Sayıştay 6. Dairesi 44554 Kararı - Belediyeler ve Bağlı İdareler Çeşitli Konular

Temyiz Karar Detayı

İletişim Bilgileri

• Kamu İdaresi: Belediyeler ve Bağlı İdareler

• Yılı: 2014

• Daire: 6

• Dosya No: 44554

• Tutanak No: 46213

• Tutanak Tarihi: 08.05.2019

• Konu: Çeşitli Konuları İlgilendiren Kararlar

KARAR

Konu: Profesyonel spor kulübüne belediye bütçesinden yardım yapılması

227 sayılı ilamın 10’uncu maddesi ile tazminine hükmolunan ...TL ile ilgili olarak Temyiz Kurulunun 27.12.2017 tarih ve 43890 tutanak numaralı kararının 3’üncü maddesiyle;

“Yapılan harcamaların amatör branşlara yapılan harcama olup olmadığının değerlendirilmesini teminen 227 sayılı ilamın 10. Maddesi ile verilen tazmin hükmünün BOZULARAK dosyanın kararı veren DAİREYE GÖNDERİLMESİNE, oy çokluğuyla,” karar verilmesi üzerine Dairesince 347 sayılı EK ilamın 3. Maddesi ile;

Türkiye 2. Liginde mücadele eden ve profesyonel spor kulübü olan ... Spora mevzuata aykırı olarak Belediye bütçesinden nakdi yardım yapılması sonucu kamu zararı oluştuğu gerekçesiyle tazminine hükmolunan ...TL için tazmin hükmünün devamına karar verilmiştir.

Üst Yönetici ...temyiz dilekçesinde özetle;

4. 12. 2003 tarih ve 25326 sayılı Resmi Gazetede yayınlanan 5018 sayılı Kamu Mali Yönelimi ve Kontrol Kanunu'nun "Bütçelerden yardım yapılması" başlıklı 29. maddesinde: "Gerçek veya tüzel kişilere kanuni dayanağı olmadan kamu kaynağı kullandırılamaz yardımda bulunulamaz veya menfaat sağlanamaz. Ancak genel yönetim kapsamındaki kamu idarelerinin bütçelerinde öngörülmüş olmak kaydıyla; kamu yararı gözetilerek dernek, vakıf birlik, kurum, kuruluş sandık ve benzeri teşekküllere yardım yapabilir. Bu yardımların yapılması, kullanılması, izlenmesi denetlenmesi ve kamuoyuna açıklanmasına ilişkin esas ve usuller Maliye Bakanlığınca hazırlanarak Bakanlar Kurulunca çıkarılacak yönetmelikle belirlenir. " Denildiğini,

13.07.2005 tarih ve 25874 sayılı Resmi Gazetede yayınlanan "5393 Belediye Kanunu'nun "Belediyenin görev ve sorumlulukları" başlıklı 14.maddesinin (b) fıkrasında:

"Belediye mahalli müşterek nitelikte olmak şartıyla;

b) Gerektiğinde öğrencilere, amatör spor kulüplerine malzeme verir ve gerekli desteği sağlar, her türlü amatör spor karşılaşmaları düzenler, yurt içi ve yurt dışı müsabakalarda üstün başarı gösteren veya derece alan sporculara belediye meclisi kararıyla ödül verilebilir." Denildiğini,

Sorguya konu olan ... Spor Kulübü Derneğine 05.3.1.01 Dernek, Birlik, Kurum, Kuruluş, Sandık vb. Kuruluşlara Bütçe tertibinden yapılan yardımların yukarıda sözü edilen mevzuat hükümleri doğrultusunda yapıldığını,

... Spor Kulübü Derneğinin Profesyonel Lig olan Spor Toto 2. Lig Kırmızı Grupta mücadele ettiğini, ancak yapılan yardımların ... Spor Kulübü Derneğinin müracaatı üzerine futbol, tekvando, basketbol, masa tenisi gibi amatör branşlarına forma, şort, ayakkabı, eşofman v.b. ihtiyaçların karşılanması ile ilgili malzeme taleplerine katkı sağlamak amacıyla EK ( 1 ) te sunulan 3 adet Belediye Encümeni kararlarına istinaden verildiğini, ... Spor Kulübüne yapılan yardımların EK 2’de sunulan ... Spor Kulübü 2014 Yılı Harcama Listesinden de anlaşılacağı üzere konaklama, iaşe, seyahat, ve malzeme giderlerinin ödenmesinde kullanıldığını, bu nedenle her ne kadar ... Spor Kulübü Profesyonel Ligde mücadele ediyorsa da Derneğe bağlı amatör branşlara destek amacıyla yapılan yardımların kamu zararı oluşturmayacağını,

Ayrıca Belediyenin EK 3’te sunulan 2012 yılı Sayıştay Denetiminde 12/05/2014 tarih, 158 nolu Sayıştay İlamında ... Belediyesi tarafından Amatör Spor Kulüplerine yardım yapılmak suretiyle gerekli destek sağlandığından konu hakkında ilişilecek husus bulunmadığına karar verildiğini belirterek tazmin hükmünün kaldırılmasını talep etmiştir.

İlamda diğer sorumlu sıfatıyla sorumlu tutulan ...’in temyiz dilekçesinde özetle;

5393 sayılı Belediye Kanunun 14.maddesinde “Belediyenin görev ve sorumlulukları” düzenlenmiş olup, 14.maddenin (b) fıkrasında “Gerektiğinde, sporu teşvik etmek amacıyla gençlere spor malzemesi verir, amatör spor kulüplerine ayni ve nakdi yardım yapar ve gerekli desteği sağlar, her türlü amatör spor karşılaşmaları düzenler, yurt içi ve yurt dışı müsabakalarda üstün başarı gösteren veya derece alan öğrencilere, sporculara, teknik yöneticilere ve antrenörlere belediye meclisi kararıyla ödül verebilin Gıda bankacılığı yapabilir.” hükmünün bulunduğunu,

Yapılan yardımların, Spor Kulübünün, amatör ligler olan U11,U13,U14,U15,U16,U17 ve U-19 yaş gruplarındaki AMATÖR TAKIMLARINA ve ayrıca yine amatör branşlar olan masa tenisi, Tekvando, Basketbol dallarında yapılan müsabakalarında ulaşım ücreti, spor malzemesi temini, ilaç alımı, beslenme ve barınma ihtiyacı için yapılmış maddi yardımlar olup, bu sebeple anılan bu yardımların yapılmasında 5393 sayılı Belediye Kanunun 14.maddesine ve diğer yasal hükümlere aykırı bir yön bulunmadığını, Belediyenin, bulunulan bölgenin insanca yaşanılır hale getirilmesi ile ilgili yükümlülükleri olduğu gibi, sosyal anlamda da yükümlülüklerinin ve görevlerinin bulunduğunu, çocukların kötü alışkanlıklardan korunması, kötü mekanlara gitmelerinin önüne geçilmesi, kötü arkadaşlıklardan korunması için spora ve sosyal faaliyetlere yönlendirilmesi hususunun da Belediyelerin görevleri arasında olduğunu, bu amaçla ... Spor Kulübü tarafından amatör branşlarda verilen spor eğitimlerine ... Belediyesince maddi yardım yapılması 5393 sayılı Yasanın 14.maddesinin ruhuna aykırı olmadığını, ödenen paranın ... Spor Kulübüne veya ... Spor Kulübünün 2.ligde oynayana profesyonel futbol takımına değil, bu kulüp tarafından amatör olarak verilen spor çalışmalarına verilmiş bir ödenek olduğunu, aksi delilin dosyada bulunmadığını, bu yönü ile yapılan işlemin hukuka uygun olup, 5393 sayılı Yasanın 14. maddesine aykırı olmadığını, amacın çocukları kötü alışkanlıklardan korumak ve faydalı birey haline getirmek olduğunu,

