Sayıştay 6. Dairesi 46312 Kararı - Belediyeler ve Bağlı İdareler Personel Mevzuatı

Temyiz Karar Detayı

İletişim Bilgileri

• Kamu İdaresi: Belediyeler ve Bağlı İdareler

• Yılı: 2017

• Daire: 6

• Dosya No: 46312

• Tutanak No: 52335

• Tutanak Tarihi: 28.09.2022

• Konu: Personel Mevzuatı ile İlgili Kararlar

KARAR

KONU: Avukatlık vekalet ücreti ödenmesinde güncel memur maaş katsayısının uygulanmasının yanında yeniden değerleme oranı doğrultusunda da artış yapılması

GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ:

219 İlam sayılı Daire Kararının 14.A maddesiyle, avukatlık vekalet ücretinin mevzuatta belirtilen gösterge sayısına güncel memur aylık katsayısının uygulanarak hesaplanmasının yanında yeniden değerleme oranında artırılması sonucu oluşan … TL kamu zararının harcama yetkilisi ve gerçekleştirme görevlilerine ödettirilmesine hükmedilmiştir.

09.08.2021 tarih ve 49937 tutanak sayılı Temyiz Kurulu Kararının 1’inci maddesiyle, 219 ilam sayılı Daire Kararının 14.A maddesinin Tasdikine hükmedilmiştir.

Esas yönünden inceleme

Somut uygulama

Belediyede avukatlık vekalet ücreti, 25.01.2017 tarihinde, mevzuatta belirtilen üst sınır gösterge sayısının (yani aylık gösterge sayısı*12ay) güncel memur aylık katsayısı ve yeniden değerleme oranı ile çarpılması suretiyle hesaplanarak ödenmiştir.

İlgili mevzuat

5393 sayılı Belediye Kanununun “Avukatlık ücretinin dağıtımı” başlıklı 82’nci maddesi: “Belediye lehine sonuçlanan dava ve icra takipleri nedeniyle hükme bağlanarak karşı taraftan tahsil olunan vekâlet ücretlerinin; avukatlara (49 uncu maddeye göre çalıştırılanlar dâhil) ve hukuk servisinde fiilen görev yapan memurlara dağıtımı hakkında 1389 sayılı Devlet Davalarını İntaç Eden Avukat ve Saireye Verilecek Ücreti Vekâlet Hakkında Kanun hükümleri kıyas yolu ile uygulanır.” düzenlemesini içermektedir.

26.09.2011 tarih ve 659 sayılı Genel Bütçe Kapsamındaki Kamu İdareleri ve Özel Bütçeli İdarelerde Hukuk Hizmetlerinin Yürütülmesine İlişkin Kanun Hükmünde Kararnamenin “yürürlükten kaldırılan ve uygulanmayacak hükümler ile atıflar” başlıklı 18’inci maddesinin ilk fıkrası: “2/2/1929 tarihli ve 1389 sayılı Devlet Davalarını İntaç Eden Avukat ve Saireye Verilecek Ücreti Vekâlet Hakkında Kanun yürürlükten kaldırılmıştır. Diğer mevzuatta 1389 sayılı Kanuna yapılan atıflar bu Kanun Hükmünde Kararnameye yapılmış sayılır.” düzenlemesini içermektedir.

659 sayılı KHK’nın “Davalardaki temsilin niteliği ve vekâlet ücretine hükmedilmesi ve dağıtımı” başlıklı 14’üncü maddesinde:

“Tahkim usulüne tabi olanlar dahil adli ve idari davalar ile icra dairelerinde idarelerin vekili sıfatıyla hukuk birimi amirleri, muhakemat müdürleri, hukuk müşavirleri ve avukatlar tarafından yapılan takip ve duruşmalar için, bu davaların idareler lehine neticelenmesi halinde, bunlar tarafından temsil ve takip edilen dava ve işlerde ilgili mevzuata göre hükmedilmesi gereken tutar üzerinden idareler lehine vekalet ücreti takdir edilir.

