Sayıştay 6. Dairesi 469 Kararı - Belediyeler ve Bağlı İdareler Vergi Resmi Harç ve Diğer Gelirler

Daire Karar Detayı

İletişim Bilgileri

• Daire Karar Detayı: Listeye DönYazdır

• Daire: 6

• Karar Tarihi: 21.09.2017

• Karar No: 469

• İlam No: 539

• Madde No: 3

• Kamu İdaresi Türü: Belediyeler ve Bağlı İdareler

• Hesap Yılı: 2012

• Konu: Vergi Resmi Harç ve Diğer Gelirlerle İlgili Kararlar

KARAR

Gelir Vergisi Kesintisi

Asıl İlamın 8’inci maddesi ile tazminine hükmolunan konuyla ilgili olarak Temyiz Kurulunun .... tarih ve .... tutanak numaralı bozma kararı üzerine 6085 sayılı Sayıştay Kanunu’nun 55’inci maddesinin yedinci fıkrası hükmü gereğince konunun görüşülmesine karar verildi.

Asıl İlamın 8’inci maddesi ile .... Belediyesi Hukuk İşleri Müdürlüğünde görevli Sözleşmeli Avukatlara ödenen vekalet ücretlerinin toplam vergi matrahına dahil edilmemesi sonucu gelir vergisi tarifesinin bir üst dilime geçmemesi ve daha düşük oranda gelir vergisi ödenmesi suretiyle oluşan ….-TL kamu zararının tazminine hükmolunmuştu.

Bu tazmin hükmüne karşı sorumlu Muhasebe Yetkilisi .... tarafından Sayıştay Temyiz Kuruluna yapılan temyiz başvurusu üzerine anılan Kurulca verilen .... tarih ve .... tutanak numaralı kararda,

“İşbu ilamın 2 nci maddesinde açıklanan gerekçelerle, kamu zararından mevzuata aykırı ödemeye dayanak teşkil eden belgeleri harcama yetkilisi ve gerçekleştirme görevlisi olarak imzalayanların sorumlu tutulması gerektiğinden; sorumluluğun yeniden değerlendirilmesi için; .... sayılı ilamın 8 inci maddesiyle toplam …. TL’ye ilişkin olarak verilen tazmin hükmünün BOZULARAK, dosyanın hükmü veren DAİREYE GÖNDERİLMESİNE”,

denilmiştir.

Dairemizin …. tarih ve D6/2016-…. sayılı kararıyla Asıl İlamın 8’nci maddesine ilişkin …. tarih ve ….no.lu, .... tarih ve …. no.lu ve .... tarih ve …. no.lu muhasebe işlem fişlerinin ekinde bulunan ve mevzuata aykırı ödemeye dayanak teşkil eden belgeleri harcama yetkilisi ve gerçekleştirme görevlisi olarak imzalayanların da sorumlu tutulması ve savunmalarının alınması ve sonucun ek raporla Dairemize intikalinin sağlanmasına ve gereği için ek raporun ekleriyle birlikte ilgili denetçisine iadesine karar verilmiştir.

Bu defa Denetçisi tarafından sorumluların savunmalarının alındığı ve ek raporun Sayıştay Denetim Yönetmeliğine uygun bir şekilde düzenlenerek Dairemize intikal ettirildiği görülmüştür.

Temyiz Kurulunun anılan kararına istinaden Dairemize gönderilen söz konusu dosyanın incelenmesi sonucunda gereği düşünüldü;

.... Belediyesi Hukuk İşleri Müdürlüğünde görevli sözleşmeli avukatlara ödenen vekalet ücretlerinin toplam vergi matrahına dahil edilmemesi sonucu gelir vergisi tarifesinin bir üst dilime geçmemesi ve daha düşük oranda gelir vergisi ödenmesi suretiyle …. TL kamu zararına neden olunduğu görülmüştür.

193 sayılı Gelir Vergisi Kanunu’nun 1’nci maddesinde;

“Gerçek kişilerin gelirleri gelir vergisine tabidir. Gelir bir gerçek kişinin bir takvim yılı içinde elde ettiği kazanç ve iratların safi tutarıdır.” denilmektedir.

Yine aynı Kanun’un 61’nci maddesinde;

“Ücret, işverene tabi belirli bir işyerine bağlı olarak çalışanlara hizmet karşılığı verilen para ve ayınlar ile sağlanan ve para ile temsil edilebilen menfaatlerdir.

