Sayıştay 6. Dairesi 43778 Kararı - Belediyeler ve Bağlı İdareler Çeşitli Konular

Temyiz Karar Detayı

İletişim Bilgileri

• Kamu İdaresi: Belediyeler ve Bağlı İdareler

• Yılı: 2016

• Daire: 6

• Dosya No: 43778

• Tutanak No: 45980

• Tutanak Tarihi: 03.04.2019

• Konu: Çeşitli Konuları İlgilendiren Kararlar

KARAR

Konu: Ramazan paketinin Belediyesi Sosyal Yardım Yönetmeliği’nde belirtilen usullere uygun olarak hazırlanmış dağıtım listelerindeki kişilere dağıtımı yapılmaması.

70 Sayılı İlamın 7’nci maddesiyle; Ramazan paketinin ... Belediyesi Sosyal Yardım Yönetmeliği’nde belirtilen usullere uygun olarak hazırlanmış dağıtım listelerindeki kişilere dağıtımı yapılmaması sonucu ...TL’nin sorumlularına ödettirilmesine karar verilmiştir.

Sorumlular ... (Gerçekleştirme Görevlisi), ... (Harcama Yetkilisi) ve ... (Diğer Sorumlu) tarafından gönderilen temyiz dilekçesinde;

KONUSU: Sayıştay 6. Dairesinin 20/03/2018 tarih ve 2016/70 Sayılı İlamı ile kamu zararı çıkartılarak tarafımıza ödettirilmesine ilişkin kararının duruşmalı olarak, TEMYİZEN incelenerek KALDIRILMASI Talebimizden ibarettir.

AÇIKLAMALAR: Yukarıda dosya numarası belirtilen Sayıştay 6. Dairesi kararının tarafımızı ilgilendiren 7. Sıra No.su ile verilen kamu zararının, Temyiz Kurulunuzda TEMYİZEN incelenerek KALDIRILMASINA karar verilmesini isteme gereği hasıl olmuştur.

Sayıştay 6. Dairesi kararının Madde No:7; 28.06.2016 Tarih ve 5622/1 yevmiye no.lu ödeme emri ve eki belgelerin incelenmesi sonucunda; İhtiyaç sahibi vatandaşlara dağıtılmak üzere alınan Ramazan paketlerinin Sosyal Yardım Yönetmeliğinde belirtilen şartlarda dağıtımının yapılmadığı, İhtiyaç sahiplerine yardım dağıtılmasına ilişkin tutanakların incelenmesi sonucunda;

-... Mahallesinde dağıtılacak ramazan paketleri listelerdeki ihtiyaç sahibi kişilere teslim edilmesi gerekirken bölge sorumlusu tarafından teslim alınmış olup listede bulunan 124 kişinin Türkiye Cumhuriyeti Kimlik Numaraları ve teslim edilen ramazan paketleri için 200 kişinin tamamının imzasının bulunmadığı,

-... Mahallesinde dağıtılacak ramazan paketleri listelerdeki ihtiyaç sahibi kişilere teslim edilmesi gerekirken bölge sorumlusu tarafından teslim alınmış olup listede bulunan 50 kişinin Türkiye Cumhuriyeti Kimlik Numaralan, adres ve imzaları bulunmadığı,

-... Mahallesinde ise 135 kişi için aynı kişi tarafından imza atıldığı tespit edilmiş olup aynı zamanda bu kişilerin Türkiye Cumhuriyeti Kimlik Numaraları ve adreslerinin bulunmadığı,

-... Mahallesinde 42 kişinin imzasının bulunmadığı,

-Meclis Üyesi ...’nın isteğiyle ...’ya 25 adet ramazan paketi verilmiş olup 2 adedinin dağıtıldığı kalan 23 adetinin ise Türkiye Cumhuriyeti Kimlik Numaraları, adres ve imza gibi hiçbir bilgi olmaksızın dağıtıldığı iddia edilmekte ve bu kayıtlar tutanaklarda yer almadığı,

-… Mahallesinde 26 kişinin imzasının bulunmadığı,

-…. Mahallesinde ise 78 adet aynı imza bulunduğu,

-… Mahallesinde 51 kişinin Türkiye Cumhuriyeti Kimlik Numaraları bulunmamakta olup tamamında aynı imzanın bulunduğu ve muhtarın teslim aldığı,

-… Mahallesinde 40 kişinin Türkiye Cumhuriyeti Kimlik Numaralan, adresleri ve imzalan bulunmamakta olup muhtarın teslim aldığı,

-15 Adet … isimli belediye çalışanına verildiği tespit edilmiş olup, dağıtımına ilişkin bir tutanağa rastlanılmadığı,

