Sayıştay 6. Dairesi 44663 Kararı - Belediyeler ve Bağlı İdareler İş Mevzuatı

Temyiz Karar Detayı

İletişim Bilgileri

• Kamu İdaresi: Belediyeler ve Bağlı İdareler

• Yılı: 2017

• Daire: 6

• Dosya No: 44663

• Tutanak No: 51656

• Tutanak Tarihi: 27.04.2022

• Konu: İş Mevzuatı ile İlgili Kararlar

KARAR

Konu: Sosyal yardım olan yemek ve yakacak yardımlarının belediyede çalışan işçilerin yıllık izin ücretlerinin kapsamına dahil edilmesi.

Dilekçilerden ..., ..., ... 08.07.2020 tarih ve 48166 tutanak numaralı Temyiz Kurulu Kararıyla verilen tasdik hükmüne itiraz etmekte ise de;

6085 sayılı Sayıştay Kanunu’nun “Kanun yollarına başvurma” başlıklı 54. maddesinde;

“Temyiz, yargılamanın iadesi ve karar düzeltilmesi talepleri, Sayıştay Başkanlığına hitaben yazılmış imzalı dilekçe ile yapılır. Dilekçeler Sayıştay Başkanlığına verilir veya gönderilir. İlgililer isterlerse evrakın alındığına dair kendilerine bir alındı verilir.

(2) Dilekçelerde aşağıdaki hususlar bulunur:

a) Başvuruda bulunan kişinin ve varsa kanuni temsilcisinin veya vekilinin adı, soyadı, unvanı ve adresi.

b) İlamın tarihi, numarası.

c) İlgili hesabın adı ve yılı.

ç) Başvurunun konusu.

d) Hangi kanun yoluna başvurulduğu ve başvurunun hukuki sebepleri.

e) Varsa duruşma talebi.

(3) Dilekçelere ilgililer tarafından itirazlarını ispat edecek belgeler eklenir. Dilekçeler ve bunlara ekli belgelerin örnekleri karşı taraf sayısından bir fazla olur.

(4) Dilekçelerin yukarıda belirtilen hususları ihtiva etmediğine, ilgisine göre Temyiz Kurulu veya dairece karar verilirse, eksikliklerin on beş gün içinde tamamlatılması dilekçe sahibine tebliğ olunur. Bu süre içinde eksiklikler tamamlanmazsa, ilgisine göre Temyiz Kurulunca veya dairece başvurunun reddine karar verilir. Şu kadar ki, başvuru sahibinin kimliğini, imzasını, başvuru konusu ilam hükmünü ve hangi kanun yoluna hangi sebeple başvurulduğunu yeteri kadar belli edecek kayıtları ihtiva eden dilekçeler, diğer hususlar gösterilmemiş olsa bile kabul edilir.” Hükmü bulunmaktadır.

Yapılan incelemede, söz konusu sorumluların karar düzeltme dilekçesini imzasız olarak gönderdikleri anlaşılmıştır. Yukarıda yer verilen mevzuat hükümlerine göre karar düzeltme talebinin imzalı dilekçe ile yapılması gerekmekte; aksi takdirde talebin reddedileceği belirtilmektedir.

Bu itibarla, karar düzeltme talebinin REDDİNE oybirliği ile karar verilmesi üzerine konunun esas yönünden incelemesine geçildi.

26 sayılı ilamın 7’ inci maddesi ile; ... Belediyesinde çalışan kadrolu işçilere ödenen yıllık izin ücretlerinin kapsamına sosyal yardım olan yemek ve yakacak yardımlarının dahil edilmesi nedeniyle kamu zararında bulunulduğu gerekçesiyle ... TL için verilen tazmin hükmünün 08.07.2020 tarih ve 48166 tutanak numaralı Temyiz Kurulu Kararıyla tasdikine karar verilmiştir.

