Sayıştay 6. Dairesi 46766 Kararı - Belediyeler ve Bağlı İdareler Çeşitli Konular

Temyiz Karar Detayı

İletişim Bilgileri

• Kamu İdaresi: Belediyeler ve Bağlı İdareler

• Yılı: 2012

• Daire: 6

• Dosya No: 46766

• Tutanak No: 52280

• Tutanak Tarihi: 06.07.2022

• Konu: Çeşitli Konuları İlgilendiren Kararlar

KARAR

Konu: Kamulaştırma Bedeli

1. 578 sayılı Ek İlamın 2. maddesiyle kentsel dönüşüm kapsamında gerçekleştirilen kamulaştırma işlemlerinde malik olmayan kişilere sahte belgelerle kamulaştırma bedeli ödenmesi sonucu oluşan ...-TL tutarında kamu zararı için verilen tazmin hükmünün 14.07.2021 tarih ve 49915 sayılı Temyiz Kurulu Kararıyla tasdikine karar verilmiştir.

*** Öncesinde

317 sayılı Asıl İlam’ın 18. maddesiyle, kentsel dönüşüm kapsamında gerçekleştirilen kamulaştırma işlemlerinde, malik olmayan kişilere kamulaştırma bedeli ödenmesi dolayısı ile kamu zararına sebebiyet verildiği konusunda, adli yargı sürecinin sona ermesini takiben yapılacak yeniden değerlendirme sonrası düzenlenecek ek raporun Dairesine intikal ettirilmesine değin konunun hüküm dışı bırakılmasına karar verilmiştir.

Sonra, 447 sayılı Ek İlam’ın 2. maddesiyle (317 sayılı Asıl İlam’ın 18. maddesine ilişkin olarak), Derdest olan davalar açısından yerel mahkemelerin kararlarının ... Büyükşehir Belediyesi lehine çıkması durumunda ve bununla birlikte tahsilata ilişkin bilgi ve belgelerin gönderilmesine kadar 317 sayılı İlamın 18. maddesiyle verilen hüküm dışı kararının devamına karar verilmiştir.

Daha sonra, 532 sayılı Ek İlam’ın 2. maddesiyle; malik olmayan kişilere kamulaştırma bedeli ödenmesi nedeniyle ... TL’ye tazmin hükmü verilmiştir.

Söz konusu tazmin hükmüne karşı, Temyiz Kurulunun 10.04.2019 tarihli ve 46084 tutanak sayılı İlamının 2’nci maddesinde, verilen tazmin hükmünün esas yönünde hukuka uygun olduğunu belirtildikten sonra konuyu sorumluluk yönüyle irdelemiş ve sonuçta; duruşma esnasında ibraz edilen ... 1. Ağır Ceza Mahkemesinin ... tarih ve ... no.lu gerekçeli mahkeme kararı da incelenerek İlama konu kamulaştırma işlemlerinin başlangıcından sonuna kadar süreçte ihmali olan başka kamu görevlilerinin olup olmadığının araştırılması, sorumlu ...’ün temyiz dilekçesindeki itirazları dikkate alınarak kendisi gibi kamulaştırma işlemlerinde imzası olan kişilerin sorumluluktan çıkartılmalarına rağmen kendisinin sorumluluğa dahil edilme sebeplerinin belirlenerek ...’ün kamu zararına sebep olan kamulaştırma sürecinde hazırlanan başka belgelerde imzasının olup olmadığının araştırılması, ... Büyükşehir Belediyesinin izlediği olağan kamulaştırma sürecinin dışına çıkılarak kanuna aykırı kamulaştırma yapılmasına sebep olan kamu görevlileri ile ihmali olan diğer kamu görevlilerinin araştırılmasının gerektiği gerekçesiyle, söz konusu tazmin hükmü sorumluluk yönünden bozularak dosyanın Dairesine gönderilmesine karar verilmiştir.

Dairesinde yeniden görüşülmesi sonucu, 578 sayılı İlamın 2’inci maddesinde Daire kararında ısrar edilerek;

İlama konu kamulaştırma işlemlerinde; tespit tutanaklarını düzenleyen kişinin ... olduğu, İmar ve Şehircilik Daire Başkanı ..., Toplu Konut ve Şube Müdürü ... ile İnşaat Teknikeri ...’in ise düzenlenen bu tespit tutanaklarını imzaladıkları ve bu işlemleri ile kamu zararına neden oldukları ... 1. Ağır Ceza Mahkemesi ... Esas ... Karar No.lu kararı ile sabit hale geldiği, kamu zararının bir kısmı ahizlerinden bütçe yılı içerisinde tahsil edildiğinden tahsil edilen bu tutar için ilişilecek husus bulunmadığına, bir kısmı ise ahizinden bütçe yılından sonra tahsil edildiğinden tahsil edilen bu tutar için ilişilecek husus kalmadığına, geriye kalan ... TL’nin ise Harcama Yetkilisi ve Encümen Üyesi olarak sorumluluğu bulunan ... (İmar ve Şehircilik Dairesi Başkanı), Gerçekleştirme Görevlileri ... (Emlak ve Kamulaştırma Şube Müdürü) ve ... (İnşaat Teknikeri) ile ...’ya (Teknik Ressam- İşçi) ödettirilmesine,

Denetçi tarafından düzenlenen esas sorguda Harcama Yetkilisi ve Encümen Üyesi olarak sorumlu tutulan ... (Genel Sekreter), ... (Mali Hizmetler Daire Başkanı), ... (Seçilmiş Üye), ... (Seçilmiş Üye), ... (Seçilmiş Üye), ... (Seçilmiş Üye), ... (Seçilmiş Üye), ... (Fen İşleri Daire Başkanı) ve ... (Kültür ve Sosyal İşler Daire Bşk.) ile Gerçekleştirme Görevlisi ...’nin (İnşaat Mühendisi) ise oluşumunda herhangi bir dahilleri bulunmadığından kamu zararından sorumlu tutulmamalarına,

Karar verilmiştir.

578 sayılı İlamın 2’inci maddesi ile verilen tazmin hükmünün 14.07.2021 tarih ve 49915 sayılı Temyiz Kurulu Kararının 1. maddesiyle tasdikine karar verilmiştir.

Harcama Yetkilisi ...’nin karar düzeltme dilekçesinde özetle;

1. Öncelikle; ... Büyükşehir Belediyesinin ... yılı hesabının Sayıştay Altıncı Dairesince yargılaması sonucunda verilen 532 sayılı ek ilam hükmüne karşı tarafımdan yapılan temyiz başvurusu üzerine, dosyanın Temyiz Kurulunca incelenmesi sonucu; " ... Büyükşehir Belediyesinin izlediği olağan kamulaştırma sürecinin dışına çıkılarak kanuna aykırı kamulaştırma yapılmasına sebep olan kamu görevlileriyle diğer kamu görevlilerinin araştırılması gerekmektedir. " gerekçesiyle TEMYİZ KURULUNUN 10.04.2019 TARİH VE 43784 DOSYA NOLU KARARIYLA 532 SAYILI EK İLAMIN BOZULMASINA KARAR VERİLDİĞİ HALDE, SAYIŞTAY ALTINCI DAİRESİ 532 SAYILI KARARINDA ISRAR EDEREK, Temyiz Kurulunun bozma gerekçesinde belirtilen, olağan kamulaştırma sürecinin dışına çıkılarak kanuna aykırı kamulaştırma yapılmasına sebep olan kamu görevlileriyle diğer kamu görevlilerinin araştırılması gerektiği hususunda 6. Dairece herhangi bir inceleme yapılmadan SAYIŞTAY 6. DAİRESİNİN 07.11.2019 TARİH VE 695 NOLU KARARI VE 13 OCAK 2020 TARİH VE 578 NOLU EK İLAMINA karar verilmesi usul ve yasaya aykırı olup, Bozma gerekçesi doğrultusunda inceleme yapılmadan eksik inceleme sonucu verilen bu kararın birinci maddesi hariç, 2, 3 ve 4. maddeleri usul ve yasaya aykırı olup, bu nedenle de, bozulması gerektiği,

