Sayıştay 6. Dairesi 45265 Kararı - Belediyeler ve Bağlı İdareler Çeşitli Konular

Temyiz Karar Detayı

İletişim Bilgileri

• Kamu İdaresi: Belediyeler ve Bağlı İdareler

• Yılı: 2016

• Daire: 6

• Dosya No: 45265

• Tutanak No: 49321

• Tutanak Tarihi: 31.03.2021

• Konu: Çeşitli Konuları İlgilendiren Kararlar

KARAR

Park ve bahçelere ait su fatura bedellerinden atıksu bedeli alınması;

170 sayılı İlamın 26. maddesiyle; … Büyükşehir Belediyesine ait park ve bahçelere ait su fatura bedellerinden atıksu bedeli alınmaması gerekirken … Genel Müdürlüğü tarafından atıksu bedeli tahsilatının yapıldığı gerekçesiyle … TL’nin tazminine ilişkin hüküm tesis edilmiştir.

Sorumlu [Ödeme Emri Belgesi Üzerinde İmzası Bulunan) Gerçekleştirme Görevlisi sıfatıyla temyiz talep eden Yeşil Alan Bakım Şube Müdürü …] (aynı ilam maddesi ile ilgili olarak temyiz talebinde bulunan diğer sorumlunun kendi gündem sırasında görüşülen dosyasındaki temyiz dilekçesinde de tamamen aynı olmak üzere), temyiz dilekçesinde özetle; aşağıda belirtilen gerektirici nedenlerle temyiz yoluna başvurulmasının zorunlu olduğunu, şöyle ki; söz konusu İlamın sorgu aşamasında, yapılan savunma ve açıklamalarına itibar edilmediğini, oysa yapılan ödemelerin mevzuat ve usule uygun olduğunu, ödeme yılı 2016 olmakla birlikte bu ödemelerin bazılarının tüketim dönemlerinin 2008 yılından başladığının dilekçe ekinde sunulu listelerin incelenmesinden açıkça görüleceğini, bazı aboneliklerin sayaçlarının uzun süre okunmamış olması nedeniyle okunamayan dönemlere ilişkin olarak … Genel Müdürlüğünce kıyas yolu ile tahakkuk oluşturulduğunu, bu dönemlerden 01.01.2014 tarihi öncesi döneme tekabül eden kısımlara ilişkin su tüketimi ile birlikte “atıksu tüketim bedeli” de tahakkuk ettirildiğini, zira bu dönemlere ilişkin tarifelerde Tip kodu 8 olan park ve bahçeler için “atıksu bedeli” öngörüldüğünü (Dilekçe Eki: 1-5 adet tarife), park ve bahçeler için atıksu bedelinin 01.01.2014 tarihinde itibaren kaldırıldığını (Dilekçe Eki: 2), İlamın Denetçi Görüşü kısmında örnek olarak gösterilen; … nolu … aboneliği için 20.12.2004 tarihinden itibaren kıyas yapılarak … TL atıksu bedeli hesaplandığının, genel zamanaşımı süresinin aşıldığının, … Su ve Atıksu Sözleşmesi Yönetmeliğinin “Tahakkuk ve tahsil” başlıklı 13 üncü maddesinin (ç) bendinde “abone ödememiş olduğu faturaları 10 yıl saklamak zorundadır” diyerek zımnen genel zamanaşımı süresinin kabul edildiğinin ifade edildiğini, ancak; … tarih ve … sayılı … Genel Müdürlüğünün yazısı ekinde sunulu belgelerden de (Dilekçe Eki: 3) anlaşılacağı üzere 11011361 nolu abonelik için sadece 01.12.2011/01.12.2013 dönemi tüketimine tekabül edecek şekilde atıksu bedeli tahakkuk ettirildiğini, bu dönemler için 10 yıllık zamanaşımı süresinin dolmadığının açık olduğunu, kaldı ki, karşı tarafın da bir kamu kurumu olduğu gözetildiğinde zamanaşımı itirazının ileri sürülerek ödemeden kaçınmanın diğer kurum açısından alacağın tahsil edilememesi şeklinde kamu zararı oluşturulması sonucunu doğuracağını, oysa somut olayda bir su tüketimi gerçekleştiğini, bu tüketimin, tüketim yapılan dönem tarifesine uygun olarak ödenmesi halinde, ödeyen kurum bakımından yersiz bir ödeme yapıldığından yani bir kamu zararından söz edilmesinin söz konusu olamayacağının değerlendirildiğini, zira yapılan ödemelerin 5018 sayılı Kanunun “Kamu Zararı” başlıklı 71 inci maddesi kapsamında bir işlem olarak kabul edilmemesi gerektiğini, … nolu … aboneliği için 28.07.2016 tarihinden itibaren kıyas yapılarak … TL atıksu bedeli hesaplandığının, halbuki …'nun gönderdiği yazıda 01.01.2014 tarihinden önceki dönemler için kıyas yapıldığının belirtilmesinden görüleceği üzere 2016 yılı için tarifede atıksu bedeli olmamasına rağmen kıyas yapılarak atıksu bedeli fatura edildiğinin ifade edildiğini, ancak; … tarih ve … sayılı … Genel Müdürlüğünün yazısı ekinde sunulu belgelerden de (Dilekçe Eki: 3) anlaşılacağı üzere … nolu abone için atıksu bedeli sadece 01.12.2011/01.12.2013 dönemi tüketimine tekabül edecek şekilde atıksu bedeli tahakkuk ettirildiğini, yani … nolu abone için 01.01.2014 tarihinden sonraki tüketimlere tekabül edecek şekilde bir atıksu bedeli tahakkuku ve ödemesi mevcut olmadığını, 01.12.2011/31.12.2013 dönemi için tahakkuk ettirilen atıksu bedelinin ise tüketimin ilişkin olduğu dönem tarifesine uygun olarak tahakkuk ettirilmiş olup yasa ve usule uygun olduğunu, denetim konusu bütün dönemler incelendiğinde atıksu bedelinin sadece tüketim dönem tarifesinde yer alan kısımlara 01.12.2011/31.12.2013 dönemine tekabül edecek şekilde tahakkuk edildiğini, bu dönem tarifelerinde atıksu bedelinin 08 tip kodlu park ve bahçeler abonelikleri için de öngörüldüğünü, buna göre yapılan ödemelerde mevzuata ve usule aykırılık bulunmadığının açıkça görüleceğini; bu nedenle tazmin hükmünün kaldırılması gerektiğini Kurulumuzun bilgisine arz etmiştir.

