Sayıştay 6. Dairesi 43460 Kararı - Belediyeler ve Bağlı İdareler Çeşitli Konular

Temyiz Karar Detayı

İletişim Bilgileri

• Kamu İdaresi: Belediyeler ve Bağlı İdareler

• Yılı: 2014

• Daire: 6

• Dosya No: 43460

• Tutanak No: 45024

• Tutanak Tarihi: 12.09.2018

• Konu: Çeşitli Konuları İlgilendiren Kararlar

KARAR

Konu: 5393 sayılı Belediye Kanunu’na göre mahalli müşterek ihtiyaç niteliğinde olmayan, bir derneğin kuruluş yıldönümü etkinliklerine ilişkin harcamaların, belediye meclisi kararı veya ortak bir proje olmaksızın, belediye bütçesinden karşılanması.

137 sayılı ilamın 5. Maddesi ile 5393 sayılı Belediye Kanunu’na göre mahalli müşterek ihtiyaç niteliğinde olmayan, bir derneğin kuruluş yıldönümü etkinliklerine ilişkin harcamaların, belediye meclisi kararı veya ortak bir proje olmaksızın, belediye bütçesinden karşılanması sonucu kamu zararına neden olunduğu gerekçesiyle verilen ... -TL tutarındaki tazmin kararının Temyiz Kurulunun 29.03.2017 tarih ve 42899 numaralı bozma kararı üzerine Sayıştay 6. Dairesi tarafından düzenlenen 304 sayılı Ek ilam ile Temyiz Kurulu kararı doğrultusunda, sorumluluğa ilişkin hükümler yeniden değerlendirilerek ... -TL tutarındaki kamu zararının tazminine karar verilmiştir.

Sorumlulardan Üst Yönetici Harcama Yetkilisi ... göndermiş olduğu temyiz dilekçesinde özetle;

İlama göre söz konusu harcamanın, ... Haftası kapsamında değil "... " isimli kuruluşun 109’uncu yaşı kutlamalarının belediye bütçesinden karşılanmak suretiyle gerçekleştirildiği, söz konusu harcamanın herhangi bir belediye meclis karan aranmaksızın ve ilgili ... ile herhangi bir ortak proje kapsamında da gerçekleştirilmemiş olduğunun ileri sürüldüğü,

5393 sayılı Belediye Kanunu’nun “Belediyenin Görev ve Sorumlulukları” başlıklı 14’üncü maddesinin (a) bendi, 15’inci maddesinin (a) bendi ve 60’ncı maddesinin (k) ve (n) bendi gereği belediyenin tanıtım ve temsil giderlerinin kamu zaran niteliği taşımasının mümkün olmadığı,

Özgürlükçü demokrasinin her geçen gün daha fazla önem kazandığı globalleşen dünyada, toplumların güven ve huzur içinde yaşayabilmelerinin temel koşulunun ‘Barış ve dostluk ortamının sağlanması’ olduğu, Dünya ve Türkiye gündemleri değerlendirildiğinde, yaşanan çarpıcı gelişmelerin ışığında, ‘Barış, özgürlük ve anlayış’ ilkelerinin değerinin her zamankinden çok daha fazla anlaşıldığı, medeniyetler buluşmasının ve toplumlar arası anlayışla şekillenecek barış hedeflerinin, tüm dünya insanlarına en iyi şekilde anlatılması ve mevcudiyetinde kutlanacak olan ... Haftasının geleceğe yön verecek büyük önemi de ortaya çıkardığı, savaşlardan, çatışmalardan arındırılmış, mutluluk, huzur, sevgi, hoşgörü, anlayış ve evrensel barışla şekillendirilmiş bir Dünyanın ve ... Haftasının, sadece bu kuşaklar için değil gelecek kuşaklar adına da önemli bir ihtiyaç ve gereklilik olduğu, bütün bireylerin de bu hedef doğrultusunda, inanarak, anlayarak ve sahip oldukları tüm güçleriyle çalışmaları için gerekli olan engin bir çabanın sonuna kadar sarf edilmesi gerektiği, geçmişten bugüne kadar olduğu gibi bugünden de barışın ve anlayışın tüm dünyada inşa edileceği o umut edilen geleceğe kadar ilkesel yaklaşımlar doğrultusunda hareket etmeye katkıda bulunmak nedeniyle ... Haftasında etkinlik düzenlendiği, anılan etkinlik ile ilgili giderlerin Belediye bütçesinin temsil ve tanıtım giderleri, faslından ödendiği,

