Sayıştay 6. Dairesi 43476 Kararı - Belediyeler ve Bağlı İdareler Personel Mevzuatı

Temyiz Karar Detayı

İletişim Bilgileri

• Kamu İdaresi: Belediyeler ve Bağlı İdareler

• Yılı: 2012

• Daire: 6

• Dosya No: 43476

• Tutanak No: 46907

• Tutanak Tarihi: 13.11.2019

• Konu: Personel Mevzuatı ile İlgili Kararlar

KARAR

Konu: Müdürlük kadrolarına vekalet eden bazı personele Müdür kadrosuna atanabilmeleri için aranan şartları taşımamalarına rağmen mevzuat hükümlerine göre ödenmemesi gereken zam ve tazminat farklarının ödenmesi.

365 sayılı Asıl ilamın 110’uncu maddesi ile verilen ve 08.03.2017 tarih ve 487 sayılı Ek İlamın 2’nci maddesiyle devamına karar verilen hüküm dışı bırakılan konunun 6085 sayılı Sayıştay Kanunu’nun 50’nci maddesinin üçüncü fıkrası hükmü gereğince görüşülmesinin devamına karar verildikten sonra;

523 sayılı Ek İlamın 1’inci maddesiyle ... Belediyesinde Müdürlük kadrolarına vekalet eden bazı personele Müdür kadrosuna atanabilmeleri için aranan şartları taşımamalarına rağmen mevzuat hükümlerine göre ödenmemesi gereken zam ve tazminat farklarının ödendiği gerekçesiyle ...-TL’ye tazmin hükmü verilmiş, 29273 (03.10.2018 tarih ve 45109 tutanak) sayılı Temyiz Kurulu ilamı ile de söz konusu tazmin hükmünün tasdikine karar verilmiştir.

Sorumlu Harcama Yetkilisi ... karar düzeltilmesi dilekçesinde özetle;

Konak Belediyesinden ayrılmak suretiyle 29/03/2009 yılı Mahallî idareler Gene! Seçimlerinden sonra 5747 sayılı yasanın maddesinin 26. fıkra hükümlerine göre kurulan ... Belediyesinin seçimler sonrası tüzel kişilik kazandığını, ... Belediyesine naklen geçiş yaparak 16/04/2009 tarihinde 657 sayılı yasarım 86.Maddesine göre atamasının yapıldığı tarihten ilama konu 2012 yılma kadar kurum tarafından “ Mahalli İdareler Personelinin Görevde Yükselme Ve Unvan Değişikliği Esaslarına Dair Yönetmelik’' çerçevesinde sınav açılması ile ilgili bir girişim olmadığını, görüldüğü üzere tarafına, yükselme sınavına girme fırsatı sunulmadığını, Görevde Yükselme Sınavının açılmamış olması atamaya yetkili makam, tasarrufunda olan bir konu olduğunu,

Kurumlarının 2010 yılında 2009 harcama belgeleri yönünden Sayıştay Başkanlığının denetiminden geçmiş yapılan denetim sonucunda Sayıştay 3. Dairesince düzenlenen 22/05/2012 Tarih ve 1269 Sayılı ilamda sorguya konu olan bir duruma işaret eden bir bulguya rastlanmadığı ve harcama belgelerinin hukuka uygun olarak düzenlendiğinin belirtildiğini, burdan da anlaşılacağı üzere harcama yetkilisi olarak, görevini layığıyla yerine getirdiği kanaatinde olduğunu,

Yine Sayıştay’ca yapılan denetimlerin kurum bütününde aynı görevlilerle yapıldığı göz önüne alındığında; İlama ilişkin konu kapsamında Basın Yayın ve Halkla İlişkiler Müdürlüğü, Ulaşım Hizmetleri Müdürlüğü ve Yazı İşleri Müdürlüğüne vekalet eden birim amirlerine ‘Müdürlük kadrolarına vekalet eden personele mevzuat hükümlerine göre ödenmemesi gereken zam ve tazminat farklarının ödenmesi sonucu kamu zararına neden olunduğu iddiasına karşılık aynı şartlara haiz olan Mali Hizmetler Müdürü konu dışında bırakıldığını, Mali Hizmetler Birim amiri ile ilgili ‘657 Sayılı Devlet Memurları Kanunun 86. Maddesinin son fıkrasında mali ve nakdi sorumlulukları bulunan saymanlık kadrolarının boş olması halinde bu kadrolara vekalet aylığı ödemek sureti ile görevlendirme yapılacağı 'hükmüne göre yürürlükte bulunmayan 1050 Sayılı Muhasebe-i Umumiye Kanununa göre görev yaptığı kurumda, mali sorumluluğu bulunan yegane görevli ‘ gibi kabul edilerek 5018 Sayılı Kanuna göre Harcama Yetkilisi olmasına rağmen SAYMAN olarak değerlendirildiği düşünüldüğünde aynı kurumda kurum bütününde yasal mevzuat çerçevesinde aynı şartlara haiz Mali Hizmetler Müdürlüğü birim amirinin yürürlükte bulunan 5018 Sayılı Kanuna göre Harcama Yetkilisinin Sayman olarak Kabul edilmesine rağmen; Basın Yayın Halkla İlişkiler Müdürü görevi yaparken bir çok ihale, doğrudan temin v.b. lerini hakkaniyetle kanunlara uygun şekilde yapmış olması nedeniyle, şahsının da aynı şartları taşıdığı ifade etmesi gerektiğini, yine aynı ilama konu belediyeleri Bilgi İşlem Müdürü 2012 yılma ilişkin görev alanıyla ilgili bölümü bitirmemesi nedeniyle şartlan taşımadığından vekalet görevinin zam ve tazminatlarıyla ilgili tazmin kararı verilmesine rağmen 2016 yılında Sayıştay’ca yapılan denetimde Bilgi İşlem Müdürünün o yıla ilişkin aynı konu ile ilgili sorgusunun kaldırıldığının görüleceğini, kurum içinde Sayıştay’ca yapılan denetimlerde aynı konuya ilişkin yıllar bazında farklı kararlar verildiği gibi farklı birim müdürleriyle de ilgili farklı kararlar alındığını, hakkında tazmin kararı verilmesi üzerine karar düzeltmesine kadar kendisini ifade etmeye çalışma hususu kurum bütününde verilen yıldı kararlar olmasından kaynaklandığını,

Bir göreve vekalet ettirileceklerin her şeyden önce 657 sayılı Kanun ile getirilmiş bulunan genel şartları taşıması gerektiğini, Anadolu Üniversitesi iktisat Fakültesi (4 yıl) Lisans mezunu olduğunu, bu bağlamda ayrıca Türkiye ve Orta Doğu Amme İdaresi Enstitüsünden aldığı uygulamalı eğitimler, TOBB Ekonomi ve Teknoloji Üniversitesinden aldığı eğitimler, Türkiye Belediyeler Birliği ve bazı belediye birliklerinden aldığı birçok eğitim bulunduğunu,

Tüm bunların yanında 657 sayılı Devlet 'Memurları Kanununun 86.maddesine göre vekaleten yapılan atama işlemi belediye başkanınca yapılan bir atama olup, sorumluluğun görevlendirmeye konu olan idare sorumluluğunda olduğu ve tazmin hükmünün atamaya yetkili makama yöneltilmesi gerektiğini,

Zorunlu hallerde fiilen çalışma karşılığı yürütülen görevler nedeniyle bazı maddi hak kayıpları konusundaki mağduriyetin önlenmesi açısından konu ile ilgili olarak bazı Danıştay kararlan incelendiğinde atamaya, yetkili amirler tarafından 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’nun 86, maddesi kapsamında kadronun bütün sorumluluklarını üstlenerek görevini ifa etmesi halinde vekalet aylıklarına eş değerde tazminat hakkının olduğuna karar verildiğinin de görüleceğini,

Ayrıca somut olaya örnek teşkil edecek şekilde benzer bir olay' ile ilgili; Sayıştay Temyiz Kurulunca 1, Dairenin 2009 yılına ait 35880 Sayılı Dosya ile ilgili olarak 09/09^2014 Tarihinde 39352 Sayılı Kararında vekalet ücreti yönünden tazmin hükmünün kaldırılmasına karar verildiğini,

Sonuç ve İstem: bu itibarla dilekçe talebinin kabul edilerek 364-487-523 Sayılı EK İlam ile verilen tazmin hükmünün kaldırılmasını,

Sorumlu Harcama Yetkilisi ...(43475 numaralı dosya) karar düzeltilmesi dilekçesinde özetle;

