Sayıştay 6. Dairesi 45726 Kararı - Belediyeler ve Bağlı İdareler Çeşitli Konular

Temyiz Karar Detayı

İletişim Bilgileri

• Kamu İdaresi: Belediyeler ve Bağlı İdareler

• Yılı: 2017

• Daire: 6

• Dosya No: 45726

• Tutanak No: 52970

• Tutanak Tarihi: 11.01.2023

• Konu: Çeşitli Konuları İlgilendiren Kararlar

KARAR

Konu: Amatör spor kulüplerine yapılan nakdi yardımların mevzuatta belirtilen sınırın aşılması.

204 sayılı ilamın 2 nci maddesi ile, ... Belediyesi’nce 2017 yılı içerisinde amatör spor kulüplerine yapılan nakdi yardımların, bir önceki yıl genel bütçe vergi gelirlerinden ... Belediyesi için tahakkuk eden miktarın binde on ikisini geçmesi gerekçesiyle ...-TL’nin, Harcama Yetkilisi (Spor İşleri Müdürü) ... ile Gerçekleştirme Görevlisi (Ekonomist) ...’a müştereken ve müteselsilen tazminine hükmedilmiştir.

Gerçekleştirme Görevlisi ...’ın temyiz dilekçesinde özetle;

“Sayıştay Başkanlığı 6. Daire Başkanlığına, ... Belediyesince 2017 yılı içerisinde; amatör spor kulüplerine yapılan nakdi yardımların mevzuatta belirtilen sınırı geçmesi sonucunda ... TL. kamu zararına neden olunduğu iddiasıyla gelen dosyada, gerçekleştirme görevlisi sıfatıyla söz konusu tutarının tarafına ödettirilmesine karar verildiği, Şöyle ki;

1. Kararda da belirtildiği üzere, 2016 yılında gelen bütçe vergi gelirlerinden ... Belediyesi için tahakkuk eden miktarın ... TL olduğu, Bu tutarın binde onikisi ise ... TL olduğu,

Raporda ve kararda; yardım tablosu belirtilmiş ve bu yardım tutarının 2017 yılı için ... TL. olduğunun ileri sürüldüğü, ancak yardım tablosundaki tutarların tamamının nakdi yardım olup olmadığının irdelenmediği, zira bahsi geçen yardımların bir kısmının sporculara ödül mahiyetinde verildiği, bu tespitin yapılarak gerekli hesabın yapılması gerekirken, bahse konu tutarın kamu zararı olarak addedilmesinin hukuka aykırı olduğu, zira 5393 sayılı Belediye Kanunumun 14. Maddesinin (b) bendindeki sınırlamanın, sadece nakit yardımlar için geçerli olduğu, rapora karşı savunmasında da belirttiği üzere bu yardımların bir kısmının ödül mahiyetinde verildiği, bu durumu netleştirilmeden ve ona göre sınırın aşılıp aşılmadığı belirlenmeden verilen daire kararının hatalı olduğu,

2. Öte yandan 2017 yılı için, amatör kulüplere yapılan toplam nakdi yardımın ... TL olduğu bir an için kabul edilse bile, yine önceki savunmada belirtildiği üzere; yapılan yardımlara ilişkin olarak tek bir belgede imzasının bulunmakta olduğu, bunun da 12/10/2017 tarih ve 9666 ödeme emri numaralı belge olduğu, diğer hiçbir belgede imzasının bulunmadığı, o halde söz konusu miktarın aşılmasında kusurlu olmadığı, zira attığı imzanın bu belgedeki miktar olan ... TL ile sınırlı olup, söz konusu rakamın sadece ... TL'sinin tarafından gerçekleştirildiği, dolayısıyla kamu zararını oluşturduğu iddia olunan rakamla ilgili olarak sorumluluğu olmadığı, eğer ki tüm belgelere imza atmış olsa idi, sorumlu olabileceğinden bahsedebileceği ancak böyle bir olayın söz konusu olması dolayısıyla, tek belgede imzası olan ve bu imza tutarının da ... TL olduğu, diğer ödeme emirleri dikkate alınmaksızın kamu zararı çıkartılmasının dayanaksız olduğu, 6085 sayılı Kanun 51. maddesinde; ilamların gerekçeli olarak düzenleneceğinin öngörüldüğü, Ortada diğer ödeme emirlerinde imzaları bulunanlara yönelik bir kamu zararı tespiti yapılmaksızın sadece tarafına gerçekleştirme görevlisi sıfatıyla ilişilmesinin gerekçesinin ilamda olmadığı, bu sebeple de kararın hatalı olduğu, kaldırılması gerektiği,