Söz konusu etkinliğin ... Haftası kapsamında değil "... " isimli kuruluşla ortak proje kapsamında yapıldığı iddiasına gelince; yapılan etkinliğin Teknik Şartnamesinde;

1. Bu şartnamede "... ... Belediyesi İdare" , "İşe teklif veren firmalardan istekli" “üzerinde ihale kalan firmadan yüklenici “diye söz edileceğinin,

2. Etkinlikte yer alması istenen …” müzik grubu ücreti ödenmesi işi yükleniciye ait olduğunun,

3. Etkinlikte yer alması istenen “…” ücreti ödenmesi işinin yükleniciye ait olduğunun,

4. Etkinlik alanında gerekli olan 100 adet plastik sandalye temin edilmesi işinin yükleniciye ait olduğunun,

5. Organizasyon alanında gerekli olan teknik ekipmanlar 3x5 sahne 2 subwofer,4 adet PA hoparlör,4 adet monitör, 1 adet dijital mikser, 1 adet dj setup, 1 adet telsiz mikrofon, 10 adet mikrofon temin edilmesi işinin yükleniciye ait olduğunun,

6. Etkinlik sırasında yapmayı düşündükleri barışı temsilen “beyaz güvercinlerin gökyüzüne bırakılması” organizasyonu için 10 adet beyaz güvercinin temin edilmesi işinin yükleniciye ait olduğunun,

7. Organizasyonda gerekli olan 2 adet beyaz balondan tag vatandaşlarımıza dağıtmak için gerekli olan 2000 adet beyaz karanfil ile birlikte etkinlik alanının beyaz balonlarla süslenmesi işinin yükleniciye ait olduğunun,

8. Etkinlik sırasında gerekli olan 9 mm led aralığı, 9000 ışık gücüne sahip, 3x4 mt ölçüsünde olan, 4/3 oranında oynatabilme, video, grafik, animasyon vb. görüntüleri oynatabilme özelliğine sahip sahne üzerine kurulmak için LED ekran kiralanması işinin yükleniciye ait olduğunun,

9. Etkinliğin vatandaşlara duyurusunun yapılması için gerekli olan dökme brandaya renkli dijital baskı 32x48 500 adet afiş, 2 adet 2x6 büyük pankart, 8 adet 1x3 pankart, 1000 adet el ilanı bastırılması işinin yükleniciye ait olduğunun,

10- Etkinlik süresince günün anlam ve önemine dikkati çekmek amacıyla 3 farklı noktada olması istenen barış temalı canlı heykel gösterisi düzenlenmesi, Animatörler eşliğinde sosis balon dağıtımı ve palyaço eşliğinde yüz boyama yapılması, kukla gösterileri ve çocuk tiyatrosu bedeli ödenmesi işinin yükleniciye ait olduğunun,

11 - Okullar arası barış temalı resim yarışmasının ödül töreni için gerekli olan çocuklara 6 adet orta boy plaket ve barış temalı şilt yaptırılması işinin yükleniciye ait olduğunun,

12- İşin tamamının idare tarafından teslim ve kabul işlemlerinin tekâmülünden sonra işin bedeli tutarının Mali Hizmetler Müdürlüğünce çek olarak ödeneceğinin,

13- İtilafların vuku bulması hallerinde çözümünde ... Mahkemeleri ve İcra Daireleri yetkili olacağının,

14- Şartnamenin 1 (bir) sayfa ve bu madde ile birlikte 14 ( ondört) maddeden ibaret olduğunun belirtildiği,

Her ne kadar Müdürlüğün Başkanlık makamından aldığı olurda ilgili federasyonla işbirliği cümlesi geçmiş olsa da, bunun dışında ne teknik şartnamede yazılan işlerde, ne de diğer işlemlerin hiç bir yerinde ortak bir işlem yapılmadığı, yapılan işlere bakıldığında bu durumun açıkça görüleceği, konu ile ilgili her hangi bir protokol imzalanmadığı, dolayısıyla bir protokol imzalanmayan işle ilgili meclis kararının da alınmamasının yanlış sayılmayacağı, söz konusu ... Günü etkinliğinin, Dünya Barış Günü kapsamında ve kutlamaların halka açık bir mekânda gerçekleştirildiği, halka açık bu organizasyon için beyaz güvercin, beyaz karanfil, balon süslemeleri, müzik grubu, palyaço temini ve organizasyona ilişkin diğer işlerin yüklenici tarafından yapılacağı şartnamede belirtilen işlerin şartnamesine uygun olarak tamamlandığı,