Harcama Yetkilisi ...ın’ karar düzeltme dilekçesine ilave olarak,

16/06/1999 tarihinden 09 04 2009 tarihine kadar 11 yıl gibi bir süre ile Konak Belediyesi Yazı İşleri Müdürlüğü Müdür Yardımcılığı kadrosuna haiz olarak görev yaptığını, 18.04.1999 tarihinde "İl özel İdareleri ve Belediyelerin Kurduktan Birlik Müessese ve İşletmeler ve Bunlara Bağlı Döner Sermayeli Kuruluşlardaki Memurların Görevde Yükselme Esaslarına Dair Yönetmelik” in yürürlüğe girdiğini, Konak Belediyesinin sınav açacağının duyurusu üzerine 25.04.2000 tarih ve D/21 sayı ve 27.04.2001 tarih D/110 sayılı dilekçe ile iki kez sınav katılmak istediğine dair başvuru yapmasına rağmen sınava dahil edilmediğini, 01.08.2003 tarihinde 2614 sayılı sayılı dilekçe ile 3.kez başvurusu üzerine sınava katılmasının uygun görüldüğünü, bu sefer İlgili Yönetmeliğin bazı maddelerinin Danıştay tarafından iptal edilmesi nedeniyle yükselme sınavlarının durdurulduğunu, 16/06/1999 tarihinden 2009 tarihine kadar Kararlar ve Tutanaklar Müdür Yardımcılığı görevini. 09/04/2009 tarihinden itibaren Belediye Başkanlığının birim amirleri arasından atadığı Encümen üyeliği görevini, disiplin kurulu üyeliği görevini, yine belediyenin bağlı bulunduğu ilçenin Tüketici Hakem Heyeti Belediye Temsilciliği görevini, zaman zaman ihale komisyon başkan ve ihale komisyon üyeliği görevlerini yürüttüğünü, yine “Aday Memurların Yetiştirilmelerine Dair Genel Yönetmelik" hükümleri uyarınca Maliye Bakanlığı tarafından belediyelerine aday memur olarak atanan Mali Hizmetler Uzman Yardımcıları Hazırlayıcı Temel Eğitim Programı eğiticisi olarak görevlendirildiğini ifade ederek,

Sonuç ve İstem: bu itibarla dilekçe talebinin kabul edilerek 364-487-523 Sayılı EK İlam ile verilen tazmin hükmünün kaldırılmasını,

Sorumlu Gerçekleştirme Görevlisi ...(43480 numaralı dosya) karar düzeltilmesi dilekçesinde özetle;

1. ... ... Belediyesinin ... yılı yerel seçimleri sonrasında tüzel kişilik kazanarak teşkilatlanması ile birlikte şahsının Yazı İşleri Müdürlüğü’nde Evlendirme Memuru olarak görevlendirildiğini, (05/02/2011. 01/02/2013) tarih aralığında idarenin kararı ile evlendirme memurlukları Basın Yayın ve Halkla İlişkiler Müdürlüğüne bağlandığını, Basın Yayın ve Halkla İlişkiler Müdürlüğü bünyesinde evlendirme memuru olarak görev yaptığını, halen bu görevi Yazı İşleri Müdürlüğü bünyesinde yürütmekte olduğunu,

2. Ayrıca 657 Sayılı Yasanın 86. Maddesi gereği …/…/2009 tarihli ve … sayılı yazı ile Basın Yayın ve Halkla İlişkiler Müdürlüğü’ne görevlendirmesi yapılan ...’ın göreve atama işlemi tamamen idarenin tasarrufunda olan bir işlem olup, görevin gerektirdiği şartlara haiz olup olamam konusundaki değerlendirme, atama aşamasında atamayı teklif eden ilgili birim ve atamaya yetkili makam tarafından yapılabileceğinden atamaya yetkili amir tarafından imzalanan görevlendirme yazısı nedeniyle adı geçene ödenen vekalet aylığından dolayı oluştuğu bildirilen kamu zararından sorumlu tutulmaması gerektiğini,

3. İlgili dönemde bu sürece ait sadece 1 aya ilişkin ve bir evrak üzerinde imzası bulunduğunu, herhangi bir bilgi ve eğitim de verilmediğini, Evlendirme memuru olması nedeniyle bu belgeler ve süreç hakkında bir bilgisi ve kontrol deneyiminin de bulunmadığını, İlk kez ve sadece 1 kere imzalamış bulunduğu konuya ilişkin belgenin hazırlanması ve değişiklik yapılmasında bir müdahale yetkisinin de bulunmadığını, 16/04/2000 tarihinde 657 sayılı yasanın 86.maddesine göre atamanın yapıldığı tarihten ilama konu olan 2012 kurum tarafından mahalli idareler personelinin görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Esaslarına Dair Yönetmelik çerçevesinde sınav açılması ile ilgili bir girişim inin olmadığını,

Sonuç ve İstem: bu itibarla dilekçe talebinin kabul edilerek 364-487-523 Sayılı EK İlam ile verilen tazmin hükmünün kaldırılmasını,

Sorumlu Gerçekleştirme Görevlileri ... (43481 numaralı dosya) ile ...(43473 numaralı dosya)’İN aynı mahiyetteki karar düzeltilmesi dilekçelerinde özetle;

Sayıştay 17.Grup Başkanlığının 27/04/2017 tarih ve 2012-M35091-200 nolu ek sorgu istemine göndermiş olduğu cevabında ve Temyiz Kurulu Başkanlığına vermiş olduğu temyiz dilekçesinde belirttiği hususlar dikkate alınmayarak konu ile ilgili olarak Belediyelerinden sorgu çıkarılan personel tarafından gönderilen temyiz dilekçeleri aynı mahiyette kabul edilerek ilamın onanmasına karar verildiğini, bu nedenle Temyiz Kurulu Başkanlığına vermiş olduğu temyiz dilekçesinde belirttiği aşağıdaki hususlardan;

1. Atama işleminin 657 Sayılı Yasanın 86. maddesi gereğince Başkanlık Makamınca yapıldığını, Yazı İşleri Müdürlüğü'ne görevlendirmesi yapılan . . . ’ın göreve atama işleminin tamamen idarenin tasarrufunda olan bir işlem olup, görevin gerektirdiği şartlara haiz olup olmama konusundaki değerlendirme, atama aşamasında atamayı teklif eden ilgili birim ve atamaya yetkili makam tarafından yapılabileceğinden atamaya yetkili amir tarafından imzalanan görevlendirme yazısı nedeniyle adı geçene ödenen vekalet aylığından dolayı oluştuğu bildirilen kamu zararından sorumlu tutulmaması gerekmekte olduğunu,

2. 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanununun Kamu Zararını düzenleyen 71. maddesinde kamu zararı, "Kamu görevlilerinin kasıl, kusur veya ihmallerinden kaynaklanan mevzuata aykırı karar, işlem veya eylemleri sonucunda kamu kaynağında artışa engel veya eksilmeye neden olunmasıdır. ” şeklinde tanımlandığını,

Buna göre kamu zararının belirlenmesinde temel kıstas, kamu görevlilerinin görevleri esnasında kasıt, kusur ve ihmallerinden dolayı ortaya çıkan bir durumun varlığı olduğunu, bu durumun var olabilmesi için de öncelikli olarak var olduğu belirtilen zarar ile zarara sebebiyet veren eylem arasında illiyet bağının kurulması gerektiğini, oysa sorguya konu olan harcama belgelerinde memur maaşları ile ilgili dayanak belgelerden olan hesaplama tablosunun tarafınca hazırlanmadığını, tüm birimlerin memur maaşlarının hesaplandığı, kesinti ve yan ödeme katsayılarının yer aldığı belgenin hazırlanmasına ilişkin bilgisayar modülüne erişim ve hazırlama yetkisinin tamamen İnsan Kaynaklan ve Eğitim Müdürlüğü yetkisinde olup, söz konusu maaş cetveli her ay adı geçen müdürlükçe hazırlanarak tüm birimlere gönderildiğini,

5018 Sayılı Kanunun Giderlerin Gerçekleştirilmesi başlıklı 33. maddesinde "Bütçelerden hır giderin yapılabilmesi için iş. mal veya hizmetin belirlenmiş usul ve esaslara uygun olarak alındığının veya gerçekleştirildiğinin, görevlendirilmiş kişi veya komisyonlarca onaylanması ve gerçekleştirme belgelerinin düzenlenmiş olması gerekir. Giderlerin gerçekleştirilmesi harcama yetkilisinin ödeme emri belgesini imzalaması ve tutarın hak sahibine ödenmesiyle tamamlanır. Gerçekleştirme görevlileri, harcama talimatı üzerine; işin yaptırılması, mal veya hizmetin alınması, teslim almaya ilişkin işlemlerin yapılması, belgelendirilmesi ve ödeme için gerekli belgelerin hazırlanması görevlerini yürütürler. Gerçekleştirme görevlileri, bu Kanun çerçevesinde yapmaları gereken iş ve işlemlerden sorumludurlar." hükmü bulunmakla birlikte Kurumlarında memur maaşlarının hesaplanması ve bordroların hazırlanması konusunda sistemsel olarak tüm yetkinin İnsan Kaynaklan ve Eğitim Müdürlüğü'nde bulunduğunu, bu nedenle idarenin sorumlu birimi tarafından düzenlenen belgelerle ilgili olarak hatalı yapıldığı iddia edilen ödemelerden sorumlu tutulmaması gerektiğini,

Yukarıda açıkladığı nedenlerle karar düzeltme başvurusunun kabul edilerek 364-487-523 sayılı ek ilam ile Gerçekleştirme Görevlisi sıfatı ile tarafına verilen tazmin hükmünün kaldırılmasına karar verilmesini,

Sorumlu Harcama Yetkilisi ... (43472 numaralı dosya) karar düzeltilmesi dilekçesinde özetle;

