanat bahçeleri, hayvan barınakları, kütüphane, müze, spor, dinlence, eğlence ve benzeri yerleri yapmak, yaptırmak, işletmek veya işlettirmek; gerektiğinde amatör spor kulüplerine nakdî yardım yapmak, malzeme vermek ve gerekli desteği sağlamak, amatör takımlar arasında spor müsabakaları düzenlemek, yurt içi ve yurt dışı müsabakalarda üstün başarı gösteren veya derece alan sporculara, teknik yönetici, antrenör ve öğrencilere belediye meclis kararıyla ödül vermek,” denilmekte olduğunu, 5253 sayılı Dernekler Kanunun 2 nci maddesinin (a) bendinde; “Dernek: Kazanç paylaşma dışında, kanunlarla yasaklanmamış belirli ve ortak bir amacı gerçekleştirmek üzere, en az yedi gerçek veya tüzel kişinin, bilgi ve çalışmalarını sürekli olarak birleştirmek suretiyle oluşturdukları tüzel kişiliğe sahip kişi topluluklarını.” ifade eder şeklinde bir tanımlama yapıldığını, aynı Kanunun 14 üncü maddesinde ise;

“Gençlik ve spor kulüplerinin derneklerden başvurmaları halinde; spor faaliyetine yönelik olanlar spor kulübü, boş zamanları değerlendirme faaliyetine yönelik olanlar gençlik kulübü ve her iki faaliyeti birlikte amaçlayanlar gençlik ve spor kulübü adını alır. Bu kulüpler. Gençlik ve Spor Genel Müdürlüğünce tutulacak kütüğe kayıt ve tescil edilir.

Kulüplerin organları, bu organların görev ve yetkileri, kulüplerin Gençlik ve Spor Genel Müdürlüğünce de denetlenmesi ve bunlara yapılacak yardımların şekil ve şartları, üst kuruluş oluşturmada uyulacak esas ve usuller, gençlik ve spor faaliyetlerini yürüteceklerin nitelikleri ve bunlara uygulanacak disiplin işlemleri, kulüplerin kayıt ve tesciline ilişkin esaslar İçişleri Bakanlığının uygun görüşü üzerine Gençlik ve Spor Genel Müdürlüğünün bağlı olduğu Bakanlıkça yürürlüğe konulacak yönetmelikte düzenlenir.”

Hükümlerinin bulunduğunu, 08.07.2005 tarih ve 25869 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Gençlik ve Spor Genel Müdürlüğü Gençlik ve Spor Kulüpleri Yönetmeliğinin 4 üncü maddesinde;

“Kulüp: Gençlik faaliyeti, spor faaliyeti veya gençlik ve spor faaliyetinde bulunmak amacıyla kurularak Genel Müdürlüğe kayıt ve tescillerini yaptıran dernekleri,

Spor kulübü: Spor faaliyetlerinde bulunmak amacıyla kurularak Genel Müdürlüğe kayıt ve tescilini yaptıran dernekleri,

Gençlik kulübü: Gençlik faaliyetlerinde bulunmak amacıyla kurularak Genel Müdürlüğe kayıt ve tescilini yaptıran dernekleri,

Gençlik ve spor kulübü: Gençlik ve spor faaliyetlerinde bulunmak amacıyla kurularak Genel Müdürlüğe faaliyetleri yönünden ayrı ayrı kayıt ve tescillerini yaptıran dernekleri,

Gençlik faaliyeti: Gençlerin boş zamanlarını ilgi ve yetenekleri doğrultusunda değerlendirmelerini sağlayan eğitsel, sanatsal, kültürel ve bilimsel çalışmaları.

Spor faaliyeti: Spor yarışmaları ile sportif eğitim çalışmalarını ifade eder.”

Tanımlarının yer aldığını, spor kulüplerinin eğer dernek statüsünde kurulacak ise Türk Medeni Kanununa ve buna paralel olarak düzenlenmiş olan 5253 sayılı Dernekler Kanununda yer alan yasal hükümlere tabi olacaklarını, eğer şirket şeklinde kurulacak iseler bu spor kulüpleri ile şirketlere devrettikleri veya sattıkları yahut doğrudan şirket halinde kurdukları profesyonel branşları hakkında geçerli olacak hukuki düzenlemelerin Türk Ticaret Kanunu hükümleri olduğunu, ancak iki kuruluş arasındaki temel farkın derneklerin kar amacı gütmeyen kuruluşlar olmasına karşın, şirketlerde kar amacı güdülmesi ve karın paylaşımının söz konusu olması olduğunu, şirketleşmenin temelinde ise kulübe daha fazla gelir sağlama, ekonomik potansiyel olarak büyümeyi gerçekleştirme, kar elde etme, bunu yeri geldiğinde ortaklarına (taraftarına) yansıtma ve taraftar desteğini arttırma, şirket olmanın hukuki ve mali avantajlarından yararlanma hususlarının yatmakta olduğunu, spor kulüplerinin amatör nitelikte olabilecekleri, ancak profesyonel branşlarla uğraşabileceklerinin, profesyonel sporcuları bünyelerinde barındırabileceklerinin ve bu profesyonel branşlarını şirketleştirebileceklerinin mevzuat açısından mümkün olduğunu, örneğin bugün Türkiye Süper Futbol Liginde yarışan kulüplerin çoğunluğunun amatör spor kulübü statüsünde olduğunu, yani yüzme, boks, atletizm gibi amatör branşlarının bulunduğunu, ancak, bu kulüplerin profesyonel futbol takımlarının söz konusu ligde müsabakalara katılmakta olduğunu, bu amatör kulüplerden bazılarının profesyonel branşlarla uğraşan takımlarını (yani futbol şube veya takımlarını) şirketlere devretmiş yahut şirketleştirmiş olduklarını, ülkemizde spor kulüplerinin, 3289 sayılı Gençlik ve Spor Hizmetleri Kanununun 20 nci maddesi ve 5253 sayılı Dernekler Kanunu hükümleri uyarınca “demek" statüsünde kurulan ve kar amacı gütmeyen tüzel kişilikler olduğunu, derneklerin gelirlerinin esas olarak bağış ve yardımlardan oluştuğunu, ancak derneklerin bağış ve yardımlar dışında; 5253 sayılı Kanunun 12 nci ve 5520 sayılı Kurumlar Vergisi Kanununun 1 inci maddesi uyarınca "sandık” veya “iktisadi işletme” de kurabildiklerini, görüleceği üzere derneklerin, varsa kendilerine bağlı olarak kurmuş oldukları “sandık" veya “iktisadi işletmeler”e ait gelirler dışında, bağış veya yardımlarla faaliyetlerini sürdürmek zorunda olduklarını, mevzuatta; “amatör spor dalları/faaliyetleri/takımları” veya “profesyonel spor dalları/faaliyetleri/takımları” şeklinde düzenlemelerin yer aldığını, yani amatör spor tanımlamasının “takımlar” için kullanıldığını, “kulüpler” için kullanılmadığını, dolayısıyla, “amatör/profesyonel” ayrımının, kulüpler için değil; “takımlar için kullanılması gerektiğinin anlaşılmakta olduğunu; bir başka deyişle, bir kulübün profesyonel/amatör olmasından değil; bu kulüp bünyesindeki spor takımının profesyonel veya amatör olmasından bahsedilebileceğini, bir spor kulübünün (derneğinin) bünyesinde birden fazla spor takımı bulunabileceğini ve bu kapsamda söz konusu spor takımının bir kısmının profesyonel olabileceği gibi amatör statüsünde olanların da olabileceğini, ayrıca, spor kulüplerinin bünyesindeki spor branşlarının yetkili merciler tarafından tescil edilmesinin yasal zorunluluk olduğunu, yürürlükteki mevzuata göre;

Amatör futbol branşının tescilinin Amatör Spor Kulüpleri Federasyonu, profesyonel futbol branşının tescili ise Türkiye Futbol Federasyonu (TFF) tarafından;
Bakanlık tarafından izin verilmiş bağımsız spor branşlarının tescilinin, yetkili bağımsız spor federasyonları tarafından
Futbol ve bağımsız spor dalları dışındaki diğer tüm branşların tescili ise Spor Genel Müdürlüğünce;

Tescil işlemlerinin yapılmakta olduğunu, özetle; bünyesinde birden fazla spor takımı bulunan kulüplerin/derneklerin taahhüt ettikleri spor dallarında faaliyet gösterebilmekte olup, bünyesinde diğer amatör takımlar yanında “futbol" takımını da barındırması ve bu takımın, ileride profesyonel liglere yükselmesi halinde, sadece futbol takımının “profesyonel takım" niteliğini kazanmakta olduğunu, buna karşılık bir spor kulübünün bünyesinde hem amatör spor faaliyetlerinin, hem de profesyonel liglerde mücadele eden bir futbol takımının bulunmasının, bu spor kulübünü/derneğini tamamen “profesyonel" hale getirmeyeceğini, bir kulübün/derneğin tüzel kişiliğinin profesyonel veya amatör olmasından bahsedilemeyeceğini; sadece bu kulüp bünyesindeki bazı spor dallarının/branşlarının profesyonel veya amatör olmasından bahsedilebileceğini, bu nedenle 5216 sayılı Kanunda ve 5393 sayılı Kanunda lafzen zikredilen “amatör spor kulübü” ifadesinin hukuki bir karşılığının bulunmadığını, bu ifadeyi "amatör spor dalları/branşları/faaliyetleri" şeklinde yorumlamak gerektiğini, ... Spor Kulübü Demeği ve ... Spor Kulübü Derneğinin amatör spor kulübü olan Derneklerine, gençleri spora teşvik için yapılacak etkinliklerde kullanılmak üzere ... Büyükşehir Belediyesinden, 5216 sayılı Büyükşehir Belediyesi Kanunun 7 nci maddesinin (m) bendi ve 5393 sayılı Belediye Kanunu 14/b maddesi kapsamında nakdi yardım talebinde bulunduklarını, ... Büyükşehir Belediyesince ... Spor Kulübü Derneği ve ... Spor Kulübü Derneğinin Amatör Spor Kulübü olduklarının tespiti için, konu ... Amatör Spor Kulüpleri Federasyonuna yazı ile sorulduğunu (Dilekçe Eki:1- Ekler ...'nun sorgu savunmasının ekinde), ... Amatör Spor Kulüpleri Federasyonundan gelen 14/10/2015 tarih ve 2015/62 sayılı yazıda ...’deki amatör spor kulüpleri listesinin gönderildiğini, bu listede ... Spor Kulübü Derneğinin .... sırada, ... Spor Kulübü Demeğinin ise .... sırada olduğunun görüldüğünü (Dilekçe Eki: 2- Ekler ...’nun sorgu savunmasının ekinde), ... Spor Kulübü Derneğinin talebi üzerine ... Büyükşehir Belediyesi Meclisince 5216 sayılı Büyükşehir Belediyesi Kanununun 7/m maddesi, 5393 sayılı Belediye Kanununun 14/b maddesi ve 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanununun 29 uncu maddesinde belirtilen idarenin görev alanına giren konularda gençleri ve çocukları spora teşvik etmek, spor yapmaya özendirmek, spora küçük yaşlarda başlanmasını sağlamak, gençleri kötü alışkanlıklardan uzak tutmak, her türlü amatör spor karşılaşmaları düzenlemek ve şehre spor, kültür ve turizm açısından katkı sağlamak amacıyla; 24-27 Mart 2016 tarihleri arasında düzenlenecek olan dünya küçük yaş grubu çocukların katılacağı “2. Uluslararası U12 ... Cup Futbol Şenliği” etkinliklerinde yapılacak olan harcamalara katkı sağlamak üzere ... Spor Kulübü Derneğine ...-TL nakdi yardım yapılmasına 15/01/2016 tarih ve ... sayılı Meclis Kararı ile oy birliği karar verildiğini, ilgili Meclis Kararına istinaden ... Büyükşehir Belediyesi ve ... Spor Kulübü Derneği arasında 29/01/2016 tarihinde işbirliği protokolü imzalandığını, protokolde ... Spor Kulübü Derneğinin yükümlülüklerinin;