5393 sayılı Belediye Kanunu’nun 15’inci maddesinin (a) bendinde "Belde sakinlerinin mahallî müşterek nitelikteki ihtiyaçlarını karşılamak amacıyla her türlü faaliyet ve girişimde bulunmanın", belediyenin yetkileri arasında sayılması; 14’üncü maddesinin (a) bendinde, kültür ve sanat, turizm ve tanıtım işlerinin, belediyenin görevleri arasında sayılması; 60’ıncı maddesinin (k) ve (n) bendinde ise, Temsil, tören, ağırlama ve tanıtım giderleri ile Sosyo-kültürel, sanatsal ve bilimsel etkinlikler için yapılan giderlerin belediyenin giderleri arasında sayılması nedenleriyle; “... Haftası kapsamında düzenlenen etkinlik organizasyonu " işi ile ilgili işlemlerin 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 22/d doğrudan temin yöntemi ile hizmet alımı şeklinde Mahalli İdareler Harcama Belgeleri Yönetmeliği’ne uygun düzenlendiği ve ödeme emri belgesi hazırlanmak suretiyle ödendiği ve sonuç olarak yapılan işlemlerde herhangi bir hukuka aykırılık bulunmadığı

Belirtilerek verilen tazmin hükmünün kaldırılması talep edilmiştir.

Sorumlulardan ... göndermiş olduğu temyiz dilekçesinde özetle;

25.02.2014 tarih ve 1744 yevmiye numaralı ve ... - TL bedelle ... Belediyesince ... Haftası kapsamında düzenlenen etkinlik organizasyonunun bedelinin ödenmesi sonucunda kamu zararına sebebiyet verildiğinin 304 sayılı ilam ile kendisine tebliğ edildiğini,

5393 sayılı Belediye Kanunu'nun “Belediyenin görev ve sorumlulukları” başlıklı 14. maddesinin ( a) bendi, “Belediyenin giderleri başlıklı 60’inci maddesinin ( k) ve ( n ) bendi gereğince, belediyenin tanıtım ve temsil giderlerinin kamu zararı niteliği taşımasının mümkün olmadığı,5393 sayılı Belediye Kanunu’nun 15’inci maddesinin (a) bendinde "Belde sakinlerinin mahallî müşterek nitelikteki ihtiyaçlarını karşılamak amacıyla her türlü faaliyet ve girişimde bulunmanın" belediyenin görevleri arasında sayıldığı,

Barışın her geçen gün daha fazla önem kazandığı küreselleşen dünyada, toplumların güven ve huzur içinde yaşayabilmelerinin temel koşulunun “Barış ve dostluk ortamının sağlanması” olduğu, Türkiye ve çevresi ile Dünyadaki son yıllarda yaşanılanlar değerlendirildiğinde, “Barış ve anlayış” ilkelerinin değerinin her zamankinden çok daha fazla ortaya konulması gerektiğini ve bu ilkelerin önemsenmesi yolunda atılan adımları izledikleri, Medeniyetler arasındaki iletişimin, toplumlararası anlayışla şekillenecek barış hedeflerinin, tüm dünya insanlarına en iyi şekilde anlatılması ve bu doğrultuda kutlanacak olan ... Haftasının geleceğe yön verecek ve farkındalık oluşturarak toplumun dikkatini çekmek noktasında büyük öneminin de ortaya çıktığı savaşlardan, çatışmalardan arındırılmış, mutluluk, huzur, sevgi, hoşgörü, anlayış ve evrensel barışla şekillendirilmiş bir Dünyanın gelecek kuşaklar adına ne kadar önemli olduğunun günümüzde vurgulanmasının ve bu düşünce ile adımlar atılmasının ciddiyetinin malum olduğu, geçmişten bugüne kadar olduğu gibi barışın ve anlayışın tüm dünyada inşa edileceği geleceğe ulaşma noktasında ilkesel ve evrensel yaklaşımlar doğrultusunda hareket etmeye katkıda bulunmak nedeniyle, özellikle Türkiye’nin üçüncü büyük ili olan ... ’in merkezi konumundaki ve birçok dinden, dilden, yaştan, ırktan, mezhepten, medeniyetten ve anlayıştan binlerce insanın iç içe yaşadığı, çalıştığı, eğitim aldığı ya da çeşitli nedenlerle gün içerisinde zamanının bir bölümünü geçirdiği ve etkileşim içerisinde olduğu ... İlçesinde bu düşüncelerle ... Haftasında etkinlik düzenlendiği, anılan etkinlik ile ilgili giderlerin Belediye bütçesinin temsil ve tanıtım giderleri faslından ödendiği,