Aynı konuda yani “ ... ... Belediyesi 2016 yılı hesabı ile ilgili olarak ... ... Belediyesinde müdürlük kadrolarına vekalet eden personele asil de aranan şartları taşımadıkları halde müdürlük kadrosu için öngörülen ek ödeme ve özel hizmet tazminatının ödenmesi sonucu kamu zararına neden olunduğu' iddiasına ilişkin yapılan yargılama sonucu Sayıştay 6. Dairesinin Ekli 29/03/2018 tarih ve 543 Karar No. lu ve 134 İlan No.lu Sayıştay İlamında asaleten atanma da aranan şartları taşıdığından bahisle tarafına asli görev ve vekalet ettiği görev arasındaki zam ve tazminat farkları ile ek ödeme farklarının ödenmesinde mevzuata aykırılık bulunmadığı anlaşıldığından tarafına ödenen ödeme hakkında ilişilecek husus bulunmadığına kararı verildiğini,

2018 yılında Belediyelerinde görevli memurlar için açılan Görevde Yükselme ve Ünvan Değişikliği Sınavı ile ilgili; İçişleri Bakanlığınca yapılan yazılı sınavda ve Belediye Sınav Kurulu tarafından yapılan sözlü sınavda başarılı olarak Bilgi İşlem Müdürlüğünde münhal bulunan 1. derece Bilgi İşlem Müdürü kadrosuna 19/12/2018 tarihinde asaleten atanmış bulunduğunu,

SONUÇ VE İSTEM: Dosyada mevcut tüm savunmalarını aynen tekrar etmekle birlikte, yukarıda anılan ve 2016 yılı hesabı hakkında ilişilecek husus bulunmadığına dair kararın da esas ve emsal alınarak Temyiz Kurulu nezdinde sürmekte olan 2012 yılı hesabı ile ilgili olarak da hakkımda ilişilecek husus bulunmadığına karar verilmesini,

Sorumlu Harcama Yetkilisi ... (43471 numaralı dosya) karar düzeltilmesi dilekçesinde özetle;

Harcama Yetkilisi ...ın’ karar düzeltme dilekçesine ilave olarak,

15.01.1992 yılından beri memur olduğunu, Anadolu Üniversitesi İşletme Fakültesi (İşletme Bölümü 4 yıl) Lisans mezunu olduğunu,

657 sayılı Devlet Memurları Kanununun 86.maddesine göre vekaleten yapılan atama işlemi belediye başkanınca yapılan bir atama olup, görevlendirmeye konu olan idare sorumluluğunda olduğunu, tazmin hükmünün tasdikine ilişkin atamaya yetkili makamın sorumluluğu da bulunduğunu, Ulaşım Hizmetleri Müdürlüğüne 657 sayılı yasanın 86.maddesine göre atamasının yapılmakla birlikte 5018 Sayılı Kamu Mali ve Kontrol Kanununa göre Harcama Yetkililiği ile mali sorumluluğu da almış bulunduğunu,

Sonuç ve İstem: Bu itibarla dilekçe talebinin kabul edilerek 364-487-523 sayılı ek ilam ile verilen tazmin hükmünün kaldırılmasını,

Talep etmişlerdir.

BAŞSAVCILIK MÜTALAASI

Başsavcılığın Harcama Yetkilileri ... (43476 no.lu dosya), ... (43475 no.lu dosya), ... (43471 no.lu dosya) Gerçekleştirme Görevlileri ...(43480 no.lu dosya), ... (43481 no.lu dosya) ve ... (43473 no.lu dosya) için verdiği mütalaasında;

“…

Dairesince, Basın ve Halkla İlişkiler, Ulaşım Hizmetleri, Yazı İşleri Müdürlüğüne vekalet eden, Mahalli İdareler Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliğine Dair Yönetmeliğinin 7’nci maddesinde belirtilen ve asaleten atanmada aranan şartları taşımayan personele, müdür kadrosu için öngörülen zam ve tazminatların ödenmesi sonucu oluşan kamu zararının sorumlularına ödettirilmesine hükmolunmuştur.

Sorumlu savunmasında, Devlet Memurları Kanunu, Mahalli İdareler Personelinin Görevde Yükselme Ve Unvan Değişikliği Esaslarına Dair Yönetmeliğinde ki hükümlere göre, müdürlük kadrosuna atanma şartlarını taşıdığını, fiilen bu görevi yaptığını belirtilerek tazmin hükmünün kaldırılmasını talep etmektedir.

657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’nun 68, 86, 152 ve 175. maddesinde,

17/04/2006 tarih ve 2006/10344 sayılı "Devlet Memurlarına Ödenecek Zam ve Tazminatlara İlişkin Kararına ekli kararın 9. maddesinde,

666 sayılı Kamu Görevlilerinin Mali Haklarının Düzenlenmesi Amacıyla Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Hükmünde Kararname'nin 1. maddesinde,

Mahalli İdareler Personelinin Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Esaslarına Dair Yönetmelik maddelerinde,

Belirtilen mevzuat hükümlerine göre; müdürlük kadrosuna asaleten atanma şartlarından olan kadro veya görevlerden biri olan “son müracaat tarihi itibariyle üç yılı uzman, şef, ayniyat saymanı, kontrol memuru ve muhasebeci kadrosunda olmak” şartını taşımayan personele, Müdür kadrosu için öngörülen zam ve tazminatların ödenmesi sonucu kamu zararının oluştuğu değerlendirilmektedir.

Buna göre; adı geçenin karar düzeltme talebinin ret edilerek Kurul Kararının korunmasının uygun olacağı düşünülmektedir.” denilmiştir.

Başsavcılığın Harcama Yetkilisi ... (43472 no.lu dosya) için verdiği mütalaasında;

“…

Dairesince, Basın ve Halkla İlişkiler, Ulaşım Hizmetleri, Yazı İşleri ile Bilgi İşlem Müdürlüğüne vekalet eden, Mahalli İdareler Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliğine Dair Yönetmeliğinin 7’nci maddesinde belirtilen ve asaleten atanmada aranan şartları taşımayan personele, müdür kadrosu için öngörülen zam ve tazminatların ödenmesi sonucu oluşan kamu zararının sorumlularına ödettirilmesine hükmolunmuştur.

Sorumlu savunmasında, Devlet Memurları Kanunu, Mahalli İdareler Personelinin Görevde Yükselme Ve Unvan Değişikliği Esaslarına Dair Yönetmeliğinde ki hükümlere göre, müdürlük kadrosuna atanma şartlarını taşıdığını, 2018 yılında görevde yükselme sınavında başarılı olarak Bilgi İşlem Müdürlüğüne asaleten atandığını, Sayıştay’ın emsal kararlar bulunduğunu ve fiilen bu görevi yaptığını belirtilerek tazmin hükmünün kaldırılmasını talep etmektedir.

657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’nun 68, 86, 152 ve 175. maddesinde,

17/04/2006 tarih ve 2006/10344 sayılı "Devlet Memurlarına Ödenecek Zam ve Tazminatlara İlişkin Kararına ekli kararın 9. maddesinde,

666 sayılı Kamu Görevlilerinin Mali Haklarının Düzenlenmesi Amacıyla Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Hükmünde Kararname'nin 1. maddesinde,

Belirtilen mevzuat hükümlerine göre; Bilgi işlem Müdürlü ...’nin kadronun görev alanı ile ilgili eğitim ve öğretimde bulunan yükseköğretim kurumundan mezun olma şartını taşımadığı ifade edilmiş ise de, teknik öğrenim gerektirmesi sebebiyle, Mahalli İdareler Personelinin Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Esaslarına Dair Yönetmeliğinin 7. maddesinin (a/4) bendinde belirtilen hizmetinde bulunma şartının aranmadığı, müdür kadrosuna atanacak memurlarda yükseköğretim kurumlarının, kadronun görev alanı ile ilgili eğitim ve öğretimde bulunan en az dört yıllık bölümlerinden mezun olunmasının ve 657 sayılı Kanun’un 68’inci maddesinin (B) bendinde belirtilen atanma şartlarının mevcut olmasının arandığı,

Aynı Yönetmeliğin Geçici 1. maddesinin birinci fıkrasında; Kamu Kurum ve Kuruluşlarında Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Esaslarına Dair Genel Yönetmeliğin yürürlüğe girdiği 18/4/1999 tarihinde görevde bulunan ve aynı tarih itibarıyla iki yıllık yükseköğrenim mezunu olanların, diğer koşullara sahip oldukları takdirde 7. maddenin uygulanması bakımından dört yıllık yükseköğrenim mezunu kabul edileceklerinin belirtildiği, Bu sebeplerle, 657 sayılı Kanun’un 68. maddesinin (B) bendinde belirtilen atanma şartları da dahil olmak üzere, 19/11/1999 tarihi itibariyle görevde bulunduğu ve 2 yıllık teknik okul mezunu olarak Bilgi İşlem Müdürlüğü kadrosuna vekalet ettiği anlaşılan personelin yürürlükteki Yönetmeliğin Geçici 1’inci maddesi gereği 4 yıllık yükseköğretim mezunu olduğunun kabul edileceği ve göreve atandığı tarihten itibaren yan ödeme ve özel hizmet tazminatı farkını almasında hukuka aykırılık bulunmadığı değerlendirilmektedir.