“5.a ... Spor Kulübü Derneği futbol şenliğinin gerçekleştirilmesi için tüm koordinasyondan, personel temininden ve programın hazırlanmasından sorumludur.

b . . . Spor Kulübü Derneği düzenlenecek futbol şenliğinin tanıtım ve duyurularındaki kullanılacak baskı işlerinde (afiş, broşür, el programı v. b. ) Belediyenin logosunu ve . . . Büyükşehir Belediyesi işbirliğiyle ibaresini kullanacaktır.
e . . . Spor Kulübü Derneği düzenlenecek futbol şenliğinin tanıtım ve duyurusu için basın-yayın organlarına göndereceği tüm gazete ilanı ve basın bültenlerinde . . . Büyükşehir Belediyesi ibaresini kullanacaktır. ”

Şeklinde düzenlendiğini (Dilekçe Eki-3 Ekler ...’nun sorgu savunmasının ekinde), ilgili Meclis Kararına istinaden ... Spor Kulübü Derneğine 2. Uluslararası U12 ... Cup Futbol Şenliği için 12.02.2016 tarihinde ... TL nakdi yardım ödemesi yapıldığını, ... Spor Kulübü Demeği tarafından 22/03/2016 tarihinde kamuoyuna yapılan duyuru ile 24-27 Mart 2016 tarihleri arasında düzenlenecek 2. Uluslararası U12 ... Cup Futbol Şenliği etkinliklerini Brüksel'de yaşanan patlamalar sonrası Avrupa kulüplerinin 12 yaş minik takımlarını göndermeme kararlarına istinaden 2. Uluslararası U12 ... Cup Futbol Şenliğini ileri bir tarihe ertelendiğinin duyurulduğunu (Dilekçe Eki: 4-Ekler ...'nun sorgu savunmasının ekinde), ... Spor Kulübü Derneğini tarafından yapılan talep üzerine ... Büyükşehir Belediyesi ve ... Spor Kulübü Derneği arasında düzenlenen Protokol kapsamında, dünya küçük yaş grubu çocukların katılacağı 24-27 Mart 2016 tarihleri arasında düzenlenecek futbol şenliği etkinliklerine katılacak olan ülkelerin takım sayılarının beklenenin çok üzerinde olması nedeniyle yapılacak olan harcamalara katkı sağlamak üzere ... Spor Kulübü Derneğine 15/01/2016 tarihli ve 05.91 no'lu Meclis Kararı ile onaylanan protokole, ek olarak düzenlenen yeni protokolle ... TL nakdi yardım yapılmasına ... tarih ve ... sayılı Meclis Kararı ile oy birliği karar verildiğini, ilgili Meclis Kararına istinaden ... Büyükşehir Belediyesi ve ... Spor Kulübü Derneği arasında 22/04/2016 tarihinde ek işbirliği protokolü imzalanmıştır. Protokolde ... Spor Kulübü Derneğinin yükümlülükleri;

“5.a ... Spor Kulübü Derneği futbol şenliğinin gerçekleştirilmesi için tüm koordinasyondan, personel temininden ve programın hazırlanmasından sorumludur.

b . . . Spor Kulübü Derneği düzenlenecek futbol şenliğinin tanıtım ve duyurularındaki kullanılacak baskı işlerinde ( afiş, broşür, el programı v. b. ) Belediyenin logosunu ve . . . Büyükşehir Belediyesi işbirliğiyle ibaresini kullanacaktır.
c . . . Spor Kulübü Derneği düzenlenecek futbol şenliğinin tanıtım ve duyurusu için basın-yayın organlarına göndereceği tüm gazete ilanı ve basım bültenlerinde . . . Büyükşehir Belediyesi ibaresini kullanacaktır. ”

Şeklinde düzenlenmiştir. (Dilekçe Eki:5-Ekler ...'nun sorgu savunmasının ekinde), ... Büyükşehir Belediyesi tarafından 230 sayılı Meclis Kararma istinaden ... Spor Kulübü Derneğine 2. Uluslararası U12 ... Cup Futbol Şenliği için 05.05.2016 tarihinde ... TL ek nakdi yardım ödemesi yapıldığını, ...’in futbol turizmini güçlendirecek en önemli adımlardan biri olan 25 ülkeden 54'ü yabancı 72 kulübün mücadele edeceği 2. Uluslararası U12 ... Cup Futbol Şenliğinin 13-15 Nisan 2017 tarihleri arasında yapıldığını, ilgili ilam maddesinin Denetçi Görüşü bölümünde daha önceki savunma ekinde gönderilen harcamalara ilişkin 31/12/2017 tarihli ve ... numaralı faturanın belirtilen Futbol Şenliği için yapılan harcamayı kapsamadığı ve savunmalar için uygun olmadığı belirtilmiş ise de ... Spor Kulübü Derneğinin ... Büyükşehir Belediyesi tarafından yapılan yardım tutarının 2. Uluslararası U12 ... Cup Futbol Şenliğinde harcandığına ilişkin üst yazı ile 31/12/2017 tarih ve ... ve ... numaralı faturaları Belediyeye ibraz ettiğini, 2. Uluslararası U12 ... Cup Futbol Şenliği için ... Büyükşehir Belediyesi tarafından ... Spor Kulübü Derneğine yapılan yardım tutarının Dernek tarafından organizasyonu yürütecek olan Derneğin şirketi olan ... Futbol Yatırımları A.Ş.'ye ödendiğini, ... Futbol Yatırımları A.Ş. tarafından 2. Uluslararası U12 ... Cup Futbol Şenliği için toplamda ... TL harcama yapıldığını, anılan Futbol Şenliği için ilgili firmalardan uçak bileti, konaklama, taşıma, tente ve branda yapımı, U12 bayrak tadilatı, bayrak ve flama alımı, madalya ve kupa yaptırılması işleri ile ilgili ... Futbol Yatırımları A.Ş.’ye kesilen harcamalara ilişkin faturaların savunma ekinde sunulduğunu (Dilekçe Eki: 6-Ekler ...'nun sorgu savunmasının ekinde), ... Spor Kulübü Demrneği tarafından gençlerin ve çocukların spora yönelmelerini teşvik edecek yarışmalara ve amatör spor kulübünün faaliyetlerine katkı sağlamak üzere yardım talebinde bulunulduğunu, ...'in en köklü kulüplerinden olan ... Spor Kulübü Derneğinin çocukları ve gençleri spora teşvik etmek üzere; açmış olduğu futbol, voleybol, basketbol, hentbol ve yelken okullarında A Takımlarına ve Türk Milli Takımlarının ihtiyaçlarına cevap verebilecek seviyede eğitimli ve yetenekli sporcular yetiştirmekte olduğunu, 5216 sayılı Büyükşehir Belediyesi Kanununun 7/m maddesi, 5393 sayılı Belediye Kanununun 14/b maddesi ve 5018 sayılı Kamu Mali Yönetim ve Kontrol Kanununun 29 uncu maddesinde belirtilen idarenin görev alanına giren konularda gençleri ve çocukları spora teşvik etmek, spor yapmaya özendirmek, spora küçük yaşlarda başlanmasını sağlamak, gençleri kötü alışkanlıklardan uzak tutmak, her türlü amatör spor karşılaşmaları düzenlemek ve şehre spor, kültür ve turizm açısından katkı sağlamak amacıyla ... Büyükşehir Belediyesi ve ... Spor Kulübü Derneği arasında düzenlenen protokol kapsamında “... Spor Kulübü Derneği Kuruluş Yıl Dönümü” için gençlerin ve çocukların spora yönelmelerini teşvik edecek yarışmalara ve amatör spor kulübünün faaliyetlerine katkı sağlamak üzere, ... Spor Kulübü Derneğine ... TL nakdi yardım yapılmasına 13/06/2016 tarih ve ... sayılı Meclis Kararı ile oy birliği karar verildiğini, ilgili meclis kararına istinaden ... Büyükşehir Belediyesi ve ... Spor Kulübü Derneği arasında 01/07/2016 tarihinde işbirliği protokolü imzalandığını, protokolde ... Spor Kulübü Derneğinin yükümlülükleri; “... Spor Kulübü Derneği “... Spor Kulübü Derneği Kuruluş Yıl Dönümü” tanıtım duyurusu için basın-yayın organlarına göndereceği tüm gazete ilanı ve basım bültenlerinde “... Büyükşehir Belediyesi ibaresini kullanacaktır.” şeklinde düzenlendiğini (Dilekçe Eki: 7-Ekler ...’nun sorgu savunmasının ekinde), ... Büyükşehir Belediyesi tarafından 554 sayılı Meclis Kararına istinaden ... Spor Kulübü Derneğine “... Spor Kulübü Derneği Kuruluş Yıl Dönümü” için gençlerin ve çocukların spora yönelmelerini teşvik edecek yarışmalara ve amatör spor kulübünün faaliyetlerine katkı sağlamak için 01.08.2016 tarihinde ... TL nakdi yardım ödemesi yapıldığını, ... Spor Kulübü Derneğinin ... Büyükşehir Belediyesi tarafından yapılan yardım tutarının ... Spor Kulübü Derneği Kuruluş Yıl Dönümü için gençlerin ve çocukların spora yönelmelerini teşvik edecek yarışmalara ve amatör spor kulübünün faaliyetlerine katkı sağlamak amacıyla harcandığını 18/08/2016 tarih ve 03052 numaralı fatura ile Belediyeye ibraz ettiğini (Dilekçe Eki: 8-Ekler ...'nun sorgu savunmasının ekinde), dilekçe ekinde sunulan harcamalara ilişkin faturalardan da görüleceği üzere ... Büyükşehir Belediyesi tarafından gençleri ve çocukları spora teşvik etmek, spor yapmaya özendirmek, spora küçük yaşlarda başlanmasını sağlamak, gençleri kötü alışkanlıklardan uzak tutmak, her türlü amatör spor karşılaşmaları düzenlemek ve şehre spor, kültür ve turizm açısından katkı sağlamak amacıyla ... ve ... Spor Kulübü Derneklerine yapılan ... TL tutarındaki yardım tutarı amacı doğrultusunda harcanmış olup; ...'in futbol turizmini güçlendirdiğini ve ... Büyükşehir Belediyesinin ulusal ve uluslararası alanda tanıtılmasına katkı sağladığını, yapılan yardım tutarları ilgili derneklerce amacı dışında harcanmadığından kamu zararına sebebiyet verilmediğini, ifade etmek suretiyle yukarıda açıklanan mevzuat hükümleri ve derneklere yapılan yardımın amatör branşlara harcandığına, ... kentinin ve ... Büyükşehir Belediyesinin tanıtılmasına katkı sağladığına ilişkin açıklamalar ışığında spor kulübü derneklerine gerekli desteği sağlamanın belirli kurallar çerçevesinde belediyenin görev alanına girdiği, belediye tarafından yapılan vardım tutarının yardım yapılan dernekler tarafından profesyonel faaliyetleri için harcandığına ilişkin bir tespit de bulunmadığı göz önünde bulundurulduğunda Sayıştay 6. Daire tarafından tazmin hükmü verilmesinin hukuki olmadığını; bu nedenle tazmin hükmünün kaldırılması gerektiğini Kurulumuzun bilgisine arz etmiştir.