İlgili Müdürlüğün Başkanlık makamından aldığı Olur’da ilgili federasyonla işbirliği cümlesi geçirilmesinin amacının o dönemde ... Belediyesince yapılan diğer birçok etkinlikte de gözleneceği üzere şehrin önemli dinamikleri olan çeşitli sivil toplum kuruluşlarıyla işbirliği içerisinde aktivitelerin yapılması olduğunu, kaldı ki bu tarz etkinliklerde hem halkla hem de konuyla ilgili sivil toplum kuruluşları ya da diğer kuruluşlarla (muhtarlar, okullar, üniversiteler, oda ve meslek temsilcileri, çeşitli kamu kuruluşları vb. vb. gibi), işbirliği yapmak, katılımlarının sağlanması noktasında girişimlerde bulunmak, yapılan işin sonucunun daha etkin olması açısından önemli olduğunu,

Kaldı ki; bütün bu açıklamalara yapılan organizasyonun başlangıcında varılmak istenen hedeflerin ifade edildiğini, bütün bunların yanında asıl olarak anılan işin yapılması aşamasında, şahsının imzasının sadece başkanlık makamı adına verilen olur’da bulunduğunu, daha sonraki aşamalarda hiçbir dahlinin bulunmadığını,

14.06.2007 tarih ve 5189/1 sayılı Sayıştay Genel Kurulu Kararı’nın 2 Üst Yöneticiler bölümünde;

“5075 sayılı Kanunun 11’inci maddesinde; “Bakanlıklarda müsteşar, diğer kamu idarelerinde en üst yönetici, ilk özel idarelerinde vali ve belediyelerde belediye başkanı üst yöneticidir. Ancak Milli Savunma Bakanlığında üst yönetici Bakandır.

Üst yöneticiler, idarelerinin stratejik palanlarının ve bütçelerinin kalkınma planına, yıllık programlara, kurumun stratejik plan ve performans hedefleri ile hizmet gereklerine uygun olarak hazırlanması ee uygulanmasından, sorumlulukları altındaki kaynakların etkili, ekonomik ve verimli şekilde elde edilmesi ve kullanımını sağlamaktan, kayıp ve kötüye kullanımının önlenmesinden, mali yönetim ve kontrol sisteminin işleyişinin gözetilmesi, izlenmesi ve bu Kanunda belirtilen görev ve sorumlulukların yerine getirilmesinden Bakana; mahalli idarelerde ise meclislerine karşı sorumludurlar.

Üst yöneticiler, bu sorumluluğun gereklerini harcama yetkilileri, mali hizmetler birimi ve iç denetçiler aracılığıyla yerine getiriler denilmek suretiyle üst yöneticilerin sorumlulukları düzenlenmiştir... ”

Denilmiştir.

14.06.2007 tarih ve 5189/1 sayılı Sayıştay Genel Kurulu Kararı’nın 3 Harcama Yetkilileri bölümünde ise;

"... Kanunun 31’inci maddesinde, bütçeyle ödenek tahsis edilen her bir harcama biriminin en üst yöneticisinin harcama yetkilisi olduğu ifade edilmiş, 32 ’nci maddesinde ise, bütçeden harcama yapılabilmesi harcama yetkilisinin, harcama talimatı vermesine bağlanmış, harcama talimatlarında da hizmet gerekçesi yapılacak işin konusu ve tutarı, süresi, kullanılabilir ödeneği, gerçekleştirme usulü ile gerçekleştirmeyle görevli olanlara ilişkin bilgilerin yer alacağı, harcama talimatlarının bütçe ilke ve esaslarına, kanun, tüzük ve yönetmelikler ile diğer mevzuata uygun olmasından, ödeneklerin etkili, ekonomik ve verimli kullanılmasından ve bu Kanun çerçevesinde yapmaları gereken işlemlerden harcama yetkililerinin sorumlu oldukları belirtilmiştir.

5018 sayılı Kanunun 33 ’üncü maddesinde de, giderin gerçekleştirilmesinin, harcama yetkililerince belirlenen görevli tarafından düzenlenen ödeme emri belgesinin harcama yetkilisince imzalanması ve tutarın hak sahibine ödenmesi ile tamamlanacağı hüküm altına alınmıştır.