-Muhtelif Mahallelerde 45 adet imzasız dağıtım yapıldığı,

-4 kişinin birden fazla kez bu yardımdan yararlandığı,

Dağıtımın komisyon tarafından tespit edilen yardıma muhtaç kişiye verilmesi ve bu kişilere verildiğine ilişkin tutanağın da yardımı alan kişiler tarafından bizzat imza edilmesi gerekeceğinden sorumluların savunmaları kabul görmemiştir. Bu itibarla ramazan paketinin yönetmelikte belirtilen usullere uygun olarak hazırlanmış dağıtım listelerindeki kişilere dağıtımı yapılmaması sonucu neden olunan ve ayrıntısı aşağıdaki tabloda gösterilen kamu zararı tutarı ...TL’nin işleyecek faizi ile birlikte ödettirilmesine karar verilmiştir.

Ancak, verilen karar hukuka uygun değildir. Şöyle ki;

1. Öncelikle, yapılacak olan yardımın insan onurunu zedelemeyecek koşullarda sunulmasının zorunlu olduğu sosyal devlet olmamızın gereği olarak kanunlarda tanımlanmıştır. 5393 sayılı Belediye Kanunu’nun Hemşehri hukuku başlıklı 13. maddesinde; “Herkes ikamet ettiği beldenin hemşehrisidir. Hemşehrilerin, belediye karar ve hizmetlerine katılma, belediye faaliyetleri hakkında bilgilenme ve belediye idaresinin yardımlarından yararlanma hakları vardır. Yardımların insan onurunu zedelemeyecek koşullarda sunulması zorunludur ...” denmektedir. İlama konu erzak dağıtımı da ramazan ayında ihtiyaç duyan belde sakinlerine yapılan yardım niteliğindedir. Ramazan ayının önemi ve insani değer yargıları göz önüne alınarak, erzak dağıtımında uygulama sırasında imza atılması için ısrarcı olunamayan durumlarla karşılaşılmaktadır. Belediyemiz erzak yardımları Sosyal Yardım Yönetmeliğimize uygun olarak dağıtılmakta ise de bu gibi durumlarda ihtiyaç sahibi vatandaşlarımızın hassasiyetlerinden dolayı; bazen onuruna yediremeyip erzak almak istemeyen vatandaşlar olduğu gibi, bazen de okuma yazması olmayan, imza atmasını bilmeyen vatandaşlar da bulunmaktadır. Ayrıca, 5747 sayılı Büyükşehir Belediyesi Sınırlan İçerisinde İlçe Kurulması Ve Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun ile 2009 yılında beldeler, 6360 sayılı On Üç İlde Büyükşehir Belediyesi Ve Yirmi Altı İlçe Kurulması İle Bazı Kanun Ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun ile de mücavir alanlar belediyemize bağlanmış olup, özellikle az nüfuslu bu mahallelerde herkes bir birini tanıdığından bahse konu dağıtımlarda hassas davranılmak zorunda kalınmaktadır.

Bununla birlikte yönetmeliğimizde de muhtaç kimseden imza alınması yönünde bir hüküm bulunmamaktadır. ... İli ... Belediyesi Sosyal Yardım Yönetmeliğinin "Tanımlar” başlıklı 4’üncü maddesine göre ihtiyaç sahiplerine yapılacak yardımlar “ayni yardımlar” ve “nakdi yardımlar” olarak tanımlanmıştır. Ayrıca aynı yönetmeliğin “Yardımlar” başlıklı 5’inci maddesi ile yardımlara ilişkin esaslar belirlenmiş ve yardımlar bütçede öngörülen ödeneği aşmayacak şekilde (5-a); belediyenin mali durumu, hizmet önceliği ve yardım alacak kişilerin muhtaçlık dereceleri de gözetilerek (5-e); kırtasiye, gıda, giyim, ev eşyası ve yakacak yardımı (5-j) şeklinde, tutanakla (5-ı) yapılabilecektir. Yine aynı yönetmeliğin 7’nci maddesi ile de müracaat şekli belirlenmiş olup; kişisel müracaatlar (7-a), ihtiyaç sahibi kişilerin dışında yakınları veya muhtarlıklardan yapılan müracaatlar (7-b) ve müdürlüğün re’sen tespitleri şeklinde sıralanmıştır. Belirtilen hususlar dikkate alındığında yapılan yardımların belediyenin görev alanı ile ilgili olduğu, yardımların tespit ve tesliminde 5393 Sayılı Belediye Kanunu ve ... İli ... Belediyesi Sosyal Yardım Yönetmeliği hükümlerine riayet edildiği görülecektir. Yapılan yardımların teslim alınmasına yönelik muhtaç kimseden imza alınmasına ilişkin hüküm yönetmelikte yer almamaktadır.

