Sayıştay 6. Dairesi 45111 Kararı - Belediyeler ve Bağlı İdareler İhale Mevzuatı

Temyiz Karar Detayı

İletişim Bilgileri

• Kamu İdaresi: Belediyeler ve Bağlı İdareler

• Yılı: 2017

• Daire: 6

• Dosya No: 45111

• Tutanak No: 46928

• Tutanak Tarihi: 20.11.2019

• Konu: İhale Mevzuatı ile İlgili Kararlar

KARAR

Konu: Gecikme Cezası Kesintisi Yapılmaması.

130 nolu ilamın 1’inci maddesiyle ... Belediyesi tarafından ihale edilen “... Hizmet Binası Yapım İşi”nde, yüklenici ... İnşaat İthalat İhracat Sanayi Ltd. Şti.’ne Yapım İşleri Genel Şartnamesi, İdari Şartname ve Sözleşme hükümlerine aykırı olarak süre uzatımı verilmesi ve bu süreler için kesilmesi gereken gecikme cezasının kesilmemesi sonucu ... TL’ye tazmin hükmü verilmiştir.

TEMYİZ DİLEKÇESİ

... (Harcama Yetkilisi) tarafından verilen temyiz dilekçesinde özetle;

Sayıştay İlamındaki Denetçi görüşünde; yüklenicinin taahhüdünün iş teslim tarihinden itibaren ... gün içinde tamamlayarak geçici kabule hazır hale getirmek zorunda olduğu ve sürenin hesaplanmasında havanın fen noktasından çalışılmayan dönemi ile resmi tatil günleri dikkate alındığından bu nedenle ayrıca süre uzatımı verilmeyeceği hüküm altına alındığını.. “ belirtildiğini,

... tarih ve ... sayılı süre uzatımı kararında yer alan “ yoğun geçen kış şartları göz önüne alınarak iş bitim süresinin ... tarihine uzatılması uygun görülmüştür.” ibaresi ortaya konulan hususa dair Sayıştay Denetçisi görüşünde belirtilen gerekçeye katılmadığını,

Zira süre uzatımının veriliş amacının idare OLUR’u ile yükleniciye iş artışı kapsamında yaptırılan alçıpan asma tavan imalatı ile ilgili olduğunu, lâkin bu hususta süre uzatımını etkileyen bu faktörün Sayıştay Denetim rapor ve ilamında nazar-ı itibara alınmadığını; adeta tek gerekçenin havanın fen noktasından çalışılmaya uygun olmaması ön kabulünden hareket edildiğini, oysa ki başlı başına hukuken geçerli ve muteber bir başka gerekçe olan yükleniciye iş artışı kapsamında yaptırılan alçıpan asma tavan imalatının süre uzatım gerekçesi sayılması gerektiğini,

6085 Sayılı Sayıştay Kanununda;

Temyiz

MADDE 55 -

(1) Sayıştay dairelerince verilen ilamlar Sayıştay Temyiz Kurulunda temyiz olunur. Bu Kurulca verilen kararlar kesindir.

(2) Sayıştay dairelerinin ilamları;

a) Kanuna aykırılık,

b) Yetkiyi aşmak,

c) Hesap yargılaması usullerine riayet etmemek, gibi sebeplerle, 52 nci maddenin birinci fıkrasında yazılı ilgililer tarafından temyiz olunabilir...” hükmü gereğince Denetim ve İlam safhasında neticeye doğrudan tesir eden böylesi bir gerekçenin (yükleniciye iş artışı kapsamında yaptırılan alçıpan asma tavan imalatı) göz ardı edilerek bir hüküm tesis edildiğini, dolayısıyla karar verilirken havanın fen noktasından çalışılmaya uygun olmama hususunun yanı sıra bu durumun da dikkate alınması gerektiğini,

İhale dokümanı kapsamında bulunan mimari projeler, mimari detaylar ve sistem kesitleri incelendiğinde herhangi bir asma tavan imalatının olmadığı ancak projede havalandırma hatlarının, yangın sprink hatlarının, zayıf akım elektrik tavalarının ve güçlü akım elektrik tavalarının bulunduğu; bu imalatlara dışarıdan müdahaleyi engellemek ve estetik bütünlüğü sağlamak amacı ile ... tarihli Başkanlık Olur’u ile idare tarafından yükleniciye alçıpan asma tavan imalatlarının yaptırılmasına karar verildiğini,

İş artışı OLUR’u ile imalatın yapılacağı zaman arasında fazla süre geçmesinden ve imalatın yapılacağı zaman periyodunun fen noktasından çalışılmayan döneme denk gelmesinden dolayı yükleniciye yaptırılan ilave işlerin süre uzatımı gerekçesinin hava şartları olarak gösterildiğini, belirterek tazmin hükmünün kaldırılmasını talep etmiştir.

