Sayıştay 6. Dairesi 43466 Kararı - Belediyeler ve Bağlı İdareler Personel Mevzuatı

Temyiz Karar Detayı

İletişim Bilgileri

• Kamu İdaresi: Belediyeler ve Bağlı İdareler

• Yılı: 2013

• Daire: 6

• Dosya No: 43466

• Tutanak No: 45276

• Tutanak Tarihi: 31.10.2018

• Konu: Personel Mevzuatı ile İlgili Kararlar

KARAR

Konu: Başkan yardımcılığına ilişkin ödemelerin kazanılmış hak olarak ödenmeye devam etmesi

352 sayılı ilamın 3. Maddesiyle; ... Belediyesi İnsan Kaynakları ve Eğitim Müdürü ...’na Başkan yardımcılığına ilişkin ödemelerin kazanılmış hak olarak ödenmeye devam edilmesi sonucu ...TL kamu zararının tazminine karar verilmiştir.

Sorumlulardan Harcama Yetkilisi ..., …, …göndermiş oldukları aynı mahiyetteki temyiz dilekçesinde özetle;

İnsan Kaynakları ve Eğitim Müdürü ...’na Başkan Yardımcılığına ilişkin ödemelerin kazanılmış hak olarak ödenmeye devam edilmesi sonucu kamu zararına neden olunduğu sebebiyle haklarında ek ilam düzenlendiğini,

...’nun daha önce Belediye Başkan Yardımcılığı Kadrosunda iken İnsan Kaynakları ve Eğitim Müdürü kadrosuna atandığını, Belediye Başkan Yardımcısının ek göstergesinin 3000 olduğundan 657 sayılı Devlet Memurları Kanunun 43. Maddesinin (B) fıkrasının ikinci bendinin son cümlesinin “...Kurumların 1, 2, 3 ve 4 üncü dereceli kadrolara atananlara uygulanacak ek göstergeler, ilgililerin daha önce bulunmuş oldukları kariyerleri ile ilgili sınıf veya ekli I sayılı Cetvelin Genel İdare Hizmetleri Sınıfı (g) bölümünde belirtilen görevlerde kazanılmış hak aylık derecelerine göre alabilecekleri ek göstergelerden düşük olamaz.” Hükmü gereğince hak olarak alınmaya devam edildiğini, terfi etmek bir üst görev veya dereceye atanma anlamına geldiği ancak kendisinin Başkan Yardımcılığı kadrosundan alınıp İnsan Kaynakları ve Eğitim Müdürü kadrosuna atanmasının terfi olarak değerlendirilmesinin mümkün bulunmadığını, terfi olarak değerlendirilmemesi ve isteği dışında Başkanlık Makamının takdiri ve onayıyla İnsan Kaynakları ve Eğitim Müdürü kadrosuna atandığından aldığı maaşın ek gösterge, yan ödeme, özel hizmet tazminatı ve ek ödeme puanlarının kazanılmış hak olduğunu,

Öte yandan; 6085 Sayıştay Kanunu’nun 5. Maddesi gereğince Sayıştay’ın görevi kapsamında olmayan bir hususta rapor düzenlendiğini,

"Sayıştay’ın görevleri* başlıklı MADDE 5 "‘-(1) Sayıştay; a) Kamu idarelerinin mali faaliyet, karar ve işlemlerini hesap verme sorumluluğu çerçevesinde denetler ve sonuçları hakkında Türkiye Büyük Millet Meclisine doğru, yeterli, zamanlı bilgi ve raporlar sunar.

b) Genel yönetim kapsamındaki kamu idarelerinin; gelir, gider ve mallarına ilişkin hesap ve işlemlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygun olup olmadığını denetler, sorumluların hesap ve işlemlerinden kamu zararına yol açan hususları kesin hükme bağlar.

c) Genel uygunluk bildirimini Türkiye Büyük Millet Meclisine sunar.