Mevzuatın yukarıda belirtilen hükümlerine göre, bütçeden yapılacak harcamalarda süreç, harcama talimatı ile başlamakta ve ödeme emri belgesi uyarınca hak sahibine ödeme yapılması ile son bulmaktadır.

5018 sayılı Kanunda, giderin yapılmasından ödeme aşamasına kadar tüm işlemlerin harcama yetkilisinin gözetim ve denetimi altında, onun emir ve talimatı ile yürütülmesi öngörüldüğünden, sorumluluk konusunda da harcama yetkilisi ön plana çıkmaktadır. ”

Denilmektedir.

Ayrıca; yine aynı kararın 3. Maddesinin a fıkrası, Harcama Yetkililerinin Genel Sorumluluğu bölümünde ise;

“...Bu hükümler karşısında, bütçeden yapılacak harcamalar konusunda 5018 sayılı Kanunda öngörülen harcama sürecinde tek ve tam yetkili olan, giderin yapılmasına karar vermekten ödeme aşamasına kadar tüm işlemleri emir ve talimatı çerçevesinde yürüten ve maiyetindekileri ve onların eylem ve işlemlerini gözetmek ve denetlemekle yükümlü olan harcama yetkilisinin, Sayıştay’a karşı hesap verme konusunda tam ve doğrudan sorumlu olduğu anlaşılmaktadır ”

Denilmiştir.

Yine aynı kararın 4. Maddesinde Gerçekleştirme Görevlileri ile ilgili şu hususlar ifade edilmiştir:

"... 5018 sayılı Kanunun 33 ’üncü maddesinde; “Bütçelerden bir giderin yapılabilmesi için iş, mal veya hizmetin belirlenmiş usul ve esaslara uygun olarak alındığının veya gerçekleştirildiğinin, görevlendirilmiş kişi veya komisyonlarca onaylanması ve gerçekleştirme belgelerinin düzenlenmiş olması gerekir. Giderlerin gerçekleştirilmesi; harcama yetkililerince belirlenen görevli tarafından düzenlenen ödeme emri belgesinin harcama yetkilisince imzalanması ve tutarın hak sahibine ödenmesiyle tamamlanır.

Gerçekleştirme görevlileri, harcama talimatı üzerine; işin yaptırılması, mal veya hizmetin alınması, teslim almaya ilişkin işlemlerin yapılması, belgelendirilmesi ve ödeme için gerekli belgelerin hazırlanması görevini yürütürler ”

5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu’nun “Giderin gerçekleştirilmesi” başlıklı 33’üncü maddesinde:

Bütçelerden bir giderin yapılabilmesi için iş, mal veya hizmetin belirlenmiş usul ve esaslara uygun olarak alındığının veya gerçekleştirildiğinin, görevlendirilmiş kişi veya komisyonlarca onaylanması ve gerçekleştirme belgelerinin düzenlenmiş olması gerekir. Giderlerin gerçekleştirilmesi; harcama yetkililerince belirlenen görevli tarafından düzenlenen ödeme emri belgesinin harcama yetkilisince imzalanması ve tutarın hak sahibine ödenmesiyle tamamlanır.

Gerçekleştirme görevlileri, harcama talimatı üzerine; işin yaptırılması, mal veya hizmetin alınması teslim almaya ilişkin işlemlerin yapılması, belgelendirilmesi ve ödeme için gerekli belgelerin hazırlanması görevlerini yürütürler.

Elektronik ortamda oluşturulan ortak bir veri tabanından yararlanmak suretiyle yapılacak harcamalarda, veri giriş işlemleri gerçekleştirme görevi sayılır. Bu fıkranın uygulanmasına ilişkin esas ve usuller Maliye Bakanlığınca belirlenir.

Gerçekleştirme görevlileri, bu Kanun çerçevesinde yapmaları gereken iş ve işlemlerden sorumludurlar... ”

Denilmektedir.

Benzer şeklide, 14.06.2007 tarih ve 5189/1 sayılı Sayıştay Genel Kurul Kararı’nın Gerçekleştirme Görevliliğinin sorumluluğu ile ilgili olarak;

“b) ödeme Emri Belgesine Eklenmesi Gereken Taahhüt ve Tahakkuk Belgelerine İlişkin Sorumluluk

5018 sayılı Kanunun 33 'üncü maddesi uyarınca bütçeden bir giderin yapılabilmesi için iş, mal veya hizmetin belirlenmiş usul ve esaslara uygun olarak alındığının veya gerçekleştirildiğinin görevlendirilmiş kişi veya komisyonlarca onaylanmış ve gerçekleştirme belgelerinin düzenlenmiş olması gerekmektedir.