Dosyada mevcut dilekçe örneğinden de anlaşılacağı üzere ... Spor Kulübü başkanı olan ...’ın, Belediyeye müracaat ederek, kulüp olarak 10.05.2014 tarihinden itibaren başlatacakları yaz okullarında Futbol, Teakweando, Masa Tenisi ve Basketbol branşlarında 300/400 öğrenciye eğitim vereceklerini belirterek, bu amatör branşlar ile ilgili olarak öğrencilere dağıtılacak forma, şort, ayakkabı, top ve eşofman gibi malzemelerin karşılanması için maddi desteğe ihtiyacı olduğunu beyan ettiğini, bu kapsamda ... Belediyesi Encümeni’nin 12.05.2014 gün ve 344 karar nolu kararı ile yaz okullarında Futbol, Teakweando, Masa Tenisi ve Basketbol branşlarında Öğrencilere verilecek eğitim ve yine bu öğrencilere dağıtılacak forma, şort, ayakkabı, top ve eşofman gibi malzemelerin karşılanması için ...TL yardım yapılmasına karar verildiğini ve anılan bedelin 15/05/2014 gün ve 4424 sayılı ödeme emri ile ilgili birime ödendiğini, bilindiği üzere Belediyenin, bulunulan bölgenin insanca yaşanılır hale getirilmesi ile ilgili yükümlülükleri olduğu gibi, sosyal anlamda da yükümlülükleri ve görevlerinin olduğunu, çocukların kötü alışkanlıklardan korunması, kötü mekanlara gitmelerinin önüne geçilmesi, kötü arkadaşlıklardan korunması için spora ve sosyal faaliyetlere yönlendirilmesi hususunun da Belediyelerin görevleri arasında olduğunu, bu amaçla ... Spor Kulübü tarafından amatör branşlarda verilen spor eğitimlerine ... Belediyesince maddi yardım yapılmasının 5393 sayılı Yasanın 14. maddesinin ruhuna aykırı olduğunu, ödenen paranın ... Spor Kulübüne değil, bu kulüp tarafından amatör olarak verilen spor çalışmalarına verilmiş bir ödenek olduğunu,

Yine dosyada mevcut dilekçe örneğinden de anlaşılacağı üzere ... Spor Kulübü başkanı olan ...’ın, 14.07.2014 tarihinde Belediye’ye müracaat ederek, kulübün amatör ligler olan U-l 1,U-13,U-14,U-16 ve U-19 yaş gruplarında futbol takımlarının ihtiyacı ve yine amatör olarak yapılan masa tenisi, tekvando, basketbol dallarında yapılan müsabakalarında ulaşım ücreti, spor malzemesi temini, ilaç alımı, beslenme ve barınma ihtiyacı için maddi desteğe ihtiyacı olduğunu beyan ettiğini, bu kapsamda ... Belediyesi Encümenin 14.07.2014 gün ve 537 karar nolu kararı ile kulüp bünyesinde amatör olarak faaliyet gösteren Futbol, Teakweando, Masa Tenisi ve Basketbol branşlarındaki sporcuların müsabakalardaki ulaşım ücreti, spor malzemesi temini, ilaç alımı, beslenme ve barınma ihtiyacının için karşılanması için … TL yardım yapılmasına karar verildiğini ve anılan bedelin 18/07/2014 gün ve 6259 sayılı ödeme emri ile ilgili birime ödendiğini,

Kaldı ki TC. Sayıştay …Dairesinin 158 ilam tarih, l2.05.2014 ilam no, 03.04.2014 karar tarih ve 88 karar nolu kararında belirtildiği üzere bu şekilde yapılan yardımların 5393 sayılı Belediye Kanununun 14.maddesine aykırılık teşkil etmediğini belirterek verilen tazmin hükmünün kaldırılmasını talep etmiştir.

İlamda Üst Yönetici sıfatıyla sorumlu tutulan ...temyiz dilekçesinde özetle;

... Belediyesi Encümeninin 14.07.2014 tarih 537 nolu kararı ile birçok amatör spor dallarında faaliyet gösteren ... spora … TL yardım yapılması kararının alındığını, ...Dairenin Aynı kararında açıklandığı üzere aynı nitelikte ... spora yapılan yardım nedeni ile ...hakkında İşlem yapılmamasına karar verildiğini, yine Kararda belirtildiği üzere bu hususta Denetçi tarafından işlemlerin mevzuata uygun olduğu, sorumluların beraatine karar verilmesinin uygun olacağının belirtildiğini, yapılan yardımın miktarının kanunda belirtilen sınırlar içinde kaldığını,

Amatör spor dallarını desteklemenin, hatta genel anlamıyla sporu desteklemenin belediyenin görev ve yetki alanında bulunduğunu, çünkü bu şekilde gençlerin kötü alışkanlıklarından korunması, sporla uğraşarak daha düzenli, disiplinli olmaları, topluma kazandırılmalarının amaçlandığını, birçok şehrin kendi şehir takımlarına yaptıkları yardımların miktarı yanında söz konusu yardımın çok asgari düzeyde kaldığını, usul, şekil ve evrak eksiklikleri varsa bunda bir kasıt olmayıp, belediyenin bundan sonra daha dikkatli olacağını, ama esas amaç yönünden kanuna aykırılığın söz konusu olmadığını belirterek tazmin hükmünün kaldırılmasını talep etmiştir.

Başsavcılık mütalaasında;

“Konunun esasına ilişkin olarak; Belediyeler için amatör spor kulüplerine yardımın temel dayanağı 5393 sayılı Belediye Kanununun 14'üncü maddesinin (b) bendinin ikinci cümlesidir burada; “...Gerektiğinde, sporu teşvik etmek amacıyla gençlere spor malzemesi verir, amatör spor kulüplerine ayni ve nakdî yardım yapar...” ifadesinde yer alan hüküm çerçevesinde yardım yapılabilmektedir.

Ancak, ... Spor Kulübü Demeği Başkanı ...’ın 14.07.2014 tarih ve 126 sayılı dilekçesinde ... Spor Kulübünün Türkiye 2’nci Liginde mücadele ettiğini, ligde kalmak ve bir üste çıkmak için imkanlarının yetersiz olduğunu, profesyonel ve amatör olarak faaliyet göstermekte olan branşlarda kullanılmak üzere maddi ödeneğe ihtiyaç duyduğunu ifade ettiği, Belediye Encümeninin 14.07.2014 tarih ve 537 no.lu kararında ise ... Spor Kulübü Demeği Başkanı ...’ın 14/07/2014 tarihli dilekçesi ile Kulüp bünyesinde profesyonel ve amatör olarak faaliyet gösterilmekte olduğu ve çeşitli branşlardaki yaş gruplarının ihtiyaçları olan spor malzemesi, ulaşım, ilaç, beslenme ve barınma ihtiyaçlarında kullanılmak üzere ... Spor Kulübü Demeği Başkanı ...’a …TL para yardım yapılmasına karar verildiği görülmüştür. Kulüp başkanının dilekçesinde de açıkça belirttiği üzere, yapılan yardımların gerek amatör, gerekse profesyonel branşlarda kullanılmak üzere yapıldığı anlaşılmaktadır. Ancak yukarıda yer alan mevzuat hükmüne göre belediye bütçesinden profesyonel nitelikteki spor kulüplerine yardım yapılması mümkün değildir.