(İlamda sorumluluğuna hükmedilen tüm sorumlular temyiz talebinde bulunmakla beraber; her bir sorumlunun dilekçesi için de geçerli) Başsavcılık mütalaasında özetle; Dairesince; Belediyeye ait park ve bahçelerin su faturalarından atık su bedeli tahsil edilmesi sonucunda neden olunan kamu zararının sorumlularına ödettirilmesine hükmolunduğu, sorumlunun dilekçesinde özetle; … tarafından kıyas yöntemiyle tahakkuk ettirilen atık su bedelinin ödemesinin 2016 yılında yapılmış olsa da …'nun park ve bahçelerin su faturalarından atık su bedeli alınmaması uygulamasının 01.01.2014 tarihinden sonraki faturalara uygulandığı, yapılan ödemelerin bu tarihten önceki döneme ait olduğu, buna ilişkin belgelerin dilekçe ekinde sunulduğu hususlarının ileri sürüldüğü ve bu meyanda tazmin hükmünün kaldırılması talebinde bulunulduğu ifade edildikten sonra; sorumlunun dilekçesinde belirtilen hususlar değerlendirildikten sonra karar verilmek üzere dosyanın Dairesine tevdiine hükmedilmesinin uygun olacağı belirtilmiştir.

İşbu dosyayla duruşma talebinde bulunan sorumlu … ile Sayıştay Savcısının sözlü açıklamalarının 31.03.2021 tarihinde dinlenmesinden ve dosyada mevcut belgelerin okunup incelenmesinden sonra (ve aynı ilam maddesi ile ilgili olarak kendi gündem sırasında görüşülen dosya ile duruşma talebinde bulunan …’ya 09.03.2021 tarihinde duruşma günü bildirilmiş olmasına karşın duruşmaya katılmadığından, Hukuk Muhakemeleri Kanununun 369 uncu maddesi hükmü uyarınca dosya üzerinde ve gıyabında),

GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ:

… Büyükşehir Belediyesi … Su ve Kanalizasyon İdaresi Genel Müdürlüğü Tarifeler Yönetmeliği’nin “Tarife grupları” başlıklı 4 üncü maddesinde:

“(1) Bu Yönetmeliğin konusu olan tarifeler 4 grupta toplanır.

a) Su Tarifesi,

b) Atıksu Tarifesi/Kullanılmış Suların Uzaklaştırılması Tarifesi,

…”,

“Abone türleri” başlıklı 5 inci maddesinde:

“(1) Üç tür abone vardır.

a) Su abonesi: …'nun su ve kanalizasyon hizmetlerinden birlikte yararlanan veya kanal bağlantısı olmayıp yalnızca su hizmetlerinden yararlanan abonelerdir. Bu tip abonelere su satış tarifesi ile kullanılmış suların uzaklaştırılması tarifesi birlikte uygulanır.

b) Atıksu abonesi/Kullanılmış Suların Uzaklaştırılması Abonesi: İdarenin şehir şebeke suyu hizmetlerinden yararlanmayıp, kuyu, kaptaj, havuz vb. tesislerden veya tankerle yer altı ve yüzeysel suları temin ederek kullanan veya kanalizasyon şebekesinden yararlanan özel ve tüzel kişilerdir. Bu tip abonelere kullanılmış suların uzaklaştırılması tarifesi uygulanır.