ç) Kanunlarla verilen inceleme, denetleme ve hükme bağlama işlerini yapar.” Amir hükmünü içerdiğini,

Sayıştay'ın yukarıda anılan düzenlemenin (b) fıkrası ile ancak sorumluların hesap ve işlemlerinden kamu zararına yol açan hususlarını kesin hükme bağlanması şeklinde bir görevi bulunduğundan ve de yukarıda belirttiği üzere ortada 5018 sayılı kanun kapsamında bir kamu zararı olmadığından bu konuda denetleme ve sonuçta da kesin hükme bağlama görev ve yetkisi bulunmadığını,

Nitekim D11D 07.02.2005 E.2002/2860 - K.2005/415 Bu durum karşısında, yukarıda yer verilen Danıştay İçtihatları Birleştirme Kurulu Kararında yer verilen ilkeler ve olayın gelişimi gözetildiğinde ödemenin yanlış yapıldığı düşünülse dahi ödemenin yapıldığı tarihten itibaren 60 günlük dava açma süresi geçtikten sonra istenmesinin mümkün olmadığını,

Danıştay'ın yerleşik içtihatları ile sabit olduğu üzere yersiz veya fazla ödemenin istenebilmesi; 60 günlük dava açma süresi içerisinde mümkün olduğunu,

Bu konuda kaynak içtihat Danıştay İçtihadı Birleştirme Genel Kurulu'nun 22.12.1973 tarih ve 1968/8 E - 1973/14 K sayılı ilamıdır:

“DİBGK 22.12.1973 E.1968/8 - K.1973/14 Hatalı ödemelerin istirdadının, hatalı ödemenin ilk yapıldığı tarihten başlamak üzere 90 gün içinde kabil olduğuna ve 90 günlük süre geçtikten sonra istirdat edilmeyeceğine, müzakerede esasta ve gerekçede oyçokluğuyla karar verildi. ”

Kamu görevlisine yapılan yersiz/fazla ödemenin tahsili hususunda görülen benzer davalarda İşbu karar halen davalarda kaynak olarak gösterilmekte ve geçerliliğini korumaktadır.

söz konusu ödemelerin yapılmasında açık hala bulunmadığı gibi, davacının herhangi bir gerçek dışı beyanı ve hilesi de bulunmadığından, bu şekilde yapılan ödemelerin istirdadının, ancak en son yapılan hatalı ödeme tarihinden geriye doğru 60 gün içinde kalan sürede gerçekleşen yersiz ödemelerle sınırlı olacağı, bu süreyi aşan dönemlerde yapılan ödemelerin geri alınmasının ise mümkün olmadığı, bu itibarla mahkeme kararının, bu süreyi aşan dönemlere ilişkin hüküm fıkrasında isabet bulunmamaktadır. ”

“D2D 21.11.2011 E.2011/10531 - K.2011/5633 Bu itibarla; kamu görevlilerine sehven yapılan fazla ödemelerin geri atımında, tıpkı 5018 sayılı Kanun öncesinde olduğu gibi Danıştay İçtihatları Birleştirme Kurulunun 22.12.1973 günlü, E.1968/8, K.1973/14 sayılı kararının uygulanması gerektiğinde duraksama bulunmamaktadır. ” Şeklindeki kararların da bu yönde olduğunu,

Tarafına yöneltilen sorgu yazısı ile kamu zararından bahisle bu ödemelerin geri alınması talep edilmişse de benzer bir davada yersiz yararlandırıldığı iddia olunan vekalet aylıklarının istirdat istemine ilişkin olarak Danıştay 2. Dairesi; E:2008/5951, K:2009/1562 ve 13.04.2009 tarihli kararı ile;