Öte yandan anılan maddede, bir mali işlemin gerçekleştirilmesinde görevli olanların sorumluluğunun belirlenmesinde, bu görevlilerin yetkili ve görevli olması ve yapılan giderin de bu görevlilerce düzenlenen belgeye dayanıyor olması hususlarına bakılması gerekmektedir. Yani mali işlemin gerçekleştirilmesinde, görevli olanların imzası olmadan ödeme belgesinin tamamlanmış sayılmaması gerekmektedir.

Bu nedenle, ödeme emri belgesine eklenmesi gereken taahhüt ve tahakkuk işlemlerine ilişkin fatura, beyanname, tutanak gibi gerçekleştirme belgelerini düzenleyen veya bu belgeleri kabul eden gerçekleştirme görevlilerinin, bu görevleriyle ilgili olarak yapmaları gereken iş ve işlemlerle sınırlı olarak harcama yetkilisiyle birlikte sorumlu tutulmaları gerektiğine... ”

Denilmektedir.

Sonuç olarak;

Bütün bu yukarıda belirtilen düzenlemeler değerlendirildiğinde; üst yöneticiden alınacak ... Belediyesi Basın Yayın ve Halkla İlişkiler Müdürlüğünün 13.02.2014 tarih ve 396 sayılı Başkan Olur’unda; “Belediyemiz ve ... Federasyonunun işbirliği ile “... Haftası” kapsamında ... caddesine 22 Şubat 2014 tarihinde tüm gün sürmesi beklenen bir etkinlik organizasyonu düzenlenmesi düşünülmektedir. ” İfadesinin altında söz konusu organizasyonun düzenlenmesi ile ilgili işlemlere başlanabilmesi amacıyla gerekli olan OLUR’un verilmesi hususu arz edilerek resmi yazışma kuralları gereğince üst yöneticinin onayına sunulduğunu,

Yukarıda ifade edilen mevzuat hükümleri dikkatle incelendiğinde görüleceği üzere, karar verici makamın üst yönetici olduğunu, yine 5018 sayılı Kanunun 11. Maddesinde, “üst yöneticiler, bu sorumluluğunun gereklerini harcama yetkilileri, mali hizmetler birimi ve iç denetçiler aracılığıyla yerine getirir”, denildiğini, kaldı ki harcama yetkilisinin de yukarıda ifade edilen gerek 5018 sayılı Kanun gerekse 5189/1 sayılı Sayıştay Genel Kurulu kararınca Sayıştay’a hesap verme konusunda tam ve doğrudan sorumlu olduğunu,

İlamda “diğer gerçekleştirme görevlisi” sıfatıyla sorumlu tutulması konusu irdelendiğinde de yine yukarıdaki mevzuat hükümlerinde gerçekleştirme görevlisinin açıklamasının yapıldığını ve sorumluluklarının da belirlendiğini, sadece üst yöneticinin verdiği OLUR’u uygun görüşle arz eden olarak gerçekleştirme görevlisi tanımı ya da sorumluluğu hususlarıyla illiyet bağı oluşturmadığının düşünüldüğünü,

Kaldı ki, Olur’un imzalandığı tarihte henüz teknik şartnamenin hazırlanmadığı, piyasa fiyat araştırılmasının yapılmadığı ve yaklaşık maliyetin hesaplanmadığını,

Bütün bunların dışında söz konusu harcama evraklarının hiçbirisini incelememiş, görmemiş ve sadece işin en başında verilen bir onay yüzünden “diğer gerçekleştirme görevlisi” olarak sorumlu tutulmasının ve harcamanın gerçekleştirilmesi konusunda tarafına illiyet bağı kuruluyor olmasının;

“Sayıştay Genel Kurulunun 14.06.2007 tarih 5189/1 sayılı Kararında sorumluluk hukuku bakımından kamu görevlileri için 5018 sayılı Kanundan önce kusursuz sorumluluk (objektif) ilkesinin geçerli olduğu, 5018 sayılı Kanunla bu ilkeden vazgeçilip kusur sorumluluğu (sübjektifi ilkesinin benimsendiği, işlemlerin tek başına mevzuata aykırı olmasının, bu işlemleri yapan kamu görevlilerinin sorumlu tutulmaları için yeterli olmadığının belirtildiği, başka bir ifadeyle, eskiden bir işlemin mevzuata aykırı olması tazmin hükmü vermek için yeterli iken; 5018 sayılı Kanun’un yürürlüğe girmesinden sonra, mevzuata aykırılığın yanı sıra kamu 2örevlilerinin kasıt, kusur veya ihmallerinin varlığının da ispatlanmasının gerekli olduğu " hususuyla çeliştiğini,