Bu ifadeden ... Spor Kulübü Derneğinin bünyesinde bulunan amatör spor branşlarının profesyonel takımın altında teşkilatlandığı ve yardımın doğrudan amatör spor branşlarına aktarılmadığı profesyonel takım vasıtasıyla yapıldığı anlaşılmaktadır.

Spor kulüpleri dernek statüsünde kurulacak ise Türk Medeni Kanununa ve buna paralel olarak düzenlenmiş olan 5253 sayılı Dernekler Kanununda yer alan yasal hükümlere tabi olurlar. Eğer ... Spor Kulübü gibi işletme şeklinde kurulacak iseler profesyonel branşlar hakkında geçerli olacak hukuki düzenlemeler Türk Ticaret Kanunu hükümleridir.

Bu iki statü arasındaki temel fark derneklerin kar amacı gütmeyen kuruluşlar olmasına karşın, şirketlerde kar amacı güdülmesi ve karın paylaşımının söz konusu olmasıdır. Şirketleşmenin temelinde ise kulübe daha fazla gelir sağlama, ekonomik potansiyel olarak büyümeyi gerçekleştirme, kar elde etme, yeri geldiğinde ortaklarına (taraftarına) yansıtma ve taraftar desteğini arttırma, şirket olmanın hukuki ve mali avantajlarından yararlanma hususları yatmaktadır.

Kanun koyucunun 5393 sayılı Kanunun 14 üncü maddesinin (b) Bendinde amatör spor kulüplerine yardım yapılabileceğine ilişkin hükmünün altında da bu yaklaşımın olduğu açıktır.

Sonuç olarak; Önceki görüşlerimizin hilafına Belediyenin yapmış olduğu yardımın amatör spor branşlarının profesyonel takımın altında teşkilatlanması ve yardımın doğrudan amatör spor branşlarına yapılmaması nedeni ile ayrıca temyiz dilekçesinde ileri sürülen hususlar, Daire kararında dikkate alındığından talebin reddedilerek Daire kararının onanmasının uygun olacağı düşünülmektedir.

Arz olunur.” Denilmiştir.

Üst Yönetici …, duruşma talebinde bulunmasına rağmen duruşmaya gelmemiştir. Dosyadaki mevcut belgelerin okunup incelenmesinden sonra;

Gereği Görüşüldü

347 sayılı EK ilamın 3. maddesi ile, Türkiye 2. Liginde mücadele eden ve profesyonel spor kulübü olan ... Spora mevzuata aykırı olarak Belediye bütçesinden nakdi yardım yapılması sonucu kamu zararı oluştuğu gerekçesiyle tazminine hükmolunan ...TL için tazmin hükmünün devamına karar verilmiştir.

5393 sayılı Belediye Kanunu’nun 14’üncü maddesinde;

“Belediye, mahallî müşterek nitelikte olmak şartıyla;

(Değişik ikinci cümle: 12/11/2012-6360/17 md.) Gerektiğinde, sporu teşvik etmek amacıyla gençlere spor malzemesi verir, amatör spor kulüplerine ayni ve nakdî yardım yapar ve gerekli desteği sağlar, her türlü amatör spor karşılaşmaları düzenler, yurt içi ve yurt dışı müsabakalarda üstün başarı gösteren veya derece alan öğrencilere, sporculara, teknik yöneticilere ve antrenörlere belediye meclisi kararıyla ödül verebilir. Gıda bankacılığı yapabilir.

(Ek fıkra: 12/11/2012-6360/17 md.; Değişik: 12/7/2013-6495/100 md.) Belediyelerin birinci fıkranın (b) bendi uyarınca, sporu teşvik etmek amacıyla yapacakları nakdi yardım, bir önceki yıl genel bütçe vergi gelirlerinden belediyeleri için tahakkuk eden miktarın; büyükşehir belediyeleri için binde yedisini, diğer belediyeler için binde on ikisini geçemez.” denilmektedir.

Aynı Kanunun 75’inci maddesinde ise;

“Belediye, belediye meclisinin kararı üzerine yapacağı anlaşmaya uygun olarak görev ve sorumluluk alanlarına giren konularda;

a) Mahallî idareler ile diğer kamu kurum ve kuruluşlarına ait yapım, bakım, onarım ve taşıma işlerini bedelli veya bedelsiz üstlenebilir veya bu kuruluşlar ile ortak hizmet projeleri gerçekleştirebilir ve bu amaçla gerekli kaynak aktarımında bulunabilir. Bu takdirde iş, işin yapımını üstlenen kuruluşun tâbi olduğu mevzuat hükümlerine göre sonuçlandırılır.

b) Mahallî idareler ile merkezî idareye ait aslî görev ve hizmetlerin yerine getirilmesi amacıyla gerekli aynî ihtiyaçları karşılayabilir, geçici olarak araç ve personel temin edebilir.

c) (Değişik: 12/11/2012-6360/19 md.) Kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşları, kamu yararına çalışan dernekler, Bakanlar Kurulunca vergi muafiyeti tanınmış vakıflar ve 7/6/2005 tarihli ve 5362 sayılı Esnaf ve Sanatkârlar Meslek Kuruluşları Kanunu kapsamına giren meslek odaları ile ortak hizmet projeleri gerçekleştirebilir. Diğer dernek ve vakıflar ile gerçekleştirilecek ortak hizmet projeleri için mahallin en büyük mülki idare amirinin izninin alınması gerekir.” hükümleri yer almaktadır.

Yukarıdaki mevzuat hükümlerinden anlaşılması gereken, belediyelerce sporu teşvik amacıyla yardım yapılabileceği ancak, yardımın profesyonel spor kulüpleri bünyesinde yer alan amatör branşlara değil, doğrudan amatör spor kulüplerine yapılması gerektiğidir. Zira Kanun’un amacından anlaşılacağı üzere, söz konusu yardımın yapılma gerekçesi belde sınırları içerisindeki gençlerin spora teşvik edilmesidir. Dolayısıyla maddede bahsedilen yardımın öznesi; sporu belirli bir kazanç elde etmek için gerçekleştiren profesyonel spor kulüpleri değil, gerekli maddi imkanları sağlayamayan amatör spor topluluklarıdır.

Rapor dosyası ve eki belgelerin incelenmesi neticesinde, Türkiye 2. Liginde mücadele eden profesyonel spor kulübü olan ... Spora ...TL değerinde nakdi yardımda bulunulduğu görülmüştür.