BAŞSAVCILIK MÜTALAASI

Başsavcılık mütalaasında;

“Sorumlu murafaa talepli Temyiz Dilekçesinde; süre uzatımı onayında yoğun geçen kış şartları göz önüne alınarak iş bitim süresinin ... tarihine uzatılması uygun görüldüğü belirtildiği bu ibareden yola çıkarak süre uzatımının veriliş amacının hava şartlarının dışında yükleniciye iş artışı kapsamında yaptırılan alçıpan asma tavan imalatı ile ilgili olduğu, bu hususun Sayıştay Denetim Rapor ve İlamında nazar-ı itibara alınmadığı, bir başka gerekçe olan yükleniciye iş artışı kapsamında yaptırılan alçıpan asma tavan imalatının sure uzatım gerekçesi sayılması gerektiği savunma eki asma tavan imalat projesi ve imalat fotoğrafları ile birlikte temyiz taleplerinin kabul edilerek tazmin kararının kaldırılması talep edilmektedir.

Dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda; Yapım İşleri Genel Şartnamesinin “İşin Süresi ve Sürenin Uzatılması” başlıklı 29 uncu maddesinin 9 uncu bendinde;

“(9) İşin tamamlanması için sözleşmesinde tespit edilen tarih veya süre haricinde başkaca kayıt bulunmayan işlerde, havanın fen noktasından çalışmaya uygun olmayan devresi ile resmi tatil günleri göz önünde tutularak iş bitim tarihi veya süresi belirlenmiş sayılacağından, yüklenici, çalışmadığı bu gibi günleri öne sürerek süre uzatılması isteğinde bulunamaz. Ancak süre uzatımlarında, yapılacak işin özelliğine göre çalışılamayacak günler de dikkate alınarak verilecek süre belirlenir. ”hükmü yer almaktadır.

... Hizmet Binasının Yapım işinde sözleşmeye göre işin bitim tarihi ... iken müteaddit defalar süre uzatımına konu olan yapım işinde işin bitirilme süresi ... olarak belirlenmiştir. Sözleşme ve şartname hükümlerine göre süre 2 yıl 1 ay ve 1 gün uzatılmıştır, ancak İlama konu süre uzatımı ise 72 günlüktür.

İdare tarafından ... tarihli ve ... sayılı kararla yüklenicinin talebine cevaben yoğun geçen kış şartlarını dikkate alarak 72 gün ek süre vermiş ve iş bitim tarihini ... olarak yeniden belirlemiştir.

Sorumluların sorguya vermiş oldukları savunmada hava koşulları nedeniyle süre uzatımı verildiği ve yoğun geçen kış şartlarının mücbir sebeplerden sayılması gerektiği ifade edilmiş ve tüm savunma bu gerekçeye dayandırılmıştır. Ayrıca, iş artışı konusu savunma olarak ortaya konmamış, iş artışı yapıldıktan sonra verilen ek sürenin ayrıca hava koşulları dikkate alınarak uzatılması durumu ile ilgili de herhangi bir gerekçe ileri sürülmemiştir.

Çevre ve Şehircilik Bakanlığı tarafından havanın fen noktasında çalışılmayan günler için il ve ilçeler bazında hazırlamış olduğu tahmine dayalı verilerde ... ilçesinin 15 Aralık ve 1 Nisan arası 105 günlük dönemde hava şartları nedeniyle yapım işine ilişkin imalat ve üretimlerin yapılmayacağı deklere edilmesine rağmen, yıllara sari inşaat işinde çalışılmayan günlerin dikkate alınmaksızın iş artışına gidilse dahi iş bitirme süresinin bu durum dikkate alınmadan hesap edilmesinin mümkün olmadığı değerlendirilmektedir.

Daha açık ifadeyle; iş artışı yapıldıktan sonra verilen ek sürenin daha sonra yüklenici tarafından ek süre talep edilmesi durumunda Yapım İşleri Genel Şartnamesinin “İşin Süresi ve Sürenin Uzatılması” başlıklı 29 uncu maddesinin 9 uncu Bendi gereğince yoğun kış şartları gerekçe gösterilerek süre uzatımı verilmesinin mümkün olmadığı düşünülmektedir.