2. Kamu Zaralarının tazmini için ... 1,2 ve 3. Asliye Hukuk Mahkemelerinde ... Büyükşehir Belediyesi tarafından açılan üç dava dosyası: Yargılaması 1,2,3 Asliye hukuk mahkemelerinde sonuçlanmış olup;

A- 1. Asliye Hukuk Mahkemesinin gerekçeli kararı; ... tarih ve Esas no: ... Karar no: ... no ile karara çıkmış ... Büyükşehir Belediyesi Hukuk Müşavirliği tarafından gerekli tüm hukuki işlemler derhal ve acilen başlatılmış, geri dönüşler ve oluşan kamu zararlarına ait ödemeler başlamış olup, ödeme evrakları ekte sunulduğu (EK -1)

B-2. Asliye Hukuk Mahkemesinin gerekçeli kararı; ...tarih ve ; Esas no: ... Karar no:. no ile karara çıkmış, ... Büyükşehir Belediyesi Hukuk Müşavirliği tarafından gerekli tüm hukuki işlemler derhal ve acilen başlatılmış, geri dönüşler ve oluşun kamu zararlarına ait ödemeler başlamış olup, ödeme evraklarının ekte sunulduğu(EK-1)

C-3. Asliye Hukuk Mahkemesinin gerekçeli kararı; ... tarih ve; Esas no: ... Karar no; ... no ile karar çıkmış, ... Büyükşehir Belediyemiz Hukuk Müşavirliği tarafından gerekli tüm hukuki işlemler derhal ve acilen başlatılmış, geri dönüşler ve oluşan kamu zararlarına ait ödemeler olup, ödeme evrakları ekte sunulduğu(EK-1)

Yukarıda da belirtildiği üzere; asıl parayı alan, yolsuzluk yapan kişiler aleyhine 2013 yılında kamu zararlarının tazmin edilmeyen kısmı için açılan (kamu zararlarının büyük kısmı tazmin edilmiştir) davaların sonuçlandığı,

Hal böyle iken; yani gerek Asliye Hukuk Mahkemelerinde devam eden davalar karara çıkıp kesinleşmemişken ve gerekse Ağır Ceza Mahkemesindeki ceza davası kesinleşmeden kamu zararlarının tazmini kurum açısından mümkün olmadığından, bu konudaki zarara sebebiyet veren gerçek kişilerden tahsilat yapılamayacağından, aynı mantık ve hukuki gerekçe ile Asliye Hukuk Mahkemesinde açılan davalar sonuçlanmış ve kamu zararının giderilmesi için tüm hukuki işlemler icra işlemleri dahil kamu zararına ait ödemeler başlamışken, kamu zararının tazminine hükmedilmesi yönündeki, Temyiz Kurulu ilamının 2,3 ve 4. Maddelerinin bu yönden de BOZULMASI gerektiği,

3. Temyiz Kurulu İlamının 2. Maddesine ilişin 15. Sayfada ve diğer 3 ve 4. Maddelerle ilgili olarak da ilamın diğer sayfalarında; " Kamulaştırma işlemlerinde tespit tutanaklarını düzenleyen kişi ... dur. İmar ve Şehircilik Daire Başkanı ... toplu konut şube müdürü ... ile inşaat teknikeri ... tespit tutanaklarını imzalamışlardır" denilmekte ise de; ekte sunulan ... tarihli tutanaklardan görüldüğü üzere, tutanakların hiç birisinde şahsıma ait ( ...) hiçbir imza bulunmadığı, Sadece, ... tarih ve ... sayılı İller Bankasına yazılan yazıda parafının bulunmakta olup, bu yazının da mezkur tutanakların ilgili kuruma gönderilmesini içeren bir üst yazı olduğu, Dolayısıyla, mezkur tutanaklardan dolayı tarafına herhangi kusur atfedilmesi hukuken mümkün olmadığı, Eğer üst yazıdaki parafından dolayı ise yazıyı asıl imzalayan Genel Sekreter ...'e herhangi bir sorumluluk atfedilmemişken, kendisine atfedilmesinin hukukun eşitlik ilkesine aykırı olduğu, Bu nedenle de; Temyiz Kurulunun temyize konu işbu ilamının 2,3 ve 4. Maddelerinin BOZULMASI gerektiği, (EK 2)

4. Ayrıca, Sayıştay Başkanlığı Savcılık Makamının Temyiz Kuruluna 03.06.2020 tarihinde verdiği mütalaasında hukuk mahkemesinde açılan davalarla ilgili olarak kamu zararının tahsil edildiğine dair bir belge ibraz edilmediği belirtilerek kamu zararının giderilmediği yönünde mütalaa verilmişse de, 2013 YILINDA AÇILAN kamu zararının giderilmesine yönelik ASLİYE 1,2,3.Hukuk Mahkemelerindeki davalar yukarıda belirtildiği üzere 2020 ve 2021 yıllarında sonuçlanmış ve acilen hukuki süreçler başlatılmış olup, kamu zararının giderilmesine başlanılmış ve hatta kamu zararlarının çoğu tahsil edilmiş, bakiye kamu zararlarının tahsilinin ise devam etmekte olduğu, İlgili belgelerin ekte sunulduğu (EK1)

5. Temyiz Kurulu Başkanlığı tarafından verilen kararın 2,3,4. maddeleriyle ilgili kararları 6'ya karşı 8 oyla, oyçokluğu (kurul Başkanı dahil 6 kişinin lehine oy kullanmış, 8 kişi aleyhine oy kullanarak ) ile verilen tazmin hükmünün tasdikine karar verilmiş olup,

MEZKUR KARARIN KARŞI OY GEREKÇELERİNDE LEHİNE OLARAK;

...Daire Başkanı ...,….Daire Başkanı ..., ….Daire Başkam ..., Üyeler ..., ..., ...'nin karşı oy gerekçesinde:

"Kentsel dönüşüm kapsamında gerçekleştirilen kamulaştırma işlemlerine ilişkin rapor dosya eki ödeme emri belgelerinin ekinde; malik veya yetkili temsilcisi ve uzlaşma komisyonu tarafından imzalanmış tutanağın taşınmazın idare adına ferağının verildiğine ilişkin resmi senedin onaylı örneğinin bulunmadığı, tapu aslı veya onaylı sureti olmadan tapu fotokopilerine binaen kişilere, kamulaştırma bedellerinin ödendiği anlaşılmış, Belediye Teftiş Kurulu Başkanlığınca kamulaştırma bedellerinin ödendiği anlaşılmış, Belediye Teftiş Kurulu Başkanlığınca ilgililer hakkında yapılan soruşturma üzerine Belediye Başkanlığı tarafından ... Cumhuriyet Başsavcılığına şikayette bulunulmuş ve Savcılık tarafından bu hususta .../ ... sayılı hazırlık dosyası ile soruşturma açılmış, ... 1. Ağır Ceza Mahkemesi ise ... tarih ve ... nolu kararını vermiştir.