Sorumlular temyiz dilekçelerinde; ... Spor Kulübü başkanı olan ...’ın, yaz okullarında Futbol, Teakweando, Masa Tenisi ve Basketbol branşlarında 300/400 öğrenciye eğitim vereceklerini belirterek, bu amatör branşlar ile ilgili olarak öğrencilere dağıtılacak forma, şort, ayakkabı, top ve eşofman gibi malzemelerin karşılanması için maddi desteğe ihtiyacı olduğunu beyan ettiğini, bu kapsamda ... Belediyesi Encümeni’nin 12.05.2014 gün ve 344 karar nolu kararı ile ...TL; ...’ın 14.07.2014 tarihli dilekçesiyle, kulübün amatör ligler olan U-l 1,U-13,U-14,U-16 ve U-19 yaş gruplarında futbol takımlarının ihtiyacı ve yine amatör olarak yapılan masa tenisi, tekvando, basketbol dallarında yapılan müsabakalarında ulaşım ücreti, spor malzemesi temini, ilaç alımı, beslenme ve barınma ihtiyacı için maddi desteğe ihtiyacı olduğunu beyan ettiğini, bu kapsamda ... Belediyesi Encümenin 14.07.2014 gün ve 537 karar nolu kararı ile … TL yardım yapılmasına karar verildiğini, söz konusu yardımların amatör branşlarda kullanıldığını ifade etmişlerse de, ... Spor kulübü içinde amatör branşlar bulunması 5393 sayılı Belediye Kanunu’nun 14’üncü maddesinin açık hükmü karşısında profesyonel spor kulübüne yardım yapılabileceği sonucunu doğurmamaktadır. Kanun hükmünde amatör spor kulüplerine yardım yapılabileceği belirtilmiş olup, amatör branşlara yardımda bulunulacağına dair bir hükme yer verilmemiştir. Bu sebeple, profesyonel bir kulüp olan ... Spor kulübü bünyesinde amatör spor kulüplerinin de bulunduğundan bahisle bu hükmün genişletilebilmesi mümkün değildir.

Bunun yanında, ... Spor Kulübü Derneği Başkanı ..., 14.07.2014 tarih ve 126 sayılı dilekçesinde, ... Spor Kulübünün Türkiye 2’nci Liginde mücadele ettiğini, ligde kalmak ve bir üste çıkmak için imkanlarının yetersiz olduğunu, profesyonel ve amatör olarak faaliyet göstermekte olan branşlarda kullanılmak üzere maddi ödeneğe ihtiyaç duyduğunu ifade etmiştir. Kulüp başkanının dilekçesinde de açıkça belirttiği üzere, yapılan yardımların gerek amatör, gerekse profesyonel branşlarda kullanılmak üzere yapıldığı anlaşılmaktadır. Ancak yukarıda yer alan mevzuat hükmüne göre belediye bütçesinden profesyonel nitelikteki spor kulüplerine yardım yapılması mümkün değildir.

Bununla birlikte kamu yararına çalışan dernek statüsüne sahip olmayan ... Spor Kulübü Derneği ile ... Belediyesi arasında mahallin en büyük mülki idare amirinden izin alınan her hangi bir ortak hizmet projesi bulunmadığı gibi, yardım yapılabilmesine ilişkin herhangi bir protokol de yer almamaktadır.

Bu itibarla, 347 sayılı Ek İlamın 3. Maddesi ile verilen tazmin hükmünün TASDİKİNE (Üyeler …, …, …, … ile …’in karşı oy gerekçelerine karşı),oyçokluğu ile,

Karar verildiği 08.05.2019 tarih ve 46213 sayılı tutanakta yazılı olmakla işbu ilam tanzim kılındı.

Karşı oy gerekçesi

Üye …’nın karşı oy gerekçesi

5393 sayılı Belediye Kanunu’nun 3/a maddesinde belediyenin tanımı “Belediye: Belde sakinlerinin mahallî müşterek nitelikteki ihtiyaçlarını karşılamak üzere kurulan ve karar organı seçmenler tarafından seçilerek oluşturulan, idarî ve malî özerkliğe sahip kamu tüzel kişisini,… ifade eder.” şeklinde yapılmıştır.

Belediyelerin görev ve sorumlulukları ise anılan Kanun’un “Belediyenin görev ve sorumlulukları” başlıklı 14. maddesinde:

“Belediye, mahallî müşterek nitelikte olmak şartıyla;

…

b) Devlete ait her derecedeki okul binalarının inşaatı ile bakım ve onarımını yapabilir veya yaptırabilir, her türlü araç, gereç ve malzeme ihtiyaçlarını karşılayabilir; sağlıkla ilgili her türlü tesisi açabilir ve işletebilir; mabetlerin yapımı, bakımı, onarımını yapabilir; kültür ve tabiat varlıkları ile tarihî dokunun ve kent tarihi bakımından önem taşıyan mekânların ve işlevlerinin korunmasını sağlayabilir; bu amaçla bakım ve onarımını yapabilir, korunması mümkün olmayanları aslına uygun olarak yeniden inşa edebilir. Gerektiğinde, öğrencilere, amatör spor kulüplerine malzeme verir ve gerekli desteği sağlar, her türlü amatör spor karşılaşmaları düzenler, yurt içi ve yurt dışı müsabakalarda üstün başarı gösteren veya derece alan sporculara belediye meclisi kararıyla ödül verebilir. Gıda bankacılığı yapabilir.

Belediyelerin birinci fıkranın (b) bendi uyarınca, sporu teşvik etmek amacıyla yapacakları nakdi yardım, bir önceki yıl genel bütçe vergi gelirlerinden belediyeleri için tahakkuk eden miktarın; büyükşehir belediyeleri için binde yedisini, diğer belediyeler için binde on ikisini geçemez.

…”

şeklinde sayılmış, “Diğer kuruluşlarla ilişkiler” başlıklı 75. maddesinde ise:

“Belediye, belediye meclisinin kararı üzerine yapacağı anlaşmaya uygun olarak görev ve sorumluluk alanlarına giren konularda;

a) Mahallî idareler ile diğer kamu kurum ve kuruluşlarına ait yapım, bakım, onarım ve taşıma işlerini bedelli veya bedelsiz üstlenebilir veya bu kuruluşlar ile ortak hizmet projeleri gerçekleştirebilir ve bu amaçla gerekli kaynak aktarımında bulunabilir. Bu takdirde iş, işin yapımını üstlenen kuruluşun tâbi olduğu mevzuat hükümlerine göre sonuçlandırılır.

b) Mahallî idareler ile merkezî idareye ait aslî görev ve hizmetlerin yerine getirilmesi amacıyla gerekli aynî ihtiyaçları karşılayabilir, geçici olarak araç ve personel temin edebilir.

c) Kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşları, kamu yararına çalışan dernekler, özürlü dernek ve vakıfları, Bakanlar Kurulunca vergi muafiyeti tanınmış vakıflar ve 507 sayılı Esnaf ve Küçük Sanatkârlar Kanunu kapsamına giren meslek odaları ile ortak hizmet projeleri gerçekleştirebilir.

…”

Hükümlerine yer verilmiştir.

Yukarıda yer alan mevzuat hükümleri birlikte değerlendirildiğinde; belediyelerin amatör spor kulüplerine yardım yapıp gerekli desteği sağlayabilecekleri görülmektedir.

