Sayıştay 6. Dairesi 44955 Kararı - Belediyeler ve Bağlı İdareler İhale Mevzuatı

Temyiz Karar Detayı

İletişim Bilgileri

• Kamu İdaresi: Belediyeler ve Bağlı İdareler

• Yılı: 2017

• Daire: 6

• Dosya No: 44955

• Tutanak No: 46930

• Tutanak Tarihi: 20.11.2019

• Konu: İhale Mevzuatı ile İlgili Kararlar

KARAR

Konu: Gecikme cezası.

75 sayılı ilamın 1 inci maddesiyle, ... İnş.Tah.Tic.Müt.Müh. Yükleniminde bulunan “... Bağlantı Yolu ve Köprü Yapım İşi” nin süresinde tamamlanmaması ve sözleşmeye göre uygulanması gereken gecikme cezasının uygulanmaması nedeniyle ...-TL’ye tazmin hükmü verilmiştir.

TEMYİZ DİLEKÇESİ

İlamda Harcama Yetkilisi sıfatıyla sorumlu tutulan ... ve Gerçekleştirme Görevlisi ... tarafından verilen ortak mahiyetteki dilekçede özetle;

1. İhale konusu işin Yüklenici firma tarafından eksiksiz olarak tamamlanarak İdareye teslim edildiğini, bu hususun inceleme dosyası içerisinde bulunan Geçici Kabul Tutanağı ile de sabit olduğunu,

2. Esasen işin öngörülen süre içerisinde bitirilememesinde en önemli etkenin, iş süresinin olması gerekenden kısa belirlenmesinden kaynaklandığı, zira ihale konusu işin belediyenin bu güne kadarki en yüksek ihale bedelli ve tek üst yapı projesi olma özelliğini taşıdığını, daha önce belediye öz kaynakları ve personeli ile bu büyüklükte bir proje gerçekleştirilmediğini, bu nedenle de işin bitme süresinin gerçekçi bir şekilde öngörülerek tespitinin yapılamadığını, yapılan araştırmalarda diğer kamu kurumlarından Karayolları ve yerel yönetimlerin benzer mahiyette ve büyüklükteki işler için asgari 1 yıllık sürelerin öngörüldüğünü,

3. Yine işin zamanında tamamlanamamasındaki en önemli etkenlerden birisinin de mevsimsel şartlar olduğunu, zira; ihale konusu sözleşmeden de anlaşılacağı üzere, işin başlangıç süresinin yer teslimi ile başladığını, yer tesliminin ... tarihinde yapıldığını, işin yapılma döneminin sonbahar ve kış aylarına denk geldiğini, 2016 yılı mevsim şartları tahminlerden daha şiddetli yağış ve soğuk geçtiğini, bu durumun işin gecikmesine neden olduğunu, süre uzatımları itibariyle işin en son bitirilmesi gereken tarih olan ... tarihinde köprü imalatının tamamlanmış olup, yalnızca sıcak asfalt kaplaması mevsim şartları ve o tarihlerde çevredeki asfalt plent tesislerinin kapalı olması nedeniyle yüklenici firma tarafından gerçekleştirilemediğini,

4. İşin süresi içerisinde bitirilememesinde etken olan sebeplerden birisinin de proje kapsamında olmayan köprü ve bağlantı yolunun aydınlatılması işinin, hangi kurum tarafından yapılacağı hususunun çözüme kavuşturulamamasından kaynaklandığını, şöyle ki; Belediye tarafından ihale kapsamında bağlantı yolunun ve köprünün aydınlatma işinin yapılması için ...'a başvuru yapılarak aydınlatmanın ... tarafından yapılıp yapılamayacağı hususunun sorulduğunu, ... tarafından konu ile ilgili zamanında net bir yanıt alınamadığından bu husustan vazgeçildiğini, ...’ın ... tarihli cevabi yazısının İdareye ... tarihinde ulaştığını, bu süre içerisinde de ...’ın konuya ilişkin cevabının beklenmesi nedeniyle yüklenici tarafından İdarenin ...’ın cevabi yazısı gelinceye kadar işin bekletildiğini, zira iş bekletilmeyip asfalt atılmış olsaydı elektrik bağlantıları için asfaltın yeniden sökülmesinin gerekeceğini,

5. Kamu kaynağının en doğru ve etkin bir şekilde kullanılmasının birinci öncelikleri olduğundan, proje kapsamında hangi iş yapılırsa halk ve ilçe için faydalı olacağı noktasında ince elenip sık dokunduğunu, bu noktada asfalt ve kaldırım yenilenmesine karar verildiğini ancak bu esnada işin süresinin uzatılmasının sehven unutulduğunu, sehven unutulan süre uzatımı sonrası yükleniciye gecikme olduğu yönünde durumun bildirilmiş olup, yüklenici tarafından İdareye cevap verildiğini,