Belediyece hukuken yapılması gerekenlerin yapılarak; İlama konu taşınmazlar ile ilgili olarak, çoğunluğunda muhatap kişi veya şirketlerden tahsilat yapılmışsa da, itiraz edenlere karşı Asliye Hukuk Mahkemesinde dava açılarak kamu zararının hukuk güvencesi altına alındığı, kamu zararının tazmini için ... 1, 2 ve 3.Asliye Hukuk Mahkemelerinde açılan davalarda Ağır Ceza Mahkemesinde devam eden dosyasının henüz kesinleşmemiş olması sebebiyle bekletici mesele yapıldığı, Asliye Hukuk Mahkemelerinde devam eden davaların karara çıkıp kesinleşmediği anlaşıldığından, adli mercilerce takibi yapılan bu konu için verilen tazmin hükmünün kaldırılması gerekir." Denildiği,

Sonuç olarak gerekçeli kararda da açıkça belirtildiği üzere; devam eden Mahkemelerde görülen davalar diğer Mahkemelerde görülen davalar için bekletici mesele olarak gösterilmiş olup; 2013 yılında açılan Asliye Hukuk Mahkemelerindeki sonuçlanması yaklaşık 8 yıl gibi çok uzun bir süreç aldığından dolayı, kamu zararlarının tamamının henüz tazmin edilemediği, Ancak, Asliye Hukuk Mahkemelerinde görülen davaların sonuçlanmasını müteakiben derhal ve acilen, asıl parayı alan ile yapan kişilerle ilgili icra takibi işlemleri dahil tüm hukuki süreçlere başlanmış olup, kamu zararının kalan kısmının tazminine başlanmış ve bununla ilgili tahsilatlar yapılmış olup, İlgili belge ve dekontların ekte sunulduğu, Bu nedenledir ki, Temyiz kurulu ilamına konu 2, 3, 4. maddelerinin bozulması gerektiği,

Yukarıda arz edilen ve Sayın Dairenizce re'sen nazara alınacak diğer nedenlerle; üstte belirtildiği üzere, kamu zararlarının tazmini için ... Büyükşehir Belediyesi tarafından ... 1,2 ve 3. Asliye Hukuk Mahkemelerinde açılan davaların tamamı lehe sonuçlandığı, Bu kararların tamamında; asıl parayı alan ile yolsuzluk yapan kişilerden yasal faizleri ile birlikte kamu zararlarının giderilmesine hükmedildiği,

Mezkur kararların çıkmasını müteakiben, hemen hukuk müşavirliği tarafından yasal süreçler başlatılmış olup, kamu zararlarının giderilmesine başlanmış ve en kısa sürede de yasal faizleri ile birlikte kamu zararlarının giderileceği, Asliye hukuk mahkemelerinde açılan davalar yeni sonuçlandığından, henüz tazmin edilmeyen (zararların çok büyük bir kısmı tazmin edilmiştir) kamu zararlarının tazmini için yasal takiplerin başlatıldığı, Sayıştay Temyiz Kurulunun işbu karar düzeltilmesi talebimize konu tazmin hükmü, zamanlama açısından olduğu gibi, hak, adalet ve hukuk genel ilkeleri açısından da doğru olmayıp, bu nedenle mezkur kararın KARAR DÜZELTİLMESİ yoluyla incelenerek bozulmasını talep zaruretinin hasıl olduğu,

Netice ve Talep: Yukarıda arz edilen ve Dairenizce re'sen nazara alınacak diğer nedenlerle; kamu zararlarının tazmini için ... Büyükşehir Belediyesi tarafında ... 1,2 ve 3. Asliye Hukuk Mahkemelerinde açılan davaların bir kısmının daha yeni sonuçlanması, bu kararlar üzerine, ... Büyükşehir Belediyesi Hukuk Müşavirliği tarafından derhal kamu zararının geri kalan kısmının tazmini için icra işlemleri dahil tüm hukuki süreçlere başlanmış olması ve kamu zararlarının tahsiline ilişkin ödeme dekontları ve ilgili belgelerin ekte sunulmuş olması, kamu zararına yol açtığı iddia edilen hiçbir evrakta imzasının olmaması karşısında, (Sadece, ... tarih ve ... sayılı iller Bankasına yazılan yazıda parafının bulunduğu, Bu yazının ise, sadece işin içeriğini belirten ekteki tutanakların ilgili birime gitmesini sağlamaktan ibaret olup, kesin ve icrai bir işlem olmadığı) henüz bu konuda açılan davalarda verilen kararların kesinleşmemesi ve bu kararlara istinaden icra ve tahsilat işlemlerinin tamamlanması beklenilmeden ve Ağır Ceza Mahkemesi kararı kesinleşmeden ve yukarıda açıklanan tüm nedenlerle, ÖZELLİKLE BAŞKAN VE ÜYELERİN KARŞI OY GEREKÇELERİ DE nazara alınarak, Sayıştay Temyiz Kurulunun 14.01.2021 tarih ve 49915 Nolu İlamının 2,3 ve 4. Maddeleri yönünden iş bu kararın KARAR DÜZELTME yoluyla BOZULARAK KALDIRILMASINA, mürafaa talebinin kabulü ile beraatine karar verilmesi ifade edilmiştir.

Sorumlu Gerçekleştirme Görevlisi ... adına Av. ... karar düzeltme dilekçesinde özetle;

... Büyükşehir Belediyesinin ... yılı hesabı ile ilgili Dairesince yapılan yargılama sonucunda; anılan raporun 18, 19 ve 20. maddelerinde belirtilen kamulaştırma işlemlerinden dolayı kendisinin sorumlu tutulduğunu ve bu 3 maddeden toplamda ... TL müştereken ve müteselsilen ödemesinin karara bağlandığını,

Söz konusu ilama karşı tarafınca Sayıştay Temyiz Kuruluna yaptığım Başvuru neticesinde Sayıştay Temyiz Kurulunca verilen 10.04.2019 tarihli 46084 tutanak sayılı ilamın 2.-3. Ve 4. Maddesinde bahsi geçen 02 Şubat 2018 tarih ve 532 Sayılı ilama karşı temyiz taleplerim kabul edilerek, söz konusu ilam bozulmuş ve dosyanın ilgili dairesine tevdiine karar verildiği,

Sayıştay 6. Dairesince verilen 13.01.2020 tarih ve 578 sayılı ek ilamda Sayıştay Temyiz Kurulunca verilen 10.04.2019 tarihli tutanak sayılı İlama uyulması gerekirken, bu ilama uyulmamış ve ilk kararda ısrar edilmesi gerektiği sonucuna varıldığı, 2.-3. ve 4. Maddesinde belirtilen kamulaştırma işlemlerinden dolayı 02 Şubat 2018 tarih ve 532 Sayılı ilam tekrar edilerek şahsının sorumlu tutularak bu 3 maddeden toplam ... TL ( ...) müştereken ve müteselsilen ödenmesinin karara bağlandığı,

Bu karara karşı Temyiz Kurulu başkanlığı yapmış olduğu başvuru 14.07.2021 tarih ve 49916 tutanak nolu ilamda 2.-3. ve 4. Maddesinde belirtilen kamulaştırma işlemlerinden dolayı 578 Sayılı ek ilam 2. Maddesinde ısrar edilip şahsının sorumlu tutularak bu 3 maddeden toplam ... TL ( ...) müştereken ve müteselsilen ödenmesinin karara bağlandığı,

Sayıştay 6. Dairesinin 02 Şubat 2018 tarih ve 532 Sayılı ek ilamının 12.18. ve 25. Sayfalarında “Özetle; somut olaya konu kamulaştırma işlemlerinde, tespit tutanaklarını düzenleyen kişinin ... olduğu İmar ve Şehircilik Daire Başkanı ..., Toplu Konut ve Gecekondu şube müdürü ... ile İnşaat Teknikeri ...’ ün ise düzenlenen bu tespit tutanaklarını imzaladıkları ve bu işlemleri ile kamu zararı tablosunda gösterilen miktarlarda Kamu zararına neden oldukları ... 1. Ağır ceza mahkemesinin ... esas ... karar nolu kararı ile sabit hale gelmiştir. ” denildiği,