3. Yukarıdaki bahsi geçen ödül konusunda ise bir konudan daha bahsetmek gerektiği,

Örneğin; 04.04.2017 tarihli ve 186 Fiş nolu ... Belediye Sporla ... TL nakdi yardımın yapılığı, Söz konusu yardımın “... Belediyesi Gençlik ve Spor Kulübü Derneği Erkek Basketbol U-16 Takımı ... Basketbol Altyapı liginde ... Şampiyonu olup Bursa'da yapılacak Yıldızlar Türkiye Şampiyonası müsabakası ile “U-12 ... Cup Uluslararası Futbol Turnuvasına katılım sağlanması için verildiği,

U-12 ... Cup Uluslararası Futbol Turnuvasının, Dünyanın farklı ülkelerinden 12 yaş futbol takımlarının katılımıyla gerçekleştirilmekte olduğu, söz konusu turnuvaya katılacak “... Karması Takımı” ... sınırları içerisinde bulunan futbol takımlarının sporcuları arasında yapılan seçme ile oluşturulmuş olup, turnuvaya katılımın ...'daki ilgili yaş grubundaki başarılı sporculara, Ulusal ve Uluslararası tanınan ve başarılı takımların altyapı sporcuları ile tanışıp, kaynaşmaları ve deneyim kazanmaları amacıyla bir çeşit ödül niteliğinde olduğu,

Durum böyle iken; ... TL tutarlı yardımın (sorgu konusundan farklı) nakdi yardım olarak değerlendirilemeyeceği (zira ödüldür), bu durumda yardımın ... TL olacağı, bu tutarın da mevzuatta belirtilen sınırı geçmediği,

İfade edilmiş olup,

Daire kararının kaldırılması talep edilmiştir.

Başsavcılık mütalaasında:

“... ... Belediyesinin 2017 yılı hesabının 6. Dairede yargılanması sonucunda düzenlenen 9.5.2019 tarihli karar ve 204 sayılı İlamın 2. maddesi kararına karşı sorumlulardan, ...'ın ilgi yazıları ile Başsavcılığımıza gönderilen temyiz talebi içeren 20.9.2019 tarihli dilekçesi incelendi.

Dairesince, ... Belediyesince 2017 yılı içerisinde amatör spor kulüplerine yapılan nakdi yardımların, bir önceki yıl genel bütçe vergi gelirlerinden ... Belediyesi için tahakkuk eden miktarın binde on ikisini geçmesi sonucu oluşan kamu zararının sorumlulardan tazminine karar verilmiştir.

Sorumlu savunmasında, yapılan yardımın tamamının nakit yardım olmadığını, bir kısım sporculara ödül mahiyetinde olduğunu, 5393 sayılı Belediye Kanununu 14. maddesinin (b) bendindeki sınırlama sadece nakit yardımlar için geçerli olduğunu, kendisinin sadece 12.10.2017 tarih ve 9666 ödeme emrinde imzasının bulunduğunu, diğerlerinde bulunmadığını belirtilerek tazmin hükmünün kaldırılmasını talep etmektedir.

5393 sayılı Belediye Kanununu 14. maddesinin (b) bendindeki nakdi yardım sınırının, bir önceki yıl genel bütçe vergi gelirlerinden, ... Belediyesi için tahakkuk eden miktarın binde on ikisini geçmemesi gerekirken, 12.10.2017 tarih ve 9666 ödeme emri ile geçtiğinden, ayrıca ödül mahiyetinde yapılan harcamanın belediye meclis kararına göre yapılması gerektiğinden, böyle bir kararın olmaması nedeniyle, yapılan ödemenin nakdi yarım olarak değerlendirilmektedir.

Buna göre; adı geçenin temyiz talebinin ret edilerek, Daire kararının tasdikine karar verilmesinin uygun olacağı düşünülmektedir.