(Temyiz talebinde bulunan her bir sorumlunun dilekçesi için de geçerli) Başsavcılık mütalaasında özetle; Dairesince; TFF PTT 1. LİG’de yer alan ... Futbol Kulübü ile ... Spor Kulübü'nün profesyonel futbol kulüpleri olduğu halde, ... Büyükşehir Belediyesi tarafından 2016 yılında ... Futbol Kulübüne ... TL ve ... Spor Kulübüne ... TL meclis kararı ile nakdi yardımda bulunulması sonucu oluşan kamu zararının sorumlulardan tazminine karar verildiği, sorumlunun dilekçesinde özetle; her iki kulübün ... Amatör Spor Kulüpleri Federasyonunda kaydının olduğu, Belediye Meclisinin verdiği yetkiyi kullandığı, söz konusu harcamaların 5393 sayılı Belediye Kanununun 14/b madde hükümleri çerçevesinde amatör spor faaliyetlerine yapıldığı, kasıt, kusur ve ihmalin olmadığı hususlarının ileri sürüldüğü ve bu meyanda tazmin hükmünün kaldırılması talebinde bulunulduğu ifade edildikten sonra; 5393 sayılı Belediye Kanununun 14 üncü maddesinde; “... Gerektiğinde, sporu teşvik etmek amacıyla gençlere spor malzemesi verir, amatör spor kulüplerine ayni ve nakdî yardım yapar ve gerekli desteği sağlar, her türlü amatör spor karşılaşmaları düzenler, yurt içi ve yurt dışı müsabakalarda üstün başarı gösteren veya derece alan öğrencilere, sporculara, teknik yöneticilere ve antrenörlere belediye meclisi kararıyla ödül verebilir. Gıda bankacılığı yapabilir. ...” hükmünün, 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanununun “Harcama Yetkisi ve yetkilisi" başlıklı 31 inci maddesinin üçüncü fıkrasında; “Kanunların veya Cumhurbaşkanlığı kararnamelerinin verdiği yetkiye istinaden yönetim kurulu, icra komitesi, komisyon ve benzeri kurul veya komite kararıyla yapılan harcamalarda, harcama yetkisinden doğan sorumluluk kurul, komite veya komisyona ait olur.” hükmünün bulunduğu, anılan hükümler göz önünde bulundurulduğunda; Belediyece yapılan yardımların, amatör spor kulübüne değil profesyonel spor kulüplerinin amatör branşına yapıldığı belirtilmekte ise de; yapılan yardım dilekçede tarih ve numarası geçen Belediye Meclis Kararları ile profesyonel spor kulübüne yapıldığından, yapılan harcamanın 5393 sayılı Kanunun 14 üncü maddesi kapsamında olmadığının değerlendirildiği; bu nedenle, gerekçeli Daire Kararının korunmasının uygun olacağı uygun olacağı belirtilmiştir.

Aynı ilam maddesi ile ilgili olarak dosyası kendi gündem sırasında görüşülen sorumlu ...’nın mirasçıları ... ve ...’nın Velisi ...’ın temyiz talebine yönelik Başsavcılık mütalaasında özetle; sorumlunun mirasçılarının dilekçesinde; sorumlu tutulan babalarının 23.4.2016 tarihinde vefat ettikten sonra yargılamaya başlandığı, kendisinin veya mirasçılarının savunması alınmadan hukuka aykırı karar verildiği, ayrıca iki kulübün ... Amatör Spor Kulüpleri Federasyonunda kaydının olduğu, Meclise bu şekilde sunulduğu, 5393 sayılı Belediye Kanununun 14 üncü maddesinin (b) fıkarsı, 18 inci ve 23 üncü maddesi hükümleri ve emsal Temyiz Kurul kararı karşısında, meclis kararlarında dile getirilen projelerin onaylama sürecinde meclis üyelerinin sorumluluğunun bulunmadığı, kasıt, kusur ve ihmallerinin olmadığı hususları ile tazmin hükmünün kaldırılmasına karar verilmesinin talep edildiği ifade edildikten sonra; buna göre; sorumlunun sorumluluk yönünden savunması yerinde görülerek, yeniden değerlendirildikten sonra karar verilmek üzere dosyanın Dairesine tevdiine karar verilmesinin uygun olacağı belirtilmiştir.

İşbu dosyayla duruşma talebinde bulunan sorumlu ... ve aynı ilam maddesi ile ilgili olarak kendi gündem sırasında görüşülen dosyalar ile duruşma talebinde bulunan sorumlulardan ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ... ve ...’nın mirasçıları ... ve ...’nın Velisi ... adlarına Av. ... ile Sayıştay Savcısının sözlü açıklamalarının 31.03.2021 tarihinde dinlenmesinden ve dosyada mevcut belgelerin okunup incelenmesinden sonra,

GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ:

5216 sayılı Büyükşehir Belediyesi Kanununun “Büyükşehir ve ilçe belediyelerinin görev ve sorumlulukları” başlıklı 7 nci maddesinde:

“…

(m) Büyükşehirin bütünlüğüne hizmet eden sosyal donatılar, bölge parkları, hayvanat bahçeleri, hayvan barınakları, kütüphane, müze, spor, dinlence, eğlence ve benzeri yerleri yapmak, yaptırmak, işletmek veya işlettirmek; gerektiğinde amatör spor kulüplerine nakdî yardım yapmak, malzeme vermek ve gerekli desteği sağlamak, amatör takımlar arasında spor müsabakaları düzenlemek, yurt içi ve yurt dışı müsabakalarda üstün başarı gösteren veya derece alan sporculara, teknik yönetici, antrenör ve öğrencilere belediye meclis kararıyla ödül vermek

…”

Denilmektedir.

5393 sayılı Belediye Kanununun “Belediyenin görev ve sorumlulukları” başlıklı 14 üncü maddesinde:

“Belediye, mahallî müşterek nitelikte olmak şartıyla;

…

b) Devlete ait her derecedeki okul binalarının inşaatı ile bakım ve onarımını yapabilir veya yaptırabilir, her türlü araç, gereç ve malzeme ihtiyaçlarını karşılayabilir; sağlıkla ilgili her türlü tesisi açabilir ve işletebilir; mabetlerin yapımı, bakımı, onarımını yapabilir; kültür ve tabiat varlıkları ile tarihî dokunun ve kent tarihi bakımından önem taşıyan mekânların ve işlevlerinin korunmasını sağlayabilir; bu amaçla bakım ve onarımını yapabilir, korunması mümkün olmayanları aslına uygun olarak yeniden inşa edebilir. Gerektiğinde, sporu teşvik etmek amacıyla gençlere spor malzemesi verir, amatör spor kulüplerine ayni ve nakdî yardım yapar ve gerekli desteği sağlar, her türlü amatör spor karşılaşmaları düzenler, yurt içi ve yurt dışı müsabakalarda üstün başarı gösteren veya derece alan öğrencilere, sporculara, teknik yöneticilere ve antrenörlere belediye meclisi kararıyla ödül verebilir. Gıda bankacılığı yapabilir.

Belediyelerin birinci fıkranın (b) bendi uyarınca, sporu teşvik etmek amacıyla yapacakları nakdi yardım, bir önceki yıl genel bütçe vergi gelirlerinden belediyeleri için tahakkuk eden miktarın; büyükşehir belediyeleri için binde yedisini, diğer belediyeler için binde on ikisini geçemez.