Daha önceki savunmalarında sunduğu ek belgelerden de anlaşılacağı üzere İmar ve Şehircilik Daire başkanlığı altında bulunan İmar ve Şehircilik Şube Müdürlüğü emrinde görev yapmakta olduğu (EK:2) (3 sayfa) Kamulaştırma işlemlerinin ise Toplu Konut ve Gecekondu Şube Müdürlüğünde yapıldığı, Bu birimde hiçbir görev ve sorumluluğunun olmadığı gibi Kamulaştırma iş ve işlemlerine yönelik herhangi bir eğitimim ve sertifikasının da olmadığı, Attığı imzaların daha önceki savunmalarında da bahsettiği üzere gördüğü mobbing (EK:3) ( 2 Sayfa) ve teknik eleman yetersizliğinden ve İlbank’ın aşağıda sunduğu yazısına istinaden oluşturulması gereken (Fakat gerçekte heyet oluşturulmamış ve tarafına görev tebliğ edilmediği) heyetin oluşturulmadığı ve ...’ nun memur olmadığı için atılmış imzalar olduğu, Hiçbir kasıt ve kusurunun bulunmadığı, Gerçekleştirme görevlisi olsaydı ... ... tarihinde izne ayrıldığında ...’nun yaptığı işleri kendisinin devam ettirip yapması gerekeceği, Gerçekleştirme sorumlusu olsaydı mahkemede ifade veren kişilerin bir tanesinin benimle muhatap olması ve beni tanıması gerekeceği, tüm ifade veren kişilerin ... ile görüştüklerini ve işlerin onun tarafından yapıldığını defalarca beyan ettiği, İzin süresince ... yerine başka arkadaşların görevlendirildiği, ... 1. Ağır Ceza Mahkemesi Gerekçeli Kararında bazı sanık ve tanık ifadelerinde de bu durumun açıkça görülmekte olduğu,

... ifadesinde (Gerekçeli K. Sayfa 29) özetle;

“ ... . ... tarihinde izne ayrıldı. Bundan sonra daha önce değişik birimlerde görev yapan ..., ..., ..., ..., ... ve ...'ı kendi şubemizdeki işlerde görevlendirdim. Zira o dönem yoğun şekilde kamulaştırma yapılıyordu. “(Ek: 1-1)

...’ın ifadesinde (Gerekçeli K. Sayfa 39) Özetle;

"Ben İmar Daire Başkanlığında İnşaat Teknikeri olarak çalışıyordum. Sanık ... izne ayrıldı odası kilitliydi. Gelen giden vatandaşlar olunca imar dairesi başkanı ... bazı arkadaşları görevlendirdi. İşler yürüsün dedi. Böylece o arkadaşlarımız ...'ın verinde çalışmaya başladılar. (Ek: 1-2)

... ifadesinde (Gerekçeli K. Sayfa 38) özetle;

"Ben ... Büyükşehir Belediye Başkanlığında Şehir Planlamacısı olarak çalışmaktayım, bu olayların anlaşıldığı dönemde yeni memurdum, sanık ... izne ayrıldıktan sonra Daire Başkanı ... ‘den ... ’ın dosyalarını kontrol etmem şeklinde bir emir verildi, (Ek: 1-3)

... ifadesinde (Gerekçeli K. Sayfa 37) (Dönemin Belediye Başkanı) özetle;

Sanık ... bu olaylar sebebiyle intihara teşebbüs etti. Bu konuyu da babasına ilettim ve duruma baktığımızı tam miktar belirlendiğinde kendilerinin kamu zararını gidermelerinin gerekeceğini ancak öncelikle çocuklarına sahip çıkmalarının gerektiğini söyledim. Sorduğunuzun aksine kamulaştırma yapılmış gibi evrak hazırlanması konusunda bir yol göstermem ya da talimatım söz konusu olmamıştır. Ancak sanık ... yanıma gelerek çalıştığı birimden ayrılmak istediğini söyledi. Kendisine işi bilen personel olduğunu, acil işlerimizin olduğunu söyleyerek devam etmesini söyledim ve böylece isine devam etti. (Ek: 1-4)

( ... Yapılan işlerin yanlış olduğunu bildiği halde yine de ...nun devam etmesini söylediği)

Ayrıca ...’nun vermiş olduğu tüm ifade ve savunmalarında ( Belediye Teftiş Kurulu, Cumhuriyet Savcılığı ve Ceza mahkemesi) Suçunu ikrar ettiği, kendisinin bu işlerden bilgisi ve haberi olmadığını {(Gerekçeli K. Sayfa 22) ... gecekondu ve kamulaştırma işlemlerinde tecrübesizdi, yine ...’de bu konuları bilmiyordu.) sözleriyle beyan ettiği (Ek: 1-5)

... ifadesinde (Gerekçeli K. Sayfa 38) özetle;

“Kamulaştırma dosyalarında yerinde yapılan tespitlere gidiyordum, ancak imzam olmuyordu.

Yerinde yapılan tespitten sonra işlemleri büro memuru ... yürütüyordu, az önce belirttiğim toplantıda belediye başkanımıza sanık ... ’ın uzun yıllardır aynı yerde çalıştığını hatta encümen toplantılarına dahi kendisinin de onu çağırdığını hatırlattığımda beni kovmuştu" şeklinde beyanda bulunduğu (Ek: 1-6)

Kamulaştırma işinde gerçekleştirme görevlisi olsaydı ... izne ayrıldığında odası kilitli olmaz gelen vatandaşlarla ben ilgilenir işlemlerini devam ettireceği,

...’nun yapığı bu iş ve eylemlerden dolayı yaklaşık 10 yıldır mağduriyet yaşamakta olduğu,

Bu ifadelerden de anlaşılacağı üzere Kamulaştırma ile ilgili Gerçekleştirme görevlisinin ... olduğu, kendisine Kamulaştırma iş ve işlemleriyle ilgili bir görevlendirme yapılmadığı, Kamulaştırma işlemleri ile ilgili bilgisinin ve eğitiminin olmadığı, Yapılan işin memurun yasal görevi olması gerektiği, böyle bir görevlendirmesinin olmadığı, Görevi İhmalin Kasıtlı bir suç olduğu, Bu kastın varlığı için memurun sadece kendi görevine giren bir işi savsaklaması veya üstünün emrini yerine getirmemek iradesi ile hareket etmesinin yeterli olmadığı, Ayrıca bu şekilde hareket etmekle, hukuk düzeni veya üstü tarafından kendisine yüklenen görevleri ihlal ettiği yani haksız biçimde hareket ettiği bilincine sahip olması gerektiği, Bu nedenle Görevi ihmal suçunda arananın kasıt olduğu, Yargıtay 4. Ceza Dairesi ... Esas ... Karar Sayılı Kararında : “Bilgi eksikliği ve iş yoğunluğundan kaynaklanan eylem görevi ihmal suçunu oluşturmaz. ” Bu suçun manevi unsurunun kasıt olduğu, Kişinin suçun kanuni tanımında yer alan fiilleri bilinçli olarak gerçekleştiriyor olması görevi kötüye kullanma suçu için yeterli sayılacağı, ... nun ifadesinden de bu durum anlaşıldığı,(Gerekçeli K. Sayfa 22) ... gecekondu ve kamulaştırma işlemlerinde tecrübesizdi, yine ...’de bu konulan bilmiyordu.) (Ek: 1-5)

İmar ve Şehircilik Daire Başkanlığının bünyesinde bulunan İmar ve Şehircilik Şube Müdürlüğünün emrinde ... - ... tarihleri arasında (Ek;2) (3 sayfa) tarafına yazılı olarak verilen görevleri yaptığı. (Ek;6) (6 Sayfa)