2. Aynı kanunun Belediyenin görev ve sorumlulukları başlıklı 14’üncü maddesinde; “Belediye, mahallî müşterek nitelikte olmak şartıyla;

a) İmar, su ve kanalizasyon, ulaşım gibi kentsel alt yapı; coğrafî ve kent bilgi sistemleri; çevre ve çevre sağlığı, temizlik ve katı atık; zabıta, itfaiye, acil yardım, kurtarma ve ambulans; şehir içi trafik; defin ve mezarlıklar; ağaçlandırma, park ve yeşil alanlar; konut; kültür ve sanat, turizm ve tanıtım, gençlik ve spor orta ve yükseköğrenim öğrenci yurtları (Bu Kanunun 75’inci maddesinin son fıkrası, belediyeler, il özel idareleri, bağlı kuruluşları ve bunların üyesi oldukları birlikler ile ortağı oldukları Sayıştay denetimine tabi şirketler tarafından, orta ve yükseköğrenim öğrenci yurtları ile Devlete ait her derecedeki okul binalarının yapım, bakım ve onarımı ile tefrişinde uygulanmaz.); sosyal hizmet ve yardım, nikâh, meslek ve beceri kazandırma; ekonomi ve ticaretin geliştirilmesi hizmetlerini yapar veya yaptırır. (Mülga son cümle: 12/11/2012- 6360/17 mad.) (...) (Ek cümleler: 12/11/2012-6360/17. mad.) Büyükşehir belediyeleri ile nüfusu 100.000’in üzerindeki belediyeler, kadınlar ve çocuklar için konukevleri açmak zorundadır. Diğer belediyeler de mali durumları ve hizmet önceliklerini değerlendirerek kadınlar ve çocuklar için konukevleri açabilirler. (1)

Belediye hizmetleri, vatandaşlara en yakın yerlerde ve en uysun yöntemlerle sunulur. Hizmet sunumunda engelli, yaşlı, düşkün ve dar gelirlilerin durumuna uysun yöntemler uygulanır. (4) ...”,

Belediyenin yetkileri ve imtiyazları başlıklı 15’inci maddesinde; “Belediyenin yetkileri ve imtiyazları şunlardır: a) Belde sakinlerinin mahallî müşterek nitelikteki ihtiyaçlarını karşılamak amacıyla her türlü faaliyet ve sinsimde bulunmak” denmektedir.

Yukarıda belirtilen kanunun 14. ve 15/a maddelerine dayanarak geleneklerimiz, göreneklerimiz ve dini inançlarımız doğrultusunda sadece Ramazan ayında erzak dağıtımı yapılmaktadır.

3. Erzak dağıtımında ihtiyacı olan vatandaşlara ulaşabilmek için mahalle muhtarlarından da destek alınmıştır. 5393 sayılı kanununun Mahalle ve yönetimi başlıklı 9’uncu maddesinde;

“Mahalle, muhtar ve ihtiyar heyeti tarafından yönetilir.

Belediye sınırları içinde mahalle kurulması, kaldırılması, birleştirilmesi, bölünmesi, adlarıyla sınırlarının tespiti ve değiştirilmesi, belediye meclisinin kararı ve kaymakamın görüşü üzerine valinin onayı ile olur.

Muhtar, mahalle sakinlerinin gönüllü katılımıyla ortak ihtiyaçları belirlemek, mahallenin yasam kalitesini geliştirmek, belediye ve diğer kamu kurum ve kuruluşlarıyla ilişkilerini yürütmek, mahalle ile ilgili konularda görüş bildirmek, dizer kurumlarla iş birliği yapmak ve kanunlarla verilen diğer görevleri yapmakla yükümlüdür. (Ek cümle: 12/11/2012- 6360/15. mad.) Belediye sınırları içinde nüfusu 500’ün altında mahalle kurulamaz.

Belediye, mahallenin ve muhtarlığın ihtiyaçlarının karşılanması ve sorunlarının çözümü için bütçe imkânları ölçüsünde gerekli ayni yardım ve desteği sağlar; kararlarında mahallelinin ortak isteklerini söz önünde bulundurur ve hizmetlerin mahallenin ihtiyaçlarına uysun biçimde yürütülmesini sağlamaya çalışır.” denmekte olup, madde hükmünde belirtildiği gibi Ramazan ayının önemi ve değer yargılan düşünülerek gerçekten ihtiyacı olan vatandaşlara ulaşabilmek düşüncesiyle mahalle muhtarlarından da destek alınmıştır. Mevcut mahalleyi ve mahalledeki ihtiyacı olan vatandaşları yakinen en iyi tanıyan kişi seçilmiş muhtardır.