…”

Aynı Kanunun “Diğer kuruluşlarla ilişkiler” başlıklı 75 inci maddesinde ise:

“Belediye, belediye meclisinin kararı üzerine yapacağı anlaşmaya uygun olarak görev ve sorumluluk alanlarına giren konularda;

a) Mahallî idareler ile diğer kamu kurum ve kuruluşlarına ait yapım, bakım, onarım ve taşıma işlerini bedelli veya bedelsiz üstlenebilir veya bu kuruluşlar ile ortak hizmet projeleri gerçekleştirebilir ve bu amaçla gerekli kaynak aktarımında bulunabilir. Bu takdirde iş, işin yapımını üstlenen kuruluşun tâbi olduğu mevzuat hükümlerine göre sonuçlandırılır.

b) Mahallî idareler ile merkezî idareye ait aslî görev ve hizmetlerin yerine getirilmesi amacıyla gerekli aynî ihtiyaçları karşılayabilir, geçici olarak araç ve personel temin edebilir.

c) (Değişik: 12/11/2012-6360/19 md.) Kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşları, kamu yararına çalışan dernekler, Bakanlar Kurulunca vergi muafiyeti tanınmış vakıflar ve 7/6/2005 tarihli ve 5362 sayılı Esnaf ve Sanatkârlar Meslek Kuruluşları Kanunu kapsamına giren meslek odaları ile ortak hizmet projeleri gerçekleştirebilir. Diğer dernek ve vakıflar ile gerçekleştirilecek ortak hizmet projeleri için mahallin en büyük mülki idare amirinin izninin alınması gerekir.

…”

Hükümleri bulunmaktadır.

Yukarıda yer alan mevzuat hükümleri birlikte değerlendirildiğinde; belediyelerin amatör spor kulüplerine yardım yapıp gerekli desteği sağlayabilecekleri anlaşılmaktadır.

İlam maddesi incelendiğinde; temel gerekçe, bahse konu spor kulüplerinin amatör değil profesyonel olduğu değerlendirilmesine dayanmaktadır. 5216 sayılı Kanunda “amatör spor kulüpleri” ifadesine yer verilmiş ancak mevzuatımızda amatör spor kulübü tanımına yer verilmemiştir. Mevzuatta sporcular veya branşlar amatör/profesyonel olarak ayrılmış, ancak kulüpler için böyle bir ayrıma gidilmemiştir.

Bünyesinde amatör branşlar bulunduran bir kulübün, profesyonel futbol liglerinde oynayan bir takıma sahip olması, salt bu nedenle, o kulübün profesyonel olduğu anlamına gelmemektedir. Bünyesinde profesyonel futbol takımı olan amatör spor kulüpleri de bulunabilmektedir. Nitekim sorumluların dilekçeleri ekinde yer alan ve ... Amatör Spor Kulüpleri Federasyonundan alınan 14.10.2015 tarihli ve 2015/62 sayılı yazı ekinde ...’deki amatör spor kulüpleri listesinin gönderildiği, bu listede; ... Spor Kulübü Derneğinin .... sırada, ... Spor Kulübü Derneğinin ise .... sırada olduğu ve yine dilekçeleri ekinde sunulu ... Spor Kulübü Derneği Tüzüğü ile ... Spor Kulübü Derneği Tüzüğü incelendiğinde bu Derneklerin amacının; gençliğin beden ve ruh sağlığını spor aracılığı ile kazandırmak, korumak, geliştirmek, zararlı ve kötü alışkanlıklar edinmesini önlemek, aynı amaçla topluma sporu yaymak, yaptırmak, aile ve okullarla eğitim ve spor öğreniminde işbirliği yapmak, Türk sporuna çağdaş spor anlayışı ve uygulaması doğrultusunda hizmet vermek olduğu açık bir şekilde görülmektedir. Bu doğrultuda, her iki kulübün bünyesinde de dernek tüzükleri uyarınca da amatör spor dalları ve amatör kulüplerden sorumlu üyeler mevcut olup, ... Spor Kulübü Derneğinde; güreş, hentbol, su topu, okçuluk, basketbol, atıcılık, avcılık, yelken, yüzme, bilardo, voleybol, triatlon, briç, tenis, masa tenisi, eskirim, beyzbol, softbol; ... Spor Kulübü Derneğinde de; basketbol, briç, masa tenisi, jimnastik, bocce, bowling, dart gibi amatör branşlarda spor faaliyetleri yürütülmektedir.

Ayrıca, mevzuatta tanımlanmamış olan “amatör spor kulübü” ifadesi, “kulüplerin amatör faaliyetleri” olarak da değerlendirilebilir. Nitekim 3289 sayılı Gençlik ve Spor Hizmetleri Kanununun “Kulüplere yardım” kenar başlıklı 25 inci maddesinde; “Bu Kanun hükümlerine göre tescil olan kulüplerin amatör faaliyetleri için Gençlik ve Spor Bakanlığı ayni ve nakdi yardımda bulunabilir.” denilerek, amatör kulüplere değil, kulüplerin amatör faaliyetlerine yardım yapılması öngörülmüştür.

Rapor dosyası ve temyiz dilekçeleri ile eki belgelerin incelenmesinden; 5216 sayılı Büyükşehir Belediyesi Kanununun 7 nci maddesinin (m) bendi, 5393 sayılı Belediye Kanununun 14 üncü maddesinin (b) bendi ve 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanununun 29 uncu maddesinde belirtilen idarenin görev alanına giren konularda gençleri ve çocukları spora teşvik etmek, spor yapmaya özendirmek, spora küçük yaşlarda başlanmasını sağlamak, gençleri kötü alışkanlıklardan uzak tutmak, her türlü amatör spor karşılaşmaları düzenlemek ve şehre spor, kültür ve turizm açısından katkı sağlamak amacıyla;

... Spor Kulübü Derneği’ne ... Büyükşehir Belediyesi ve ... Spor Kulübü Demeği arasında düzenlenen protokol kapsamında 24-27 Mart 2016 tarihleri arasında düzenlenecek olan dünya küçük yaş grubu çocukların katılacağı "'2. ULUSLARARASI U12 ... CUP Futbol Şenliği” etkinliklerinde yapılacak olan harcamalara katkı sağlamak üzere ... TL nakdi yardım yapılmasına ... Büyükşehir Belediyesi Meclisinin ... tarih ve ... sayılı Kararıyla,

... Spor Kulübü Derneği’ne ... Büyükşehir Belediyesi ve ... Spor Kulübü Demeği arasında düzenlenen ek protokol kapsamında yukarıda anılan Futbol Şenliği etkinliklerine katılacak olan ülkelerin takım sayılarının beklenenin çok üzerinde olması nedeniyle yapılacak olan harcamalara katkı sağlamak üzere ... TL nakdi yardım yapılmasına ... Büyükşehir Belediyesi Meclisinin ... tarih ve ... sayılı Kararıyla,

... Spor Kulübü Derneği’ne ... Büyükşehir Belediyesi ve ... Spor Kulübü Demeği arasında düzenlenen protokol kapsamında düzenlenecek “... Spor Kulübü Derneği Kuruluş Yıl Dönümü” ile gençlerin ve çocukların spora yönelmelerini teşvik edecek yarışmalara ve amatör spor kulübünün faaliyetlerine katkı sağlamak üzere ... TL nakdi yardım yapılmasına ... Büyükşehir Belediyesi Meclisinin ... tarih ve ... sayılı Kararıyla

Karar verilmiş ve ... Büyükşehir Belediye Başkanına yardımların yapılabilmesi için söz konusu protokollerin kabulü ve imzası konusunda yetki verilmiştir.

Benzer şekilde, sorumlular tarafından; ... Spor Kulübüne yapılan yardımım “... Spor Kulübü Derneği Kuruluş Yıl Dönümü” ile gençlerin ve çocukların spora yönelmelerini teşvik edecek yarışmalara ve amatör spor kulübünün faaliyetlerine katkı sağlamak üzere yapıldığı ve Derneğin ... tarihli ve ... numaralı ... İth. İhr. Ltd. Şti. tarafından adına kesilen irsaliyeli fatura münderecatında yer alan (yelken kiti, sörf tahtası, sörf ayakkabısı, yelek vb.) malzeme ve ekipman alımına harcandığı belirtilmiştir.

Bunun yanı sıra, profesyonel olan ... Spor Kulübü, ... Ticaret Sicil Müdürlüğünde ...-Merkez sicil numarası ile tescilli ... Futbol Yatırımları Anonim Şirketi olup, bu şirket, ayrı bir tüzel kişiliğe sahip, ortaklık ve yönetim yapısı farklı, Türk Ticaret Kanununa göre kurulmuş bir anonim şirkettir. Yine profesyonel olan ... Spor Kulübü, ... Ticaret Sicil Müdürlüğünde ...-Merkez Sicil numarası ile tescilli ... Sportif Yatırımlar Anonim Şirketi olup, aynı hususlar bu şirket için de geçerlidir. İhtilafa konu yardımların iki ayrı tüzel kişilik olduğu açık olan ... Futbol Yatırımları A.Ş. ve ... Sportif Yatırım A.Ş. hesaplarına değil, Amatör Spor Kulübü Dernekler Masası denetiminde, kayıtlı ve dernek tüzel kişiliği olan ... Spor Kulübü Derneği ve ... Spor Kulübü Derneği hesaplarına yapıldığı noktasında da bir tereddüt bulunmamaktadır.

Tüm bu açıklamalar çerçevesinde, ... Büyükşehir Belediyesi tarafından nakdi yardımın adı geçen kulüplere, amatör spor branşlarında harcanmak üzere verilmiş olduğu aşikâr olmakla birlikte; amatör spor kulüplerine gerekli desteği sağlamak belediyelerin görev alanına girdiğinden ve söz konusu yardımın profesyonel faaliyetler için harcandığına ilişkin bilgi, belge ve bir tespit söz konusu olmadığından; yapılan yardımda mevzuata bir aykırılık bulunmamaktadır.

Sonuç itibariyle, yukarıda anılan spor kulüplerine İdarece nakdi yardım yapılması ile kamu zararına sebebiyet verildiği değerlendirmesi hukuken isabetli görülmediğinden; 195 sayılı Ek İlamın 1. maddesiyle verilen ... TL’nin tazminine ilişkin hükmün 6085 sayılı Sayıştay Kanununun 55 inci maddesinin 7 nci fıkrası uyarınca BOZULMASINA ve yukarıda belirtilen hususların tekrar değerlendirilmesini teminen yeni hüküm tesisi için dosyanın hükmü veren DAİREYE GÖNDERİLMESİNE, (Üye ...’ın aşağıda yazılı ilave görüşüyle), (Üye ..., Üye ..., Üye ..., Üye ..., Üye ..., Üye ... ve Üye ...’ın aşağıda yazılı azınlık görüşlerine karşı) oy çokluğuyla,

Karar verildiği 07.04.2021 tarih ve 49354 sayılı tutanakta yazılı olmakla iş bu ilam tanzim kılındı.