1. Kaçak İnşaat Ekibi

2. Takdiri Kıymet Komisyonu

3. Bina ve Enkaz Değerleme Komisyonu

4. Çatı Saçaklarındaki Buzlanmanın Önlenmesi İçin Saha Çalışması

5. Numarataj Çalışmalarının Saha Kontrolü

6. Kurum İçi Mal ve Hizmet Alım İhaleleri Komisyon Üyelikleri

Yukarda arz ettiği iş yoğunluğundan dolayı ve gerçekleştirdiği bu işlerin birçoğu saha çalışması gerektiren işler olduğundan Kamulaştırma iş ve işlemlerine ayıracak zamanımın da olmadığı,

Bütün sahte evrakların Ağır ceza yargılaması ve Sayıştay özel dairesinin kararından da anlaşılacağı üzere ... tarafından hazırlandığı, Tutanaklar kendisine geldiğinde Kamulaştırma işlemleri (Encümen görüşmeleri. Encümen imzaları, yazışmalar hesaplama ve bedel tespitleri vb.) zaten sonuçlandırılmış bir dosya olduğu, İmzasının sadece İlbank’a giden evrakta olduğu, hiçbir sahte kamulaştırma evrakında imzasının olmadığı, İlbank’a giden bu tutanağın yapılan kamulaştırma işlemlerine hiçbir etkisinin olmadığı (daha önceki ifadelerinde de bahsettiği üzere İlbank’a giden bu tutanağın ilgililere paralarının ödenmesi için kredi kullanımı amaçlı olduğu, Sahte oluşturulan ... dosyasının belediye kasasından ödenmiş olduğundan dolayı bu dosyadan sorumlu tutulmadığı, Bundan da anlaşılacağı üzere belediyenin kasasında para olsaydı ne İlbank’a yazı gidecekti nede kendisinin imzası olacağı) (EK;7). Kamulaştırma işlemleri sırasında imzası bulunan Encümen üyeleri kusursuz kabul edilip kendisinin kamulaştırma iş ve işlemlerinde hiçbir alakası olmamasına rağmen İlbank’a giden tutanaktan dolayı kusurlu kabul edilmesinin hukuka açıkça aykırı olduğu, Encümen üyeleri için Soruşturma aşamasında kovuşturmaya yer olmadığına dair karar verilmesi, soruşturma açılmasına izin verilmemesi veya beraat etmeleri bu kişilerin tazminat sorumluluğunu ortadan kaldırmayacaktır. (Yargıtay 4. Hukuk Dairesi’nin ...esas, ... karar, ... tarihli kararı). Ayrıca ödemeyi belirtilen kriterlere göre inceleyip yapan İlbank çalışanlarının da soruşturulmadığı,

Encümenin kamulaştırma kararı almasının 5393 sayılı Belediye Kanunun 35. Maddesine istinaden asli görevi olduğu, Bu asli görevini yaparken encümene katılan tüm üyelerin mesleki ve görev dağılımlarına göre yapılan işlemleri ve hesaplamaları kontrol etmeleri gerektiği, Tüm üyelerin imzaladığı dosyaları kendisinin ödeme yapan kuruma göndermek için attığı imzadan suçlu bulunmasının adalet ve hukuka göre ne kadar doğru olduğu,

Temyiz Kurulunun 14.07.2021 tarihli kararında; “ ...’ün iddiaların aksine iki ayrı tutanakta imzası bulunmaktadır. Ayrıca ...’ün sorumlu tutulmama sebebini sorguladığı ...’ın İmzaladığı tutanakta ödeme yapılması öngörülmemiştir.

Ödeme yapılması öngörülen tutanaklarda ... ve ...’in imzası bulunmakta olup her ikisi de kamu zararından sorumlu tutulmuştur. ” denildiği,

Aşağıda eklerini koyduğu yazışmalar incelendiğinde görülecektir ki Sayıştay 6. Dairesinin iddia ettiği gibi iki ayrı tutanaktan bahsedilmediği, ..., ... ve tarafımca imzalanan ... tarihli tutanakta her ne kadar ödemeye ilişkin bir ibare bulunmasa da içerik olarak aynı ve aynı tarihli olduğu ve biri birini tamamlayan tutanaklar olduğu için tek tutanak olarak değerlendirilmesi gerektiği,

1. İller Bankası Anonim Şirketi, Tedarik Uygulama Daire Başkanlığının ... Büyükşehir Belediye Başkanlığına yazdığı Kabul heyeti konulu ... tarih ... sayılı yazısı (EK- 4) özetle şöyle;

... Büyükşehir Belediyesince yürütülmekte olan kamulaştırma çalışmalarında, ödemeye esas olacak yerinde tespit tutanağının, çalışmalarının peyderpey yapılacak olması nedeni ile Belediyenin talebine göre Başkanlığımızdan talimat beklenmeksizin, Müdürlüğünüz ve Belediye elemanlarınca yapılması gerekmektedir.

Kamulaştırma tespit işlemlerinin, ilgili mevzuat hükümlerine göre en az üç kişiden oluşturulacak heyet marifetiyle( Heyet Başkanı Müdürlüğünüz elemanlarından olmak kaydıyla) yapılarak, hazırlanacak ödemeye esas tespit tutanaklarının, Başkanlığımıza gönderilmesi hususunda gereğini rica ederiz.

2. İller Bankası Anonim Şirketi, ... Büyükşehir Belediye Başkanlığına yazdığı Kabul heyeti konulu ... tarih ... ( ... saydı yazısı (EK:4-1 ) özetle şöyle;

………… Başkanlığımızdan herhangi bir talimat beklenmeksizin tespit çalışmalarının Müdürlüğümüz ve Belediye elemanlarınca yapılacak ödemeye esas taşınmaz tespit tutanağının, müştereken düzenlenmesi gerekmektedir.

3. İller Bankası Anonim Şirketi, ... Büyükşehir Belediye Başkanlığına yazdığı Büyükşehir ( ...) Belediyesi Kamulaştırma Bedelleri konulu ... tarih ... ( ... (EK- 4A) şöyle;

Bankamızdan kredisi talep edilen Büyükşehir ( ...) Belediyesince yapılacak kamulaştırma işlemlerinin tespit edilmesi ve ödemeye esas olacak tespit tutanağı ilgi yazınıza istinaden Belediye elemanlarıyla birlikte düzenlenerek yazımız ekinde gönderilmektedir.

Bu yazışmanın ekinde bulunan tutanağın 3 kişi tarafınca imzalanan ve ödeme miktarının da yazılı olduğu formatta olduğu, Ayrıca evrakın havale edilenler bölümünde kendisinin olmadığı ..., ..., ... isimlerinin olduğu, Bu evrak hem gerçekleştirme görevlisi olmadığını hem de tarafına uygulanan mobbingin açık bir izahı olduğu, (EK; 4A1-4A2)

Ceza davası sürecinde sunulan İlbank yazışmaları ve eklerini sunamadığımdan ve yeteri derecede kendimi ifade edemediğimden aleyhime neticelendiği,

Bu yazışmalardan da anlaşılacağı üzere komisyonun en az üç kişiden, İlbank ve Belediye elemanlarınca oluşturulması gerektiği, İkinci bir tutanaktan bahsedilmediği, Bu sebeple bahsi geçen tutanaklar aynı mahiyette biri diğerinden ayrı tutulamaz nitelikte olduğu, İlbank görevlisi ... ödeme yapılması gereken tutanağı imzalamadığı, Saydığı sebeplerden dolayı ihmalinin söz konusu olmadığı, İmzası bulunan diğer kişiler gibi kendisinin de sahte olarak yapılan evrakları anlamasının mümkün olmadığı, Ödemeyi yapan İlbank görevlilerinin ödeme yapmadan önce kendilerine gönderilen tutanak ve eklerini incelediği (+,x,/,ı/) gibi işaretlemeler yapıldığı, Kamulaştırması yapılan gayrimenkullerin ( Su, Elektrik, Doğalgaz ve Emlak Vergisi Borcu vb.) kamu borcu olup olmadığını gösteren borcu yoktur yazıları olmadığı zaman ödeme yapmadıkları dosyalar varken bu yolsuzluğa giren dosyalarda bu evrakları talep etmemelerinin de tuhaf olduğu,22.05. ... tarih 354 sayılı encümen kararında da yapılan inceleme ve düşülen not ayrıca listenin yanma düşülen “tapu yok” ifadesinin bunun kanıtı olduğu, Bu durum ilbank’ın sadece kendilerine gönderilen rakamları ödemediğini, listelerdeki taşınmazlarla ilgili kontrol ve yazışmalar yaptığını da gösterdiği, ( EK;5 )(9 Sayfa)