Rapor dosyası ve eki belgelerin incelenmesi neticesinde, Türkiye 2. Liginde mücadele eden profesyonel spor kulübü olan ... Spora ...TL değerinde nakdi yardımda bulunulduğu görülmüştür.

Sorumlular temyiz dilekçesinde; ... Spor Kulübü başkanı olan ...’ın, yaz okullarında Futbol, Teakweando, Masa Tenisi ve Basketbol branşlarında 300/400 öğrenciye eğitim vereceklerini belirterek, bu amatör branşlar ile ilgili olarak öğrencilere dağıtılacak forma, şort, ayakkabı, top ve eşofman gibi malzemelerin karşılanması için maddi desteğe ihtiyacı olduğunu beyan ettiğini, bu kapsamda ... Belediyesi Encümeni’nin 12.05.2014 gün ve 344 karar nolu kararı ile ...TL; ...’ın 14.07.2014 tarihli dilekçesiyle, kulübün amatör ligler olan U-l 1,U-13,U-14,U-16 ve U-19 yaş gruplarında futbol takımlarının ihtiyacı ve yine amatör olarak yapılan masa tenisi, tekvando, basketbol dallarında yapılan müsabakalarında ulaşım ücreti, spor malzemesi temini, ilaç alımı, beslenme ve barınma ihtiyacı için maddi desteğe ihtiyacı olduğunu beyan ettiğini, bu kapsamda ... Belediyesi Encümenin 14.07.2014 gün ve 537 karar nolu kararı ile … TL yardım yapılmasına karar verildiğini, söz konusu yardımların amatör branşlarda kullanıldığını ifade etmişlerdir.

Bu bağlamda, ... Belediyesi tarafından yapılan yardım ... Spor Kulübü’ne, amatör spor branşlarında harcanmak üzere verilmiş olup söz konusu yardımın profesyonel faaliyetler için harcandığına ilişkin bilgi ve belge bulunmadığından verilen tazmin hükmünün kaldırılmasına karar verilmesi gerekir.

Üyeler …, … ile …’ın karşı oy gerekçesi

5393 sayılı Belediye Kanunu’nun “Belediyenin görev ve sorumlulukları” başlıklı 14 üncü maddesinde:

“Belediye, mahallî müşterek nitelikte olmak şartıyla;

…

b) (…) (Değişik ikinci cümle: 12/11/2012-6360/17 md.) Gerektiğinde, sporu teşvik etmek amacıyla gençlere spor malzemesi verir, amatör spor kulüplerine ayni ve nakdî yardım yapar ve gerekli desteği sağlar, her türlü amatör spor karşılaşmaları düzenler, yurt içi ve yurt dışı müsabakalarda üstün başarı gösteren veya derece alan öğrencilere, sporculara, teknik yöneticilere ve antrenörlere belediye meclisi kararıyla ödül verebilir. Gıda bankacılığı yapabilir.

Ek fıkra: 12/11/2012-6360/17 md.; Değişik: 12/7/2013-6495/100 md.) Belediyelerin birinci fıkranın (b) bendi uyarınca, sporu teşvik etmek amacıyla yapacakları nakdi yardım, bir önceki yıl genel bütçe vergi gelirlerinden belediyeleri için tahakkuk eden miktarın; büyükşehir belediyeleri için binde yedisini, diğer belediyeler için binde on ikisini geçemez.” Hükmü yer almaktadır.

Yukarıda yer alan mevzuat hükümleri birlikte değerlendirildiğinde; belediyelerin amatör spor kulüplerine yardım yapıp gerekli desteği sağlayabilecekleri görülmektedir.

Rapor dosyası ve eki belgelerin incelenmesi neticesinde, Türkiye 2. Liginde mücadele eden profesyonel spor kulübü olan ... Spora ...TL değerinde nakdi yardımda bulunulduğu görülmüştür.

Sorumlular temyiz dilekçesinde; ... Spor Kulübü başkanı olan ...’ın, yaz okullarında Futbol, Teakweando, Masa Tenisi ve Basketbol branşlarında 300/400 öğrenciye eğitim vereceklerini belirterek, bu amatör branşlar ile ilgili olarak öğrencilere dağıtılacak forma, şort, ayakkabı, top ve eşofman gibi malzemelerin karşılanması için maddi desteğe ihtiyacı olduğunu beyan ettiğini, bu kapsamda ... Belediyesi Encümeni’nin 12.05.2014 gün ve 344 karar nolu kararı ile ...TL; ...’ın 14.07.2014 tarihli dilekçesiyle, kulübün amatör ligler olan U-l 1,U-13,U-14,U-16 ve U-19 yaş gruplarında futbol takımlarının ihtiyacı ve yine amatör olarak yapılan masa tenisi, tekvando, basketbol dallarında yapılan müsabakalarında ulaşım ücreti, spor malzemesi temini, ilaç alımı, beslenme ve barınma ihtiyacı için maddi desteğe ihtiyacı olduğunu beyan ettiğini, bu kapsamda ... Belediyesi Encümenin 14.07.2014 gün ve 537 karar nolu kararı ile … TL yardım yapılmasına karar verildiğini, söz konusu yardımların amatör branşlarda kullanıldığını ifade etmişlerdir.

İlamda, Dernekler bünyesinde faaliyet gösteren amatör branşların yardım alamayacağı, Kanunda “kulüpler” ifadesi lafzen geçtiği için ancak yardımların kulüp statüsündeki amatör spor kulüplerine yapılabileceği belirtilmiştir.

Spor kulüpleri eğer dernek statüsünde kurulacak ise Türk Medeni Kanununa ve buna paralel olarak düzenlenmiş olan 5253 sayılı Dernekler Kanununda yer alan yasal hükümlere tabi olurlar. Eğer şirket şeklinde kurulacak iseler bu spor kulüpleri ile şirketlere devrettikleri veya sattıkları yahut doğrudan şirket halinde kurdukları profesyonel branşları hakkında geçerli olacak hukuki düzenlemeler Türk Ticaret Kanunu hükümleridir.

Ancak iki kuruluş arasındaki temel fark derneklerin kar amacı gütmeyen kuruluşlar olmasına karşın, şirketlerde kar amacı güdülmesi ve karın paylaşımının söz konusu olmasıdır. Şirketleşmenin temelinde ise kulübe daha fazla gelir sağlama, ekonomik potansiyel olarak büyümeyi gerçekleştirme, kar elde etme, bunu yeri geldiğinde ortaklarına (taraftarına) yansıtma ve taraftar desteğini arttırma, şirket olmanın hukuki ve mali avantajlarından yararlanma hususları yatmaktadır.

... Spor Kulübü Derneği’nin profesyonel branşları yanında amatör şubelerinin de bulunduğu anlaşılmıştır.

Spor kulüplerinin amatör nitelikte olabilecekleri, ancak profesyonel branşlarla uğraşabilecekleri, profesyonel sporcuları bünyelerinde barındırabilecekleri ve bu profesyonel branşlarını şirketleştirebilecekleri mevzuat açısından mümkündür. Örneğin bugün Türkiye Süper Futbol Liginde yarışan kulüplerin çoğunluğu amatör spor kulübü statüsündedir. Yani yüzme, boks, atletizm gibi amatör branşları vardır. Ancak, bu kulüplerin profesyonel futbol takımları söz konusu ligde müsabakalara katılmaktadır. Bu amatör kulüplerden bazıları profesyonel branşlarla uğraşan takımlarını(yani futbol şube veya takımlarını) şirketlere devretmiş yahut şirketleştirmişlerdir.