Açıklanan nedenlerle temyiz talebinin ret edilerek Daire Kararının korunması gerektiği değerlendirilmektedir.” denilmiştir.

Duruşma talebinde bulunan ... ve Vekili Av. ... ile Sayıştay Savcısının sözlü açıklamalarının dinlenmesinden ve dosyada mevcut belgelerin okunup incelenmesinden sonra,

GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ:

Söz konusu işe ilişkin Sözleşmenin “Süre Uzatımı Verilebilecek Haller ve Şartları” başlıklı 18 inci maddesinde;

“18.1. Süre uzatımıyla ilgili hususlarda Yapım İşleri Genel Şartnamesi uygulanır.”

denilmektedir.

Yapım İşleri Genel Şartnamesi’nin “İşin Süresi ve Sürenin Uzatılması” başlıklı 29’uncu maddesinde;

“(1)İşin, sözleşmesinde belirlenen zamanda tamamlanıp geçici kabule hazır hale getirilmemesi durumunda gecikilen her gün için sözleşmesinde öngörülen gecikme cezası uygulanır.

(2) Mücbir sebepler nedeniyle süre uzatımı verilebilecek haller aşağıda sayılmıştır:

a) Doğal afetler.

b) Kanuni grev.

c) Genel salgın hastalık.

ç) Kısmi veya genel seferberlik ilanı.

d) Gerektiğinde Kamu İhale Kurumu tarafından belirlenecek benzeri diğer haller.

(3) İkinci fıkrada belirtilen hallerin mücbir sebep olarak kabul edilmesi ve Yükleniciye süre uzatımı verilebilmesi için, mücbir sebep olarak kabul edilecek durumun;

a) Yüklenicinin kusurundan kaynaklanmamış olması,

b) Taahhüdün yerine getirilmesine engel nitelikte olması,

c) Yüklenicinin bu engeli ortadan kaldırmaya gücünün yetmemesi,

ç) Mücbir sebebin meydana geldiği tarihi izleyen yirmi gün içinde Yüklenicinin İdareye yazılı olarak bildirimde bulunması,

d) Yetkili merciler tarafından belgelendirilmesi,

zorunludur.

…,

(9) İşin tamamlanması için sözleşmesinde tespit edilen tarih veya süre haricinde başkaca kayıt bulunmayan işlerde, havanın fen noktasından çalışmaya uygun olmayan devresi ile resmi tatil günleri göz önünde tutularak iş bitim tarihi veya süresi belirlenmiş sayılacağından, yüklenici, çalışmadığı bu gibi günleri öne sürerek süre uzatılması isteğinde bulunamaz. Ancak süre uzatımlarında, yapılacak işin özelliğine göre çalışılamayacak günler de dikkate alınarak verilecek süre belirlenir.”

hükmü yer almaktadır.

Yüklenici ile idare arasında ... tarihinde imzalanan sözleşmede işin süresi ... gün, işin bitim tarihi ise ... olarak belirlenmiştir. Çeşitli tarihlerde verilen süre uzatım kararlarıyla işin bitim tarihi ... olarak belirlenmişken idare ... tarihli ve ... sayılı kararla yüklenicinin talebine cevaben yoğun geçen kış şartlarını dikkate alarak 72 gün ek süre vermiş ve iş bitim tarihini ... olarak yeniden belirlemiştir. Daha sonra çeşitli tarihlerde verilen süre uzatımları sebebiyle iş ... tarihine kadar uzamıştır.

Çevre ve Şehircilik Bakanlığı tarafından havanın fen noktasında çalışılmayan günler için il ve ilçeler bazında hazırlamış olduğu tahmine dayalı verilerde ... ilçesinin 15 Aralık ve 1 Nisan arası 105 günlük dönem, hava şartları nedeniyle çalışılmayan dönem olarak belirlenmiştir.

Süre uzatım onayının ... tarihinde ve çalışılmayan söz konusu dönem için verildiği görülmektedir. İşin süresi veya bitiş tarihi havanın fen noktasından çalışmaya uygun olmayan devresi dikkate alınarak belirlendiğinden, hava şartları sebebiyle süre uzatımı verilmesinin mümkün olmadığı değerlendirilmektedir.

Sorumlular, süre uzatımı gerekçesinin esasen alçıpan asma tavan imalatı için yapılan iş artışı olduğunu iddia etseler de, söz konusu iş artışı olur tarihinin ... olduğu, oysa ki alçıpan asma tavan imalatına ilişkin metraj cetvellerinde tarihin ... olduğu görülmüş, aradaki zaman farkına ilişkin bir açıklama yapılmamıştır.