...’ın, Encümen üyelerinin ve diğer üst yazışmalarda imzası bulunanların sorumlu tutulmadığı gibi kendisinin de sorumlu tutulmaması gerektiği, Soruşturma aşamasında kovuşturmaya yer olmadığına dair karar verilmesi, soruşturma açılmasına izin verilmemesi veya beraat etmeleri bu kişilerin tazminat sorumluluğunu ortadan kaldırmayacaktır. (Yargıtay 4, Hukuk Dairesi’nin ...esas, ... karar, ...tarihli kararı).

Encümen kamulaştırma kararını alırken, İlbank’a giden yazışma üst yazılarını imzalayan Belediye başkanı, Genel Sekreter vs. imzası bulunan tüm görevliler, İlbank ödeme yaparken sahte olan evrakları inceleyip anlamadıkları gibi kendisinin de anlamasının mümkün olmadığı, kendisinin sorumlu tutulması ve diğerlerinin sorumlu tutulmamasının eşitlik ilkesine aykırı olduğu,

Ayrıca Belediyece Hukuken yapılması gerekenler yapıldığı, Asliye Hukuk Mahkemesinde davalar açıldığı, kamu zararı hukuk güvencesi altına alındığı, Kamu zararının tazmini için ... ve menfaat sağlayan diğer kişiler aleyhine açılan ... 1. Asliye Hukuk Mahkemesinde ... Esas, ... 2. Asliye Hukuk Mahkemesinde ... Esas, ... 3. Asliye Hukuk Mahkemesinde ... Esas, (EK-8) sayılı davalar ... Büyükşehir Belediyemiz lehine sonuçlandığı, İcra takipleri başlatılmış olup ilgili kişilerden tahsilata başlandığı (EK-9)

İlama konu Kentsel dönüşüm kapsamında gerçekleştirilen kamulaştırma işlemlerine ilişkin rapor dosyası eki ödeme emri belgelerinin ekinde; malik veya yetkili temsilcisi ve uzlaşma komisyonu tarafından imzalanmış tutanağının, taşınmazın idare adına ferağının verildiğine ilişkin resmi senedin onaylı örneğinin bulunmadığı, tapu aslı veya onaylı sureti olmadan tapu fotokopilerine binaen kişilere, kamulaştırma bedellerinin ödendiği anlaşılmış, Büyükşehir Belediyesi Teftiş Kurulu Başkanlığınca ilgililer hakkında yapılan soruşturma üzerine ... cumhuriyet Başsavcılığına şikâyette bulunulmuş ve ... Cumhuriyet Savcılığı tarafından bu hususta ... sayılı Hazırlık Dosyası ile soruşturma açıldığı, ... 1. Ağır Ceza Mahkemesi ise ... tarih ve ... nolu kararını verdiği,

Belediyece hukuken yapılması gerekenlerin yapılarak; İlama konu taşınmazlar ile ilgili olarak, çoğunluğunda muhatap kişi veya şirketlerden tahsilat yapılmışsa da, itiraz edenlere karşı Asliye Hukuk Mahkemesinde dava açılarak kamu zarının hukuk güvencesi altına alındığı, kamu zararının tazmini için ... 1, 2 ve 3. Asliye Hukuk Mahkemelerinde açılan davalarda Ağır Ceza Mahkemesinde devam eden dosyasının henüz kesinleşmemiş olması sebebiyle bekletici mesele yapıldığı. Asliye Hukuk Mahkemelerinde devam eden davaların karara çıkıp kesinleşmediği anlaşıldığından, adli mercilerce takibi yapılan bu konu için verilen tazmin hükmünün kaldırılması gerektiği,

Öncelikle yukarda sayılan bu nedenlerle Sayıştay kararının kaldırılarak veya bozularak “ TAZMİN KARARININ TEMYİZEN İNCELENEREK KALDIRILMASINA VE KAMU ZARARINDAN SORUMLU TUTULMAMAMA” karar verilmesi gerektiği ifade ediliştir.

Başsavcılık Mütalaasında;

“Ek İlamın aynı mahiyetteki 2, 3 ve 4. maddeleriyle ilgili olarak;

Dairesince, kentsel dönüşüm kapsamında gerçekleştirilen kamulaştırma işlemlerinde malik olmayan kişilere sahte belgelerle kamulaştırma bedeli ödenmesi sonucu oluşan kamu zararının sorumlularından tazminine hükmolunmuştur.

Sorumlu savunmasında, söz konusu kamu zararıyla ilgili hatalı ödeme yapılanlar hakkında ... 1, 2 ve 3. Asliye Hukuk Mahkemesinde çeşitli davaların açıldığını, bu davaların bazılarının yeni sonuçlandığını, kamu zararının bir kısmının tahsil edildiğini, kalan kısmının ise bu husustaki Ağır Ceza Mahkemesinin ve Asliye Hukuk Mahkemesinde açılan davaların kesinleşmesi gerektiğini, belirtilerek, tazmin hükmünün kaldırılmasını talep etmektedir.

Söz konusu kamu zararı ile ilgili olarak sahte belgelerle kamulaştırma yapılan taşınmazlarla ilgili olarak açılan kamu davalarında, sanıkların bir kısmına berat, bir kısmına hapis bir kısmına adli para cezası kararı verildiği, malik olmadığı halde kendilerine kamulaştırma bedeli ödenen kişiler hakkında da hukuk mahkemesinde alacak davası açıldığı belirtilmekte ise de söz konusu kamu zararının tamamının tahsil edildiğine dair bir belge ibraz edilmediğinden, talebinin ret edilmesi gerektiği değerlendirilmektedir.

Buna göre; adı geçenin karar düzeltme talebinin ret edilerek gerekçeli Kurul Kararının korunmasının uygun olacağı düşünülmektedir.

Arz ederim.” Denilmektedir.

Duruşma talebinde bulunan ..., ... ve Sayıştay Savcısının sözlü açıklamalarının dinlenmesinden ve dosyada mevcut belgelerin okunup incelenmesinden sonra,

GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ:

578 sayılı Ek İlamın 2. maddesiyle kentsel dönüşüm kapsamında gerçekleştirilen kamulaştırma işlemlerinde malik olmayan kişilere sahte belgelerle kamulaştırma bedeli ödenmesi sonucu oluşan ...-TL tutarında kamu zararı için verilen tazmin hükmünün 14.07.2021 tarih ve 49915 sayılı Temyiz Kurulu Kararıyla tasdikine karar verilmiştir.