(2) İdareler lehine karara bağlanan ve tahsil olunan vekalet ücretleri, hukuk biriminin bağlı olduğu idarenin merkez teşkilatında bir emanet hesabında toplanarak idare hukuk biriminde fiilen görev yapan personele aşağıdaki usul ve sınırlar dahilinde ödenir.

a) Vekalet ücretinin; dava ve icra dosyasını takip eden hukuk birimi amiri, hukuk müşaviri, muhakemat müdürü veya avukata %55’i, dağıtımın yapıldığı yıl içerisinde altı aydan fazla süreyle hukuk biriminde fiilen görev yapmış olmak şartıyla, hukuk birimi amiri, hukuk müşaviri, muhakemat müdürü ve avukatlara %40’ı (…)(1) eşit olarak ödenir.

b) Ödenecek vekalet ücretinin yıllık tutarı; hukuk birimi amiri, hukuk müşaviri, muhakemat müdürü, avukatlar için (10.000) gösterge (…)(1) rakamının, memur aylıklarına uygulanan katsayı ile çarpımı sonucu bulunacak aylık brüt tutarının oniki katını geçemez.

c) Yapılacak dağıtım sonunda arta kalan tutar, hukuk biriminde görev yapan ve (b) bendindeki tutarları dolduramayan hukuk birimi amiri, hukuk müşaviri, muhakemat müdürü ve avukatlara ödenir. Bu dağıtım sonunda arta kalan tutar üçüncü bütçe yılı sonunda ilgili idarenin bütçesine gelir kaydedilir.

(3) Hizmet satın alınan avukatlara yapılacak ödemeler bu madde kapsamı dışındadır.”

Denilmektedir.

659 sayılı KHK’nin “Parasal sınırlar” başlıklı 15’inci maddesinde: “Bu Kanun Hükmünde Kararnamede yer alan parasal sınırlar, her takvim yılı başından geçerli olmak üzere, Bakanlar Kurulunca daha yüksek tutarlar belirlenmedikçe, o yıl için 4/1/1961 tarihli ve 213 sayılı Vergi Usul Kanununun mükerrer 298 inci maddesi hükümleri uyarınca tespit ve ilan edilen yeniden değerleme oranında artırılarak uygulanır. Uygulanacak tutarlar her yıl Ocak ayı içerisinde Maliye Bakanlığı tarafından yayımlanır.” denilmektedir.

Kamu Görevlilerinin Geneline ve Hizmet Kollarına Yönelik Mali ve Sosyal Haklara İlişkin 2016 ve 2017 Yıllarını Kapsayan 3. Dönem Toplu Sözleşmenin Birinci Kısmının “Avukatlık Vekalet Ücreti” başlıklı 22’nci maddesi: “659 sayılı Kanun Hükmünde Kararname’nin 17’üncü maddesinin ikinci fıkrasının (b) bendinde öngörülen “10.000” gösterge rakamı “15.000” olarak uygulanır” düzenlemesini içermektedir.

Somut uygulamanın mevzuat kapsamında incelenmesi

5393 sayılı Belediye Kanununun “Avukatlık ücretinin dağıtımı” başlıklı 82’nci maddesi ve 659 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin “yürürlükten kaldırılan ve uygulanmayacak hükümler ile atıflar” başlıklı 18’inci maddesinin 1’inci fıkrası birlikte değerlendirildiğinde somut olay nezdinde Belediyenin avukatlık vekâlet ücreti ödemeleri işlemleri için itibar olunacak düzenleme 659 sayılı KHK’nın ilgili hükümleridir.

659 sayılı KHK’nın “davalardaki temsilin niteliği ve vekâlet ücretine hükmedilmesi ve dağıtımı” başlıklı 14’üncü maddesi ve “parasal sınırlar” başlıklı 15’inci maddesinde vekâlet ücretinin kimlere hangi usul ve yasal sınır içerisinde dağıtılacağına ilişkin hükümler yer almaktadır.

Mevzuatta avukatlara ödenecek vekalet ücretine aylık 10.000 gösterge sayısına memur aylık katsayısının uygulanması ile bulanacak tutarda üst limit getirilmiş, 3. Dönem Toplu Sözleşme ile bu üst limitin aylık 15.000 gösterge sayısı olarak uygulanması düzenlenmiştir.