Ayrıca gerek yüklenici tarafından verilen süre uzatım talebine ilişkin ... tarihli dilekçede, gerekse süre uzatımına ilişkin ... tarihli ve ... sayılı kararda, asma tavan imalatından bahsedilmemekte, yalnızca gerekçe olarak yoğun kış şartları gösterilmektedir. Bu bakımdan süre uzatımının yoğun kış şartları gerekçesiyle verildiği değerlendirilmektedir.

Havanın fen noktasından çalışmaya uygun olmayan devresi için yoğun kış şartları gerekçesiyle süre uzatımı verilmesinde mevzuata aykırılık bulunmaktadır.

Yukarıda yapılan açıklamalar çerçevesinde 130 nolu ilamın 1’inci maddesiyle ... Belediyesi tarafından ihale edilen “... Hizmet Binası Yapım İşi”nde yüklenici ... İnşaat İthalat İhracat Sanayi Ltd. Şti.’ne Yapım İşleri Genel Şartnamesi, İdari Şartname ve Sözleşme hükümlerine aykırı olarak süre uzatımı verilmesi ve bu süreler için kesilmesi gereken gecikme cezasının kesilmemesi nedeniyle ... TL kamu zararı oluşmuştur.

Bu itibarla, 130 sayılı ilamın 1. maddesiyle ile verilen tazmin hükmünün TASDİKİNE (... Daire Başkanı ... ’in aşağıda yazılı ayrışık görüşlerine karşı) oyçokluğuyla,

Karar verildiği 20.11.2019 tarih ve 46928 sayılı tutanakta yazılı olmakla işbu ilam tanzim kılındı.

Karşı oy gerekçesi

... Daire Başkanı ... ’in karşı oy gerekçesi:

Sorumlu, savunmasında; süre uzatımının veriliş amacının idare OLUR’u ile yükleniciye iş artışı kapsamında yaptırılan alçıpan asma tavan imalatı ile ilgili olduğunu, lâkin bu hususta süre uzatımını etkileyen bu faktörün Sayıştay Denetim rapor ve ilamında nazar-ı itibara alınmadığını; adeta tek gerekçenin havanın fen noktasından çalışılmaya uygun olmaması ön kabulünden hareket edildiğini, oysa ki başlı başına hukuken geçerli ve muteber bir başka gerekçe olan yükleniciye iş artışı kapsamında yaptırılan alçıpan asma tavan imalatının süre uzatım gerekçesi sayılması gerektiğini,

İhale dokümanı kapsamında bulunan mimari projeler, mimari detaylar ve sistem kesitleri incelendiğinde herhangi bir asma tavan imalatının olmadığı ancak projede havalandırma hatlarının, yangın sprink hatlarının, zayıf akım elektrik tavalarının ve güçlü akım elektrik tavalarının bulunduğu; bu imalatlara dışarıdan müdahaleyi engellemek ve estetik bütünlüğü sağlamak amacı ile ... tarihli Başkanlık Olur’u ile idare tarafından yükleniciye alçıpan asma tavan imalatlarının yaptırılmasına karar verildiğini,

İş artışı OLUR’u ile imalatın yapılacağı zaman arasında fazla süre geçmesinden ve imalatın yapılacağı zaman periyodunun fen noktasından çalışılmayan döneme denk gelmesinden dolayı yükleniciye yaptırılan ilave işlerin süre uzatımı gerekçesinin hava şartları olarak gösterildiğini, ifade etmiştir.

Söz konusu yapım işinde, sözleşmeye göre işin bitim tarihi ... iken müteaddit defalar süre uzatımına konu olan yapım işinde işin bitirilme süresi ... olarak belirlenmiştir. Sözleşme ve şartname hükümlerine göre süre 2 yıl 1 ay ve 1 gün uzatılmıştır, ancak İlama konu süre uzatımı ise 72 günlüktür.

İdare tarafından ... tarihli ve ... sayılı kararla yüklenicinin talebine cevaben yoğun geçen kış şartlarını dikkate alarak 72 gün ek süre vermiş ve iş bitim tarihini ... olarak yeniden belirlemiştir.

Söz konusu işte, verilen diğer süre uzatımlarının da mevzuata uygun olup olmadıklarının incelenmesi gerektiği ve onlar için de gecikme cezası kesilmesi gerekebileceği değerlendirildiğinde, savunmada belirtilen hususların da yeniden değerlendirilmesi amacıyla tazmin hükmünün bozulması gerekmektedir.