İlamda Harcama Yetkilisi sıfatıyla sorumlu tutulan; … (Özel Kalem Müdürü), … (Belediye Başkan Yrd.), … (Fen İşleri Müdür V.), … (V.H.K.İ.), … (Zabıta Müdürü), … (Emlak Ve İstimlak Müdürü), … (Basın Yayın ve Halkla İlişkiler Müdürü), … (Memur), … (İnsan Kaynakları ve Eğitim Müdürü), … (Veteriner), … (Hukuk İşleri Müdürü), …. (İmar ve Şehircilik Müdür V.), ile Gerçekleştirme Görevlisi olarak sorumlu tutulan … (İşçi), … (Şef), … (Fen İşleri Amiri), … (İşçi), … (Mühendisi), … (İşçi), … (İşçi), … (İşçi), … (İşçi), … (Memur), … (İşçi), … (Memur), … (İşçi), … (Memur), … (İşçi), …’in (İşçi) vermiş olduğu ortak karar düzeltme dilekçesinde özetle;

“... TL kamu zararına neden olduğu tespitinin hatalı olduğu, Belediyeleri ile işçileri temsilen Belediye İş Sendikası arasında imzalanan 15.02.2016-31.12.2018 tarihli Toplu İş Sözleşmesinin 33. Maddesinde; “Yemek Bedeli, Belediye İş Sendikası üyesi işçilere fiilen çalışmalarına bakılmaksızın almakta oldukları yemek 15.02.2016 tarihinden itibaren aynen devam eder .(işçinin hasta ve izinli olduğu halde de ödeme yapılır.)” demekte olduğu,

Belediyelerinin bu madde hükmüne istinaden işçilere izinliyken yemek yardımı ve yasada aksine hüküm bulunmayan yakacak yardımı ödemesi yaptığı,

Topu İş Sözleşmelerini imzalayanların buna uymak zorunda olduğu, uyulmaması halinde bu sözleşmelerin tazmin sorumluluğuna yol açacak nitelikte tarafları bağlayıcı olduğu, sözleşmeye istinaden yapılan ödemelerde kamu zararı oluşmasının söz konusu olmadığı,

Sosyal Yardımların izinli iken de alınabileceğine ilişkin E. Sayıştay Uzman Denetçisi …’ nın da “http://www.....” adresinde yayımladığı görüş yazısında“...Ücretli yıllık izin hakkı. T.C. Anayasası'nın 50’inci ve 4857 sayılı İş Kanunu'nun 53’ üncü maddeleri gereğince işverenin işçiye kullandırmak zorunda olduğu ve işçinin de kullanmaktan vazgeçemeyeceği bir haktır. Ücretli yıllık izine hak kazanma ve kullandırma şartları 4857 sayılı Kanun’da düzenlenmiş olup, işveren yıllık izin kullanan işçiye izin dönemine ilişkin ücretini bir iş karşılığı olmaksızın peşin veya avans olarak ödemek zorundadır. Bu ücretin hesabında 57’ inci maddenin gönderme yaptığı 50’ inci maddeye göre fazla çalışma karşılığı olarak alınan ücretler, primler, işyerinin temelli işçisi olarak normal çalışma saatleri dışında hazırlama, tamamlama, temizleme işlerinde çalışan işçilerin bu işler için aldıkları ücretler ve sosyal yardımlar dikkate alınmayacaktır. Bu durumda işçiye her bir izin günü için sadece çıplak gündeliği tutarında ödeme yapılabilecektir. Yıllık izin ücretinin tespitinde genel kural böyle olmakla birlikte anılan Kanunun "Saklı haklar" başlıklı 45’ inci maddesinde; “Toplu iş sözleşmesi veya iş sözleşmelerine hafta tatili, ulusal bayram ve genel tatillerde işçilere tanınan haklara, ücretli izinlere ve yüzde usulü ile çalışan işçilerin bu Kanunla tanınan haklarına aykırı hükümler konulamaz Bu hususlarda işçilere daha elverişli hak ve menfaatler sağlayan kanun, toplu iş sözleşmesi, iş sözleşmesi veya gelenekten doğan kazanılmış haklar saklıdır. Denilerek 50‘inci maddeye istisna getirilmiştir. Bu hüküm gereğince işçiler toplu iş sözleşmelerinde veya iş sözleşmelerinde düzenleme yapılmak kaydıyla fiilen çalıştıkları günlerde olduğu gibi yıllık izinli oldukları günlerde de sosyal yardımlardan yararlanmaya devam edebileceklerdir. Sosyal yardımlar, toplu iş sözleşmesi veya iş sözleşmesi ile işçiye sağlanan işçilik haklarıdır. Yani bu hak ve menfaatler sözleşme kaynaklıdır. Böyle olduğu için ödenme şartları ve miktarları sözleşmeyle belirlenir. Çalışma hayatında düzenlenen sözleşmelerde genellikle sosyal yardım kapsamında işçiye sağlanan yemek yardımının işçinin fiilen çalıştığı günler için verilmesinin kararlaştırıldığı görülmekte ise de bazı sözleşmelerde işçinin yıllık izinli olduğu günlerde de bu yardımın yapılmasına imkân veren düzenlemelere rastlanılmaktadır. Sözleşme ile yıllık izinde yemek yardımı yapılması, sözleşme yapma serbestîsi kuralına uygun olduğu gibi, işçiye Kanuna nazaran daha elverişli hak ve menfaat sağlamış olması nedeniyle de yukarıda bahsedilen 45'inci madde hükmüne uygun düşmektedir. Dolayısıyla bu uygulamanın artık anılan 50’ inci madde hükmü ile ilgilendirilmemesi gerekmektedir. Özetlemek gerekirse: 4857 sayılı Kanun'un 45’inci maddesine göre yıllık izin ücretinin hesabında yemek yardımının dikkate alınması bu konuda işçinin tabi olduğu sözleşmede düzenleme yapılmış olmasına bağlıdır. Sözleşmede hüküm mevcut ise işçinin yıllık izin ücreti yemek yardımı da dâhil hesaplanacak, mevcut değilse bu defa anılan Kanun'un 50’nci maddesi devreye gireceğinden hesaplamada yemek yardımı dikkate alınmayacaktır." demek suretiyle sosyal yardımların ödenebileceğini ifade ediyor olduğu,