5253 sayılı Dernekler Kanunu'nun 14. maddesi, derneklerden başvurmaları halinde spor faaliyetine yönelik olanların "spor kulübü", boş zamanları değerlendirme faaliyetine yönelik olanların "gençlik kulübü" veya her iki faaliyeti birlikte amaçlayanların "gençlik ve spor kulübü" adını alabilecekleri, bu kulüplerin Gençlik Spor Genel Müdürlüğü tarafından tutulacak kütüğe kayıt ve tescil edilecekleri hükmüne yer verilmiştir.

Dernekler Kanunu'nda; Kulüplerin organları, bunların görev ve yetkileri, denetlenmeleri, kendilerine yapılacak yardımların şekil ve şartları, üst kuruluş oluşturmada uyulacak usul ve esaslar, gençlik ve spor faaliyetlerini yürüteceklerin nitelikleri ve bunlara uygulanacak disiplin işlemleri ile kayıt ve tescillerine ilişkin esasların, İçişleri Bakanlığı'nın uygun görüşü alınarak Gençlik Spor Genel Müdürlüğünün bağlı olduğu Bakanlık tarafından yürürlüğe konulacak Yönetmelik ile belirleneceği hükmü bulunmaktadır.

Bu bağlamda yürürlüğe konulan Yönetmelik; Gençlik ve Spor Kulüpleri Yönetmeliğidir, bu Yönetmeliğin Tanımlar Başlıklı 3 üncü maddesinde spor kulübünü “Spor faaliyetlerinde bulunmak amacıyla kurularak Genel Müdürlüğe kayıt ve tescilini yaptıran dernekler” şeklinde tanımlamıştır.

Bu çerçevede ... Spor Kulübü Derneğinin bünyesinde bulunan amatör spor branşlarının Gençlik ve Spor Kulüpleri Yönetmeliğine göre kurulup kurulmadığı, yani amatör spor kulübü statüsünde bulunup bulunmadığı, profesyonel branşlarının Dernek içerisindeki hukuki statüsünün belirlenmesi ile Belediye tarafından Derneğe yapılan yardımın, Dernek tarafından amatör şubelere harcanıp harcanmadığının araştırılmasını teminen verilen tazmin hükmünün bozulmasına karar verilmesi gerekir.

Üye …’in karşı oy gerekçesi

İhtilaf konusu olan, 5216 sayılı Kanunun 7 nci maddesinin “m” bendinde (ve aynı şekilde 5393 sayılı belediye kanununun 14 üncü maddesinin “b” bendinde), “amatör spor kulübü” kavramı zikredilmekle birlikte bu kavramın tanımı veya açıklaması, 5216 veya 5393 sayılı kanunlarda yapılmamıştır. Bir başka deyişle spor kulüplerinin hangi durumlarda veya şartlarda amatör oldukları veya olmadıkları açıklanmış değildir. Bu nedenle bu ifadenin hangi manada anlaşılması gerektiğinin ayrıca incelenmesi gerekmektedir.

Elbette ihtilaflı bir konunun hukuki boyutları araştırılırken, öncelikle bu konuyla ilgili temel düzenlemeleri içeren özel yasal düzenlemelere bakmak gerekecektir. Bu nedenle “amatör spor kulübü” kavramının anlaşılması için spor alanında temel düzenlemeleri içeren 3289 sayılı Gençlik Ve Spor Hizmetleri Kanunu, 6222 sayılı Sporda Şiddet Ve Düzensizliğin Önlenmesine Dair Kanun ve 5253 sayılı Dernekler Kanununun incelenmesine ihtiyaç bulunmaktadır.

Öncelikle şunu ifade etmek gerekir ki; ülkemizde spor kulüpleri, 3289 sayılı Gençlik Ve Spor Hizmetleri Kanunu’nun 20 nci maddesi ve 5253 sayılı Dernekler Kanunu hükümleri uyarınca “dernek” statüsünde kurulan ve kar amacı gütmeyen tüzel kişiliklerdir. 5253 sayılı Dernekler Kanununun 2 nci maddesinde dernek; “Kazanç paylaşma dışında, kanunlarla yasaklanmamış belirli ve ortak bir amacı gerçekleştirmek üzere, en az yedi gerçek veya tüzel kişinin, bilgi ve çalışmalarını sürekli olarak birleştirmek suretiyle oluşturdukları tüzel kişiliğe sahip kişi toplulukları” şeklinde tanımlanmıştır:

Tanımdan da anlaşılacağı üzere dernek tüzel kişiliği, kar/kazanç amacı gütmeyen kuruluşlardır. Derneklerin gelirleri esas olarak bağış ve yardımlardan oluşmaktadır. Ancak dernekler bağış ve yardımlar dışında; 5253 sayılı Kanunun 12 nci ve 5520 sayılı Kurumlar Vergisi Kanununun 1 inci maddesi uyarınca “sandık” veya “iktisadi işletme” de kurabilmektedir. Görüleceği üzere dernekler, varsa kendilerine bağlı olarak kurmuş oldukları “sandık” veya “iktisadi işletmeler”e ait gelirler dışında, bağış veya yardımlarla faaliyetlerini sürdürmek zorundadır. İfade etmek gerekir ki bu tespitler “spor kulübü” dernekleri için de geçerlidir.

Öncelikle şunu ifade etmek gerekir ki aşağıdaki bölümlerde yer alan yorumlarda yer alan spor kulüplerinin bünyesindeki “branşlar”, “dallar”, “faaliyetler” ve “takımlar” kavramları, birbiriyle eşdeğer kavramlar olup, aynı anlamda kullanılmış bulunmaktadır.

Bu kapsamda, ilgili mevzuattaki konuyla alakalı hükümleri tarayacak olursak;

Yürürlükteki hiçbir kanun metninde (belediyelerle ilgili 5216 ve 5393 sayılı kanunlar hariç) “amatör spor kulübü”, “profesyonel spor kulübü” veya bu iki kavramı ima eden başka bir kavram geçmemektedir. Bu nedenle direkt olarak bu kavramlar üzerinden bir inceleme yapmak anlamsız olacaktır. Bu nedenle “amatör spor kulübü” kavramının karşılığının belirlenmesi için, konuya “spor kulübü” kavramını inceleyerek başlamak faydalı olacaktır:

1. “spor kulübü” kavramı sadece 6222 sayılı Sporda Şiddet Ve Düzensizliğin Önlenmesine Dair Kanunun 3 üncü maddesinde ve şu şekilde tanımlanmıştır;

“h) Spor kulübü: Belirli kurallara göre kurulan, amatör veya profesyonel spor dallarında faaliyette bulunan kuruluşu,” ifade etmektedir. Dolayısıyla bir spor kulübünün bünyesinde hem amatör, hem de profesyonel spor dalları bulunabilecektir.