İlave gerekçe/görüş

Üye ...:

Tazmin hükmünün kaldırılması gerektiğine yönelik yukarıda verilen karardaki gerekçelere katılmakla beraber, ayrıca hesap yargılama usulü bağlamında temyiz mercii olan Temyiz Kurulu çalışma usulüne ilişkin olarak;

Sayıştay Yargılamasında ilk derece mahkemesi olarak dairelerce verilen kararlara karşı sorumlular olağan kanun yolu olarak temyiz ve karar düzeltme, olağanüstü kanun yolu olarak ise yargılamanın iadesi yoluna müracaat edebilirler. 6085 Sayılı Kanun’un “Temyiz” başlıklı 55 inci maddesindeki düzenlemeye göre Temyiz Kurulu; temyiz olunan hükmü olduğu gibi veya düzelterek tasdik etmeye, bozma kararı vererek daireye göndermeye ya da Kurul üye tam sayısının üçte iki çoğunluğu ile daire kararını tümüyle ortadan kaldırmaya karar verebilir. Kaldırma kararı (doğası gereği Sayıştay dairelerince kamu zararının sorumlularına ödettirilmesi ile yönündeki kararlar hakkında verilebilecek bir karar olup) kamu zararının oluşmadığı dolayısıyla da dairece haklarında hüküm tesis edilen sorumlular hakkında hüküm tesis edilmesi gerekmediği sonucuna ulaşan ve sorumluların beraatı anlamına gelen bir hükümdür.

Bu düzenlemede yer verilen “kurul üye sayısının üçte iki çoğunluğu ile kaldırılması” şeklindeki kısmın klasik anlamdaki temyiz uygulamalarının dışına taşan bir düzenleme olduğu ortadadır. Hukuk sisteminde ilk derece mahkemesinin vermiş olduğu kararın kaldırılması ve bunun yerine yeni bir karar verilmesi uygulaması istinaf mahkemeleri aşamasında görülebilen bir uygulamadır. İstinaf mahkemelerince verilen kararlar (İlk derece mahkemesinin kararını kaldıran kararlar dâhil) hakkında da belli şartlar altında temyiz yoluna gidilebilmektedir. Oysa Sayıştay Temyiz Kurulunca verilen kaldırma kararına karşı karar düzeltme dışında müracaat edilebilecek bir kanun yolu ve mercii bulunmamaktadır. Türk Hukuk Sisteminde temyiz incelemesi sürecinde verilebilecek kararlardan farklı ve temyizi kabil olmayan bir yöntem olarak belirlenmiş olması nedeniyle de 6085 Sayılı Kanunda normal karar çoğunluğundan farklı olarak kaldırma kararı için Kurulun üçte ikisinin çoğunluğu aranmıştır.

İlk derecede kamu zararını tazminle yükümlü tutulmuş olan sorumluların haklarında verilmiş olan bu kararın, sorumlular lehine sonuçlanması için en kısa ve kesin olan yol dairece verilmiş olan tazmin kararının kaldırılması olup sorumluların temyiz başvuruları da çoğunlukla “kararın kaldırılması veya bozulması” şeklinde bir taleple sonlandırılmaktadır. Bu sebeple temyiz başvurusunda taraflarca kaldırma talep edilmişse öncelikle bu talebin görüşülmesi ve sonuçlandırılması gereklidir.

Ancak kaldırma kararının alınabilmesi için bozma veya tasdik kararlarından farklı bir çoğunluk (Kurulun üçte ikisinin oyu) aranmakta olduğundan bunun altında kalan oylama sonuçlarında bozma kararı verildiği kabul edilemeyeceğinden sonuca ulaşmak üzere müzakere ve oylamaya devam edilmesi gerekmektedir.

Kaldırma talebine yönelik müzakereler sonrasında yapılan oylamada Kurulun üçte iki çoğunluğu ile kaldırma kararı çıkmadığı halde kaldırma yönünde kullanılan oyların karar çoğunluğuna (7 azınlık oyuna karşı 9 çoğunluk oyu ile) ulaştığı gerekçe gösterilerek müzakerelere devam edilmemiş ve kaldırma gerekçelerine dayalı olarak bozma kararı verildiği sonucuna ulaşılmıştır.

Yukarıda açıklanan nedenlerle kaldırma kararının oylandığı ancak bu kararın gerektirdiği üçte iki çoğunluğa ulaşılmadığı halde kurulun çoğunluğunun kaldırma yönünde oy kullandığı gerekçesiyle kaldırma gerekçeli bozma kararı verildiği sonucuna ulaşılması mümkün olmayıp, müzakerelere ve oylamalara devam edilmesi gerekmektedir.

Karşı oy gerekçesi/Azınlık görüşü

Üye ...:

Konunun esasına ilişkin olarak, Daire tarafından verilen tazmin hükmünün yerinde olduğu kararına kısmen katılmakla birlikte; aşağıda belirtilen gerekçelerle, konunun esası yönünden de bazı hususlarda Daire tarafından yeniden değerlendirme yapılması gerektiği düşüncesiyle, Daire Kararının bozulması gerektiği görüşündeyim. Şöyle ki;

5216 sayılı Büyükşehir Belediyesi Kanununun “Büyükşehir ve ilçe belediyelerinin görev ve sorumlulukları” başlıklı 7 nci maddesinde:

“…

…”

Denilmekte;

5393 sayılı Belediye Kanununun “Belediyenin görev ve sorumlulukları” başlıklı 14 üncü maddesinde ise:

“Belediye, mahallî müşterek nitelikte olmak şartıyla;

a) …

…”

Denilmektedir.

Bu hükümler gereği; belediyelerin amatör spor kulüplerine nakdi yardımda bulunmasında mevzuata aykırılık bulunmamaktadır. Ancak profesyonel statüde faaliyet göstermekle birlikte, bünyesinde amatör branşlar da bulunan spor kulüplerine yardım yapılması hususunda tereddüt bulunmaktadır.

Spor kulüpleri, 3289 sayılı Spor Genel Müdürlüğünün Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanun ve 5253 sayılı Dernekler Kanunu hükümleri uyarınca “dernek” statüsünde kurulmaktadır.

Dernekler Kanunu’na göre dernek, kazanç paylaşma dışında, kanunlarla yasaklanmamış belirli ve ortak bir amacı gerçekleştirmek üzere, en az yedi gerçek veya tüzel kişinin, bilgi ve çalışmalarını sürekli olarak birleştirmek suretiyle oluşturdukları tüzel kişiliğe sahip kişi toplulukları ifade etmektedir. Bu tanımdan anlaşılmaktadır ki, dernekler kazanç elde edilebilir ancak bu kazancı üyeleri arasında paylaşma amacı olamaz. Gerçi, 3289 sayılı Kanunun “Profesyonel spor” başlıklı 24 üncü maddesinde; “Spor kulüpleri, profesyonel takımlarını, Türk Ticaret Kanunu hükümlerine göre kuracakları veya kurulmuş olan şirketlere devredebilirler veya profesyonel futbol takımlarını kiraya verebilirler.” denilmiş ise de bu durum o kulübü dernek statüsünden çıkartmamaktadır.

Daire İlamı incelendiğinde, asıl sorunun ‘amatör spor kulübü’ tanımından kaynaklandığı anlaşılmaktadır. Her ne kadar 5393 sayılı Kanunda ‘amatör spor kulüpleri’ ibaresine yer verilmiş ise de, ne 5393 sayılı ne de 5253, 3289 sayılı Kanunlarda amatör spor kulübü tanımına yer verilmiştir. Mevzuatta sporcuların veya branşların amatör/profesyonel olarak ayrıldığı, ancak kulüp bazında böyle bir ayrıma gidilmediği görülmektedir. Örneğin, Türkiye Futbol Federasyonu Profesyonel Futbolcuların Statüsü ve Transferleri Talimatında da profesyonel futbolcu, amatör futbolcu, profesyonel takım tanımlarına yer verilmiş ancak profesyonel kulüp, amatör kulüp gibi bir ayırıma gidilmeden sadece kulüp tanımı yapılmıştır. Yine ülkemizde Amatör Spor Kulüpleri Federasyonları ve Konfederasyonu bulunmakla birlikte, Profesyonel Spor Kulüpleri veya bunlarla ilgili bir federasyon bulunmadığı görülmektedir. Branş bazında bakıldığında ise sadece futbolun "profesyonel" olarak kabul edildiği anlaşılmaktadır.

Kısacası bünyesinde amatör branşlar bulunduran bir kulübün, profesyonel futbol liglerinde oynayan bir takıma sahip olması, o kulübü amatör kulüp olmaktan çıkartmamakta, sadece profesyonel futbol takımı da olan amatör kulüp statüsüne sokmaktadır. Tüm bu açıklamalar karşısında, mevzuatta tanımlanmamış olan ‘amatör spor kulübü’ ifadesini, ‘kulüplerin amatör faaliyetleri’ olarak kabul etmek gerekir. Nitekim Gençlik ve Spor Hizmetleri ile alakalı özel bir kanun niteliğindeki 3289 sayılı Kanunun ‘Kulüplere yardım’ başlıklı 25 inci maddesinde de; “Bu Kanun hükümlerine göre tescil olan kulüplerin amatör faaliyetleri için Gençlik ve Spor Bakanlığı ayni ve nakdi yardımda bulunabilir.” denilerek, amatör kulüplere değil, kulüplerin amatör faaliyetlerine yardım yapılması öngörülmüştür.

Bununla beraber; gerek 5216 sayılı Büyükşehir Belediyesi Kanunu, gerekse 5393 sayılı Belediye Kanununun yukarıda yer alan hükümleri birlikte değerlendirildiğinde; belediyelerin spor kulüplerine yardım yapıp gerekli desteği sağlayabilecekleri; ancak, nakdi yardım yapılabilmesi için ilgili spor kulübünün “amatör spor kulübü” olması gerektiği anlaşılmaktadır.

Bu meyanda, yapılan ödemeler incelendiğinde;

Karar verildiği ve ... Büyükşehir Belediye Başkanına yardımların yapılabilmesi için söz konusu protokollerin kabulü ve imzası konusunda yetki verildiği ve bu yetkiye istinaden yardımların yapıldığı anlaşılmıştır.