Arz olunur”.

Denilmektedir.

Dosyada mevcut belgelerin okunup incelenmesinden sonra,

GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ:

5393 sayılı Belediye Kanunu’nun "Belediyenin görev ve sorumlulukları" başlıklı 14’üncü maddesinin (b) bendinde; “Gerektiğinde, sporu teşvik etmek amacıyla gençlere spor malzemesi verir, amatör spor kulüplerine ayni ve nakdî yardım yapar ve gerekli desteği sağlar, her türlü amatör spor karşılaşmaları düzenler, yurt içi ve yurt dışı müsabakalarda üstün başarı gösteren veya derece alan öğrencilere, sporculara, teknik yöneticilere ve antrenörlere belediye meclisi kararıyla ödül verebilir. Gıda bankacılığı yapabilir.

Belediyelerin birinci fıkranın (b) bendi uyarınca, sporu teşvik etmek amacıyla yapacakları nakdi yardım, bir önceki yıl genel bütçe vergi gelirlerinden belediyeleri için tahakkuk eden miktarın; büyükşehir belediyeleri için binde yedisini, diğer belediyeler için binde on ikisini geçemez. ” hükmü yer almaktadır.

Yapılan incelemede; 2017 yılı içerisinde ... Belediyesince amatör spor klüplerine yapılan nakdi yardımın toplam miktarının ... TL olduğu görülmüştür. 2016 yılında genel bütçe vergi gelirlerinden ... Belediyesi için tahakkuk eden miktarın toplam tutarı ... TL olup, 2016 yılı genel bütçe vergi gelirlerinden tahakkuk eden miktarin binde onikisi ise ... TL’dir. Dolayısıyla 2017 yılı içinde spor kulüplerine yapılan nakdi yardımların toplam tutarı, bir önceki yıl genel bütçe vergi gelirlerinden Belediye için tahakkuk eden miktarın binde on ikisini geçmektedir.

Her ne kadar sorumlu savunmasında, yapılan yardımın tamamının nakdi yardım olmadığını, bir kısmının sporculara ödül mahiyetinde olduğunu, 5393 sayılı Belediye Kanununun 14. maddesinin (b) bendindeki sınırlamanın sadece nakit yardımlar için geçerli olduğunu belirtmişse de; yukarıda anılan mevzuat hükmüne göre ödül mahiyetinde yapılan harcamanın, belediye meclis kararına göre yapılması gerekmektedir. Ancak, ilişikli ödeme emri ve ekli belgelerin incelenmesi neticesinde, amatör sporculara ödül verilmesine ilişkin bir meclis kararı olmadığı ve bu ödemenin de diğerleri gibi nakdi yardım adı altında aynı prosedürle gerçekleştirildiği görülmüştür. Bu itibarla, meclis kararı olmaksızın yapılan bu ödemenin ödül olarak değerlendirilmesi mümkün bulunmadığından, nakdi yardım kapsamında değerlendirilmesi gerekmektedir.

5018 sayılı yasanın 33. Maddesinde;

“Bütçelerden bir giderin yapılabilmesi için iş, mal veya hizmetin belirlenmiş usul ve esaslara uygun olarak alındığının veya gerçekleştirildiğinin, görevlendirilmiş kişi veya komisyonlarca onaylanması ve gerçekleştirme belgelerinin düzenlenmiş olması gerekir. Giderlerin gerçekleştirilmesi; harcama yetkililerince belirlenen görevli tarafından düzenlenen ödeme emri belgesinin harcama yetkilisince imzalanması ve tutarın hak sahibine ödenmesiyle tamamlanır. Gerçekleştirme görevlileri, harcama talimatı üzerine; işin yaptırılması, mal veya hizmetin alınması, teslim almaya ilişkin işlemlerin yapılması, belgelendirilmesi ve ödeme için gerekli belgelerin hazırlanması görevlerini yürütürler.

……………………………………..

Gerçekleştirme görevlileri, bu Kanun çerçevesinde yapmaları gereken iş ve işlemlerden sorumludurlar…………..”

Denilmektedir.