Esas Yönünden İnceleme:

Mahalli İdareler Harcama Belgeleri Yönetmeliğinin “Kamulaştırma bedelleri” başlıklı 41. maddesinde;

“(1) 4/11/1983 tarihli ve 2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu uyarınca yapılacak kamulaştırma bedellerinin ödenmesinde;

a) Satın alma usulü uygulanarak yapılacak kamulaştırmalarda;

1. Kamulaştırma kararı,

2. Kıymet takdir komisyonu kararı,

3. Malik veya yetkili temsilcisi ve uzlaşma komisyonu tarafından imzalanmış tutanak,

4. Taşınmazın idare adına ferağının verildiğine ilişkin resmi senedin onaylı örneği

ödeme belgesine eklenir.

b) Satın alma usulünün uygulanmadığı kamulaştırmalarda;

1. Kamulaştırma kararı,

2. Kıymet takdir komisyonu kararı,

3. Bedelde taraflarca mahkemede anlaşmaya varıldığı durumlarda, idarenin anlaşma yapıldığına ilişkin yazısı,

4. Tarafların bedelde anlaştığı veya tarafların anlaşamaması halinde hakim tarafından tespit edilen kamulaştırma bedelinin (bedeli taksitle ödenmek üzere yapılan kamulaştırmalarda ilk taksitin) hak sahibi veya zilyedi adına bankaya yatırılması veya ileride belli olacak veya hak sahipliğini ispat edecek kişi adına bankada bloke edilmesi hususunda idareye süre verildiğine ilişkin mahkeme talimatı

ödeme belgesine eklenir.”

Denilmektedir.

Yukarıda yer alan mevzuat hükmünün aksine, kentsel dönüşüm kapsamında gerçekleştirilen kamulaştırma işlemlerine ilişkin rapor dosyası eki ödeme emri belgelerinin ekinde; malik veya yetkili temsilcisi ve uzlaşma komisyonu tarafından imzalanmış tutanağının, taşınmazın idare adına ferağının verildiğine ilişkin resmi senedin onaylı örneğinin bulunmadığı, tapu aslı veya onaylı sureti olmadan tapu fotokopilerine binaen kişilere, kamulaştırma bedellerinin ödendiği anlaşılmış, Belediye Teftiş Kurulu Başkanlığınca ilgililer hakkında yapılan soruşturma üzerine Belediye Başkanlığı tarafından ... Cumhuriyet Başsavcılığına şikâyette bulunulmuş ve Savcılık tarafından bu hususta .../ ... sayılı Hazırlık Dosyası ile soruşturma açılmış, ... 1. Ağır Ceza Mahkemesi ise ... tarih ve ... nolu kararını vermiştir.

Anılan mahkeme kararında, kamulaştırma işlemleri yapılırken tapu aslının görülmediği, öyle ki bazen hiç olmayan bir taşınmazın kamulaştırılmasının yapıldığı, bazen daha önce zaten belediye tarafından kamulaştırılan ve tapu kaydı getirtilse tapuda belediye adına kayıtlı olan bir taşınmazın kamulaştırılmasının yapıldığı, bu dosyalarda olması gereken ve normal kamulaştırma dosyalarında olan bedel tespit komisyonu raporu ya da kıymet takdiri raporu ve enkaz bedel raporu gibi belgelerin dosyada bulunmadığı, dolayısıyla sanıkların bu şekilde ihmali davranışları sonucunda belediyenin kamu zararına uğradığı belirtilmiştir.

Sorumluluk Yönünden İnceleme:

578 sayılı Ek İlamın 2’nci maddesiyle de, İlama konu kamulaştırma işlemlerinde; tespit tutanaklarını düzenleyen kişinin ... olduğu, İmar ve Şehircilik Daire Başkanı ..., Toplu Konut ve Şube Müdürü ... ile İnşaat Teknikeri ...’ün ise düzenlenen bu tespit tutanaklarını imzaladıkları ve bu işlemleri ile kamu zararına neden oldukları ... 1. Ağır Ceza Mahkemesinin ... Esas ... Karar No.lu kararı ile sabit hale geldiği, kamu zararının bir kısmı ahizlerinden bütçe yılı içerisinde tahsil edildiğinden tahsil edilen bu tutar için ilişilecek husus bulunmadığına, bir kısmı ise ahizinden bütçe yılından sonra tahsil edildiğinden tahsil edilen bu tutar için ilişilecek husus kalmadığına, geriye kalan ... TL’nin ise Harcama Yetkilisi ve Encümen Üyesi olarak sorumluluğu bulunan ... (İmar ve Şehircilik Dairesi Başkanı), Gerçekleştirme Görevlileri ... (Emlak ve Kamulaştırma Şube Müdürü) ve ... (İnşaat Teknikeri) ile ...’ya (Teknik Ressam- İşçi) ödettirilmesine,

Denetçi tarafından düzenlenen esas sorguda Harcama Yetkilisi ve Encümen Üyesi olarak sorumlu tutulan: ... (Genel Sekreter), ... (Mali Hizmetler Daire Başkanı), ... (Seçilmiş Üye), ... (Seçilmiş Üye), ... (Seçilmiş Üye), ... (Seçilmiş Üye), ... (Seçilmiş Üye), ... (Fen İşleri Daire Başkanı) ve ... (Kültür ve Sosyal İşler Daire Bşk.) ile Gerçekleştirme Görevlisi ...’nin (İnşaat Mühendisi) ise oluşumunda herhangi bir dâhilleri bulunmadığından kamu zararından sorumlu tutulmamalarına,

karar verilmiştir.

Kamulaştırma işlemlerinde düzenlenen tespit tutanaklarında kentsel dönüşüm alanı kapsamında bulunan gayrimenkullere ait pafta, ada, parsel bilgileri, ödeme yapılacak mülk sahiplerine ait bilgiler ile bu taşınmazların ... Büyükşehir Belediyesi adına tescil edildiğine ilişkin bilgiler yer almaktadır. Tespit tutanağında yer alan bilgilerin doğruluğundan doğal olarak bu tutanaklara imza atanlar sorumludur. Ayrıca bu tutanaklarda işçi olarak çalışan ... teknik ressam olarak imza atmıştır. Daha açık ifadeyle işçi statüsünde çalışan bir işçinin teknik ressam sıfatıyla tutanakları imzalamasına izin verilmiştir.

Kamulaştırma işlemlerinde tespit tutanaklarını düzenleyen kişi ...’dur. Toplu Konut ve Şube Müdürü ... ile İnşaat Teknikeri ... tespit tutanaklarını imzalamışlardır.

İmar ve Şehircilik Daire Başkanı ... tarafından dilekçesinde kamu zararına yol açan tespit tutanaklarında imzasının olmadığı (Sadece, ... tarih ve ... sayılı iller Bankasına yazılan yazıda parafının bulunduğu, Bu yazının ise, sadece işin içeriğini belirten ekteki tutanakların ilgili birime gitmesini sağlamaktan ibaret olup, kesin ve icrai bir işlem olmadığı) ifade edilmişse de;

Soruşturma iznine esas olan ve ... Bakanlığı ... Müfettişi ... ile ... tarafından hazırlanan ... ve ... Sayılı ... tarihli ön inceleme raporunda da; “sivil vatandaşlar adına sahte müracaat dilekçeleri düzenlendiği, Belediye Meclisi tarafından verilen genel kamulaştırma kararına dayanılarak kamulaştırma dosyası hazırlandığı, İmar ve Şehircilik Dairesinde görev yapan şube müdürü ... ve İnşaat Teknikeri ... tarafından bu dosyaların hazırlanmış olduğu ve daire başkanı ...’ ye sunuldukları, daire başkanı ... tarafından ise kamulaştırma dosyalarında hangi belgelerin bulunduğu bilindiği halde ve bu dosyalarda gerçekte tapu kaydı, komisyon değerlendirme kararı bulunmamasına rağmen eksik haliyle üst yazı yazılıp kendisinin de üye olduğu Encümen’e sunulduğu, bu şekilde kamulaştırma dosyalarının içinde tapu kaydı aslı ya da onaylı suretleriyle arsa üzerindeki enkaza uygunluğunu gösteren komisyon değerlendirme raporunun bulunması gerektiği halde bu belgelerin dosyada bulunmadığı gözetilmeyerek sanıklar ..., ... ve ... tarafından fikir ve eylem birliği halinde hareket edilerek Başkan Vekiline kararın onaylatılıp diğer üyelere de imza attırıldığı ve bu işlemler sonucunda … devletin toplam zararının ...-TL olduğu … gerek sanıklar ..., ... ve ... hakkında ve gerekse dava dışı diğer kişiler hakkında soruşturma izni verilmesi gerektiği belirtilmiştir.” şeklinde yer aldığı üzere Daire Başkanı ... tarafından ise kamulaştırma dosyalarında hangi belgelerin bulunduğu bilindiği halde ve bu dosyalarda gerçekte tapu kaydı, komisyon değerlendirme kararı bulunmamasına rağmen eksik haliyle üst yazı yazılıp kendisinin de üye olduğu Encümen’e sunulduğu göz önüne alınınca birim amiri olarak genel işleyişten de sorumluluğu söz konusudur.