Daire İlamında, ... Spor Kulübü Derneğine yapılan toplam ... TL’lik yardımla ilgili olarak, ilgili faturanın tarihinin ... olduğu; buradan, bu faturanın savunmada belirtilen futbol şenliği için yapılan harcamayı kapsamadığının açık olduğu; kaldı ki fatura açıklamasında “... U12 CUP 2017” yazıldığı; yani, nakdi yardımın yapıldığı 2016 yılı organizasyonu için değil, 2017 yılı organizasyonu faturasının savunmaya eklendiği” hususu, gerekçelerden biri olarak ileri sürülmüştür.

Sorumluların savunmalarından; yardımın 24-27 Mart 2016 tarihleri arasında düzenlenecek 2. Uluslararası U12 ... Cup Futbol Şenliği etkinlikleri için yapılmasının amaçlandığı; ancak, Brüksel’de yaşanan patlamalar sonucu Avrupa kulüplerinin 12 yaş minik takımlarını göndermeme kararlarına istinaden ertelenen 13-15 Nisan 2017 tarihleri arasında gerçekleştirilen 2. Uluslararası U12 ... Cup Futbol Şenliği etkinlikleri için yapıldığı ve ... Spor Kulübü Derneğinin, ... Büyükşehir Belediyesi tarafından yapılan yardım tutarını 2. Uluslararası U12 ... Cup Futbol Şenliğinde harcadığına ilişkin üst yazı ile ... tarihli ve ... ve ... numaralı irsaliyeli faturaları Belediyeye ibraz ettiği anlaşılmıştır.

Bu durumda, Dairenin bu hususta yeniden bir değerlendirme yapması gerekmektedir.

Ayrıca; bu ödemelerin, 25 ülkeden 54'ü yabancı 72 kulübün mücadele edeceği 2. Uluslararası U12 ... Cup Futbol Şenliği” olarak tanımlanan uluslararası bir organizasyon çerçevesinde gerçekleştirilen bir etkinlik için yapılmış olduğu anlaşılmış olup, kanaatimce yapılan bu ödemeleri, “mahallî müşterek nitelikte” kabul etmek uygun değildir. Böyle kabul edilse dahi, Kanunda ifade edilen “her türlü amatör spor karşılaşmaları düzenleme” yetkisi kapsamında değerlendirilebilecek bu organizasyon için Belediyenin doğrudan yardım yapması mümkün olup, bunun için ister amatör, ister profesyonel olsun kulüplere yardım yapılmasının ise uygun olmadığı düşünülmektedir.

Diğer taraftan; ... Spor Kulübü Derneğinin yanısıra, ... Spor Kulübü Derneğine de yardım yapılmış olup; sorumlular tarafından, ... Spor Kulübüne yapılan yardımın “... Spor Kulübü Derneği Kuruluş Yıl Dönümü” ile gençlerin ve çocukların spora yönelmelerini teşvik edecek yarışmalara ve amatör spor kulübünün faaliyetlerine katkı sağlamak üzere yapıldığı ve Derneğin ... tarihli ve ... numaralı ... İth. İhr. Ltd. Şti. tarafından adına kesilen irsaliyeli fatura münderecatında yer alan malzeme ve ekipman alımına harcandığı belirtilmekte ise de; bu durum ... Spor Kulübünün profesyonel bir spor kulübü olduğu gerçeğini değiştirmemektedir. Belediyenin belirtilen amaçlar için doğrudan yardım yapması mümkündür.

Bununla bağlantılı olarak;

5393 sayılı Belediye Kanununun “Diğer kuruluşlarla ilişkiler” başlıklı 75 inci maddesinde;

“Belediye, belediye meclisinin kararı üzerine yapacağı anlaşmaya uygun olarak görev ve sorumluluk alanlarına giren konularda;

a) …

b) …

…”

Hükümleri bulunmaktadır.

Bu hükümler gereğince, kamu yararına çalışan dernek statüsüne sahip olmayan ... Spor Kulübü Derneği ve ... Spor Kulübü Derneği ile ... Büyükşehir Belediyesi arasında, mahallin en büyük mülki idare amirinden alınacak izin ile belirtilen amaçlar yönünde ortak hizmet projeleri gerçekleştirilmesi de mümkündür. Ancak, bu yönde bir uygulama yapılmamıştır.

Bununla beraber; ... Büyükşehir Belediyesi tarafından yapılan nakdi yardımın bir kısmının dahi profesyonel faaliyetler için harcandığına ilişkin bilgi, belge ve bir tespit de söz konusu değildir.

Daire tarafından, bütün bu hususların yeniden değerlendirilerek yeniden karar verilmesini teminen, tazmin hükmünün bozulmasına karar verilmesi gerekir.

Sorumluluk Yönünden;

Daire, tekrar aynı yönde karar verdiği takdirde de, konunun sorumluluk yönünden yeniden değerlendirilmesi gerekir. Şöyle ki;

Meclis Üyelerinden ..., 195 sayılı Ek İlama esas sorgunun tebliğinden önce 23.04.2016 tarihinde vefat etmiş olmasına rağmen; hiçbir aşamada savunması alınmadan kendisine sorumluk yüklenmesi mevzuata uygun düşmemektedir.

Bu bağlamda, vefat etmiş olan Meclis Üyesi adına temyiz talebinde bulunan mirası reddetmemiş varislerin (mirasçıların) kabulüyle tazmin hükmünün taraf ehliyeti kalmayan müteveffanın uhdesinden kaldırılması gerekir.

Sonuç itibariyle, belirtilen hususlar göz önüne alınarak Daire tarafından konunun esası yönünden yeniden değerlendirme yapılması; bu değerlendirme sonucunda tekrar tazmin hükmü verilmesi durumunda ise, sorumluluk hususunun da yeniden değerlendirilmesini teminen, 195 sayılı İlamın 1. maddesiyle verilen ... TL’nin tazminine ilişkin hükmün sadece sorumluluk yönünden bozulmasına ve vefat etmiş babaları adına temyiz talebinde bulunan mirasçılarının temyiz dilekçesindeki iddialarının kabulüyle, yukarıda adı geçen müteveffa Meclis Üyesinin sorumlular arasından çıkarılmasını ve buna göre sorumluların yeniden tespit edilmesini teminen dosyanın ilgili Daireye gönderilmesine karar verilmesi gerekir.

Üye ... ve Üye ...:

Konunun Esası Yönünden;

Karar metnimizde yer alan mevzuat hükümleri birlikte değerlendirildiğinde; belediyelerin spor kulüplerine yardım yapıp gerekli desteği sağlayabilecekleri ancak nakdi yardım yapılabilmesi için ilgili spor kulübünün amatör spor kulübü olması gerektiği görülmektedir.

Türkiye Futbol Federasyonu’nun,

2016 – 2017 Sezonu Spor Toto Süper Lig Müsabakaları Statüsünün “Ligin Oluşumu ve Katılım Şartları” başlıklı 1 inci maddesinde; “Spor Toto Süper Lig, Türkiye’nin en üst profesyonel futbol ligidir.”,
2016 – 2017 Sezonu Ptt 1. Lig Müsabakaları Statüsünün “Ligin Oluşumu ve Katılım Şartları” başlıklı 1 inci maddesinde; “PTT 1. Lig, Türkiye’nin en üst profesyonel futbol liginin bir alt ligidir.”,
2016 – 2017 Sezonu Spor Toto 3. Lig Müsabakaları Statüsünün “Ligin Oluşumu ve Katılım Şartları” başlıklı 1 inci maddesinde; “Spor Toto 3. Lig, Türkiye’nin en alt profesyonel futbol ligidir.”

Tanımlamaları karşısında, hesap yılı itibariyle TFF PTT 1. Lig’de yer alan ... Futbol Kulübü ile ... Spor Kulübü’nün profesyonel futbol kulüpleri olduğu konusunda bir tereddüt bulunmamaktadır.

Sorumlular dilekçeleri ekinde ... Amatör Spor Kulüpleri Federasyonundan alınan 14.10.2015 tarihli ve 2015/62 sayılı yazı ekinde ...’deki amatör spor kulüpleri listesinin gönderildiğini, bu listede ... Spor Kulübü Derneğinin .... sırada, ... Spor Kulübü Derneğinin ise .... sırada olduğunun görüldüğünü ve yine dilekçeleri ekinde sunulu ... Spor Kulübü Derneği Tüzüğü ile ... Spor Kulübü Derneği Tüzüğü incelendiğinde bu Derneklerin amacının; gençliğin beden ve ruh sağlığını spor aracılığı ile kazandırmak, korumak, geliştirmek, zararlı ve kötü alışkanlıklar edinmesini önlemek, aynı amaçla topluma sporu yaymak, yaptırmak, aile ve okullarla eğitim ve spor öğreniminde işbirliği yapmak, Türk sporuna çağdaş spor anlayışı ve uygulaması doğrultusunda hizmet vermek olduğunun görüldüğünü ifade etmekte iseler de; gerek ... Spor Kulübü gerekse de ... Spor Kulübü bünyelerinde amatör sporcular bulundurmakta ve ... Amatör Spor Kulüpleri Federasyonuna kayıtlı olmakla birlikte futbol dalında Türkiye Futbol Federasyonu tarafından ayrıma tabi tutulan profesyonel ligde bulunması dolayısıyla profesyonel bir spor kulübü olarak değerlendirilmektedir. Ayrıca, belediyeler tarafından yapılan nakdi yardımın kulüplerin amatör dalları için kullanıldığının belgelenmesi durumunda dahi profesyonel bir spor kulübünün amatör dalları için yapılan yardım, profesyonel dallar için dolaylı olarak yapılan yardım anlamına gelmektedir. Ayrıca, Kanunda yer alan “amatör spor kulüpleri” ifadesi karşısında kulüp bünyesinde amatör dallarda bir takım veya amatör takım bulunması önem arz etmemekte olup, önemli olan kulübün amatör veya profesyonel niteliği haiz olmasıdır.

Karar metnimizde detayları verilmiş Meclis Kararlarıyla, ... Büyükşehir Belediye Başkanına yardımların yapılabilmesi için söz konusu protokollerin kabulü ve imzası konusunda yetki verilmiştir.