Yine Kamu İhale Mevzuat uzmanı ... tarafından yazılan makalesinde; Türkiye Kamu Hastaneleri Kurumunun 02.10.2013 tarihli görüş talebi yazısına Sosyal Güvenlik Bakanlığının 23.07.2014 tarihli cevap yazısında;

“.... Asgari ücretin üzerindeki ücret ve sosyal haklar (yemek ve yol ücreti vb.) işçi ve işveren arasında akdedilen hizmet akitleri, işyeri yönetmelikleri ve taraflar arasında bağıtlanan toplu iş sözleşmeleri ile hizmet alım sözleşmeleri ile serbestçe belirlenebilmektedir. Buna göre 4857 Sayılı İş Kanununda yemek ve yol ücretleri ile ilgili herhangi bir hüküm yer almadığından, izinli ve raporlu sürelerde söz konusu sosyal hakların ödenip ödenmeyeceği konusunda yukarıda belirtilen sözleşmelerde yer alan hükümlere göre işlem yapılması gerektiği görüşüne varılmıştır." demek suretiyle sosyal yardımların ödeneceğinin beyan edildiği,

Yukarıda belirtilen tüm nedenlerle Temyize konu edilen Sayıştay 6. Dairesinin 13.12.2018 tarih ve 26 sayılı İlamının hukuka, yasaya ve gerçeklere ve dahi hakkaniyete aykırı olduğu ve tazmin kararının kaldırılması gerektiği” ifade edilmiştir.

Başsavcılık Mütalaasında;

“... ... Belediyesi 2017 Yılı Hesabı'nın 6. Daire'de yapılan yargılaması sonucu çıkarılan 18.9.2018 tarihli karar ve 26 sayılı İlamın 7. maddesindeki yer alan tazının hükmüne karşı sorumlu sıfatıyla … ve 27 kişilim Temyiz Kumlu nezdinde yapılan temyiz başvurusu Kurulun 8.7.2020 tarihli ve 48166 sayılı tutanak ile Daire kararınca verilen tazmin hükmünün tasdiki yönünde kararlaştırılmış bu kez adı geçenin ilgi yazılarıyla gönderilen 17.12.2020 tarihli dilekçe ile karar düzetilmesi talebinde bulunulmaktadır.

Dairesince İşçilere ödenen yıllık izni ücretlerinin kapsamına yemek ve yakacak yardımlarının yıllık izin ücretlerine dahil edilmesi mevzuata aykırılık teşkil etmesi sonucu neden olunan kamu zararının sorumlularına ödettirilmesine hükmolunmuştur.