2. 3289 sayılı Gençlik Ve Spor Hizmetleri Kanunu’nun “Profesyonel spor” başlıklı 24 üncü maddesinde;

“Profesyonel dallar, Spor Genel Müdürünün, Merkez Danışma Kurulunun da görüşünü almak suretiyle yapacağı teklif üzerine, Gençlik ve Spor Bakanı tarafından tespit olunur.

Profesyonel spor dallarının teşkili, ilgili federasyonları ile bağlantıları, idaresi tüzükle düzenlenir.

Spor kulüpleri, profesyonel takımlarını, Türk Ticaret Kanunu hükümlerine göre kuracakları veya kurulmuş olan şirketlere devredebilirler veya profesyonel futbol takımlarını kiraya verebilirler.” hükmü;

3. 3289 sayılı Kanunun “Kulüplere yardım” başlıklı 25 inci maddesinde;

“Bu Kanun hükümlerine göre tescil olan kulüplerin amatör faaliyetleri için Gençlik ve Spor Bakanlığı ayni ve nakdi yardımda bulunabilir.” hükmü;

4. 3289 sayılı Kanunun “Sporcu ücretlerinden tevkif yoluyla alınan gelir vergisinin iadesi” başlıklı Ek Madde 12 nci maddesinde;

“(…)

Özel hesaba aktarılan tutarlar aşağıdaki harcamalar dışında kullanılamaz.

a) Amatör spor dallarında sportif faaliyet gösteren sporculara, bunların çalıştırıcılarına ve diğer spor elemanlarına yapılan ücret ve ücret sayılan ödemeler (...),

b) Bu fıkranın (a) bendi kapsamındaki sporcu, çalıştırıcılar ve diğer spor elemanlarının, sportif faaliyetlerine ilişkin iaşe, ibate, seyahat, sağlık, eğitim-öğretim harcamaları ile amatör spor dallarına ilişkin hazırlık kampları, müsabaka, malzeme ve ekipman, federasyon vize, lisans, tescil ve katılım harcamaları.” hükmü;

5. 5520 sayılı Kurumlar Vergisi Kanununun “Diğer indirimler” başlıklı 10.maddesinde;

“(1) Kurumlar vergisi matrahının tespitinde; kurumlar vergisi beyannamesi üzerinde ayrıca gösterilmek şartıyla, kurum kazancından sırasıyla aşağıdaki indirimler yapılır:

a) (…)

b) 21/5/1986 tarihli ve 3289 sayılı Gençlik ve Spor Genel Müdürlüğünün Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanun ile 17/6/1992 tarihli ve 3813 sayılı Türkiye Futbol Federasyonu Kuruluş ve Görevleri Hakkında Kanun kapsamında yapılan sponsorluk harcamalarının sözü edilen kanunlar uyarınca tespit edilen amatör spor dalları için tamamı, profesyonel spor dalları için % 50’si.” hükmü;

6. 193 sayılı Gelir Vergisi Kanununun 89 uncu maddesinde;

“Gelir vergisi matrahının tespitinde, gelir vergisi beyannamesinde bildirilecek gelirlerden aşağıdaki indirimler yapılabilir:

(…)

8. 3289 sayılı Gençlik ve Spor Genel Müdürlüğünün Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanun ile 17. 6. 1992 tarihli ve 3813 sayılı Türkiye Futbol Federasyonu Kuruluş ve Görevleri Hakkında Kanun kapsamında yapılan sponsorluk harcamalarının; amatör spor dalları için tamamı, profesyonel spor dalları için % 50’si. ” hükmü;

Hükümleri yer almıştır.

Yukarıdaki mevzuat düzenlemelerinin hiçbirisinde “amatör spor kulübü” veya “profesyonel spor kulübü” kavramları geçmemektedir. Yine söz konusu mevzuatta, “amatör spor dalları/faaliyetleri/takımları” veya “profesyonel spor dalları/faaliyetleri/takımları” şeklinde düzenlemeler yer almıştır. Yani “amatör spor” tanımlaması “takımlar” için kullanılmış, “kulüpler” için kullanılmamıştır. Dolayısıyla, “amatör/profesyonel” ayrımının, kulüpler için değil, “takımlar” için kullanılması gerektiği anlaşılmaktadır. Bir başka deyişle, bir kulübün profesyonel/amatör olmasından değil, bu kulüp bünyesindeki spor takımının profesyonel veya amatör olmasından bahsedilebilecektir.

Öte yandan, bir spor kulübünün (derneğinin) bünyesinde birden fazla spor takımı bulunabilecek ve bu kapsamda söz konusu spor takımının bir kısmı profesyonel olabileceği gibi amatör statüsünde olanlar da olabilecektir.

Ayrıca, spor kulüplerinin bünyesindeki spor branşlarının yetkili merciler tarafından tescil edilmesi yasal zorunluluktur. Yürürlükteki mevzuata göre;

• Futbol branşının (önce amatör, daha sonra profesyonel) tescili, Türkiye Futbol Federasyonu (TFF) tarafından;

• Bakanlık tarafından izin verilmiş bağımsız spor branşlarının tescili, yetkili Bağımsız spor federasyonları tarafından

• Futbol ve Bağımsız spor dalları dışındaki diğer tüm branşların tescili ise Spor Genel Müdürlüğünce;

yapılmaktadır.

3289 sayılı Kanunun 24 üncü maddesi uyarınca, günümüzde ülkemizde; futbol, golf, tenis, kick-boks ve boks branşları, “profesyonel” spor branşları olarak belirlenmiş bulunmakta, bunlar dışındaki diğer bütün branşlar ise “amatör” statüsündedir. Buna karşılık ilam konusu olan futbol branşı ülkemizde hem “profesyonel” statü, hem de “amatör” statüde yürütülmektedir. Bu nedenle bu hususun daha ayrıntılı incelenmesi gerekmektedir:

3289 sayılı Kanunun 18 inci ve “Türkiye Futbol Federasyonu Statüsü”nün 35 ve 76 ncı maddeleri gereğince futbol branşının (amatör veya profesyonel) tescili konusunda yetkili makam, Türkiye Futbol Federasyonudur.

Bir kulüp bünyesindeki futbol branşı ilk önce, “Futbol Kulüpleri Tescil Talimatı”nın 10/1 uncu maddesi ve 4 Numaralı Eki uyarınca Amatör İşler Kurulunca öncelikle “amatör” olarak TFF’ye tescil edilecektir. Bu takım önce “amatör” liglerde futbol mücadelesini verecek, başarılı olması halinde ise kendiliğinden “profesyonel” liglere çıkmış olacaktır. Bir başka değişle, faaliyetine yeni başlayan bir futbol takımı doğrudan “amatör” sayılmakta, ancak bu takım ileriki yıllarda “profesyonel” liglerde mücadele etmeye hak kazandığı zaman “profesyonel takım” statüsüne dönüşmektedir.