“… Danıştay İçtihatları Birleştirme Kurulu'nun 22.12.I973 günlü, E: 1968/8. K: 1973/14 sayılı kararında; idarenin yokluk, açık hata, memurun gerçek dışı beyanı ve hilesi hallerinde süre aranmaksızın hatalı ödediği meblağı her zaman geri alabileceği bunun dışında kalan hallerde hatalı ödemenin yapıldığı tarihten başlamak üzere dava açma süresi içinde olanaklı olduğu ve bu süre geçtikten sonra istirdat edilemeyeceği belirtilmiş olup, andan kararın gerekçesinde iyi niyet kuralı üzerinde de durularak idarenin sakat ve dolayısıyla hukuka aykırı işlemin, idare edilenlerin gerçek dışı beyanı ve hilesi nedeni neden olmuşsa ya da geri alınan idari işlem yok denilecek kadar sakatlık taşımakta ise, hatalı işlemde idare edilenin kolayca anlayabileceği kadar açık hata bulunmaktaysa da idareyi bu konuda haberdar etmemişse, memurun iyi niyetinden bahsetmeye olanak bulunmadığı ve bu işlemlere dayanak yapılan ödemeler için süre düşünülmeyeceği, bu ödemelerin her zaman geri alınabileceği ancak bunun dışındaki hatalı ödemeler için memurun iyi niyetinden istikrar ve kanunilik kadar önemli bir kural olduğu ve bu nedenle yukarıda belirtilen istisnalar dışındaki hatalı ödemelerin, ancak dava açma süresi içinde geri alınabileceği vurgulandığını,

Olayda, 19.04.2005 günlü işlem ile Fen İşleri Müdürlüğü ne vekaleten atanan ve bu görevi 18.04.2005-15.10.2006 tarihleri arasında fiilen ifa eden davacının söz konusu göreve atanabilmek için asilde aranan şartlara sahip olmadığı ve bu nedenle yersiz olarak yararlanmış olduğu vekalet aylığı, zam ve tazminat farklarının 15.06.2007 tarihinden itibaren maaşından kesilmeye başlandığını 20.06.2007 tarihli davalı idare işlemi ile davacıya duyurulduğunun anlaşıldığını,

Bu durum karşısında, Danıştay İçtihatları Birleştirme Kurulu Kararı ’nda yer verilen ilkeler gözetildiğinde, söz konusu ödemelerin yapılmasında davacının herhangi bir gerçek dışı beyanı ve hilesi bulunmadığından, bu şekilde yapılan ödemelerin istirdadının, ancak en son yapılan hatalı ödemeden geriye doğru 60 gün içinde kalan sürede gerçekleşen yersiz ödemelerle sınırlı olacağı, bu süreyi aşan dönemlerde yapılan ödemelerin geri alınmasının ise mümkün olmadığı sonucuna varılmıştır...” şeklindeki gerekçe ile hüküm kurulduğunu,

Belediye Başkan Yardımcılığı görevinden ayrılma talebinin olmaması ve Başkanlık Makamının takdiri ile bu görevden alındığından dolayı ve yukarıda belirtilen kanun hükümleri göz önünde bulundurularak hakkında kamu zararından bahisle verilen ilamın yeniden değerlendirilmesini talep etmektedirler.

Başsavcılık mütalaasında;

“Dairesince, başkan yardımcılığı görevini ifa etmiş bulunan İnsan Kaynakları ve Eğitim Müdürü …’nun mevzuata aykırı olarak başkan yardımcılığına ilişkin ek gösterge, yan ödeme, özel hizmet tazminatı ve ek ödemenin kazanılmış hak olarak ödenmeye devam olunması sonucu neden olunan kamu zararının sorumlularına ödettirilmesine hükmolunmuştur.

Sorumlular savunmasında, söz konusu ödemenin 657 sayılı kanun ve diğer ilgili mevzuat hükümlerine göre yapıldığını, ayrıca Danıştay’ın yerleşik içtihatları ile sabit olduğu üzere yersiz veya fazla ödemenin istenebilmesinin 60 günlük dava açma süresi içerisinde mümkün olabileceğini belirtilerek tazmin hükmünün kaldırılmasını talep etmektedir.