4. İlçemizde merkeze uzakta bulunan bölgelerde Bölge İletişim Sorumluları hizmet vermekte olup, o bölgedeki vatandaşların genel durumlarını en iyi bilen görevlilerdir.

Bu nedenle, daha önce ki ifade ekinde sunduğumuz görev tanımlarında yer alan sorumlulukları kapsamında ihtiyaç sahiplerinin belirlenmesi ile erzakların dağıtımında görev yapmışlardır.

5. Yukarıda açıklandığı gibi yapılan erzak yardımlarının tamamı yasa ve yönetmeliğin öngördüğü hassasiyet ile yardım alan kişinin rencide olmasını da göz önünde bulundurularak dağıtım işlemleri gerçekleştirilmiş olup, dağıtım işlemlerine ilişkin muhtar, vatandaş gibi herhangi bir şikayetle karşılaşılmamıştır. Hakkımızda ki iddia tamamen soyut niteliktedir. Ortada somut hiçbir bilgi ve belge olmadan kamu zararı tespitinin yapılması haksız ve hukuka aykırıdır. Nitekim, temyize konu ilamda Savcı tarafından verilen görüşte savunmalar yeterli görülmüş ve ilişiksiz kararının verilmesinin uygun olduğu belirtilmiştir. Ayrıca, söz konusu ilamın “Karşı Oy” unda; “Denetçi tarafından ... Belediyesi Sosyal Yardım Yönetmeliğinde de belirtilen şekil şartlan sağlanmadan ramazan paketlerinin dağıtıldığı ve bu nedenle kamu zararı oluştuğu belirtilmişse de; sorumluların göndermiş olduğu savunmalardan sosyal yardımların ihtiyaç sahiplerine verildiği belirtilmiş, bunun aksi de Denetçi tarafından ispat edilemediğinden ...TL için ilişilecek husus bulunmadığına karar verilmesi gerekeceğinden çoğunluk görüşüne katılmıyoruz.” denmiştir. Karşı oy değerlendirilmesinde de belirtildiği gibi sosyal yardımların (Ramazan Paketi) ihtiyaç sahiplerine verilmediğine dair herhangi somut bir tespit bulunmamaktadır.

İddia edildiği gibi yönetmelikte belirtilen şartlan sağlamayan kişilere erzak verilmesi söz konusu olmayıp, yapılan iş ve işlemler yasal mevzuata uygun gerçekleştirilmiş olduğundan yukarıda maddeler halinde belirtildiği gibi kesinlikle kamu zararı söz konusu değildir.

SONUÇ VE İSTEM: Yukarıda açıklamaya çalıştığımız ve re’sen nazara alınacak sebeplerle; Öncelikle duruşma talebimizin kabulü ile Sayıştay 6. Dairesinin 20/03/2018 tarih ve 2016/70 sayılı ilamının 7. Sıra No’su ile hakkımızda verilen kamu zararına ilişkin kararının TEMYİZEN incelerek KALDIRILMASINA karar verilmesini arz ve talep ederiz. Saygılarımızla.

Denilmektedir.

Başsavcılık mütalaasında ise;

... Belediyesi 2016 yılı hesabının 6’ncı Dairece yargılanması sonucunda düzenlenen 06.02.2018 tarihli Karar ve 70 no.lu ilamın 7’nci maddesinde yer alan tazmin hükmünü Harcama Yetkilisi ... ile Gerçekleştirme Görevlileri ...ve ...’in ilgi yazı ekinde gönderilen temyiz dilekçesi incelendi.

Temyiz dilekçesinde özetle; gerek muhtaç ve yoksulların belirlenmesi gerekse dağıtım yapılacak kimselerin belirlenmesinde muhtarlar ve bölge sorumlularından destek alındığını yapılan yardımlarında bu çerçevede muhtarlardan ve bölge sorumlularından yardım alarak yaptıklarını, tabi oldukları Yönetmelikte imza karşılığı yardım dağıtmaya ilişkin bir hükmün olmadığını, insan onuruna yakışan bir dağıtım yöntemi uyguladıklarını beyan ederek tazmin kararının bozulmasını talep etmektedirler.

Dosya münderecatının incelenmesi sonucunda; 70 no.lu İlamda “Dağıtımın komisyon tarafından tespit edilen yardıma muhtaç kişiye verilmesi ve bu kişilere verildiğine ilişkin tutanağın da yardımı alan kişiler tarafından bizzat imza edilmesi gerekeceğinden ...