Yani kamu görevlisi sıfatıyla henüz gerçekleşmemiş bir harcamanın üst yöneticiye sunulan Olur’una uygun görüşle arz etmek suretiyle herhangi bir kastımın, kusurumun ve ihmalimin olmadığı ortadır.

Yine benzer şekilde ilamın 12. Sayfasının 6. Paragrafında; “buna göre kamu zararının kişiler acısından gerçekleşebilmesi için kusur sorumluluğu ilkesi benimsenmiş olup bu bakımdan zararın kamu görevlilerinin kasıt, kusur veya ihmallerinden kaynaklanan mevzuata aykırı karar, işlem veya eylemleri sonucunda oluşması bir başka ifadeyle illiyet bağının bulunması gerektiği ” denildiğini,

Bu cümleden olarak, ... Belediyesi Basın Yayın ve Halkla İlişkiler Müdürlüğünün 13.02.2014 tarih ve 396 sayılı Başkan Olur’u olarak tarafına ulaştırılan ve “Belediyemiz ve ... Federasyonunun işbirliği ile “... Haftası ” kapsamında ... caddesine 22 Şubat 2014 tarihinde tüm gün sürmesi beklenen bir etkinlik organizasyonu düzenlenmesi düşünülmektedir. Söz konusu organizasyonun düzenlenmesi ile ilgili işlemlere başlanabilmesi amacıyla gerekli olan Olur’un verilmesi hususunu arz ederim.” İfadesi üzerine ve yazışma diğer kurallara istinaden de başkan yardımcısı olarak “Uygun Görüşle arz olunur” ibaresiyle imzaladığını, Olur’un uygun görüşle arz edildiği bu kusurlu ve ihmal edilecek şekilde kamu zararına neden olacak hale dönüşmesinin bilinmesinin mümkün olmadığını,

5189/1 sayılı Sayıştay Genel Kurul Kararındaki hükümler karşısında, bütçeden yapılacak harcamalar konusunda 5018 sayılı Kanunda öngörülen harcama sürecinde tek ve tam yetkili olan, giderin yapılmasına karar vermekten ödeme aşamasına kadar tüm işlemleri emir ve talimatı çerçevesinde yürüten ve maiyetindekileri ve onların eylem ve işlemlerini gözetmek ve denetlemekle yükümlü olan harcama yetkilisinin, Sayıştay’a karşı hesap verme konusunda tam ve doğrudan sorumlu olduğu anlaşılmaktadır. Burada, harcama yetkilisi ya da üst yönetici sıfatıyla yer almadığımın özellikle dikkate alınmasını,

Yukarıda bahsedilen mevzuat hükümleri uyarınca söz konusu tazmin hükmünün sorumluluk yönünden bozulmasını ve uhdesinden kaldırılmasını talep etmiştir.

Başsavcılık mütalaasında;

İlamda; 5393 sayılı Belediye Kanunu’na göre mahalli müşterek ihtiyaç niteliğinde olmayan, bir derneğin kuruluş yıldönümü etkinliklerine ilişkin harcamaların yapılması suretiyle oluşan kamu zararının, sorumlularına ödettirilmesine hükmedilmiştir.

Sorumlu dilekçesinde, ... Günü etkinlikleri kapsamında, halka açık bir mekânda yapılan kutlama harcamasının, 5393 sayılı kanunun 14, 15 ve 60. maddelerine istinaden yapıldığı belirtilerek, tazmin kararlarının kaldırılmasını talep etmektedir.

Belediyenin görev ve sorumlulukları başlıklı 14. maddesinde, “Belediye, mahallî müşterek nitelikte olmak şartıyla;

a) Kültür ve sanat, turizm ve tanıtım,... hizmetlerini yapar veya yaptırır. Hükmü,

Belediyenin yetkileri ve imtiyazları başlıklı 15. maddesinde, “Belediyenin yetkileri ve imtiyazları şunlardır:

a) Belde sakinlerinin mahallî müşterek nitelikteki ihtiyaçlarını karşılamak amacıyla her türlü faaliyet ve girişimde bulunmak.”.. Hükmü,

Belediyenin giderleri başlıklı 60. maddesinde,” Belediyenin giderleri şunlardır:

k) Temsil, tören, ağırlama ve tanıtım giderleri,

……..

n) Sosyo-kültürel, sanatsal ve bilimsel etkinlikler için yapılan giderle,

p) Kanunla verilen görevler ve hizmetlerin yürütülmesi için yapılan diğer giderler. Hükmü,

Bulunmaktadır.