657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’nun 43’üncü maddesinin (B) bendinin ikinci fıkrasındaki,

17/04/2006 tarih ve 2006/10344 sayılı "Devlet Memurlarına Ödenecek Zam ve Tazminatlara İlişkin Karar’ın 3’üncü maddesindeki,

666 sayılı Kamu Görevlilerinin Mali Haklarının Düzenlenmesi Amacıyla Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Hükmünde Kararname'nin 1’inci maddesiyle 27/6/1989 tarihli ve 375 sayılı Kanun Hükmünde Kararname’ye eklenen ek 9’uncu maddesindeki,

Mevzuat hükümlerine göre; memurlara yapılacak ödemelerde kişinin bulunduğu kadro esas alınmalıdır. Kişi belli dönem başkan yardımcılığı yaptıktan sonra müdürlüğe atandığı zaman artık başkan yardımcılığının değil, müdürlüğün haklarını almalıdır.

Başkan yardımcılığı görevini yapmış bulunan İnsan Kaynakları ve Eğitim Müdürü ...’nun mevzuata aykırı olarak başkan yardımcılığına ilişkin ek gösterge, yan ödeme, özel hizmet tazminatı ve ek ödemenin kazanılmış hak olarak ödenmeye devam edilmesi sonucu kamu zararına sebebiyet verildiği değerlendirilmektedir.

Buna göre, adı geçenin temyiz talebinin ret edilerek Daire Kararının korunması gerektiği düşünülmektedir.” Şeklinde görüş bildirmiştir.

Dosyada bulunan belgelerin okunup incelenmesi sonucunda;

GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ

352 sayılı ilamın 3. Maddesiyle; ... Belediyesi İnsan Kaynakları ve Eğitim Müdürü ...’na Başkan yardımcılığına ilişkin ödemelerin kazanılmış hak olarak ödenmeye devam edilmesi sonucu ...TL kamu zararının tazminine karar verilmiştir.

657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’nun 43’üncü maddesinin (B) fıkrasının ikinci bendinde, “Bu ek göstergeler, ilgililerin belirtilen sınıf ve görevlerde bulundukları sürece ödemelere esas alınıp, terfi bakımından kazanılmış hak sayılmaz. Kurumların 1,2,3 ve 4 üncü dereceli kadrolarına atananlara uygulanacak ek göstergeler, ilgililerin daha önce bulunmuş oldukları kariyerleri ile ilgili sınıf veya ekli I sayılı Cetvelin Genel İdare Hizmetleri Sınıfı (g) bölümünde belirtilen görevlerde kazanılmış hak aylık derecelerine göre alabilecekleri ek göstergelerden düşük olamaz. ” hükmü,

657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’nun 152.maddesinin verdiği yetkiye dayanarak çıkarılan 17/04/2006 tarih ve 2006/10344 sayılı "Devlet Memurlarına Ödenecek Zam ve Tazminatlara İlişkin Karar’ın 3’üncü maddesindeki;

“Esas alınacak sınıf, kariyer, kadro ve görev unvanları

MADDE 3 - (1) a) I sayılı Cetvelin (A), (D), (E), (F), (G) ve (H) bölümlerinde yer alan zamlar ile II sayılı Cetvelin (A), (B) ve (D) bölümlerinde yer alan özel hizmet tazminatının ödenmesinde;

1. Kurumların 190 sayılı Kanun Hükmünde Kararnameye ekli cetvellerinde yer alan kadro unvanları,

2. Kamu iktisadi teşebbüslerinin 233 ve 399 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamelere göre tespit olunan kadro unvanları,

3. (1) ve (2) numaralı alt bentler dışında kalan çeşitli mevzuat hükümlerine göre verilmiş unvanlı ve unvansız kadrolarda, kadro veya görev unvanları,

b) I sayılı Cetvelin (B) ve (C) bölümlerinde yer alan zamlar ile II sayılı Cetvelin (C), (E) ve (F) bölümlerinde yer alan özel hizmet tazminatının ödenmesinde, anılan bölümlerde ayrıca belirtilen istisnai durumlar hariç olmak üzere, personelin işgal ettiği kadronun sınıfı ve kariyeri,

c) III sayılı Cetvelde yer alan diğer tazminatların ödenmesinde Cetveldeki düzenlemeler esas alınır.” Hükmü,