“Burada dikkati çeken husus, spor kulüplerinin amatör nitelikte olabilecekleri, ancak profesyonel branşlarla uğraşabilecekleri, profesyonel sporcuları bünyelerinde barındırabilecekleri ve bu profesyonel branşlarını şirketleştirebilecekleri hususudur. Örneğin bugün Türkiye Süper Futbol Liginde yarışan kulüplerin çoğunluğu “amatör spor kulübü” statüsündedir. Yani yüzme, boks, atletizm gibi amatör branşları vardır. Ancak, bu kulüplerin profesyonel futbol takımları söz konusu ligde müsabakalara katılmaktadır. Bu amatör kulüplerden bazıları profesyonel branşlarla uğraşan takımlarını (yani futbol şube veya takımlarını) şirketlere devretmiş yahut şirketleştirmişlerdir.” (“Türkiye’de Spor Kulüplerinin Yapısal Nitelikleri Ve Temel Problemleri (Syf: 41)”; Gazi Beden Eğitimi ve Spor Bilimleri Dergisi (Gazi BESBD), XII (2007); Ahmet Faik İMAMOĞLU, Ercan KARAOĞLU, Esin Esra ERTURAN)

Özetle; bünyesinde birden fazla spor takımı bulunan kulüpler/dernekler, taahhüt ettikleri spor dallarında faaliyet gösterebilmekte olup, bünyesinde diğer amatör takımlar yanında “futbol” takımını da barındırması ve bu takımın, ileride profesyonel liglere yükselmesi halinde, sadece futbol takımı “profesyonel takım” niteliğini kazanmaktadır. Buna karşılık bir spor kulübünün bünyesinde hem amatör spor faaliyetleri, hem de profesyonel liglerde mücadele eden bir futbol takımının bulunması, bu spor kulübünü/derneğini tamamen “profesyonel” hale getirmemektedir.

Dolayısıyla bir kulübün/derneğin tüzel kişiliğinin profesyonel veya amatör olmasından bahsedilemez; sadece bu kulüp bünyesindeki bazı spor dallarının/branşlarının profesyonel veya amatör olmasından bahsedilebilecektir. Bu nedenle 5216 sayılı Kanunda ve 5395 sayılı Kanunda lafzen zikredilen “amatör spor kulübü” ifadesinin hukuki bir karşılığı bulunmamakta, bu ifadeyi “amatör spor dalları/branşları/faaliyetleri” şeklinde yorumlamak gerekmektedir.

Öte yandan her ne kadar konunun esasına doğrudan etkili olmasa da, konuyla ilgili olarak, bir spor kulübünün sadece amatör faaliyetine nasıl yardım yapılabileceği, bir başka deyişle yapılacak bu yardımın kulübün profesyonel faaliyetleri için kullanılmasına nasıl engel olunacağı şeklinde tezahür eden sorulara da cevap vermek gerekirse; 3289 sayılı Kanunun Kulüplere yardım başlıklı 25 inci maddesinde yer alan;

“Bu Kanun hükümlerine göre tescil olan kulüplerin amatör faaliyetleri için Gençlik ve Spor Bakanlığı ayni ve nakdi yardımda bulunabilir.”

Hükmü uyarınca, Gençlik ve Spor Bakanlığı tarafından spor kulüplerinin sadece amatör faaliyetleri için yardımda bulunmasına izin verilmiş olup, bu konuya ilişkin detaylar Gençlik Ve Spor Genel Müdürlüğü Gençlik Ve Spor Kulüpleri Yönetmeliğinde düzenlenmiştir. Anılan Yönetmeliğin;

“Yardım şekilleri” başlıklı 34 üncü maddesinde;

“Kulüplerin faaliyetlerini daha iyi bir şekilde yürütebilmelerini sağlamak amacıyla Genel Müdürlük bütçesinde yer alan yardım ödeneği;

a) Spor malzemesi, araç ve gereç,

b) Tesis yapımı, bakımı ve onarımı,

c) Tüzüklerindeki amaç doğrultusunda eğitim, bilim, kültür ve sanat faaliyetleri,

d) Sağlık hizmetleri,

e) Sigortalama ve sosyal güvenlik hizmetleri,

f) Kira ve benzeri zorunlu giderler,

için kullanılmak üzere il müdürlükleri aracılığıyla kulüplere ayni ve nakdi olarak aktarılabilir.”

“Yardımla ilgili belgeler” başlığı altındaki 37 nci maddesinde;

“Yardımın ilgili kulübe aktarılabilmesi için aşağıdaki belgelerin il müdürlüklerine verilmesi zorunludur:

a) Nakdi yardımlarda, kulüp alındı belgesi.

b) Dernekler Yönetmeliğinin (Ek-15)’ine göre bastırılan Ayni Bağış Alındı Belgesi.

c) Yetki belgesi.

Yardımla ilgili harcama belgeleri, harcamanın yapılmasını takip eden on beş gün içinde kulübün bağlı bulunduğu il müdürlüğüne verilir. Harcama belgeleri genel denetim için saklanır.”

Hükümleri yer almıştır. Anılan hükümler uyarınca, Gençlik ve Spor Bakanlığı tarafından bir spor kulübünün amatör faaliyetlerine yapılacak yardımın türleri sınırlı olarak belirlenmiş ve bu yardım karşılığında ibraz edilecek belgeler Yönetmelikte sayılmıştır. Dolayısıyla spor kulüplerinin amatör faaliyetleri için Bakanlıkça yapılacak yardımlara ilişkin esaslar belirlenmiş ve bunların denetime tabi tutulacağı belirtilmiştir. Dolayısıyla kulüplerin amatör faaliyetlerine yapılacak yardımlarla ilgili olarak emsal bir denetim mekanizması, Gençlik ve Spor Bakanlığının yapacağı yardımlar için öngörülmüş olup, 5216 ve 5393 sayılı kanunlar uyarınca belediyeler tarafından amatör spor kulüplerine (yani faaliyetlerine) yapılacak yardımların kontrol edilmesine ihtiyaç duyulduğu durumlarda, ilgili belediyeler tarafından benzer bir şekilde (yapılan yardımın kulüp tarafından amatör faaliyetleri için kullanıldığını gösteren harcama belgelerinin temini) kontrol yapılabilecektir.

Kaldı ki, kulübün ortak bütçesinin olması ve bu bütçeden hem amatör hem de profesyonel faaliyetleri için “harcama yapılabilecek” olması da, konunun esasına etkili değildir.

Dolayısıyla spor kulüplerine gerekli desteği sağlamak belirli kurallar çerçevesinde belediyenin görev alanına girdiği, yardım yapılan kulübün statüsünün denetçi veya yargılamayı yapan daire tarafından araştırılmadığı, öte yandan Belediye tarafından yapılan nakdi yardımın, spor kulübü tarafından profesyonel faaliyetleri için harcandığına ilişkin bir tespit de bulunmadığı için, daire tarafından tazmin hükmü verilmesi hukuki değildir.

Açıklanan nedenlerle; öncelikle denetçi veya yargılamayı yapan daire tarafından yardım yapılan kulübünün statüsünün araştırılması (Gençlik ve Spor Bakanlığına ve spor federasyonlarına yazı yazılarak; bu kulübün yardımın yapıldığı yıl itibariyle; hangi federasyona/federasyonlara üye olduğunun ve bünyesinde amatör ve profesyonel branşları barındıran bu kulübün statüsü (amatör/profesyonel) hakkında bilgi alınması) ve yapılan nakdi yardımın, spor kulübü tarafından hangi branş/branşlar için harcandığının incelemesi yapılarak karar verilmesi gerektiği düşüncesiyle Temyiz Konusu ilamın BOZULMASI gerekir.