Buna göre; adı geçenin karar düzeltme talebinin kabul edilerek, Kurul kararının kaldırılarak beratına karar verilmesinin uygun olacağı düşünülmektedir.” denilmiştir.

Dosyada mevcut belgelerin okunup incelenmesinden sonra,

GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ.

Dosya kapsamındaki bilgi ve belgelerin incelenmesi sonucunda; ... Belediyesinde Müdürlük kadrolarına vekalet eden bazı personele Müdür kadrosuna atanabilmeleri için aranan şartları taşımamalarına rağmen mevzuat hükümlerine göre ödenmemesi gereken zam ve tazminat farklarının ödendiği görülmüştür.

657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’nun “Vekalet Görevi ve Aylık Verilmesinin Şartları” başlıklı 86’ncı maddesinde,

“Memurların kanuni izin, geçici görev, disiplin cezası uygulaması veya görevden uzaklaştırma nedenleriyle işlerinden geçici olarak ayrılmaları halinde yerlerine kurum içinden veya diğer kurumlardan veya açıktan vekil atanabilir. Bir görevin memurlar eliyle vekaleten yürütülmesi halinde aylıksız vekalet asıldır. Ancak, ilkokul öğretmenliği (Yaz tatili hariç), tabiplik, diş tabipliği, eczacılık, köy ve beldelerdeki ebelik ve hemşirelik, mühendis ve mimarlık, veterinerlik, vaizlik, Kur'an Kursu öğreticiliği, imam- hatiplik ve müezzin-kayyımlığa ait boş kadrolara Maliye Bakanlığının izni (mahalli idarelerde izin şartı aranmaz) ile, açıktan vekil atanabilir. Aynı kurumdan birinci fıkrada sayılan ayrılmalar dolayısıyla atanan vekil memurlara vekalet görevinin 3 aydan fazla devam eden süresi için, kurum dışından veya açıktan atananlara kurum içinden ilkokul öğretmenliğine atanan öğretmenler ile veznedarlık görevine atananlarla göreve başladıkları tarihten itibaren vekalet aylığı ödenir. Bu Kanuna tabi kurumlarda çalışan veteriner hekim veya hayvan sağlık memurları, veteriner hekim veya hayvan sağlık memuru bulunmayan belediyelerin veterinerlik veya hayvan sağlık memurluğu hizmetlerini ifa etmek üzere bu hizmetlerle ilgili kadrolara vekalet aylığı verilmek suretiyle atanabilirler. Yukarıda sayılan haller dışında, boş kadrolara ait görevler lüzum görüldüğü takdirde memurlara ücretsiz olarak vekaleten gördürülebilir...”,

Aynı Kanun’un “Vekalet, İkinci Görev Aylık ve Ücretleri ile Diğer Ödemeler” başlıklı 175’inci maddesinde;

“.......Ancak, kurum içinden veya diğer kurumlardan vekalet edenlere vekalet aylığı ödenebilmesi için, vekilin asilde aranan şartları taşıması zorunludur.

...”hükümleri yer almaktadır.

657 sayılı Kanun’un “Zam ve Tazminatlar” başlıklı 152’nci maddesi uyarınca yürürlüğe konulan ve 05.05.2006 tarih ve 26159 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan 2006/10344 sayılı Bakanlar Kurulu Kararına ekli Kararın 9’uncu maddesinde aynen;

“(1) 657 sayılı Kanunun 86 ncı maddesi uyarınca;

a) 1) Kurumlarınca bir göreve kurum içinden veya diğer kurumlardan vekalet ettirenlere;

b) aa) Vekaletin, 657 sayılı Kanunun 86 ncı maddesine binaen yapılması ve bu hususun onayda belirtilmiş olması,

c) ...

cc)Vekillerin, genel ve ilgili özel mevzuatı uyarınca asaleten atanmada aranan tüm şartları (asaleten atanmada sınav şartı aranılan kadro veya görevler için bu sınavlara girebilme hakkının elde edilmiş olması dahil) bir arada taşımaları,

kaydıyla; vekalet ettikleri kadro veya görevler için bu Karar uyarınca öngörülen zam ve tazminatların toplam net tutarının, asli kadro veya görevleri karşılığında fiilen aldıkları zam ve tazminatların toplam net tutarından fazla olması halinde, aradaki fark; 657 sayılı Kanunun 175 nci maddesindeki oranlar dikkate alınmaksızın, vekalet görevine başlanıldığı tarihten itibaren ve vekalet görevinin fiilen yapıldığı sürece ödenir.

aa) Esas ve usule ilişkin olarak yukarıda belirtilen şartları bir arada taşımayanlara,

.....vekalet nedeniyle öngörülen zam ve tazminatlar ödenmez.” denilmektedir.

Öte yandan, 04.07.2009 tarih ve 27278 sayılı Resmi Gazete' de yayımlanan Mahalli İdareler Personelinin Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Esaslarına Dair Yönetmeliğin; “Amaç” başlıklı 1’inci maddesinde;

“Bu yönetmeliğin amacı, liyakat ve kariyer ilkeleri çerçevesinde, hizmet gerekleri ve personel planlaması esas alınarak, mahalli idarelerde görev yapan Devlet memurlarının görevde yükselme ve unvan değişikliklerine ilişkin usul ve esasları düzenlemektir.”

“Görevde yükselme ve unvan değişikliğine tabi kadrolar” başlıklı 5’inci maddesinde;

“(1) Görevde yükselmeye tabi kadrolar aşağıda belirtilmiştir:

a) Yönetim hizmetleri grubu;

1. Müdür, şube müdürü,

2. Koruma ve güvenlik görevlisi amiri,

3. Şef, koruma ve güvenlik şefi, bando şefi.

b) Hukuk hizmetleri grubu;

1. Hukuk müşaviri.

c) Bilgi işlem hizmetleri grubu;

1. Çözümleyici.

ç) Araştırma, planlama ve savunma hizmetleri grubu;

1. Uzman, sivil savunma uzmanı.

d) İdari hizmetler grubu;

1. Ayniyat saymanı, muhasebeci, kontrol memuru, eğitmen,

2. Bilgisayar işletmeni, veri hazırlama ve kontrol işletmeni, veznedar, anbar memuru, ayniyat memuru, belediye trafik memuru, bilet satış memuru, evlendirme memuru, gemi adamı, koruma ve güvenlik görevlisi, gişe memuru, memur, mutemet, sayaç memuru, tahsildar, şoför.…”

“Görevde yükselme sınavına tabi olarak atanacaklarda aranacak özel şartlar” başlıklı 7’nci maddesinde;

“5 inci maddenin birinci fıkrasında sayılan unvanlara görevde yükselme suretiyle yapılacak atamalarda aşağıdaki özel şartlar aranır.

a) Müdür ve şube müdürü kadrosuna atanabilmek için;

1. 657 sayılı Kanunun 68 inci maddesinin (B) bendinde belirtilen atanma şartlarını taşımak,

2. Fakülte veya en az dört yıllık yüksekokul mezunu olmak,

3. Ekli (1) sayılı listede sayılan ve teknik öğrenim gerektiren müdürlüklere atabilmek için; yükseköğretim kurumlarının, kadronun görev alanı ile ilgili eğitim ve öğretimde bulunan en az dört yıllık bölümlerinden veya bu bölümlere denkliği kabul edilen yurtdışındaki yükseköğretim kurumlarının ilgili bölümlerinden mezun olmak,

4. Ekli (2) sayılı listede sayılan müdürlükler için son müracaat tarihi itibariyle üç yılı uzman, sivil savunma uzmanı, şef, ayniyat saymanı, kontrol memuru, eğitmen veya muhasebeci kadrosunda çalışmış olmak,… gerekir.”,

Geçici 1’inci maddesinde de, “Kamu Kurum ve Kuruluşlarında Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Esaslarına Dair Genel Yönetmeliğin yürürlüğe girdiği 18/4/1999 tarihinde görevde bulunan ve aynı tarih itibarıyla iki yıllık yükseköğrenim mezunu olanlar, diğer koşullara sahip oldukları takdirde 7 nci maddenin uygulanması bakımından dört yıllık yükseköğrenim mezunu kabul edilir.”, hükümleri bulunmaktadır.

Ayrıca 2 Kasım 2011 tarih ve 28103 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan 666 sayılı Kamu Görevlilerinin Mali Haklarının Düzenlenmesi Amacıyla Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Hükmünde Kararname’nin 1’nci maddesinde;

“Birinci fıkra kapsamına giren personelden; kurumlarınca bir kadroya kurum içinden veya kurum dışından vekalet ettirilenlere, vekaletin 657 sayılı Kanunun 86’ncı maddesine istinaden yapılmış ve bu hususun onayda belirtilmiş olması, vekalet görevinin Bakanlar Kurulu kararı veya müşterek karar ile atama yapılması gereken kadrolar için ilgili bakan, diğer kadrolar için asili atamaya yetkili amir tarafından verilmesi, vekalet eden personelin asaleten atanmada aranan tüm şartları (asaleten atanmada sınav şartı aranılan kadrolar için bu sınavlara girebilme hakkının elde edilmiş olması dahil) taşıması kaydıyla vekalet ettikleri kadro için öngörülen ek ödemenin asli kadroları için öngörülen ek ödemeden fazla olması halinde, aradaki fark, vekalet görevine başlanıldığı tarihten itibaren ve bu görev fiilen yapıldığı sürece ödenir.” denilmektedir.