666 sayılı Kamu Görevlilerinin Mali Haklarının Düzenlenmesi Amacıyla Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Hükmünde Kararname'nin 1’inci maddesiyle 27/6/1989 tarihli ve 375 sayılı Kanun Hükmünde Kararname’ye eklenen Ek 9’uncu maddesindeki,

“EK MADDE 9- Aylıklarını 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu ile 2914 sayılı Yükseköğretim Personel Kanununa göre almakta olan personele, 399 sayılı Kanun Hükmünde Kararnameye ekli (II) sayılı Cetvele dâhil pozisyonlarda istihdam edilen sözleşmeli personele, subay, sözleşmeli subay, astsubay, sözleşmeli astsubay, sözleşmeli subay ve astsubay adayları ile uzman jandarma ve uzman erbaşlara, mali haklar kapsamında yapılan her türlü ödemeler dâhil almakta oldukları toplam ödeme tutarı dikkate alınmak suretiyle aynı veya benzer kadro ve görevlerde bulunan personel arasındaki ücret dengesini sağlamak amacıyla, en yüksek Devlet memuru aylığına (ek gösterge dâhil), ekli (I) sayılı Cetvelde yer alan kadro ve görev unvanlarına karşılık gelen oranların uygulanması suretiyle hesaplanan tutarda ek ödeme yapılır.

Ek ödemeye hak kazanılmasında ve bu ödemenin yapılmasında aylıklara ilişkin hükümler uygulanır. Bu maddeye göre yapılacak ek ödeme damga vergisi hariç herhangi bir vergiye tabi tutulmaz ve ilgili mevzuatı uyarınca ödenmekte olan zam, tazminat, ödenek, döner sermaye ödemesi, ikramiye, ücret ve her ne ad altında olursa olsun yapılan benzeri ödemelerin hesabında dikkate alınmaz.” Hükümleri dikkate alındığında personele yapılacak gösterge, ek gösterge, yan ödeme özel hizmet tazminatı ve ek ödemede personelin fiilen görev yapmakta oldukları kadro ünvanları ve derece için öngörülen oranlar üzerinden ödeme yapılması gerekmektedir. Hükümleri uyarınca ;

Yukarıda belirtilen mevzuat hükümlerine aykırı olarak İnsan Kaynakları ve Eğitim Müdürü ...’na fiilen görev yapmakta olduğu kadro ünvanı ve derecesine göre 2.200 ek gösterge, 1.100 yan ödeme, % 135 özel hizmet tazminatı, % 170 ek ödeme yapılması gerekirken, başkan yardımcısına verilen 3.000 ek gösterge, 1.600 yan ödeme, % 175 özel hizmet tazminatı, % 185 ek ödeme yapılmıştır. Mevzuat hükümlerine aykırı olarak yapılan ödemeler sonucu 5018 sayılı Kanun’un 71’inci maddesinde ifade edilen “Kamu zararı, mevzuata aykırı karar, işlem, eylem veya ihmal sonucunda kamu kaynağında artışa engel veya eksilmeye neden olunmasıdır. ” ve “Mevzuatında öngörülmediği halde ödeme yapılması ” hükmünün birlikte değerlendirilmesinde bu ödemelerin kamu zararı tanımı kapsamında bulunmaktadır.

Bu itibarla 352 sayılı ilamın 3. Maddesiyle; Başkan yardımcılığı görevini ifa etmiş bulunan, İnsan Kaynakları ve Eğitim Müdürü ...’na Başkan yardımcılığına ilişkin ödemelerin kazanılmış hak olarak ödenmeye devam etmesi sonucu oluşan ... TL kamu zararının tazminine ilişkin kararın TASDİKİNE, oybirliğiyle,

Karar verildiği 31.10.2018 tarih ve 45276 sayılı tutanakta yazılı olmakla işbu ilam tanzim kılındı.