659 sayılı KHK’nın 15’inci maddesinde, KHK’de yer alan parasal sınırların her takvim yılının başında yeniden değerleme oranı uygulanarak belirleneceği ifade edilmektedir. Konuyla ilgili olarak Kararnamede belirtilen 10.000 gösterge sayısı, sabit bir gösterge sayısıdır. Bu gösterge sayısının toplu sözleşme hükümlerine göre 15.000 olarak uygulanması düzenlenmiştir. Bu gösterge sayısının doğrudan parasal bir işlevi yoktur. Kararnamenin 15’inci maddesinde yer alan "bu Kanun Hükmünde Kararnamede yer alan parasal sınırlar" ifadesi KHK’de yer alan ve doğrudan parasal olarak belirlenmiş olan sınırlar için getirilmiş bir düzenlemedir. Bu nedenle zaten güncel memur aylık katsayısı ile çarpılarak dağıtımı yapılacak tutarın elde edildiği gösterge sayısının yeniden değerleme oranında ayrıca artırılması 659 sayılı KHK’ya aykırılık teşkil etmektedir. Memur maaş katsayısının zaten her yılın başında artırılması dolayısıyla üst sınırın yeniden değerleme oranı kadar ayrıca artırılması halinde mükerrer artışa neden olunacaktır.

Sayıştayın diğer bir daire kararına uygunluk iddiası

Ayrıca sorumlu tarafından, Sayıştay 5. Dairesinin 04.02.2014 tarih ve 2014/163 ilam sayılı Kararından bahisle, bu Kararda …Müdürlüğü Avukatlarına 2011 yılında Avukatlık vekalet ücretinin 659 sayılı KHK 15. Maddesine istinaden yeniden değerlendirme oranında artırılmış olarak almasının kamu zararı oluşturmadığı, kanun gereği olduğuna karar verildiği, Belediyenin Hukuk Müşavirliği tarafından bu Daire Kararındaki hükme uygun olarak avukatlık vekalet ücretinin hesaplanarak dağıtıldığı belirtilmiştir.

Belirtilmelidir ki, Sayıştay Dairelerinin vermiş olduğu kararlar, diğer tüm mahkeme kararları gibi, somut olaya özgüdür ve o kararın tarafları için bağlayıcıdır. Bir karar bakımından üçüncü kişi durumunda olan kişilerin bir karara dayanarak yapmış oldukları uygulamanın, sırf bir karara uygunluk dolayısıyla mevzuata uygun olduğu sonucuna varılamaz.

“Somut uygulamanın mevzuat kapsamında incelenmesi” alt başlığı altında açıklandığı üzere, güncel memur aylık katsayısı ile çarpılarak dağıtımı yapılacak tutarın elde edildiği gösterge sayısının yeniden değerleme oranında ayrıca artırılması 659 sayılı KHK’ya aykırıdır.

5018 sayılı Kanun kapsamında inceleme

5018 sayılı Kanunun “Kamu Zararı” kenar başlıklı 71’inci maddesinin ilk fıkrasında: “Kamu zararı; kamu görevlilerinin kasıt, kusur veya ihmallerinden kaynaklanan mevzuata aykırı karar, işlem veya eylemleri sonucunda kamu kaynağında artışa engel veya eksilmeye neden olunmasıdır.” hükmü yer almaktadır.

Aynı maddenin ikinci fıkrasında kamu zararının belirlenmesinde esas alınacak haller belirtilmiş olup bunlar arasında “mevzuatında öngörülmediği halde ödeme yapılması” sayılmaktadır.

219 İlam sayılı Daire Kararına konu uygulamanın 5018 sayılı Kanunun 71’inci maddesinde yer alan mevzuatında öngörülmediği halde ödeme yapılması kapsamında kamu zararına neden olduğu anlaşılmıştır.

BU İTİBARLA, yukarıda yer alan açıklamalar ve belirtilen gerekçeyle, 650 Karar-219 İlam sayılı Daire Kararının 14/A maddesinin Tasdiki hükmünü içeren 08.09.2021 tarih ve 49937 tutanak sayılı Temyiz Kurulu Kararının 1’inci maddesinin KARAR DÜZELTİLMESİNE MAHAL BULUNMADIĞINA, oy birliğiyle,

Karar verildiği 28.09.2022 tarih ve 52335 sayılı tutanakta yazılı olmakla işbu ilam tanzim kılındı.