Yukarıdaki mevzuat hükümlerinden açıkça anlaşılacağı üzere; kurum içinden veya diğer kurumlardan vekalet edenlere vekalet aylığı ödenebilmesi için, vekillerin, genel ve ilgili özel mevzuatı uyarınca asaleten atanmada aranan tüm şartları (asaleten atanmada sınav şartı aranılan kadro veya görevler için bu sınavlara girebilme hakkının elde edilmiş olması dahil) bir arada taşımaları şarttır. Ayrıca teknik öğrenim gerektiren müdürlüklere yapılacak atamalar dışında, diğer müdürlükler için son müracaat tarihi itibariyle üç yılı uzman, sivil savunma uzmanı, şef, ayniyat saymanı, kontrol memuru, eğitmen ve muhasebeci kadrosunda çalışmış olunması şartı aranmaktadır.

... Belediyesinde ise ilam konusu Müdürlük kadrolarına vekalet eden personelin Lisans mezuniyet diplomalarının bulunduğu ancak;

Bilgi işlem Müdürlüğü görevini yürüten personelin Üniversitenin (2 yıllık) Harita Kadastro bölümünden mezuniyet diploması olduğu, kadronun görev alanı ile ilgili eğitim ve öğretimde bulunan yükseköğretim kurumundan mezun olmadığı,

Basın ve Halkla İlişkiler, Ulaşım Hizmetleri ile Yazı İşleri Müdürlüklerine vekalet eden personelin ise fakülte veya dört yıllık yüksekokul mezuniyeti şartını sağladıkları ancak görevde yükselme sınavına son müracaat tarihi itibariyle üç yılı uzman, şef, ayniyat saymanı, kontrol memuru ve muhasebeci kadrosunda bulunmadıkları görülmüştür.

Sorumlu ... tarafından, halen yürürlükte olan Yönetmeliğe göre 2 yıllık teknik meslek yüksekokulunun 4 yıl olarak kabul edildiği, buna göre görev alanı ile ilgili eğitim ve öğretimde bulunan en az dört yıllık bölümlerinden mezun olmak şartını taşıdığı belirtmekte ise de; İlamda dört yıllık bölümden mezun olmadığı gerekçesiyle değil, mezun olduğu Harita kadastro Bölümünün, Bilgi İşlem Müdürlüğü kadrosunun görev alanı ile ilgili olmadığı gerekçesiyle adı geçen şahıs hakkında tazmin hükmü verilmiştir.

Anılan vekalet görevlerinin zam ve tazminat farkı ödenmeksizin gerçekleştirilmesinin zorla çalıştırma kapsamına gireceğine dair savunmada sunulan mevzuat hükümleri, mahkeme kararları ve açıklamalara karşın savunmalarda emsal olarak gösterilen ve alıntılar yapılan Anayasa Mahkemesi'nin 14.01.2014 tarih ve 2013/5062 sayılı kararında; anılan görevin kendisine mesleki anlamda katkı ve deneyim sağlayacağının kuşkusuz olduğu belirtilerek vekaleten çalışmayla makul olmayan orantısız bir külfetin yüklendiğinin söylenemeyeceğine, daha fazla yetki sorumluluğu bulunan yeni görevin yürütülmesi nedeniyle ayrıca ücret ödenmemesinin Anayasa bağlamında zorla çalıştırma ve dolayısıyla angarya olarak nitelendirilemeyeceğine karar verilmiştir.

Ayrıca savunmalarda bahsedilen Danıştay 11’inci Dairesi Başkanlığının 22/12/2003 tarih ve E:2001/481, K:2000/506 sayılı kararında “…lise mezunu olan ve 1. derece kadrolu mal müdürlüğü görevini valilik oluru ile vekaleten yürüten davacıya üstlendiği sorumluluk dikkate alınarak yürütülen vekalet görevinden ötürü vekalet aylığına eşdeğer tutarda bir meblağın tazminat olarak ödenmesi, zam ve tazminatlara ilişkin talebinin ise reddi yolunda karar verilmesi gerekirken, aksi yönde verilen kararda hukuki isabet görülmemiştir.” denilerek asilde aranan şartları taşımayan vekile zam ve tazminat ödenemeyeceğine karar verilmiştir.

Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulu’nun 28/12/2008 tarih ve E:2003/736 ve K: 2006/3361 sayılı kararında da özetle; asilde arana şartlara sahip olmadığı için görevini tedviren yürüten davacıya yan ödeme ve özel hizmet tazminatı ödenmesine imkan bulunmadığının, yine, Danıştay 2. Dairesinin 27/01/2009 tarih ve E:2008/4125 ve K: 2009/294 sayılı kararında özetle; asilde aranan şartlara sahip olmayan davacının Mal Müdürlüğü görevini tedviren yürütmesi nedeniyle kendisine tazminat şeklinde de olsa vekalet aylığı ödenemeyeceğinin belirtildiği görülmektedir.

Bu bakımdan mevzuata aykırı ödemeye harcama yetkilisi sıfatıyla ödeme emri belgesine imza atarak yol açan harcama yetkilisi 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu’nun; “Hesap verme sorumluluğu” başlıklı 8’inci maddesinde yer alan; “Her türlü kamu kaynağının elde edilmesi ve kullanılmasında görevli ve yetkili olanlar, kaynakların etkili, ekonomik, verimli ve hukuka uygun olarak elde edilmesinden, kullanılmasından, muhasebeleştirilmesinden, raporlanmasından ve kötüye kullanılmaması için gerekli önlemlerin alınmasından sorumludur ve yetkili kılınmış mercilere hesap vermek zorundadır.” hükmü, ve “Harcama talimatı ve sorumluluk” başlıklı 32’nci maddesinde yer alan;

“Bütçelerden harcama yapılabilmesi, harcama yetkilisinin harcama talimatı vermesiyle mümkündür. Harcama talimatlarında hizmet gerekçesi, yapılacak işin konusu ve tutarı, süresi, kullanılabilir ödeneği, gerçekleştirme usulü ile gerçekleştirmeyle görevli olanlara ilişkin bilgiler yer alır.

Harcama yetkilileri, harcama talimatlarının bütçe ilke ve esaslarına, kanun, tüzük ve yönetmelikler ile diğer mevzuata uygun olmasından, ödeneklerin etkili, ekonomik ve verimli kullanılmasından ve bu Kanun çerçevesinde yapmaları gereken diğer işlemlerden sorumludur.” hükümleri nedeniyle sorumludur.

Gerçekleştirme görevlileri ise; mezkur Kanun’un “Giderin gerçekleştirilmesi” başlıklı 33’üncü maddesinde yer alan;

“Bütçelerden bir giderin yapılabilmesi için iş, mal veya hizmetin belirlenmiş usul ve esaslara uygun olarak alındığının veya gerçekleştirildiğinin, görevlendirilmiş kişi veya komisyonlarca onaylanması ve gerçekleştirme belgelerinin düzenlenmiş olması gerekir. (Değişik son cümle: 22/12/2005-5436/10 md.) Giderlerin gerçekleştirilmesi; harcama yetkililerince belirlenen görevli tarafından düzenlenen ödeme emri belgesinin harcama yetkilisince imzalanması ve tutarın hak sahibine ödenmesiyle tamamlanır.

Gerçekleştirme görevlileri, harcama talimatı üzerine; işin yaptırılması, mal veya hizmetin alınması, teslim almaya ilişkin işlemlerin yapılması, belgelendirilmesi ve ödeme için gerekli belgelerin hazırlanması görevlerini yürütürler.

(Ek üçüncü fıkra: 22/12/2005-5436/10 md.) Elektronik ortamda oluşturulan ortak bir veri tabanından yararlanmak suretiyle yapılacak harcamalarda, veri giriş işlemleri gerçekleştirme görevi sayılır. Bu fıkranın uygulanmasına ilişkin esas ve usûller Maliye Bakanlığınca belirlenir.

Gerçekleştirme görevlileri, bu Kanun çerçevesinde yapmaları gereken iş ve işlemlerden sorumludurlar.” hükmü gereği mevzuata aykırı ödemeden sorumludurlar.

Bu doğrultuda 14.06.2007 tarih ve 5189/1 sayılı Sayıştay Genel Kurul Kararı’nın “III- SORUMLULAR” başlığı altında düzenlenen “3. Harcama Yetkilileri” bölümünde;

“…Bütçeden yapılacak harcamalarda süreç, harcama talimatı ile başlamakta ve ödeme emri belgesi uyarınca hak sahibine ödeme 5018 sayılı Kanunun 33’üncü maddesinde de, giderin gerçekleştirilmesinin, harcama yetkililerince belirlenen görevli tarafından düzenlenen ödeme emri belgesinin harcama yetkilisince imzalanması ve tutarın hak sahibine ödenmesi ile tamamlanacağı hüküm altına alınmıştır.