Sorumlu savunmasında. Belediye ile Belediye İş Sendikası arasında imzalanan Toplu İş Sözleşmesinde, fiilen çalışılmayan günlerde de yemek yardımı ödeneceği hükmünün bulunduğunu, yakacak yardımının fiilen çalışılmayan günlerde ödenmesine ilişkin yasada aykırı bir hüküm bulunmadığım, toplu iş sözleşmelerinin tarafların uymak zorunda olduğu sözleşmeler olduğunu, genel kural olarak yıllık izin ücretlerine sosyal yardımların dahil edilmediğini, ancak 4857 sayılı İş Kanunu’nun "Saklı Haklar" başlıklı 45'iııcı maddesi ile istisna getirildiğini bu hüküm gereğince toplu iş sözleşmelerinde veya iş sözleşmelerinde düzenleme yapılmak kaydıyla işçilerin yıllık izin ücretlerine sosyal yardımların dahil edilebileceğim, belirterek tazının hükmünün kaldırılmasını talep etmektedir.

4857 sayılı Kanun'un Tatil ücretine girmeyen kısımlar başlıklı 50'ııci maddesinde, "Fazla çalışma karşılığı olarak alman ücretler, primler, işyerinin temelli işçisi olarak normal çalışma saatleri dışında hazırlama, tamamlama, temizleme işlerinde çalışan işçilerin bu işler için aldıkları ücretler ve sosyal yardımlar, ulusal bayram, hafta tatili ve genel tatil günleri için verilen ücretlerin tespitinde hesaba katılmaz." Hükmü,

Yıllık izin ücreti başlıklı 57'nci maddesinde, " İşveren, yıllık ücretli iznini kullanan her işçiye, yıllık izin dönemine ilişkin ücretini ilgili işçinin izine başlamasından önce peşin olarak ödemek veya avans olarak vermek zorundadır. Bu ücretin hesabında 50 nci madde hükmü uygulanır.” Hükmü.

Yıllık Ücretli İzin Yönetmeliğinin, Ücretin Ödenmesi başlıklı 21'ııci maddesinde. "İzin ücretinin belirlenmesinde: fazla çalışma karşılığı alınacak ücretler, primler, sosyal yardımlar ve işyerinin devamlı işçisi olup, normal saatler dışında hazırlama, tamamlama, temizleme işlerinde çalışan işçilerin bu işler için aldıkları ücretler hesaba katılmaz. " Hükmü,

Bulunmaktadır.

Anılan hükümlere göre işçilere ödenen yılık izni ücretlerinin kapsamına sosyal yardım olan yemek ve yakacak yardımlarının dahil edilmemesi gerektiği değerlendirilmektedir.

Buna göre: adı geçenin karar düzeltme talebinin ret edilerek Kurul Kararının korunmasının uygun olacağı düşünülmektedir.” Denilmektedir.

Dosyada mevcut belgelerin okunup incelenmesinden sonra,

GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ

26 sayılı ilamın 7’ inci maddesi ile; ... Belediyesinde çalışan kadrolu işçilere ödenen yıllık izin ücretlerinin kapsamına sosyal yardım olan yemek ve yakacak yardımlarının dahil edilmesi nedeniyle kamu zararında bulunulduğu gerekçesiyle ... TL için verilen tazmin hükmünün 08.07.2020 tarih ve 48166 tutanak numaralı Temyiz Kurulu Kararıyla tasdikine karar verilmiştir.

T.C. Anayasası’nın “Çalışma şartları ve dinlenme hakkı” başlıklı 50. Maddesinde;

“……Dinlenmek, çalışanların hakkıdır. Ücretli hafta ve bayram tatili ile ücretli yıllık izin hakları ve şartları kanunla düzenlenir….”denilmekte,

4857 sayılı İş Kanunu'nun “Yıllık izin ücreti” başlıklı 57’nci maddesinde;

“İşveren, yıllık ücretli iznini kullanan her işçiye, yıllık izin dönemine ilişkin ücretini ilgili işçinin izine başlamasından önce peşin olarak ödemek veya avans olarak vermek zorundadır. Bu ücretin hesabında 50’nci madde hükmü uygulanır….” denilmekte,

“Tatil ücretine girmeyen kısımlar” başlıklı 50’nci maddesinde:

“Fazla çalışma karşılığı olarak alınan ücretler, primler, işyerinin temelli işçisi olarak normal çalışma saatleri dışında hazırlama, tamamlama, temizleme işlerinde çalışan işçilerin bu işler için aldıkları ücretler ve sosyal yardımlar, ulusal bayram, hafta tatili ve genel tatil günleri için verilen ücretlerin tespitinde hesaba katılmaz. ’’ denilmekte,

“Saklı haklar” başlıklı 45’ inci maddesinde ise; “Toplu iş sözleşmesi veya iş sözleşmelerine hafta tatili, ulusal bayram ve genel tatillerde işçilere tanınan haklara, ücretli izinlere ve yüzde usulü ile çalışan işçilerin bu Kanunla tanınan haklarına aykırı hükümler konulamaz. Bu hususlarda işçilere daha elverişli hak ve menfaatler sağlayan kanun, toplu iş sözleşmesi, iş sözleşmesi veya gelenekten doğan kazanılmış haklar saklıdır.” denilmektedir.

İlgili maddelerden anlaşılmaktadır ki; ücretli yıllık izin hakkı T.C. Anayasası'nın 50’inci ve 4857 sayılı İş Kanunu'nun 53’ üncü maddeleri gereğince işverenin işçiye kullandırmak zorunda olduğu ve işçinin de kullanmaktan vazgeçemeyeceği bir haktır. Ücretli yıllık izine hak kazanma ve kullandırma şartları 4857 sayılı Kanun’da düzenlenmiş olup, işveren yıllık izin kullanan işçiye izin dönemine ilişkin ücretini bir iş karşılığı olmaksızın peşin veya avans olarak ödemek zorundadır. Bu ücretin hesabında 57’ inci maddenin gönderme yaptığı 50’ inci maddeye göre fazla çalışma karşılığı olarak alınan ücretler, primler, işyerinin temelli işçisi olarak normal çalışma saatleri dışında hazırlama, tamamlama, temizleme işlerinde çalışan işçilerin bu işler için aldıkları ücretler ve sosyal yardımlar dikkate alınmayacaktır. Bu durumda işçiye her bir izin günü için sadece çıplak gündeliği tutarında ödeme yapılabilecektir.

Yıllık izin ücretinin tespitinde genel kural böyle olmakla birlikte anılan Kanunun "Saklı haklar" başlıklı 45’ inci maddesi ile 50‘inci maddeye istisna getirilmiştir. Bu hüküm gereğince işçiler toplu iş sözleşmelerinde veya iş sözleşmelerinde düzenleme yapılmak kaydıyla fiilen çalıştıkları günlerde olduğu gibi yıllık izinli oldukları günlerde de sosyal yardımlardan yararlanmaya devam edebileceklerdir.

Sosyal yardımlar, toplu iş sözleşmesi veya iş sözleşmesi ile işçiye sağlanan işçilik haklarıdır. Yani bu hak ve menfaatler sözleşme kaynaklıdır. Böyle olduğu için ödenme şartları ve miktarları sözleşmeyle belirlenir. Çalışma hayatında düzenlenen sözleşmelerde genellikle sosyal yardım kapsamında işçiye sağlanan yemek yardımının işçinin fiilen çalıştığı günler için verilmesinin kararlaştırıldığı görülmekte ise de bazı sözleşmelerde işçinin yıllık izinli olduğu günlerde de bu yardımın yapılmasına imkân veren düzenlemelere rastlanılmaktadır.

Sözleşme ile yıllık izinde yemek yardımı yapılması, sözleşme yapma serbestisi kuralına uygun olduğu gibi, işçiye Kanuna nazaran daha elverişli hak ve menfaat sağlamış olması nedeniyle de yukarıda bahsedilen 45'inci madde hükmüne uygun düşmektedir. Dolayısıyla bu uygulamanın artık anılan 50’ inci madde hükmü ile ilgilendirilmemesi gerekmektedir.

4857 sayılı Kanun'un 45’inci maddesine göre yıllık izin ücretinin hesabında yemek ve yakacak yardımının dikkate alınması bu konuda işçinin tabi olduğu sözleşmede düzenleme yapılmış olmasına bağlıdır. Sözleşmede hüküm mevcut ise işçinin yıllık izin ücreti yemek ve yakacak yardımı da dâhil hesaplanacak, mevcut değilse bu defa anılan Kanun'un 50’nci maddesi devreye gireceğinden hesaplamada yemek ve yakacak yardımı dikkate alınmayacaktır.