Bu itibarla ramazan paketinin ... Belediyesi Sosyal Yardım Yönetmeliğinde belirtilen usullere uygun olarak hazırlanmış dağıtım listelerindeki kişilere yapılmaması sonucu neden olunan ve ayrıntısı aşağıdaki tabloda gösterilen kamu zararının ...” şeklinde yardım bedeli olan tutarın tahsili yönünde karar verilmiştir.

İhtiyaç sahibi vatandaşlara dağıtılmak üzere alınan Ramazan paketlerinin sosyal yardım yönetmeliğinde belirtilen şartları sağlamayan kişilere dağıtımının yapıldığı ifade edilerek 711 imzasız dağıtım ve kamu görevi yürüten muhtarlar ile bölge sorumlularına dağıtılması için tutanak karşılığı toptan verilmiş ve bu işlem ilamda sorguda yardım alan ama ihtiyaç sahibi olmayan kişiler olarak değerlendirilmiştir.

Oysa, mezkur Yönetmeliğin 7’nci maddesi ile de müracaat şekilleri belirlenmiş, muhtarlıklardan yapılan müracaatlara göre yardıma muhtaç kişilerin tespiti doğrudan bir tespit yöntemi olarak kabul edilmiştir.

Belediye tarafından tespit edilen yardıma muhtaç kimselere yardımların yapılıp yapılmadığının tespiti mahallinde mümkünken, listelerde belirtilen kişilere bu yardımların gitmediğinin ispatı yoluna da gidilmemiş ve somut olarak isnat edilen fiilin gerçekleşip gerçekleşmediği tam olarak ortaya konmadan tazmin hükmedilmesinin hukuken mümkün olmadığı değerlendirilmektedir.

Listelerde belirtilen ihtiyaç sahiplerine dağıtılmak üzere kamu görevlisi olan muhtarlar ve bölge sorumlularına tutanak ile verilmiş yardım paketlerini gerekli araştırma yapılmadan hiç verilmemiş veya bu kişiler tarafından zimmetlerine geçirilmiş gibi değerlendirmesinin mümkün olamayacağı düşünülmektedir.

Kaldı ki mezkur Yönetmeliğin “Tanımlar” başlıklı 4’üncü maddesinin “ı” bendinde “Bu yönetmelik kapsamındaki kimselere dağıtılmak üzere kamu ihale kanunu hükümlerine göre alımı gerçekleştirilen veya sosyal yardımlarda kullanılmak üzere belediyeye bağışlanan ayni ve nakdi yardımlar ile belediyece tedarik edilen mal, madde ve malzemeler sosyal yardım işleri müdürlüğünde toplanır ve belediye personeli ve araçlarıyla muhtaç ve yoksul kişilere en uygun yöntemlerle dağıtılır ve tutanak düzenlenir, sosyal yardım işleri müdürlüğü kayıtlarında tutulur” hükmü yer almaktadır.

Yönetmeliğin dağıtıma ilişkin amir hükmü ile idareye muhtaç ve yoksul kişilere yapılacak yardımın en uygun yöntemlerle dağıtılacağına ilişkin usul belirleme yetkisi verilmiştir, kaldı ki Yönetmeliğin hiçbir maddesinde yardımdan faydalanan kişilerin imzası karşılığı dağıtım yapılacağı hükmü açıkça yer almamaktadır.

Yönetmeliğin bütünü değerlendirildiğinde yardım faaliyetinin her aşamasında ve dağıtım yöntemine ilişkin kararlar ile muhtarlar ve bölge sorumlularına yardımların tesliminde tutanak arandığı anlaşılmaktadır.

Bu itibarla, sorumluların talebinin kabulü ve 70 sayılı ilamın 7’nci maddesine ilişkin ... TL tazmin hükmünün kaldırılmasına karar verilmesinin uygun olacağı değerlendirilmektedir.

Arz ederim.

Denilmektedir.

... adına vekaleten duruşmaya katılan Av. ..., Diğer Sorumlu ... yapmış oldukları savunmada yazılı temyiz dilekçesinde yer alan hususlara ilave olarak; belediyenin amacının sosyal belediyecilik olduğu, ... Belediyesi’nin “Halk Evi” olduğunu, yapılan yardımların Ramazan ayında yapılan ramazan paketi yardımı olduğunu, yardımlarda “bir elin verdiğinden diğer elin haberinin olmaması” ilkesinin esas alındığını, dağıtılan malzemelerin temel gıda maddesi olduğundan dağıtımlarda imza alınmadığı, yardımların ilgilisine ulaşmadığına ilişkin şikayet bulunmadığı, dağıtımların imza karşılığı yapılması gerektiğine ilişkin bir düzenlemenin bulunmadığı, kimseyi rencide etmeden adil bir dağıtımın yapıldığını, dağıtılan malzemelerin ihale usulü ile yapıldığını, imza eksiği olan mahallenin … olduğu ve mahallenin çok küçük ve herkesin birbirini tanıdığı bir mahalle olduğu, imza istenmesinin yardım alanları rencide edeceğini belirtmişlerdir.