Öte yandan 14.6.2007 tarih ve 5189/1 nolu Sayıştay Genel Kurul Kararı’nın Ödeme Emri Belgesini Düzenlemekle Görevlendirilen Gerçekleştirme Görevlisinin Sorumluluğu na ilişkin kısmında:

“ 5018 sayılı Kanunun 33’üncü maddesinin birinci fıkrası hükmü uyarınca ödeme emri belgesi, harcama yetkilisi tarafından belirlenen bir görevli tarafından düzenlenecektir.

Ödeme emri belgesi tek başına mali bir işlem sayılmamakla birlikte taahhüt ve tahakkuk aşamalarından sonra ödeme aşamasına geçilmesine esas teşkil etmektedir.

31.12.2005 tarihli ve 26040 sayılı 3. mükerrer Resmî Gazete’de yayımlanan İç Kontrol ve Ön Mali Kontrole İlişkin Usul ve Esasların 12 ve 13’üncü maddelerinde ödeme emri belgesi düzenleme görevi, ön mali kontrol kapsamında ele alınmakta ve “kontrol edilmiş ve uygun görülmüştür” şerhi çerçevesinde değerlendirilmektedir.

Aynı esaslarda belirtildiği üzere, harcama yetkilileri, yardımcıları veya hiyerarşik olarak kendisine en yakın üst kademe yöneticileri arasından bir veya daha fazla sayıda gerçekleştirme görevlisini ödeme emri belgesi düzenlemekle görevlendirecek, ödeme emri belgesini düzenlemekle görevlendirilen gerçekleştirme görevlileri de, ödeme emri belgesi ve eki belgeler üzerinde ön mali kontrol yapacaklardır. Bu nedenle ödeme emri belgesini düzenleyen gerçekleştirme görevlisinin yaptığı işlemler nedeniyle sorumluluk üstlenmesi tabiidir.

Ayrıca, harcama birimlerinde süreç kontrolü yapılarak her bir işlem daha önceki işlemlerin kontrolünü içerecek şekilde tasarlanıp uygulanacak, mali işlemlerin yürütülmesinde görev alanlar, yapacakları işlemden önceki işlemleri de kontrol edeceklerdir. Bu bağlamda ödeme emri belgesini düzenlemekle görevlendirilen gerçekleştirme görevlileri de, ödeme emri belgesi ve eki belgeler üzerinde ön mali kontrol yaparak, ödeme emri belgesi üzerine “Kontrol edilmiş ve uygun görülmüştür” şerhi düşüp imzalayacaklardır. Bu nedenle ödeme emri belgesini düzenleyen görevli, gerçekleştirme belgelerinin ödeme emri belgesine doğru aktarılması yanında, düzenlediği belge ile birlikte harcama sürecindeki diğer belgelerin doğruluğundan ve mevzuata uygunluğundan da sorumludur.

Yapılan bu açıklamalara göre, aslî bir gerçekleştirme belgesi olan ödeme emri belgesini düzenleyen sıfatıyla imzalayan gerçekleştirme görevlisinin, düzenlediği belge ile birlikte harcama sürecindeki diğer belgelerin doğruluğundan ve mevzuata uygunluğundan harcama yetkilisi ile birlikte sorumlu tutulması gerektiğine…..”

Denilmektedir.

Yukarıda anılan hükümlere göre, her ne kadar sorumlu kendisinin sadece 12.10.2017 tarih ve 9666 sayılı ödeme emrinde imzasının bulunduğunu, diğer ödeme emirlerinde bulunmadığını belirtmişse de; 5393 sayılı Belediye Kanununu 14. maddesinin (b) bendindeki nakdî yardım sınırı, 12.10.2017 tarih ve 9666 ödeme emri ile aşıldığından söz konusu ödeme emri belgesini gerçekleştirme görevlisi olarak imzalayan şahsın sorumluluğa ilişkin itirazı yerinde değildir.

Bu itibarla, temyiz talebinde bulunan sorumlunun itirazlarının reddedilerek, 204 sayılı ilamın 2 nci maddesi ile verilen ... TL tazmin hükmünün TASDİKİNE, oybirliği ile,

Karar verildiği 11.01.2023 tarih ve 52970 sayılı tutanakta yazılı olmakla işbu ilam tanzim kılındı.