Türkiye Kamu Hastaneleri Kurumunun 02.10.2013 tarihli görüş talebi yazısına Sosyal Güvenlik Bakanlığının 23.07.2014 tarihli cevap yazısı da bunu destekler niteliktedir. Şöyle ki ilgili yazıda;

“.... Asgari ücretin üzerindeki ücret ve sosyal haklar (yemek ve yol ücreti vb.) işçi ve işveren arasında akdedilen hizmet akitleri, işyeri yönetmelikleri ve taraflar arasında bağıtlanan toplu iş sözleşmeleri ile hizmet alım sözleşmeleri ile serbestçe belirlenebilmektedir. Buna göre 4857 Sayılı İş Kanununda yemek ve yol ücretleri ile ilgili herhangi bir hüküm yer almadığından, izinli ve raporlu sürelerde söz konusu sosyal hakların ödenip ödenmeyeceği konusunda yukarıda belirtilen sözleşmelerde yer alan hükümlere göre işlem yapılması gerektiği görüşüne varılmıştır." demektedir.

Bu görüşe göre yine Toplu iş sözleşmesinde yer alıyorsa izinli ve raporlu sürelerde sosyal yardım ödenebilecektir.

Bu itibarla sosyal yardımlar çalışmaya bağlı haklar olmadığından yıllık izin ücretinin hesabına dahil edilmelerinde bir engel, dolayısıyla bir kamu zararı bulunmamaktadır.

Bu itibarla, sorumluların karar düzeltme dilekçelerinde öne sürdükleri itirazlar kabul edilerek 08.07.2020 tarih ve 48166 tutanak numaralı Temyiz Kurulu Kararıyla verilen tasdik hükmünde KARAR DÜZELTMESİNE MAHAL OLDUĞUNA, 26 sayılı ilamın 7’ inci maddesi ile verilen tazmin hükmünün 6085 sayılı Sayıştay Kanunu’nun 55 inci maddesinin 7 nci fıkrası uyarınca BOZULMASINA ve yukarıda belirtilen hususların tekrar değerlendirilerek yeni hüküm tesisi için dosyanın hükmü veren DAİREYE GÖNDERİLMESİNE, (Üye …, Üye …, Üye …, Üye …, Üye …’ın aşağıda yazılı karşı oy gerekçelerine karşı) oy çokluğu ile,

Karar verildiği 27.04.2022 tarih ve 51656 sayılı tutanakta yazılı olmakla işbu ilam tanzim kılındı.

Karşı oy gerekçesi

Üye …, Üye …, Üye …, Üye …, Üye …’ın karşı oy gerekçesi:

26 sayılı ilamın 7’ inci maddesi ile; ... Belediyesinde çalışan kadrolu işçilere ödenen yıllık izin ücretlerinin kapsamına sosyal yardım olan yemek ve yakacak yardımlarının dahil edilmesi nedeniyle kamu zararında bulunulduğu gerekçesiyle ... TL için verilen tazmin hükmünün 08.07.2020 tarih ve 48166 tutanak numaralı Temyiz Kurulu Kararıyla tasdikine karar verilmiştir.

4857 sayılı İş Kanunu’nun “Tatil Ücretine Girmeyen Kısımlar” başlıklı 50’nci maddesinde; "Fazla çalışma karşılığı olarak alınan ücretler, primler, işyerinin temelli işçisi olarak normal çalışma saatleri dışında hazırlama, tamamlama, temizleme işlerinde çalışan işçilerin bu işler için aldıkları ücretler ve sosyal yardımlar, ulusal bayram, hafta tatili ve genel tatil günleri için verilen ücretlerin tespitinde hesaba katılmaz. ” denilmiştir.

Anılan Kanun’un “Yillık İzin Ücreti” başlıklı 57’nci maddesinde ise yıllık izin ücretinin hesabında İş Kanunu’nun 50’nci maddesinin uygulanacagı hüküm altına alınmıştır.