Ücretin ödenek, tazminat, kasa tazminatı (Mali sorumluluk tazminatı), tahsisat, zam, avans, aidat, huzur hakkı, prim, ikramiye, gider karşılığı veya başka adlar altında ödenmiş olması veya bir ortaklık münasebeti niteliğinde olmamak şartı ile kazancın belli bir yüzdesi şeklinde tayin edilmiş bulunması onun mahiyetini değiştirmez…” hükmü yer almaktadır.

Anılan Kanun’un 103’üncü maddesi ve 26/12/2011 tarih ve 28514 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan 280 seri no.lu Gelir Vergisi Genel Tebliği ile 2012 yılı için gelir dilimlerindeki değişiklik neticesinde 2012 yılı için uygulanacak Gelir Vergisi Tarifesi;

“10.000 TL'ye kadar % 15

25.000 TL'nin 10.000 TL'si için 1.500 TL, fazlası % 20

58.000 TL'nin 25.000 TL'si için 4.500 TL (ücret gelirlerinde 88.000 TL'nin

25.000 TL'si için 4.500 TL), fazlası % 27

58.000 TL'den fazlasının 58.000 TL'si için 13.410 TL (ücret gelirlerinde 88.000 TL'den fazlasının 88.000 TL'si için 21.510 TL), fazlası % 35” şeklinde belirlenmiştir.

Yukarıdaki mevzuat hükümleri gereğince gelir vergisi, gelirin aynı takvim yılı içerisinde bütün unsurlarının toplamı üzerinden ve her bir gelir dilimine ait oranlar üzerinden uygulanmalıdır. Muhasebe işlem fişi ile ödeme emri ve ekli belgelerin incelenmesi neticesinde ise Hukuk İşleri Müdürlüğü’nde görevli sözleşmeli avukatlara ödenen avukatlık vekalet ücretinin, aynı takvim yılında elde edilen ücretler için ödenen gelir vergisinin tarifesinde dikkate alınmayıp gelir vergisinin eksik tahakkuk ve tahsilatına sebep olunduğu görülmüştür.

Her ne kadar sorumlular savunmalarında; sorguda vekalet ücreti ödemesinin hangi tarihte yapıldığına bakılmaksızın gelir vergisi matrahı çıkarıldığını belirtmişlerse de, …. tarih ve …. no.lu Muhasebe İşlem Fişi, .... tarih ve …. no.lu Muhasebe İşlem Fişi, .... tarih ve …. no.lu Muhasebe İşlem Fişi ile ödenen vekalet ücretlerinin, kamu zararları tablolarında gösterilen …. no.lu Ödeme Emri Belgesi ile Ocak 2012 tarihinde ödenen sözleşmeli avukatların ücretlerinin matrahlarına eklenerek yeni gelir vergisi matrahı elde edilip, …., …., …. no.lu Muhasebe İşlem Fişleri ile verilen vekalet ücretinin gelir vergisinin …. TL (….) eksik hesaplanması tespit edilmiş olup, kamu zararı hesaplanmıştır.

Sorumlular, gelir vergisine tabi olan vekalet ücretinin ödendiği aydan sonra maaşlardan kesilmekte olan vergi matrahının kontrol edilmediğini, aslında bu tutarın maaşlardan kesinti yapılarak aylık gelir vergisi kesintisi ile ödendiğini ifade etmişseler de, vekalet ücretinin ödendiği aydan sonra maaşlardan kesilmekte olan vergi matrahı kontrol edilmiş olup, her ay için önce vekalet ücreti tutarları matraha dahil edilmemiş haliyle hesaplanmış sonra vekalet ücreti tutarları eklenerek ortaya çıkan matraha göre gelir vergisi hesaplanıp önceki tutarlardan çıkarılarak kamu zararı aylar itibariyle hesaplanmış olup kamu zararı tablosunda da açık şekilde tablolaştırılmıştır.

Yine sorumlular, aslında bu tutarın maaşlardan kesinti yapılarak aylık gelir vergisi kesintisi ile ödendiğini ifade etmişseler de, kamu zararı tablosunda da belirtildiği gibi kesilen gelir vergisinin matrahına .... ve .... tarihlerinde ödenen vekalet ücretlerinin matrahları dahil edilmemiştir.