6. Asfaltın yapılması gereken Nisan ayında kar yağması, ... ile yapılan görüşmelerin öngörülenden uzun sürmesi, imalata başlanacağı tarihte asfalt plent tesislerinin kapalı olması gibi nedenlerle asfalt yapımı, trafik ve yaya can güvenliği için yolun bir an önce asfaltlanarak hizmete açılmasının zarureti de göz önünde bulundurularak Temmuz ayında tamamlatılabildiğini, işin tamamlanmasının ardından son hakediş ve kabul işlemleri yapıldığını, öncesinde hiçbir şekilde imalat tamamlanmadan yüklenici firmaya ödeme yapılmadığını. projenin %100 veya asfalt yapılmadan %105 %110 ile kesilmesi ihtimalinde daha büyük bir kamu zararının oluşacağını, yolun yapımının yarım kalması halinde ulaşım ve trafik güvenliği açısından olumsuz etki yaratacağı kanaatiyle işe devam edildiğini,

Yapılan işin, Karayolları teknik şartnamesine ve imalat kalitesine uygun olarak gerçekleştirildiğini, köprü ve bağlantı yoluna ilave olarak bozuk olan kaldırım ve yolların da yenilendiğini, kamu kaynağı verimli ve yerinde kullanılarak ilçenin en önemli sorununun çözüldüğünü, hayata geçirilen proje sayesinde trafik konusunda ilçede yaşanan problemin giderildiğini, ayrıca yeni açılan yol sayesinde o bölgede yapılaşmaların da arttığını, ilçeye her yönden katkı sağlayan bu projenin bu nedenle kamu zararı oluşturmamakla birlikte, aksine kazanç sağladığını, belirterek tazmin hükmünün kaldırılmasını talep etmiştir.

BAŞSAVCILIK MÜTALAASI

Başsavcılık mütalaasında;

“Dilekçede özetle; işin yer tesliminin ... tarihinde yapıldığı, işin yapılma döneminin sonbahar ve kış aylarına geldiği, bu güne kadar yapılan en büyük iş olduğu için tecrübesizlik nedeniyle işin süresinin bir yıl olarak belirlendiği, ... tarihinde köprü imalatının tamamlandığı, mevsim şartlarından dolayı asfalt plent tesislerinin kapalı olduğu, dökümün de mümkün olamadığı, idarenin köprü aydınlatılması için ...'a başvuru yaptığı, idare ve yüklenicinin ortak karar alarak cevabi yazının gelinceye kadar işin bekletilmesine karar verildiği, zira iş bekletilmeyip asfalt atılması durumunda asfaltın sökülmesi durumu oluşacağı düşünüldüğü, ...’tan cevabi yazının geç geldiği, yapılan işin Karayolları Teknik Şartnamesine ve imalat kalitesine uygun olduğu süre uzatımının ise sehven unutulduğu belirtilerek tazmin kararının uhdesinden kaldırılmasını talep etmektedir.

Dosya üzerinde yapılan incelemede; ... Bağlantı Yolu ve Köprü Yapım işinde süre uzatımları ve çalışılmayan günlerin dikkate alınması ile iş bitim süresinin ... tarihinde gerçekleşmesi gerekirken geçici kabul tutanağının ... tarihinde imzalanması nedeni ile gecikilen süreler için sözleşmede öngörülen gün başı onbinde 6 oranındaki gecikme cezasının tahakkuk ettirilmemesi sonucu doğan ...-TL kamu zararıyla ilgili olarak, Sorumların Temyiz talebinde asfalt dökümü yapılması gereken tarihlerde mevsim şartlarının çok sert olduğu ifade edilmişse de, 2017 Nisan ayı içerisinde sıcaklıkların mevsim normalleri civarında seyrettiği anılan döneme ilişkin hava durumu kayıtlarından anlaşılmaktadır. Dolayısı ile mevsim şartlarının uygun olmadığı yönündeki savunma, imalatın yaptırılmaması için geçerli bir sebep oluşturmamaktadır.

Yine savunmalarda bahsi geçen ... ile yapılan yazışmaların da ...-... tarihleri arasında gerçekleştiği görülmektedir. Oysa ki bu tarihlerde imalatın devam ettiği, bunun yanı sıra söz konusu zaman zarfı sonrasında da bazı iş kalemlerinin yapıldığı dosya eki belgelerden anlaşılmaktadır. Bu nedenle yapılan yazışmaların gecikmeye neden olduğu yönündeki savunmaların kabul edilmesi de mümkün görülmemektedir.

Ayrıca, süre uzatımı verilebilecekken bu işlemin de sehven yapılmadığı belirtilmesinin yapım işinin layüsel bir hal aldığı izlenimini doğurmaktadır.

Oysa, İdare ile yüklenici arasında imzalanan sözleşmenin ‘Gecikme halinde uygulanacak cezalar ve sözleşmenin feshi’ başlıklı 25 inci maddesinin ikinci fıkrasında; “Yüklenicinin sözleşmeye uygun olarak işi süresinde bitirmediği takdirde, gecikilen her gün için sözleşme bedelinin % 0,06 (on binde altı) oranında gecikme cezası uygulanır." hükmü yer almaktadır.

Bu hüküm karşısında sorumlunun savunmasında yer alan açıklamalarının kabulünün mümkün olmadığı değerlendirilmektedir.