... ilave olarak; Kendisinin ihale hazırlık aşaması ve malzemenin teslim alınması aşamasına kadar görevli olduğunu, belediyede sosyolog olarak görev yaptığını ve görevinin ihtiyaç sahiplerinin tespiti olduğunu, dağıtımın farklı personel tarafından yapıldığını belirterek beraat etmek istediğini belirtmiştir.

Sayıştay savcısı, yazılı görüşü doğrultusunda bozma kararı verilmesini talep etmiştir.

İşbu dosyayla duruşma talebinde bulunan Harcama Yetkilisi ...’a duruşma günü bildirilmiş olmasına karşın duruşmaya katılmadığından, Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 369’uncu maddesi hükmü uyarınca dosya üzerinde ve gıyabında, duruşma talebinde bulunan ... adına vekaleten duruşmaya katılan Av. ..., Diğer Sorumlu ... ile Sayıştay Savcısının sözlü açıklamalarının dinlenmesinden ve dosyada mevcut belgelerin okunup incelenmesinden sonra,

GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ:

... İli ... Belediyesi Sosyal Yardım Yönetmeliği’nin “Tanımlar” başlıklı 4’üncü maddesinde ayni yardım “yiyecek giyecek yakacak kırtasiye ev eşyası gibi müracaatçının ihtiyacına göre verilecek mal ve malzeme yardımı” olarak tanımlanmaktadır.

Yönetmelik’in “Yardımlar” başlıklı 5’inci maddesinin “b” bendinde yapılacak yardımların yönetmelikte belirtilen şartları taşıyan kişilere yapılacağı belirtilmiştir. Aynı maddenin “c” bendinde kimlere nasıl ve ne kadar süre ile yardım yapılacağına sosyal yardım komisyonu kararında yer verileceği belirtilmiş olup komisyon kararı Tanımlar başlıklı 4’üncü maddede “ayni ve nakdi yardımların değerlendirilmesinde talep sahiplerinin sosyal, ekonomik ve çevre şartlarına göre incelenip karar verilmesi sonucu oluşan karar mekanizması” olarak ifade edilmiştir.

Yönetmeliğin 5’inci maddesinin “ı” bendinde “bu yönetmelik kapsamındaki kimselere dağıtılmak üzere kamu ihale kanunu hükümlerine göre alımı gerçekleştirilen veya sosyal yardımlarda kullanılmak üzere belediyeye bağışlanan ayni ve nakdi yardımlar ile belediyece tedarik edilen mal, madde ve malzemeler sosyal yardım işleri müdürlüğünde toplanır ve belediye personeli ve araçlarıyla muhtaç ve yoksul kişilere en uygun yöntemlerle dağıtılır ve tutanak düzenlenir, sosyal yardım işleri müdürlüğü kayıtlarında tutulur” hükmü yer almaktadır.

Yönetmeliğin 7’nci maddesinde belirtildiği üzere yapılacak yardımlar için ihtiyaç sahibi kişilerin şahsen müdürlüğe müracaat veya bu kişilerin yakınları ya da muhtarların müracaatları ve müdürlüğün resen tespitleriyle başvuru listesinin oluşturulacağı, oluşturulan bu başvuru listelerinden ihtiyaç tespiti komisyon kararına göre müdürlükte gerekli evrakların talep edilmesiyle ve talep edenin yaşadığı yerde sosyolog tespitiyle yapılacağı kayıt altına alınmıştır.

Yönetmelik’in "Komisyonun Görevleri" başlıklı 13’üncü maddesinin “a” bendinde “sosyal yardım talebinde bulunan kişilerin seçiminde kullanılacak formları hazırlamak ve ihtiyaç sahiplerine dağıtmak” “b” bendinde “sosyal yardıma ihtiyacı olan kişileri, bu kişilere yapılacak ayni ve nakdi yardımların süresi ve miktarını belirlemek ve listeleri hazırlamak” denilmektedir.

Açıklanan Yönetmelik hükümleri birlikte incelendiğinde ayni yardım dağıtım listelerinin komisyonca hazırlanıp belediye personeli ve araçlarıyla dağıtımının yapılıp, tutanak altına alınması gerekmekte olduğu anlaşılmaktadır.