Mevzuatın yukarıda belirtilen hükümlerine göre, bütçeden yapılacak harcamalarda süreç, harcama talimatı ile başlamakta ve ödeme emri belgesi uyarınca hak sahibine ödeme yapılması ile son bulmaktadır.

5018 sayılı Kanunda, giderin yapılmasından ödeme aşamasına kadar tüm işlemlerin harcama yetkilisinin gözetim ve denetimi altında, onun emir ve talimatı ile yürütülmesi öngörüldüğünden, sorumluluk konusunda da harcama yetkilisi ön plana çıkmaktadır.

Kanunda harcama yetkilisinin, bütçeyle ödenek tahsis edilen her harcama biriminin en üst yöneticisi olarak tanımlanması, idari açıdan üst yöneticilere; hukuka uygunluk açısından da yetkili kılınmış mercilere hesap vermekle sorumlu olduğunu göstermektedir. Bu anlamda harcama yetkililerinin Sayıştay’a hesap verme sorumluluğu bulunmaktadır” denilmiş; “4. Gerçekleştirme Görevlileri” bölümünün “a) Ödeme Emri Belgesini Düzenlemekle Görevlendirilen Gerçekleştirme Görevlisinin Sorumluluğu” kısmında;

“…Harcama birimlerinde süreç kontrolü yapılarak her bir işlem daha önceki işlemlerin kontrolünü içerecek şekilde tasarlanıp uygulanacak, mali işlemlerin yürütülmesinde görev alanlar, yapacakları işlemden önceki işlemleri de kontrol edeceklerdir. Bu bağlamda ödeme emri belgesini düzenlemekle görevlendirilen gerçekleştirme görevlileri de, ödeme emri belgesi ve eki belgeler üzerinde ön mali kontrol yaparak, ödeme emri belgesi üzerine “Kontrol edilmiş ve uygun görülmüştür” şerhi düşüp imzalayacaklardır. Bu nedenle ödeme emri belgesini düzenleyen görevli, gerçekleştirme belgelerinin ödeme emri belgesine doğru aktarılması yanında, düzenlediği belge ile birlikte harcama sürecindeki diğer belgelerin doğruluğundan ve mevzuata uygunluğundan da sorumludur” denilmiştir.

5018 sayılı Kanun ve yukarıda belirtilen Sayıştay Genel Kurul Kararı uyarınca, harcama yetkilileri ve gerçekleştirme görevlileri, giderin gerçekleştirilmesi ve harcamanın yapılması süreçlerinde, mevzuata uygunluk açısından kontrolleri sağlamakla yükümlü olup, yapılacak harcama, nitelik itibariyle hukuka aykırı nitelik taşıyorsa, söz konusu işlemleri yapmaktan kaçınmak durumundadır.

Bu itibarla, sorumluların iddialarının reddi ile 523 sayılı ek ilamın 1. maddesindeki tazmin hükmünün tasdikine ilişkin 29273 (03.10.2018 tarih ve 45109 tutanak) sayılı Temyiz Kurulu ilamının DÜZELTİLMESİNE MAHAL OLMADIĞANA, (... aşağıda yazılı ayrışık görüşlerine karşı) oyçokluğuyla,

Karar verildiği 13.11.2019 tarih ve 46907 sayılı tutanakta yazılı olmakla işbu ilam tanzim kılındı.

Karşı oy gerekçesi

... karşı oy gerekçesi;

Dosya kapsamındaki bilgi ve belgelerin incelenmesi sonucunda; ... Belediyesinde Müdürlük kadrolarına vekalet eden bazı personele Müdür kadrosuna atanabilmeleri için aranan şartları taşımamalarına rağmen mevzuat hükümlerine göre ödenmemesi gereken zam ve tazminat farklarının ödendiği görülmüştür.

Bilgi İşlem Müdürlüğüne vekalet eden ... ile ilgili olarak;

İlamda, Bilgi işlem Müdürlü ...’nin kadronun görev alanı ile ilgili eğitim ve öğretimde bulunan yükseköğretim kurumundan mezun olma şartını taşımadığı ifade edilmiş ise de, teknik öğrenim gerektirmesi sebebiyle, Mahalli İdareler Personelinin Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Esaslarına Dair Yönetmeliğinin 7. maddesinin (a/4) bendinde belirtilen hizmetinde bulunma şartının aranmadığı, müdür kadrosuna atanacak memurlarda yükseköğretim kurumlarının, kadronun görev alanı ile ilgili eğitim ve öğretimde bulunan en az dört yıllık bölümlerinden mezun olunmasının ve 657 sayılı Kanun’un 68’inci maddesinin (B) bendinde belirtilen atanma şartlarının mevcut olmasının arandığı,

Aynı Yönetmeliğin Geçici 1. maddesinin birinci fıkrasında; Kamu Kurum ve Kuruluşlarında Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Esaslarına Dair Genel Yönetmeliğin yürürlüğe girdiği 18/4/1999 tarihinde görevde bulunan ve aynı tarih itibarıyla iki yıllık yükseköğrenim mezunu olanların, diğer koşullara sahip oldukları takdirde 7. maddenin uygulanması bakımından dört yıllık yükseköğrenim mezunu kabul edileceklerinin belirtildiği, Bu sebeplerle, 657 sayılı Kanun’un 68. maddesinin (B) bendinde belirtilen atanma şartları da dahil olmak üzere, 19/11/1999 tarihi itibariyle görevde bulunduğu ve 2 yıllık teknik okul mezunu olarak Bilgi İşlem Müdürlüğü kadrosuna vekalet ettiği anlaşılan personelin yürürlükteki Yönetmeliğin Geçici 1’inci maddesi gereği 4 yıllık yükseköğretim mezunu olduğunun kabul edileceği ve göreve atandığı tarihten itibaren yan ödeme ve özel hizmet tazminatı farkını almasında hukuka aykırılık bulunmadığı değerlendirilmektedir.

Yazı işleri Müdürlüğüne vekalet eden ..., Basın Yayın ve Hakla İlişkiler Müdürlüğüne vekalet eden ... ile Ulaşım Hizmetleri Müdürlüğüne vekalet eden Nezir Batuk ile ilgili olarak;

657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’nun “Vekalet Görevi ve Aylık Verilmesinin Şartları” başlıklı 86’ncı maddesinde,

“Memurların kanuni izin, geçici görev, disiplin cezası uygulaması veya görevden uzaklaştırma nedenleriyle işlerinden geçici olarak ayrılmaları halinde yerlerine kurum içinden veya diğer kurumlardan veya açıktan vekil atanabilir. Bir görevin memurlar eliyle vekaleten yürütülmesi halinde aylıksız vekalet asıldır. Ancak, ilkokul öğretmenliği (Yaz tatili hariç), tabiplik, diş tabipliği, eczacılık, köy ve beldelerdeki ebelik ve hemşirelik, mühendis ve mimarlık, veterinerlik, vaizlik, Kur'an Kursu öğreticiliği, imam- hatiplik ve müezzin-kayyımlığa ait boş kadrolara Maliye Bakanlığının izni (mahalli idarelerde izin şartı aranmaz) ile, açıktan vekil atanabilir. Aynı kurumdan birinci fıkrada sayılan ayrılmalar dolayısıyla atanan vekil memurlara vekalet görevinin 3 aydan fazla devam eden süresi için, kurum dışından veya açıktan atananlara kurum içinden ilkokul öğretmenliğine atanan öğretmenler ile veznedarlık görevine atananlarla göreve başladıkları tarihten itibaren vekalet aylığı ödenir. Bu Kanuna tabi kurumlarda çalışan veteriner hekim veya hayvan sağlık memurları, veteriner hekim veya hayvan sağlık memuru bulunmayan belediyelerin veterinerlik veya hayvan sağlık memurluğu hizmetlerini ifa etmek üzere bu hizmetlerle ilgili kadrolara vekalet aylığı verilmek suretiyle atanabilirler. Yukarıda sayılan haller dışında, boş kadrolara ait görevler lüzum görüldüğü takdirde memurlara ücretsiz olarak vekaleten gördürülebilir...”,

Aynı Kanun’un “Vekalet, İkinci Görev Aylık ve Ücretleri ile Diğer Ödemeler” başlıklı 175’inci maddesinde;

“.......Ancak, kurum içinden veya diğer kurumlardan vekalet edenlere vekalet aylığı ödenebilmesi için, vekilin asilde aranan şartları taşıması zorunludur.

...”hükümleri yer almaktadır.