Yukarıda açıklanan nedenlerle ve temyiz dilekçesinde ileri sürülen hususlar, Daire kararında dikkate alındığından talebin reddedilerek Daire kararının onanmasının uygun olacağı düşünülmektedir.” denilmiştir.

Dosyada mevcut belgelerin okunup incelenmesinden sonra,

GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ:

75 sayılı ilamın 1 inci maddesiyle, ... Bağlantı Yolu ve Köprü Yapım işinde süre uzatımları ve çalışılmayan günlerin dikkate alınması ile iş bitim süresinin ... tarihinde gerçekleşmesi gerekirken geçici kabul tutanağının ... tarihinde imzalanması nedeniyle gecikilen süreler için sözleşmede öngörülen gün başı onbinde 6 oranındaki gecikme cezasının tahakkuk ettirilmemesi sonucu doğan ...-TL kamu zararının tazminine hükmedilmiştir.

Savunmalarda işin yapılma süresinin tecrübesizlik nedeniyle kısa belirlenmesi, mevsim şartlarının kötü geçmesi, ... ile yapılan yazışmaların uzaması gibi nedenlerde işin gecikmeli olarak bitirildiği belirtilmektedir.

İlamda ve Başsavcılık mütalaasında belirtildiği üzere savunmada belirtilen nedenlerin kabulünün mümkün olmadığı değerlendirilmektedir.

Yapım işlerinde sürenin hesaplanmasında havanın fen noktasından çalışılmayan döneminin dikkate alınması nedeniyle mevsim şartlarının işin gecikmesinde gerekçe olamayacağı düşünülmektedir.

Ayrıca işin yapılma süresinin tecrübesizlik nedeniyle kısa belirlenmesi, ihaleye teklif veren tüm istekliler açısından aynı yapım şartını ifade etmekte, ihaleye teklif veren tüm istekliler ve nihayetinde yapım işi sözleşmesinin tarafı olan yüklenici, söz konusu süre şartını kabul etmiş sayılmaktadır. Dolayısıyla işin bitirilme tarihi ve bitirilmemesi durumunda verilecek gecikme cezası yüklenici açısından bağlayıcı olmaktadır.

Yine Başsavcılık mütalaasında belirtildiği üzere, savunmalarda bahsi geçen ... ile yapılan yazışmaların da ...-... tarihleri arasında gerçekleştiği görülmektedir. Oysa ki bu tarihlerde imalatın devam ettiği, bunun yanı sıra söz konusu zaman zarfı sonrasında da bazı iş kalemlerinin yapıldığı dosya eki belgelerden anlaşılmaktadır. Bu nedenle yapılan yazışmaların gecikmeye neden olduğu yönündeki savunmaların kabul edilmesi de mümkün görülmemektedir.

Yukarıda yapılan açıklamalar çerçevesinde iş bitim süresinin ... tarihinde gerçekleşmesi gerekirken geçici kabul tutanağının ... tarihinde imzalanması nedeniyle gecikilen süreler için sözleşmede öngörülen gün başı onbinde 6 oranındaki gecikme cezasının tahakkuk ettirilmemesi sonucu ...-TL kamu zararı oluşmuştur.

Bu itibarla, 75 sayılı ilamın 1. maddesiyle ile verilen tazmin hükmünün TASDİKİNE (Üye ... ve Üye ...’in aşağıda yazılı ayrışık görüşlerine karşı) oyçokluğuyla,

Karar verildiği 20.11.2019 tarih ve 46930 sayılı tutanakta yazılı olmakla işbu ilam tanzim kılındı.

Karşı oy gerekçesi

Üye ... ve Üye ...’in karşı oy gerekçesi:

Savunmalarda, işin yer tesliminin ... tarihinde yapıldığı, işin yapılma döneminin sonbahar ve kış aylarına geldiği, bu güne kadar yapılan en büyük iş olduğu için tecrübesizlik nedeniyle işin süresinin bir yıl olarak belirlendiği, ... tarihinde köprü imalatının tamamlandığı, mevsim şartlarından dolayı asfalt plent tesislerinin kapalı olduğu, dökümün de mümkün olamadığı, idarenin köprü aydınlatılması için ...'a başvuru yaptığı, idare ve yüklenicinin ortak karar alarak cevabi yazının gelinceye kadar işin bekletilmesine karar verildiği, zira iş bekletilmeyip asfalt atılması durumunda asfaltın sökülmesi durumu oluşacağı düşünüldüğü, ...’tan cevabi yazının geç geldiği, yapılan işin Karayolları Teknik Şartnamesine ve imalat kalitesine uygun olduğu süre uzatımının ise sehven unutulduğu belirtilmiştir.

Söz konusu gerekçelerle, idare tarafından yükleniciye süre uzatımı verilmesi gerektiği, dolayısıyla yüklenicinin kusurundan kaynaklanmayan nedenlerden ötürü, gecikmeden ve gecikme cezasından söz edilemeyeceği değerlendirilmektedir.

Bu bakımdan, savunmalarda belirtilen gerekçelerle tazmin hükmünün bozulması gerekmektedir.