Bu itibarla, .... Belediyesi Hukuk İşleri Müdürlüğünde görevli sözleşmeli avukatlara ödenen avukatlık vekalet ücretlerinin toplam vergi matrahına dahil edilmemesi sonucu gelir vergisi tarifesinin bir üst dilime geçmemesi ve daha düşük oranda gelir vergisi ödenmesi suretiyle oluşan ve kamu zararı tablolarında gösterilen kamu zararı tutarı …. TL’nin,

…. TL’sinin Harcama Yetkilisi (Hukuk İşl.Md.) .... ve Gerçekleştirme Görevlisi (Hukuk İşl.Memur) ....’e,

…. TL’sinin Harcama Yetkilisi (Hukuk İşl.Md.) ...., Gerçekleştirme Görevlisi (Hukuk İşl.Memur) .... ve Muhasebe Yetkilisi (Mali Hizmetler Md.) ....’a,

müştereken ve müteselsilen 6085 sayılı Sayıştay Kanunu’nun 53’üncü maddesi gereğince hüküm tarihinden itibaren işleyecek faiziyle ödettirilmesine 6085 sayılı Sayıştay Kanunu’nun 55’inci maddesi uyarınca İlamın tebliğ tarihinden itibaren altmış gün içerisinde Sayıştay Temyiz Kurulu nezdinde temyiz yolu açık olmak üzere oy birliğiyle karar verildi.

Karşı Oy

Üye ....’nun esastan oy birliği olmakla birlikte sorumluluğa ilişkin karşı oy gerekçesi:

5018 Sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu’nun 61’inci maddesi ile Muhasebe Yetkililerinin Eğitimi, Sertifika Verilmesi ile Çalışma Usul ve Esasları Hakkında Yönetmeliğin 29’uncu maddesinde, muhasebe yetkilisinin taahhüt ve tahakkuk aşamaları tamamlanmış, ödeme emri belgesi düzenlenmiş ve ön mali kontrolden geçerek ödenmek üzere muhasebe birimine gelmiş bulunan gider ve muhasebe belgeleri ile ön ödeme belgeleri üzerinde, ödemeye ilişkin belgelerin tamam olup olmadığını ve maddi hata bulunup bulunmadığını kontrol etmekle yükümlü olduğu, ilgili mevzuatında belirtilen belgeler dışında belge aramayacağı ve sorumluluğunun görevi gereği incelemesi gereken belgelerle sınırlı olduğu belirtilmiştir.

Hukuk İşleri Müdürlüğünün söz konusu ödemelere ilişkin gerekli olan bordroyu tanzim ettiği ve üst yazıyla da söz konusu ödemenin yapılması talimatını verdiği görülmüştür.

5018 sayılı Kanunun 31’inci maddesinde bütçeyle ödenek tahsis edilen her bir harcama biriminin en üst yöneticisi harcama yetkilisi olarak ifade edilmiş, 32’nci maddesinde ise; bütçeden harcama yapılabilmesinin harcama yetkilisinin, harcama talimatı vermesine bağlı olduğu, harcama talimatlarında da hizmet gerekçesi, yapılacak işin konusu ve tutarı, süresi, kullanılabilir ödeneği, gerçekleştirme usulü ile gerçekleştirmeyle görevli olanlara ilişkin bilgilerin yer alacağı, harcama talimatlarının bütçe ilke ve esaslarına, kanun, tüzük ve yönetmelikler ile diğer mevzuata uygun olmasından, ödeneklerin etkili, ekonomik ve verimli kullanılmasından ve bu Kanun çerçevesinde yapmaları gereken işlemlerden harcama yetkililerinin sorumlu oldukları belirtilmiştir.

5018 sayılı Kanun’un 33’üncü maddesinde de, giderin gerçekleştirilmesinin, harcama yetkililerince belirlenen görevli tarafından düzenlenen ödeme emri belgesinin harcama yetkilisince imzalanması ve tutarın hak sahibine ödenmesi ile tamamlanacağı hüküm altına alınmıştır.

Diğer taraftan, 6085 sayılı Sayıştay Kanunu'nun 7’nci maddesinin üçüncü fıkrasında; sorumluların, mevzuata aykırı karar, işlem veya eylemleri ile illiyet bağı kurularak oluşturulan ilamda yer alan kamu zararından tek başlarına veya birlikte tazmin ile yükümlü oldukları ifade edilmiştir.

Bu hükümlere göre, mevzuata aykırı ödemeye dayanak teşkil eden belgeyi harcama yetkilisi ve gerçekleştirme görevlisi olarak imzalayanların sorumlu tutulması gerekmektedir. Bu nedenle …. TL kamu zararı açısından Muhasebe Yetkilisi ....’ın sorumlu olmadığına, …. TL kamu zararının .... (Hukuk İşleri Müdür Vekili) ve ....’e (Hukuk İşleri Memuru) müştereken ve müteselsilen ödettirilmesine karar verilmesi gerektiğinden çoğunluk görüşüne katılmıyorum.