03.03.2004 tarihli ve 25391 sayilı Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren Yıllık Ücretli İzin Yönetmeligi’nin "Yıllık Ücretli İzinlere İlişkin İşverenin Yükümlülükleri” başlıklı dördüncü bölümünde yer alan “Ücretin Ödenmesi” başlıklı 21’inci maddesinde;

"İzin ücretinin belirlenmesinde; fazla çalışma karşılığı alınacak ücretler, primler, sosyal yardımlar ve işyerinin devamlı işçisi olup, normal saatler dışında hazırlama, tamamlama, temizleme işlerinde çalışan işçilerin bu işler için aldıkları ücretler hesaba katılmaz.

…..” denilmektedir.

Yukarıda yer alan mevzuat hükmü uyarınca işçilere ödenen yıllık izin ücretlerine sosyal yardımların dahil edilmemesi gerekmektedir. Ancak ... Belediyesinde işçilerin izinli oldukları süre boyunca almış oldukları izin ücretlerine sosyal yardım olan yemek ve yakacak yardimlarının dahil edilmesi sonucu kamu zararına neden olunmuştur.

Dilekçiler savunmalarında;

Belediye ile Belediye İş Sendikasi arasında imzalanan 15.02.2016-31.12.2018 tarihli Toplu iş Sözleşmesinde fiilen çalışılmayan günlerde de yemek yardımı ödeneceği hükmünün bulunduğunu, yakacak yardımının fiilen çalışılmayan günlerde ödenmesine ilişkin yasada aykırı bir hüküm bulunmadığını, toplu iş sözleşmelerinin tarafların uymak zorunda olduğu sözleşmeler olduğunu, genel kural olarak yıllık izin ücretlerine sosyal yardımların dahil edilmediğini ancak 4857 sayılı İş Kanunu’nun “Saklı Haklar” başlıklı 45’inci maddesi ile istisna getirildigini bu hüküm gereğince toplu iş sözleşmelerinde veya iş sözleşmelerinde düzenleme yapılmak kaydıyla işçilerin yıllık izin ücretlerine sosyal yardımların dahil edilebilecegini, mevzuatta da yıllık izin ücretine yemek ve yakacak yardımlarının dahil olmayacağına ilişkin bir hüküm bulunmadığını ifade etmişlerse de;

4857 sayılı Kanun’un 50’nci maddesinde ve Yıllık Ücretli izin Yönetmeliği’nin 21’inci maddesinde açik bir şekilde, izin ücretinin belirlenmesinde; sosyal yardımların yıllık izin ücreti hesabına dahil edilemeyeceği hükme bağlanmıştır.

4857 sayılı Kanun’un “Saklı Haklar” başlıklı 45’inci maddesinde; “Toplu iş sözleşmesi veya iş sözleşmelerine hafta tatili, ulusal bayram ve genel tatillerde işçilere tanınan haklara, ücretli izinlere ve yüzde usulü ile çalışan işçilerin bu Kanunla tanınan haklarına ayırı hükümler konulamaz. Bu hususlarda isçilere daha elverişli hak ve menfaatler sağlayan kanun, toplu iş sözleşmesi, iş sözleşmesi veya gelenekten doğan kazamlmış haklar saklıdır. ” denilmektedir. Bu hükümden yıllık izin ücretlerine sosyal hakların dahil edilebileceği anlamı cıkarılamaz. Şöyle ki işçilere toplu iş sözleşmesi ve ya iş sözleşmeleriyle tanınan hakların saklı hak olarak kabul edilebilmesi için kanun ve yönetmeliklere aykırı olmaması gerekmektedir. Nitekim aynı maddenin ilk cümlesinde toplu iş sözleşmelerine veya iş sözleşmelerine işçilere kanunla tanınan haklara aykırı hüküm konulamayacagı belirtilmiştir. Eger toplu iş sözleşmeler ve iş sözleşmelerinde istendiği gibi bir düzenleme yapılabilseydi kanun koyucu mevzuatta yillik izin ücretlerine sosyal yardımların dahil edilemeyeceği şeklinde bir düzenleme yapmazdı. Tüm bu sebeplerle yemek ve yakacak yardımlarının yıllık izin ücretlerine dahil edilmesi mevzuata aykırılık teşkil etmektedir.

Bu itibarla; sorumlu iddialarının reddedilerek yukarıda açıklanan gerekçelerle, 08.07.2020 tarih ve 48166 tutanak numaralı Temyiz Kurulu Kararıyla verilen tasdik hükmünde karar düzeltmesine mahal olmadığına karar verilmesi gerekir.