Ramazan paketi dağıtılacak kişilerden Yönetmelik’in 7’inci maddesinde belirtilen usullere uygun olarak müracaatlar alınmış, sosyolog tespitleri yapılmış ve komisyon kararıyla dağıtılacak kişilerin listeleri bir form şeklinde hazırlanmış olup sırasıyla ramazan paketi dağıtılacak kişilerin Türkiye Cumhuriyeti Kimlik Numaraları, adresleri, imzaları, mahalleleri ve verilen erzak paket sayısı gibi bilgilerin istendiği görülmüş ve Yönetmelik uyarınca bu bilgilerin alınması zorunlu kılınmıştır.

Mezkur Yönetmeliğin 7’nci maddesi ile müracaat şekilleri belirlenmiş, muhtarlıklardan yapılan müracaatlara göre yardıma muhtaç kişilerin tespiti doğrudan bir tespit yöntemi olarak kabul edilmiştir.

Belediye tarafından tespit edilen yardıma muhtaç kimselere yardımların yapılıp yapılmadığının tespiti mahallinde mümkünken, listelerde belirtilen kişilere bu yardımların gitmediğinin ispatı yoluna da gidilmemiş ve somut olarak isnat edilen fiilin gerçekleşip gerçekleşmediği tam olarak ortaya konmadan tazmin hükmedilmesinin hukuken mümkün olmadığı değerlendirilmektedir.

Listelerde belirtilen ihtiyaç sahiplerine dağıtılmak üzere kamu görevlisi olan muhtarlar ve bölge sorumlularına tutanak ile verilmiş yardım paketlerini gerekli araştırma yapılmadan hiç verilmemiş veya bu kişiler tarafından zimmetlerine geçirilmiş gibi değerlendirmesinin mümkün olamayacağı düşünülmektedir.

Kaldı ki mezkur Yönetmeliğin “Tanımlar” başlıklı 4’üncü maddesinin “ı” bendinde “Bu yönetmelik kapsamındaki kimselere dağıtılmak üzere kamu ihale kanunu hükümlerine göre alımı gerçekleştirilen veya sosyal yardımlarda kullanılmak üzere belediyeye bağışlanan ayni ve nakdi yardımlar ile belediyece tedarik edilen mal, madde ve malzemeler sosyal yardım işleri müdürlüğünde toplanır ve belediye personeli ve araçlarıyla muhtaç ve yoksul kişilere en uygun yöntemlerle dağıtılır ve tutanak düzenlenir, sosyal yardım işleri müdürlüğü kayıtlarında tutulur” hükmü yer almaktadır.

Yönetmeliğin dağıtıma ilişkin amir hükmü ile idareye muhtaç ve yoksul kişilere yapılacak yardımın en uygun yöntemlerle dağıtılacağına ilişkin usul belirleme yetkisi verilmiştir. Kaldı ki Yönetmeliğin hiçbir maddesinde yardımdan faydalanan kişilerin imzası karşılığı dağıtım yapılacağı hükmü açıkça yer almamaktadır.

Yönetmeliğin bütünü değerlendirildiğinde yardım faaliyetinin her aşamasında ve dağıtım yöntemine ilişkin kararlar ile muhtarlar ve bölge sorumlularına yardımların tesliminde sadece tutanak arandığı anlaşılmaktadır.

Bu nedenlerle 6085 sayılı Sayıştay Kanunu’nun 55’inci maddesinin yedinci fıkrası uyarınca, yukarıda belirtilen hususların tekrar değerlendirilmesini teminen 70 sayılı ilamın 7’nci maddesine ilişkin ...TL’ye ilişkin olarak verilen tazmin hükmünün BOZULMASINA ve (tazmin hükmünün kaldırılması gerektiğine yönelik) yukarıda belirtilen hususların tekrar değerlendirilmesini teminen yeni hüküm tesisi için dosyanın hükmü veren DAİREYE GÖNDERİLMESİNE,

(1’inci Daire Başkanı ..., ..., Üye ..., Üye ...’ın; İlam hükmünün tasdiki gerekir, Üye ... ve Üye ...’ın; İlam hükmünün sorumluluk yönünden bozulması gerekir, Üye ...’ün; kamu zararı ispatı yapılmamış olduğundan ilam hükmünün esastan bozulması gerekir, yönündeki aşağıda yazılı azınlık görüşlerine karşı,)

Karar verildiği 03.04.2019 tarih ve 45980 sayılı tutanakta yazılı olmakla işbu ilam tanzim kılındı.