Sahte belgelerle kamulaştırma yapılan taşınmazlara ilişkin olarak ... 1. Ağır Ceza Mahkemesinde 14 sanık hakkında kamu davası açılmış, açılan bu dava sonucunda sanıkların bir kısmı hakkında beraat, bir kısmı için hapis, bir kısmı için de adli para cezası kararı verilmiş ve böylece somut olayda kimin kusurlu olduğu ve bu kusurlu davranışıyla kamu zararına neden olduğu ortaya konmuştur.

Sonuç olarak; anılan Mahkeme bütün delilleri değerlendirdikten sonra ... Esas ... Karar No.lu kararı ile kamulaştırma işlemlerinde malik olmayan kişilere kamulaştırma bedeli ödenmesi nedeniyle ... (işçi) hakkında kamu zararına dolandırıcılık suçu; suç konusunun önem ve değeri ile sanığın kasta dayalı kusurunun ağırlığı sebebiyle hapis ve adli para cezasına hükmetmiş ve hapis cezasını ...-TL tutarında para cezasına çevirmiştir. Resmi belgede sahtecilik suçundan ise suçun işleniş şekli ve suç konusunun önem ve değerinin yüksekliği nedeniyle 5 yıl hapis cezası verilmiştir.

Yine aynı kararda malik olmayan kişilere kamulaştırma bedeli ödenmesi nedeniyle; İmar ve Şehircilik Daire Başkanı ..., İmar ve Şehircilik Daire Başkanlığına bağlı Toplu Konut ve Gece Kondu Şube Müdürü ... ve İnşaat Teknikeri ... hakkında, sabit görülen görevi ihmal suçundan dolayı hapis cezasına hükmedilmiş, ancak sosyal ve ekonomik durumları göz önünde bulundurularak hapis cezası adli para cezasına çevrilmiştir. Adli para cezası tutarı ... için ... TL, ... için ... TL, ... için ise ... TL’dir.

Özetle, somut olayda kamu zararına ..., ..., ... ve ...’ün neden oldukları ... 1. Ağır Ceza Mahkemesi ... Esas ... Karar No.lu kararı ile sabit hale gelmiştir.

Bu itibarla, 14.07.2021 tarih ve 49915 sayılı Temyiz Kurulu Kararında KARAR DÜZELTİLMESİNE MAHAL BULUNMADIĞINA (....Daire Başkanı ..., Üye ..., Üye ..., Üye ..., Üye ...’nin aşağıda yazılı karşı oy gerekçelerine karşı) oy çokluğu ile,

06.07.2022 tarinde karar verildi.

Karşı oy gerekçesi

....Daire Başkanı ..., , Üye ..., Üye ..., Üye ...’nin karşı oy gerekçesi:

Kentsel dönüşüm kapsamında gerçekleştirilen kamulaştırma işlemlerine ilişkin rapor dosyası eki ödeme emri belgelerinin ekinde; malik veya yetkili temsilcisi ve uzlaşma komisyonu tarafından imzalanmış tutanağının, taşınmazın idare adına ferağının verildiğine ilişkin resmi senedin onaylı örneğinin bulunmadığı, tapu aslı veya onaylı sureti olmadan tapu fotokopilerine binaen kişilere, kamulaştırma bedellerinin ödendiği anlaşılmış, Belediye Teftiş Kurulu Başkanlığınca ilgililer hakkında yapılan soruşturma üzerine Belediye Başkanlığı tarafından ... Cumhuriyet Başsavcılığına şikâyette bulunulmuş ve Savcılık tarafından bu hususta .../ ... sayılı Hazırlık Dosyası ile soruşturma açılmış, ... 1. Ağır Ceza Mahkemesi ise ... tarih ve ... nolu kararını vermiştir.

Belediyece hukuken yapılması gerekenlerin yapılarak; İlama konu taşınmazlar ile ilgili olarak, çoğunluğunda muhatap kişi veya şirketlerden tahsilat yapılmışsa da, itiraz edenlere karşı Asliye Hukuk Mahkemesinde dava açılarak kamu zararının hukuk güvencesi altına alındığı, kamu zararının tazmini için ... 1, 2 ve 3. Asliye Hukuk Mahkemelerinde açılan davaların bir kısmının daha yeni sonuçlanması, bu kararlar üzerine, ... Büyükşehir Belediyesi Hukuk Müşavirliği tarafından derhal kamu zararının geri kalan kısmının tazmini için icra işlemleri dahil tüm hukuki süreçlere başlanmış olması sebebiyle, adli mercilerce takibi yapılan bu konu için 14.07.2021 tarih ve 49915 sayılı Temyiz Kurulu Kararında Karar Düzeltilmesine Mahal Olduğuna karar verilerek, 578 sayılı İlamın 2’nci maddesi ile verilen tazmin hükmünün kaldırılmasına karar verilmesinin uygun olacağı düşünülmektedir.

Üye ...’nin karşı oy gerekçesi:

Kentsel dönüşüm kapsamında gerçekleştirilen kamulaştırma işlemlerine ilişkin rapor dosyası eki ödeme emri belgelerinin ekinde; malik veya yetkili temsilcisi ve uzlaşma komisyonu tarafından imzalanmış tutanağının, taşınmazın idare adına ferağının verildiğine ilişkin resmi senedin onaylı örneğinin bulunmadığı, tapu aslı veya onaylı sureti olmadan tapu fotokopilerine binaen kişilere, kamulaştırma bedellerinin ödendiği anlaşılmış, Belediye Teftiş Kurulu Başkanlığınca ilgililer hakkında yapılan soruşturma üzerine Belediye Başkanlığı tarafından ... Cumhuriyet Başsavcılığına şikâyette bulunulmuş ve Savcılık tarafından bu hususta .../ ... sayılı Hazırlık Dosyası ile soruşturma açılmış, ... 1. Ağır Ceza Mahkemesi ise ... tarih ve ... nolu kararını vermiştir.

Bahse konu olayda kamu zararına ..., ..., ... ve ...’ün neden oldukları ... 1. Ağır Ceza Mahkemesi ... Esas ... Karar No.lu kararı ile sabit hale gelmiştir.

Daire İlamında da mahkeme kararındaki gerekçe esas alınarak yukarıda bahsi geçen kişiler sorumlu tutulmuştur.

Ancak, ...’nin dilekçesinde de belirttiği üzere, kamu zararına yol açan 1 ödeme belgesi dışında hiçbir evrakta, tespit tutanaklarında imzasının olmaması (Sadece, ... tarih ve ... sayılı iller Bankasına yazılan yazıda parafının bulunduğu, Bu yazının ise, sadece işin içeriğini belirten ekteki tutanakların ilgili birime gitmesini sağlamaktan ibaret olup, kesin ve icrai bir işlem olmadığı) hususu göz önüne alınarak, ... açısından illiyet bağının yeniden değerlendirilmesini teminen, 14.07.2021 tarih ve 49915 sayılı Temyiz Kurulu Kararında Karar Düzeltilmesine Mahal Olduğuna karar verilmesi gerekir.