…”

“Abone tipleri” başlıklı 6 nci maddesinde:

(1) Su aboneleri;

…

ç) Park ve mezarlık tipi uygulanacak aboneler:

1. Büyükşehir belediyesi ile ilçe belediyelerine ait yeşil alanlar,

…

(2) Atık su aboneleri;

…

c) Kuyu Atıksu Resmi Daire tipi uygulanacak aboneler:

…

2. Belediyeler ve bunlara bağlı kuruluşlara ait yerlerde şebeke dışındaki kaynaklardan temin ettiği suyu kullanan ve kullandıktan sonra doğrudan ya da dolaylı olarak İdarenin kanalizasyon ya da diğer altyapı tesislerine veren yerler,

…”

Kullanılmış suların uzaklaştırılması/Atıksu tarifesi başlıklı 12 nci maddesinde:

“…

ğ) Yalnızca bahçe sulama amaçlı açılan ve sadece bahçe sulamada kullanılan kuyu aboneliklerinden kullanılmış suların uzaklaştırılması bedeli alınmaz.”

Denilmiş olup, bu hükümler karşısında Belediyeye ait park ve bahçelerin su faturalarından, kullanılan suyun sulama amaçlı olması ve bu nedenle herhangi bir deşarjın da söz konusu olmaması hususları da gözetilerek atıksu bedeli alınmayacağı açıktır.

Ancak tazmin hükmü, salt bu mevzuat hükmünden hareketle faturaların ödeme tarihlerinde yer alan tarifelerde “atıksu bedeli bulunmaması” gerekçesiyle verilmiş olup, gerek temyiz dilekçesindeki açıklamalardan gerekse dilekçe ekinde gönderilen belgelerden; ödeme yılı 2016 olmakla birlikte bu ödemelerin bazılarının tüketim dönemlerinin 2008 yılından başladığı, bazı aboneliklerin sayaçlarının uzun süre okunmamış olması nedeniyle okunamayan dönemlere ilişkin olarak … Genel Müdürlüğünce kıyas yolu ile su faturası tahakkuk ettirildiği, bu dönemlerden 01.01.2014 tarihi öncesi döneme tekabül eden kısımlara ilişkin su tüketimi ile birlikte “atıksu tüketim bedeli” de alındığı, zira bu dönemlere ilişkin tarifelerde Tip kodu 8 olan park ve bahçeler için “atıksu bedeli” öngörüldüğü ve park ve bahçeler için atıksu bedelinin 01.01.2014 tarihinde itibaren kaldırıldığı açık bir şekilde görülmektedir.

Bu itibarla, temyize konu olayda; denetim konusu bütün dönemler için atıksu bedeli sadece tüketim dönem tarifesinde yer alan kısımlara tekabül edecek şekilde tahakkuk ettirildiğinden ve bu tahakkukların hepsi atıksu bedelinin 08 tip kodlu park ve bahçeler abonelikleri için de öngörüldüğü 2014 yılı öncesine denk geldiğinden; tüketim yapılan dönem tarifesine uygun olarak gerçekleştirilen su faturası ödemelerinde yersiz bir ödeme yapıldığından ve bir kamu zararından söz etmek mümkün görülmemektedir.

Öte yandan, somut olarak su tüketildiği hususu faturalarla sabit olup, karşı tarafın da bir kamu kurumu olduğu dikkate alındığında; … Su ve Atıksu Sözleşmesi Yönetmeliğinin “Tahakkuk ve tahsil” başlıklı 13 üncü maddesinin (ç) bendinde yer alan “abone ödememiş olduğu faturaları 10 yıl saklamak zorundadır” ifadesinden hareketle zımnen 10 yıllık genel zamanaşımı süresinden bahsetmek ve bu sebeple Belediye açısından ödemeden kaçınmak söz konusu olamaz. Kaldı ki, 10 yıllık zamanaşımı kabul edilse dahi bu sürenin aşılmadığı da ortadadır.

Tüm bu açıklamalar çerçevesinde, sorumluların -Daire yargılaması aşamasında da sunmuş oldukları ve itibar edilmediği belirtilen- temyiz dilekçelerinin ekindeki belgelerin de bu aşamada dikkate alınması suretiyle; tamamen aynı mahiyette olan iddialarının kabul edilerek 170 sayılı İlamın 26. maddesiyle verilen … TL’nin tazminine ilişkin hükmün KALDIRILMASINA, oy birliğiyle,

Karar verildiği 07.04.2021 tarih ve 49321 sayılı tutanakta yazılı olmakla iş bu ilam tanzim kılındı.