657 sayılı Kanun’un “Zam ve Tazminatlar” başlıklı 152’nci maddesi uyarınca yürürlüğe konulan ve 05.05.2006 tarih ve 26159 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan 2006/10344 sayılı Bakanlar Kurulu Kararına ekli Kararın 9’uncu maddesinde aynen;

“(1) 657 sayılı Kanunun 86 ncı maddesi uyarınca;

a) 1) Kurumlarınca bir göreve kurum içinden veya diğer kurumlardan vekalet ettirenlere;

b) aa) Vekaletin, 657 sayılı Kanunun 86 ncı maddesine binaen yapılması ve bu hususun onayda belirtilmiş olması,

c) ...

cc)Vekillerin, genel ve ilgili özel mevzuatı uyarınca asaleten atanmada aranan tüm şartları (asaleten atanmada sınav şartı aranılan kadro veya görevler için bu sınavlara girebilme hakkının elde edilmiş olması dahil) bir arada taşımaları, kaydıyla; vekalet ettikleri kadro veya görevler için bu Karar uyarınca öngörülen zam ve tazminatların toplam net tutarının, asli kadro veya görevleri karşılığında fiilen aldıkları zam ve tazminatların toplam net tutarından fazla olması halinde, aradaki fark; 657 sayılı Kanunun 175 nci maddesindeki oranlar dikkate alınmaksızın, vekalet görevine başlanıldığı tarihten itibaren ve vekalet görevinin fiilen yapıldığı sürece ödenir. aa) Esas ve usule ilişkin olarak yukarıda belirtilen şartları bir arada taşımayanlara, .....vekalet nedeniyle öngörülen zam ve tazminatlar ödenmez.” denilmektedir.

Öte yandan, 04.07.2009 tarih ve 27278 sayılı Resmi Gazete' de yayımlanan Mahalli İdareler Personelinin Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Esaslarına Dair Yönetmeliğin; “Amaç” başlıklı 1’inci maddesinde;

“Bu yönetmeliğin amacı, liyakat ve kariyer ilkeleri çerçevesinde, hizmet gerekleri ve personel planlaması esas alınarak, mahalli idarelerde görev yapan Devlet memurlarının görevde yükselme ve unvan değişikliklerine ilişkin usul ve esasları düzenlemektir.”

“Görevde yükselme ve unvan değişikliğine tabi kadrolar” başlıklı 5’inci maddesinde;

“(1) Görevde yükselmeye tabi kadrolar aşağıda belirtilmiştir:

a) Yönetim hizmetleri grubu;

1. Müdür, şube müdürü,

2. Koruma ve güvenlik görevlisi amiri,

3. Şef, koruma ve güvenlik şefi, bando şefi.

b) Hukuk hizmetleri grubu;

1. Hukuk müşaviri.

c) Bilgi işlem hizmetleri grubu;

1. Çözümleyici.

ç) Araştırma, planlama ve savunma hizmetleri grubu;

1. Uzman, sivil savunma uzmanı.

d) İdari hizmetler grubu;

1. Ayniyat saymanı, muhasebeci, kontrol memuru, eğitmen,

2. Bilgisayar işletmeni, veri hazırlama ve kontrol işletmeni, veznedar, anbar memuru, ayniyat memuru, belediye trafik memuru, bilet satış memuru, evlendirme memuru, gemi adamı, koruma ve güvenlik görevlisi, gişe memuru, memur, mutemet, sayaç memuru, tahsildar, şoför.…”

“Görevde yükselme sınavına tabi olarak atanacaklarda aranacak özel şartlar” başlıklı 7’nci maddesinde;

“5 inci maddenin birinci fıkrasında sayılan unvanlara görevde yükselme suretiyle yapılacak atamalarda aşağıdaki özel şartlar aranır.

a) Müdür ve şube müdürü kadrosuna atanabilmek için;

1. 657 sayılı Kanunun 68 inci maddesinin (B) bendinde belirtilen atanma şartlarını taşımak,

2. Fakülte veya en az dört yıllık yüksekokul mezunu olmak,

3. Ekli (1) sayılı listede sayılan ve teknik öğrenim gerektiren müdürlüklere atabilmek için; yükseköğretim kurumlarının, kadronun görev alanı ile ilgili eğitim ve öğretimde bulunan en az dört yıllık bölümlerinden veya bu bölümlere denkliği kabul edilen yurtdışındaki yükseköğretim kurumlarının ilgili bölümlerinden mezun olmak,

4. Ekli (2) sayılı listede sayılan müdürlükler için son müracaat tarihi itibariyle iki yılı uzman, sivil savunma uzmanı, şef, ayniyat saymanı, kontrol memuru, eğitmen veya muhasebeci kadrosunda çalışmış olmak,… gerekir.”,

Geçici 1’inci maddesinde de, “Kamu Kurum ve Kuruluşlarında Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Esaslarına Dair Genel Yönetmeliğin yürürlüğe girdiği 18/4/1999 tarihinde görevde bulunan ve aynı tarih itibarıyla iki yıllık yükseköğrenim mezunu olanlar, diğer koşullara sahip oldukları takdirde 7 nci maddenin uygulanması bakımından dört yıllık yükseköğrenim mezunu kabul edilir.”, hükümleri bulunmaktadır.

Ayrıca 2 Kasım 2011 tarih ve 28103 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan 666 sayılı Kamu Görevlilerinin Mali Haklarının Düzenlenmesi Amacıyla Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Hükmünde Kararname’nin 1’nci maddesinde;

“Birinci fıkra kapsamına giren personelden; kurumlarınca bir kadroya kurum içinden veya kurum dışından vekalet ettirilenlere, vekaletin 657 sayılı Kanunun 86 ncı maddesine istinaden yapılmış ve bu hususun onayda belirtilmiş olması, vekalet görevinin Bakanlar Kurulu kararı veya müşterek karar ile atama yapılması gereken kadrolar için ilgili bakan, diğer kadrolar için asili atamaya yetkili amir tarafından verilmesi, vekalet eden personelin asaleten atanmada aranan tüm şartları (asaleten atanmada sınav şartı aranılan kadrolar için bu sınavlara girebilme hakkının elde edilmiş olması dahil) taşıması kaydıyla vekalet ettikleri kadro için öngörülen ek ödemenin asli kadroları için öngörülen ek ödemeden fazla olması halinde, aradaki fark, vekalet görevine başlanıldığı tarihten itibaren ve bu görev fiilen yapıldığı sürece ödenir.” denilmektedir.

Yukarıdaki mevzuat hükümlerinden açıkça anlaşılacağı üzere; kurum içinden veya diğer kurumlardan vekalet edenlere vekalet aylığı ödenebilmesi için, vekillerin, genel ve ilgili özel mevzuatı uyarınca asaleten atanmada aranan tüm şartları (asaleten atanmada sınav şartı aranılan kadro veya görevler için bu sınavlara girebilme hakkının elde edilmiş olması dahil) bir arada taşımaları şarttır. Ayrıca teknik öğrenim gerektiren müdürlüklere yapılacak atamalar dışında, diğer müdürlükler için son müracaat tarihi itibariyle iki yılı uzman, sivil savunma uzmanı, şef, ayniyat saymanı, kontrol memuru, eğitmen ve muhasebeci kadrosunda çalışmış olunması şartı aranmaktadır.

... Belediyesinde ise ilam konusu Müdürlük kadrolarına vekalet eden personelin Lisans mezuniyet diplomalarının bulunduğu ancak;

Basın ve Halkla İlişkiler, Ulaşım Hizmetleri ile Yazı İşleri Müdürlüklerine vekalet eden personelin fakülte veya dört yıllık yüksekokul mezuniyeti şartını sağladıkları ancak görevde yükselme sınavına son müracaat tarihi itibariyle üç yılı uzman, şef, ayniyat saymanı, kontrol memuru ve muhasebeci kadrosunda bulunmadıkları görülmüştür.

Anılan vekalet görevlerinin zam ve tazminat farkı ödenmeksizin gerçekleştirilmesinin zorla çalıştırma kapsamına gireceğine dair savunmada sunulan mevzuat hükümleri, mahkeme kararları ve açıklamalara karşın savunmalarda emsal olarak gösterilen ve alıntılar yapılan Anayasa Mahkemesi'nin 14.01.2014 tarih ve 2013/5062 sayılı kararında; anılan görevin kendisine mesleki anlamda katkı ve deneyim sağlayacağının kuşkusuz olduğu belirtilerek vekaleten çalışmayla makul olmayan orantısız bir külfetin yüklendiğinin söylenemeyeceğine, daha fazla yetki sorumluluğu bulunan yeni görevin yürütülmesi nedeniyle ayrıca ücret ödenmemesinin Anayasa bağlamında zorla çalıştırma ve dolayısıyla angarya olarak nitelendirilemeyeceğine karar verilmiştir.

Ayrıca savunmalarda bahsedilen Danıştay 11’inci Dairesi Başkanlığının 22/12/2003 tarih ve E:2001/481, K:2000/506 sayılı kararında “…lise mezunu olan ve 1. derece kadrolu mal müdürlüğü görevini valilik oluru ile vekaleten yürüten davacıya üstlendiği sorumluluk dikkate alınarak yürütülen vekalet görevinden ötürü vekalet aylığına eşdeğer tutarda bir meblağın tazminat olarak ödenmesi, zam ve tazminatlara ilişkin talebinin ise reddi yolunda karar verilmesi gerekirken, aksi yönde verilen kararda hukuki isabet görülmemiştir.” denilerek asilde aranan şartları taşımayan vekile zam ve tazminat ödenemeyeceğine karar verilmiştir.

Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulu’nun 28/12/2008 tarih ve E:2003/736 ve K: 2006/3361 sayılı kararında da özetle; asilde arana şartlara sahip olmadığı için görevini tedviren yürüten davacıya yan ödeme ve özel hizmet tazminatı ödenmesine imkan bulunmadığının, yine, Danıştay 2. Dairesinin 27/01/2009 tarih ve E:2008/4125 ve K: 2009/294 sayılı kararında özetle; asilde aranan şartlara sahip olmayan davacının Mal Müdürlüğü görevini tedviren yürütmesi nedeniyle kendisine tazminat şeklinde de olsa vekalet aylığı ödenemeyeceğinin belirtildiği görülmektedir.

Öte yandan vekaleten atamaya ilişkin olur belgelerinde vekalet görevinin ücretli yürütüleceğine dair herhangi bir ibare bulunmamaktadır. Bu bakımdan mevzuata aykırı ödemeye harcama yetkilisi sıfatıyla ödeme emri belgesine imza atarak yol açan harcama yetkilisi 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu’nun; “Hesap verme sorumluluğu” başlıklı 8’inci maddesinde yer alan; “Her türlü kamu kaynağının elde edilmesi ve kullanılmasında görevli ve yetkili olanlar, kaynakların etkili, ekonomik, verimli ve hukuka uygun olarak elde edilmesinden, kullanılmasından, muhasebeleştirilmesinden, raporlanmasından ve kötüye kullanılmaması için gerekli önlemlerin alınmasından sorumludur ve yetkili kılınmış mercilere hesap vermek zorundadır.” hükmü, ve “Harcama talimatı ve sorumluluk” başlıklı 32’nci maddesinde yer alan;

“Bütçelerden harcama yapılabilmesi, harcama yetkilisinin harcama talimatı vermesiyle mümkündür. Harcama talimatlarında hizmet gerekçesi, yapılacak işin konusu ve tutarı, süresi, kullanılabilir ödeneği, gerçekleştirme usulü ile gerçekleştirmeyle görevli olanlara ilişkin bilgiler yer alır.

Harcama yetkilileri, harcama talimatlarının bütçe ilke ve esaslarına, kanun, tüzük ve yönetmelikler ile diğer mevzuata uygun olmasından, ödeneklerin etkili, ekonomik ve verimli kullanılmasından ve bu Kanun çerçevesinde yapmaları gereken diğer işlemlerden sorumludur.” hükümleri nedeniyle sorumludur.

Gerçekleştirme görevlileri ise; mezkur Kanun’un “Giderin gerçekleştirilmesi” başlıklı 33’üncü maddesinde yer alan;

“Bütçelerden bir giderin yapılabilmesi için iş, mal veya hizmetin belirlenmiş usul ve esaslara uygun olarak alındığının veya gerçekleştirildiğinin, görevlendirilmiş kişi veya komisyonlarca onaylanması ve gerçekleştirme belgelerinin düzenlenmiş olması gerekir. (Değişik son cümle: 22/12/2005-5436/10 md.) Giderlerin gerçekleştirilmesi; harcama yetkililerince belirlenen görevli tarafından düzenlenen ödeme emri belgesinin harcama yetkilisince imzalanması ve tutarın hak sahibine ödenmesiyle tamamlanır. Gerçekleştirme görevlileri, harcama talimatı üzerine; işin yaptırılması, mal veya hizmetin alınması, teslim almaya ilişkin işlemlerin yapılması, belgelendirilmesi ve ödeme için gerekli belgelerin hazırlanması görevlerini yürütürler.

(Ek üçüncü fıkra: 22/12/2005-5436/10 md.) Elektronik ortamda oluşturulan ortak bir veri tabanından yararlanmak suretiyle yapılacak harcamalarda, veri giriş işlemleri gerçekleştirme görevi sayılır. Bu fıkranın uygulanmasına ilişkin esas ve usûller Maliye Bakanlığınca belirlenir.

Gerçekleştirme görevlileri, bu Kanun çerçevesinde yapmaları gereken iş ve işlemlerden sorumludurlar.” hükmü gereği mevzuata aykırı ödemeden sorumludurlar.

Bu doğrultuda 14.06.2007 tarih ve 5189/1 sayılı Sayıştay Genel Kurul Kararı’nın “III- SORUMLULAR” başlığı altında düzenlenen “3. Harcama Yetkilileri” bölümünde;

“…Bütçeden yapılacak harcamalarda süreç, harcama talimatı ile başlamakta ve ödeme emri belgesi uyarınca hak sahibine ödeme 5018 sayılı Kanunun 33’üncü maddesinde de, giderin gerçekleştirilmesinin, harcama yetkililerince belirlenen görevli tarafından düzenlenen ödeme emri belgesinin harcama yetkilisince imzalanması ve tutarın hak sahibine ödenmesi ile tamamlanacağı hüküm altına alınmıştır.

Mevzuatın yukarıda belirtilen hükümlerine göre, bütçeden yapılacak harcamalarda süreç, harcama talimatı ile başlamakta ve ödeme emri belgesi uyarınca hak sahibine ödeme yapılması ile son bulmaktadır.

5018 sayılı Kanunda, giderin yapılmasından ödeme aşamasına kadar tüm işlemlerin harcama yetkilisinin gözetim ve denetimi altında, onun emir ve talimatı ile yürütülmesi öngörüldüğünden, sorumluluk konusunda da harcama yetkilisi ön plana çıkmaktadır.

Kanunda harcama yetkilisinin, bütçeyle ödenek tahsis edilen her harcama biriminin en üst yöneticisi olarak tanımlanması, idari açıdan üst yöneticilere; hukuka uygunluk açısından da yetkili kılınmış mercilere hesap vermekle sorumlu olduğunu göstermektedir. Bu anlamda harcama yetkililerinin Sayıştay’a hesap verme sorumluluğu bulunmaktadır” denilmiş; “4. Gerçekleştirme Görevlileri” bölümünün “a) Ödeme Emri Belgesini Düzenlemekle Görevlendirilen Gerçekleştirme Görevlisinin Sorumluluğu” kısmında;

“…Harcama birimlerinde süreç kontrolü yapılarak her bir işlem daha önceki işlemlerin kontrolünü içerecek şekilde tasarlanıp uygulanacak, mali işlemlerin yürütülmesinde görev alanlar, yapacakları işlemden önceki işlemleri de kontrol edeceklerdir. Bu bağlamda ödeme emri belgesini düzenlemekle görevlendirilen gerçekleştirme görevlileri de, ödeme emri belgesi ve eki belgeler üzerinde ön mali kontrol yaparak, ödeme emri belgesi üzerine “Kontrol edilmiş ve uygun görülmüştür” şerhi düşüp imzalayacaklardır. Bu nedenle ödeme emri belgesini düzenleyen görevli, gerçekleştirme belgelerinin ödeme emri belgesine doğru aktarılması yanında, düzenlediği belge ile birlikte harcama sürecindeki diğer belgelerin doğruluğundan ve mevzuata uygunluğundan da sorumludur” denilmiştir.

5018 sayılı Kanun ve yukarıda belirtilen Sayıştay Genel Kurul Kararı uyarınca, harcama yetkilileri ve gerçekleştirme görevlileri, giderin gerçekleştirilmesi ve harcamanın yapılması süreçlerinde, mevzuata uygunluk açısından kontrolleri sağlamakla yükümlü olup, yapılacak harcama, nitelik itibariyle hukuka aykırı nitelik taşıyorsa, söz konusu işlemleri yapmaktan kaçınmak durumundadır.

Bütün bu açıklamalara göre, 523 sayılı ek ilamın 1. maddesindeki tazmin hükmünün tasdikine ilişkin 29273 (03.10.2018 tarih ve 45109 tutanak) sayılı Temyiz Kurulu ilamının DÜZELTİLMESİNE MAHAL OLDUĞUNA,

523 sayılı ek ilamın 1.maddesiyle verilen ... TL tazmin hükmünden (Bilgi İşlem Müdürlüğüne vekalet eden ... ile ilgili olarak) mevzuata uygun ödenen ... TL’sinin düşülerek kalan ... TL’sinin,

• ...-TL’sinin Ulaşım Hizmetleri Müdürü ... ile Gerçekleştirme Görevlisi ...’nın,

• ...-TL’sinin Birim Yetkilisi ... ile Gerçekleştirme Görevlisi ...’ın,

• ...-TL’sinin Basın Yayın ve Halkla İlişkiler Müdürü ... ile Gerçekleştirme Görevlisi ...,

• ...-TL’sinin Basın Yayın ve Halkla İlişkiler Müdürü ... ile Evlendirme Memuru ...,

• ...-TL’sinin Yazı İşleri Müdürü ..... ile Gerçekleştirme Görevlisi ...’ın,

• ...-TL’sinin Basın Yayın Halkla İlişkiler Müdür Vekili ...... ile Gerçekleştirme Görevlisi ...’in,

• ...TL’sinin Yazı İşleri Müdürü ... ile Gerçekleştirme Görevlisi ...’in,

• ...-TL’sinin Basın Yayın ve Halkla İlişkiler Müdürü ... ile Gerçekleştirme Görevlisi ...,

• ...TL’sinin Yazı İşleri Müdür Vekili ... ile Birim Yetkilisi ...’in,

Uhdelerinde kalmak üzere hükmün ... TL olarak DÜZELTİLMEK SURETİYLE TASDİKİNE, karar verilmesi gerekir.