Bu bağlamda, sorumlular tarafından; ... Spor Kulübü Derneğine yapılan yardımın 24-27 Mart 2016 tarihleri arasında düzenlenecek (Brüksel’de yaşanan patlamalar sonucu Avrupa kulüplerinin 12 yaş minik takımlarını göndermeme kararlarına istinaden 13-15 Nisan 2017 tarihleri arasında gerçekleştirilen) 2. Uluslararası U12 ... Cup Futbol Şenliği etkinlikleri için yapıldığı ve ... Spor Kulübü Derneğinin, ... Büyükşehir Belediyesi tarafından yapılan yardım tutarını 2. Uluslararası U12 ... Cup Futbol Şenliğinde harcadığına ilişkin üst yazı ile ... tarihli ve ... ve ... numaralı irsaliyeli faturaları Belediyeye ibraz ettiği belirtilmiştir. Ancak, Derneğin şirketi olan ve profesyonel olarak TFF 1. Ligde yer alan ... Futbol Yatırımları A.Ş. tarafından Dernek adına ““... U12 Cup” 2016 yılı Organizasyon Geliri” ve ““... U12 Cup” 2017 yılı Organizasyon Geliri” açıklamalarıyla organizasyondan yaklaşık 8 ay sonra kesilen iki adet faturadan; Derneğe yapılan yardım tutarının Dernek tarafından organizasyonu yürütecek olan Derneğin şirketi olan ... Futbol Yatırımları A.Ş.'ye ödendiği açık bir şekilde görülmektedir. Bu durum, yukarıda bahsettiğimiz gibi profesyonel bir kulübe dolaylı yoldan bir aktarım yapıldığı hususunu destekler nitelikte olup, sorumluların aynı isimle anonim şirket olarak kurulan ve ticaret siciline kayıtlı profesyonel spor kulüpleri ile amatör olarak kurulduğu iddia edilen ve dernek kütüğüne kayıtlı spor kulüpleri arasında herhangi bir illiyet bağı (ya da organik bağ) olmadığı iddiasını da geçersiz kılmaktadır.

Benzer şekilde, sorumlular tarafından; ... Spor Kulübüne yapılan yardımım “... Spor Kulübü Derneği Kuruluş Yıl Dönümü” ile gençlerin ve çocukların spora yönelmelerini teşvik edecek yarışmalara ve amatör spor kulübünün faaliyetlerine katkı sağlamak üzere yapıldığı ve Derneğin ... tarihli ve ... numaralı ... İth. İhr. Ltd. Şti. tarafından adına kesilen irsaliyeli fatura münderecatında yer alan malzeme ve ekipman alımına harcandığı belirtilmekte ise de; bu durum ... Spor Kulübünün profesyonel bir spor kulübü olduğu gerçeğini değiştirmemektedir.

Dolayısıyla, sorumluların temyiz dilekçelerindeki; Ek İlamda adı geçen Kulüplerin sadece profesyonel futbol kulübünden ibaret olmadığı, bünyesinde çok sayıda amatör branşın bulunduğu ve yine çok sayıda amatör sporcunun faaliyet gösterdiği ve yapılan yardımın amatör branşlar için olduğu itirazlarına karşın; yukarıda yer verilen mevzuat hükümlerinden ile kanun koyucu “amatör branşlara” nakdi yardım yapılabileceğinden bahsetmeyerek ve “amatör spor kulüpleri” ifadesini kullanarak nakdi yardımın sınırlarını net olarak çizmiştir. Bu sebeple, profesyonel bir kulüp olarak her iki Kulübün bünyesinde amatör spor kulüplerinin de bulunduğundan bahisle bu hükmün genişletilebilmesi mümkün değildir. Ayrıca şu husus unutulmamalıdır ki; her ne kadar kanunların lafzı ve ruhuyla birlikte yorumlanması gerekse de idare hukukunda yorum dar tutulur. İdare hukukunda yetkisizlik esastır, kanunda açıkça belirtilmedikçe hiçbir yetki kullanılamaz. Bu durumda, kanun lafızlarının geniş yorumlanması, idari işlemleri -başta yetki unsuru olmak üzere- unsurları yönünden hukuka aykırı hale getirecektir. Nihai olarak kamu yararı elde edildiği ileri sürülerek kanunla verilmiş olmayan bir yetkinin kullanılması veya kanunda zaten belediyelere verilmiş olan bir görev ve sorumluluk alanında kanunda öngörülmemiş bir yöntemin kullanılması durumunda, -sonuçta kamuya yararlı bir sonuç elde edilse bile- idari işlem hukuka aykırı olacaktır.

Bu hususların dışında, kamu yararına çalışan dernek statüsüne sahip olmayan ... Spor Kulübü Derneği ve ... Spor Kulübü Derneği ile ... Büyükşehir Belediyesi arasında mahallin en büyük mülki idare amirinden izin alınan herhangi bir ortak hizmet projesi de bulunmamaktadır.

Son olarak, sorumlularca, Sayıştay Temyiz Kurulunun benzer ödemeleri mevzuata uygun bularak tazmin hükümlerinin kaldırılması yönündeki kararları bulunduğu ifade edilmiş ise de; söz konusu kararlar, konu olayın taraflarına, niteliğine ve belgelerine göre verilen kararlar olup, bu kararlara göre üçüncü kişiler hakkında işlem yapılması mümkün bulunmamaktadır.

Tüm bu açıklamalar çerçevesinde, sorumluların temyiz dilekçelerindeki iddialarının aksine konunun esası yönünden tazmin hükmünde hukuken bir isabetsizlik görülmemektedir.

Sorumluluk Yönünden;

5018 sayılı Kanunun “Üst yöneticiler” başlıklı 11 inci maddesinde:

“…. belediyelerde belediye başkanı üst yöneticidir.

Üst yöneticiler, idarelerinin stratejik planlarının ve bütçelerinin kalkınma planına, yıllık programlara, kurumun stratejik plan ve performans hedefleri ile hizmet gereklerine uygun olarak hazırlanması ve uygulanmasından, sorumlulukları altındaki kaynakların etkili, ekonomik ve verimli şekilde elde edilmesi ve kullanımını sağlamaktan, kayıp ve kötüye kullanımının önlenmesinden, malî yönetim ve kontrol sisteminin işleyişinin gözetilmesi, izlenmesi ve bu Kanunda belirtilen görev ve sorumlulukların yerine getirilmesinden …; mahallî idarelerde ise meclislerine karşı sorumludurlar.

Üst yöneticiler, bu sorumluluğun gereklerini harcama yetkilileri, malî hizmetler birimi ve iç denetçiler aracılığıyla yerine getirirler.”

Denilmektedir.

Bu hükümlere göre üst yöneticiler, idarelerinin stratejik planlarının ve bütçelerinin kalkınma planına, yıllık programlara, kurumun stratejik plan ve performans hedefleri ile hizmet gereklerine uygun olarak hazırlanması ve uygulanmasından; sorumlulukları altındaki kaynakların etkili, ekonomik ve verimli şekilde elde edilmesi ve kullanımını sağlamaktan, kayıp ve kötüye kullanımının önlenmesinden; mali yönetim ve kontrol sisteminin işleyişinin gözetilmesi, izlenmesi ve 5018 sayılı Kanunda belirtilen görev ve sorumlulukların yerine getirilmesinden belediyelerde, meclislerine karşı idari ve siyasi yönden sorumlu tutulmuşlardır. Dolayısıyla verdiği karar ve talimatlar, doğrudan iş ve işlem sürecine dayanak oluşturmadığı sürece, üst yönetici olan belediye başkanının sorumluluğu idari/siyasi nitelikli olup, mali sorumluluğu bulunmamaktadır. Ancak burada yapılan ödeme, doğrudan Belediye Başkanınca imzalanan protokollere dayandığından ortaya çıkan kamu zararından sorumlu bulunmaktadır.

Diğer yandan, harcama yetkililerinin ve gerçekleştirme görevlilerinin harcama sürecindeki görev ve sorumlulukları 5018 sayılı Kanununun 32 ve 33 üncü maddelerinde düzenlenmiştir. 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunun “Harcama Talimatı ve Sorumluluk” başlıklı 32 nci maddesinde;

“Bütçelerden harcama yapılabilmesi, harcama yetkilisinin harcama talimatı vermesiyle mümkündür. Harcama talimatlarında hizmet gerekçesi, yapılacak işin konusu ve tutarı, süresi, kullanılabilir ödeneği, gerçekleştirme usulü ile gerçekleştirmeyle görevli olanlara ilişkin bilgiler yer alır.

Harcama yetkilileri, harcama talimatlarının bütçe ilke ve esaslarına, kanun, tüzük ve yönetmelikler ile diğer mevzuata uygun olmasından, ödeneklerin etkili, ekonomik ve verimli kullanılmasından ve bu Kanun çerçevesinde yapmaları gereken diğer işlemlerden sorumludur.”,

“Giderlerin Gerçekleştirilmesi” başlıklı 33 ncü maddesinde;

“Bütçelerden bir giderin yapılabilmesi için iş, mal veya hizmetin belirlenmiş usul ve esaslara uygun olarak alındığının veya gerçekleştirildiğinin, görevlendirilmiş kişi veya komisyonlarca onaylanması ve gerçekleştirme belgelerinin düzenlenmiş olması gerekir. Giderlerin gerçekleştirilmesi; harcama yetkililerince belirlenen görevli tarafından düzenlenen ödeme emri belgesinin harcama yetkilisince imzalanması ve tutarm hak sahibine ödenmesiyle tamamlanır.

Gerçekleştirme görevlileri, harcama talimatı üzerine; işin yaptırılması, mal veya hizmetin alınması, teslim almaya ilişkin işlemlerin yapılması, belgelendirilmesi ve ödeme için gerekli belgelerin hazırlanması görevlerini yürütürler.”

Hükümlerine yer verilmiştir.

Yine, aynı Kanunun 55 ve devamı maddelerinde kamu idarelerinin iç kontrol sistemlerini oluşturmaları öngörülmüş ve bu çerçevede harcama birimlerinin yapılan mali işlemler üzerinde gerçekleştirecekleri kontroller açıklanmış olup, harcama birimlerinin asgari yapmaları gereken kontroller, malî hizmetler birimi tarafından ön malî kontrole tâbi tutulacak malî karar ve işlemlerin usûl ve esasları ile ön malî kontrole ilişkin standart ve yöntemler Maliye Bakanlığınca belirleneceği hükme bağlanmıştır.