Karşı oy gerekçesi/Azınlık görüşü

1’inci Daire Başkanı ..., ..., Üye ... ve Üye ...’ın;

Sorumluların temyiz itiraz dilekçelerinde esas olarak dağıtımın yapıldığını ancak “yapılacak olan yardımın insan onurunu zedelemeyecek koşullarda sunulmasının zorunlu olduğu”, bu nedenle de imzaların alınamadığı belirtilmiş ise de, Sosyal Yardım Yönetmeliğinin dağıtımın belediye personelinin gözetiminde yapılacağına ilişkin hükmü ile, dağıtım ile ilgili olarak muhtarlıklar, dernekler, vakıflar ve ilgili kamu kurum ve kuruluşları, özel ve tüzel kişiler ile de işbirliği yapılabilir, hükmünü, dağıtım işini söz konusu birimlere devretmek değil, belediye gözetimini aksatmadan beraber yapmak şeklinde anlamak gerekmektedir. Çünkü, belediye personelinin bulunmadığı ayni dağıtım işlemlerinde suiistimal olma ihtimalinin bulunması böyle bir düzenleme yapılması ihtiyacını doğurmuştur.

Yürürlükte bulunan bu Yönetmelik hükümlerine aykırı davranılması ve dağıtım işinin belediye personelinin gözetiminde yapılmaması makul bulunmamıştır.

Sorumluların itiraz dilekçesinde bahsetmiş oldukları “… Ayrıca aynı yönetmeliğin “Yardımlar” başlıklı 5’inci maddesi ile yardımlara ilişkin esaslar belirlenmiş ve yardımlar bütçede öngörülen ödeneği aşmayacak şekilde (5-a); belediyenin mali durumu, hizmet önceliği ve yardım alacak kişilerin muhtaçlık dereceleri de gözetilerek (5-e); kırtasiye, gıda, giyim, ev eşyası ve yakacak yardımı (5-j) şeklinde, tutanakla (5-ı) yapılabilecektir. …” şeklindeki “tutanak” ibaresi, Yönetmelikte;

“Belediyeye bağışlanan ayni ve nakdi yardımlar ile Belediyece tedarik edilen mal madde ve malzemeler Sosyal Yardım İşleri Müdürlüğünde toplanır ve belediye personeli ve araçlarıyla muhtaç ve yoksul kişilere en uygun yöntemler ile dağıtılır ve tutanak düzenlenir, Sosyal yardım İşleri Müdürlüğü kayıtlarında tutulur.” Çerçevesinde geçmekte ve dağıtımın belediye personeli ve araçlarıyla yapılacağı hususu açık bir şekilde belirtilmektedir.

Öte yandan, sorumlular itiraz dilekçelerinin ekinde, iddialarını kanıtlayıcı herhangi bir belge sunmamışlar, sorgu-savunma aşamasında ifade etmiş oldukları hususları ilaveler yaparak tekrarlamışlardır.

Ayrıca, sorumluların savunma aşamasında sunmuş oldukları Bölge İletişim Sorumluları Birimi’nin görevleri arasında “söz konusu dağıtım işlemlerini yapmak” bulunmamaktadır.

Sonuç olarak; Yönetmelikte imza olmadığından hareketle dağıtımda imza aranmaması, dağıtımlarda kontrolün kaybedilmesine neden olacaktır. Çünkü dağıtımlar ancak imza ile ispat edilebilir. Ayrıca, alımın ve dağıtımın beraber yapıldığı da anlaşılmaktadır.

Bu itibarla sorumlu iddialarının reddedilerek 70 sayılı İlamın 7’nci maddesiyle, Ramazan paketlerinin ... Belediyesi Sosyal Yardım Yönetmeliği’nde belirtilen usullere uygun olarak hazırlanmış dağıtım listelerindeki kişilere dağıtımı yapılmaması sonucu ...TL’ye ilişkin olarak verilen tazmin hükmünün TASDİKİNE, karar verilmesi gerekir.

Üye ... ve Üye ...’ın;

...’in ihale hazırlık aşaması ve malzemenin teslim alınması aşamasına kadar görevli olduğu, belediyede sosyolog olarak görev yaptığı ve görevinin ihtiyaç sahiplerinin tespiti olduğu, dağıtımın farklı personel tarafından yapıldığını dikkate alındığında, kendisinin sorumlu tutulmaması gerektiği açıktır.

Bu nedenle İlam hükmünün sorumluluk yönünden bozulması gerekir,

Üye ...’ün;

Kamu zararı ispatı yapılmamış olduğundan İlam hükmünün esastan bozularak soruşturulması için dairesine gönderilmesi gerekir.