Maliye Bakanlığı tarafından hazırlanan İç Kontrol ve Ön Mali Kontrole İlişkin Usul ve Esasların 10 uncu maddesinde ön mali kontrol İşleminin harcama birimleri tarafından da yerine getirileceği belirtilerek, gelir, gider, varlık ve yükümlülüklere ilişkin mali karar ve işlemlerin harcama birimi tarafından mali mevzuat hükümlerine uygunluk yönüyle kontrol edileceği, aynı Usul ve Esasların 12 nci maddesinde de süreç kontrolünün nasıl yapılacağı belirtilerek, mali işlemlerin yürütülmesinde görev alanların yapacakları işlemden önceki işleri de kontrol edecekleri, ödeme emrini düzenlemekle görevlendirilen gerçekleştirme görevlilerinin de ödeme emri belgesi ve eki belgeler üzerinde ön mali kontrol işlemini yapacakları belirtilmektedir.

Yukarıda açıklanan mevzuat hükümlerinden, her bir harcamanın harcama yetkilisi ve gerçekleştirme görevlisi tarafından süreç kontrolü çerçevesinde yapılan işlemlerin ilgili mevzuat hükümlerine uygun olup olmadıklarının ön mali kontrole tabi tutularak kontrol edilmesi gerektiği anlaşılmaktadır.

Sayıştay Genel Kurulunun 14.06.2007/5189-1 sayılı Kararının “sorumlular” başlıklı 3 üncü bölümünde, harcama yetkililerinin ve gerçekleştirme görevlilerinin sorumlulukları açıklanmış olup; ödeme emri belgesini düzenlemekle görevlendirilmiş gerçekleştirme görevlilerinin düzenlediği belge ile birlikte harcama sürecindeki diğer belgelerin doğruluğundan ve mevzuata uygunluğundan harcama yetkilisi ile birlikte sorumlu tutulması gerektiği belirtilmiştir.

5018 sayılı Kanun ve yukarıda belirtilen Sayıştay Genel Kurul Kararı uyarınca, harcama yetkilileri ve gerçekleştirme görevlileri, giderin gerçekleştirilmesi ve harcamanın yapılması süreçlerinde, mevzuata uygunluk açısından kontrolleri sağlamakla yükümlüdürler. Yapılacak harcama, nitelik itibariyle hukuka aykırı nitelik taşıyorsa, söz konusu işlemleri yapmaktan kaçınmak durumundadırlar. Bu minvalde, Belediye ile spor kulüpleri arasında imzalanan ve hukuka aykırı nitelik taşıyan protokollerin hükümlerini yerine getiren harcamalar ile ilgili harcama yetkilileri ve gerçekleştirme görevlilerinin sorumluluğu bulunmaktadır.

Meclis Üyelerinin sorumluluğu hususuna gelince;

5018 sayılı Kanunun 31 inci maddesinin 3 üncü fıkrası kanunun verdiği yetkiye istinaden yönetim kurulu, icra komitesi, komisyon ve benzeri kurul veya komite kararıyla yapılan harcamalarda, harcama yetkisi ve bu yetkiden doğan sorumluluğun, kurul, komite veya komisyona ait olacağını düzenlenmektedir.

Ayrıca, yukarıda sözü edilen Sayıştay Genel Kurul Kararı’nın “SORUMLULAR” başlıklı 3 üncü Bölümünün "Harcama Yetkilileri" başlıklı 3 üncü maddesinin "Kurul, Komite veya Komisyon Üyelerinin Harcama Yetkisinden Doğan Sorumluluğu" başlıklı (b) fıkrasında da:

“Kurul halinde görev yapan karar organlarının genellikle icra yetkileri bulunmamaktadır. Ancak Savunma Sanayi Müsteşarlığında olduğu gibi bazı kuruluşların karar organlarının icra yetkisi bulunmaktadır. Bu nedenle Kanunun 31 'inci maddesinin üçüncü fıkrasında sayılan yönetim kurulu, icra komitesi, komisyon ve benzeri kurul veya komite kararıyla yapılan harcamalarda, harcama yetkisinden doğan sorumluluk belirlenirken; kararın, harcama talimatının unsurlarını taşıyıp taşımadığının ve kurul, komisyon veya komitenin harcama sürecinde rol alıp almadığının belirlenmesi gerekmektedir.

Bu durumda;

Kanunların verdiği yetkiye istinaden yönetim kurulu, icra komitesi, encümen gibi adlarla teşkil edilen yönetim organlarının kararı, harcama talimatının taşıması gereken unsurları taşıyor ve kurul, komisyon, komite harcama sürecinde yer alıyorsa, harcama yetkisinden doğan sorumluluğun yönetim kurulu, icra komitesi, komisyon ve benzeri kurul, komite veya komisyona ait olacağına,
Yönetim kurulu, icra komitesi, encümen gibi adlarla teşkil edilen yönetim organlarının kararı, harcama talimatının taşıması gereken unsurları taşıyor, ancak kurul, komisyon, komite harcama sürecinde yer almıyorsa, yönetim kurulu, icra komitesi, komisyon ve benzeri kurul veya komitenin sadece harcama talimatının kanun, tüzük ve yönetmeliklere uygun olmasından sorumlu olacağına,
Yönetim kurulu, icra komitesi, encümen gibi adlarla teşkil edilen yönetim organlarının kararı bir giderin yapılması için harcama yetkilisine izin verme seklinde düzenlenmiş ise, bu halde kurul, komisyon veya komitenin harcamaya izin veren kararın kanun, tüzük ve yönetmeliğe uygun olmasıyla sınırlı olarak sorumlu olacağına”

Şeklinde karar verilmiştir.

Yine aynı Kararın “Gerçekleştirme Görevlileri” başlıklı 4 üncü maddesinin “Kurul, Komisyon veya Benzeri Bir Organca Düzenlenen Gerçekleştirme Belgelerinde Sorumluluk” başlıklı (c) fıkrasında da:

“5018 sayılı Kanunun 33’üncü maddesi uyarınca mali işlemin gerçekleştirilmesinde görevli olanların sorumluluğu, bu işlemleri yetkili ve görevli olarak yapmalarına ve yapılan giderin bu kişilerce düzenlenen belgeye dayanılarak yapılması hususlarına göre belirlenmektedir.

Bu nedenle mevzuatına göre oluşturulan kurul, komisyon veya benzeri bir organ tarafından düzenlenen keşif, rapor, tutanak, karar veya ödemeye esas benzeri belgelerden doğacak sorumluluğa, işlemi gerçekleştiren ve bu belgeyi düzenleyip imzalayan kurul üyelerinin de dahil edilmeleri ve bu işlem nedeniyle harcama yetkilisiyle birlikte sorumlu tutulmaları gerektiğine çoğunlukla,”

Denilerek kurul, komisyon veya benzeri bir organca düzenlenen gerçekleştirme belgelerindeki sorumluluk durumu açıklığa kavuşturulmuş olup, aldığı Kararla; kanun, tüzük ve yönetmeliklere uygun olmayan söz konusu protokolleri kabul eden ve imzalama yetkisini Belediye Başkanına veren (ancak Kararda imzası bulunan) Meclis Üyelerini de sorumluluğa dâhil eden tazmin hükmünde sorumluluk yönünden de hukuken bir isabetsizlik bulunmamaktadır.

Ancak Meclis Üyelerinden ..., 195 sayılı Ek İlama esas sorgunun tebliğinden önce 23.04.2016 tarihinde vefat etmiş olmasına rağmen; hiçbir aşamada savunması alınmadan kendisine sorumluk yüklenmesi mevzuata uygun düşmemektedir.

Sonuç itibariyle, konunun esası yönünden olmakla birlikte, bir taraftan, vefat etmiş babaları adına temyiz talebinde bulunan mirasçılarının temyiz dilekçesindeki (ve adlarına duruşmaya katılan Avukatın duruşma sırasındaki) iddialarının kabulüyle, yukarıda adı geçen müteveffa Meclis Üyesinin sorumlular arasından çıkarılmasını; diğer taraftan, duruşma sırasında yukarıda tarih ve numaraları verilen Meclis Kararlarında imzası bulunmadığını iddia eden Meclis Üyelerinin bu iddialarının araştırılmasını ve buna göre sorumluların yeniden tespit edilmesini teminen tazmin hükmünün (sadece sorumluluk yönünden) bozularak dosyanın ilgili Daireye gönderilmesi gerekir.

Üye ..., Üye ... ve Üye ...:

Yukarıda azınlık görüşünde konunun esası yönünden kısmında belirtilen gerekçelerle tazmin hükmü yerinde olmakla beraber; sadece bir meclis üyesinin sorumluluğunun kaldırılması adına tazmin hükmünün bozularak Dairesine gönderilmesi, hem yargılama süreçlerini uzatacağından, hem de usul ekonomisine ters düşeceğinden; adı geçen müteveffanın sorumlular arasından çıkarılarak, diğer sorumlular adına tazmin hükmünün (sorumluluk yönünden) düzeltilerek tasdikine karar verilmesi daha uygun olacaktır.

Tazmin hükmünün düzeltilerek tasdikine yönelik yukarıda yer verilen azınlık görüşüne katılmakla beraber, ayrıca hesap yargılama usulü bağlamında temyiz mercii olan Temyiz Kurulu çalışma usulüne ilişkin olarak Üye ...:

Üye ...’ın yukarıda belirtilen ilave görüş gerekçelerine de katılıyorum.

Üye ...:

Tazmin hükmü, yukarıda azınlık görüşünde belirtilen gerekçelerle konunun esası yönünden yerinde olmakla beraber; sorumluluk yönünden de (ilgili Meclis Kararında imzası bulunan müteveffa Meclis üyesinin mirası reddetmemiş mirasçıları da dâhil) mevcut sorumlulara sorumluluk yüklenmesinde mevzuata aykırılık bulunmamaktadır. Bu bağlamda, temyiz talebinde bulunan tüm sorumluların dilekçelerindeki iddiaların reddedilerek tazmin hükmünün olduğu gibi tasdiki gerekir.

Sayıştay 6. Dairesi 46909 Kararı - Belediyeler ve Bağlı İdareler Çeşitli Konular

Hukuk Asistanı ile Kararları Analiz Edin

Karar Bilgileri

Temyiz Karar Detayı

İletişim Bilgileri

10 Milyon+ Karar Arasında Arayın

Profesyonel Hukuk AraçlarınaHemen Erişin