... Belediyesinin bütçesinden karşılanan ... -TL’lih harcama ile ilgili olarak, Belediye Basın Yayın ve Halkla İlişkiler Müdürlüğünün 13.02.2014 tarihli 396 sayılı yazısında " Belediyemiz ve ... Federasyonunun işbirliği ile "... Haftası" kapsamında ... caddesinde 22 Şubat 2014 tarihinde tüm gün sürmesi beklenen bir etkinlik organizasyonu düzenlenmesi düşünülmektedir..." şeklinde Başkanlık makamından olur alınmasına rağmen,

Söz konusu olur sonrası, belediye meclisinden herhangi bir ortak proje kararı alınmaksızın, organizasyon doğrudan belediye bütçesinden ve belediye yükleniminde gerçekleşmiştir.

Ayrıca, ... ’nün Mart-Nisan 2014 ... Dergisi'ndeki açıklamasında, belediye üst yöneticisi ile birlikte, "... 109’uncu Yaşını Dünya Barış Haftası İçinde Kutladı" başlıklı haberinden ve aynı başlık altında yer alan, "... 109’uncu yaşını, ... Haftasını temel alarak etkinliklerle kutladı. ... Belediyesi'nin katkılarıyla Alsancak ... caddesinde gerçekleşen etkinlikler renkli görüntülere sahne oldu." şeklindeki ifadeler yer almıştır.

Anılan mevzuat hükümleri ve yapılan açıklamalar uyarınca, 5393 sayılı Belediye Kanunu'na göre, mahalli müşterek ihtiyaç niteliğinde ve belediye meclisi kararı veya ortak bir projesi olmaksızın, bir derneğin kuruluş yıldönümü etkinliklerine, Belediyemiz bütçesinin temsil ve tanıtım giderleri faslından ödenmesi sonucu kamu zararına neden olunduğu değerlendirilmiştir.

Buna göre, sorumlunun temyiz talebinin ret edilerek Daire kararının korunması gerektiği düşünülmektedir.” Şeklinde görüş bildirmiştir.

Duruşma talebinde bulunan Sorumlular …, …, ... ile Sayıştay Savcısının sözlü açıklamalarının dinlenilmesinden ve dosyada mevcut belgelerin okunup incelenmesinden sonra,

GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ:

137 sayılı İlamın 5’inci maddesi ile 5393 sayılı Belediye Kanunu’na göre mahalli müşterek ihtiyaç niteliğinde olmayan, bir derneğin kuruluş yıldönümü etkinliklerine ilişkin harcamaların, belediye meclisi kararı veya ortak bir proje olmaksızın, belediye bütçesinden karşılanması sonucu kamu zararına neden olunduğu gerekçesiyle ... -TL’nin tazminine karar verilmiştir.

Bu tazmin hükmünün Temyiz Kurulunun 29.03.2017 tarih ve 42899 numaralı bozma kararı ile konunun esası açısından verilen tazmin hükmünde hukuki anlamda bir sorun bulunmadığı ancak, kamu zararı ile ilgili olarak verilen Sayıştay Genel Kurulunun 14.6.2007 tarih 5189/1 sayılı Kararında sorumluluk hukuku bakımından kamu görevlileri için 5018 sayılı Kanun’dan önce kusursuz sorumluluk (objektif) ilkesinin geçerli olduğu, 5018 sayılı Kanun’la bu ilkeden vazgeçilip kusur sorumluluğu (sübjektif) ilkesinin benimsendiği, işlemlerin tek başına mevzuata aykırı olmasının, bu işlemleri yapan kamu görevlilerinin sorumlu tutulmaları için yeterli olmadığının belirtildiği, başka bir ifadeyle, eskiden bir işlemin mevzuata aykırı olması tazmin hükmü vermek için yeterli iken; 5018 sayılı Kanun’un yürürlüğe girmesinden sonra, mevzuata aykırılığın yanı sıra kamu görevlilerinin kasıt, kusur veya ihmallerinin varlığının da ispatlanmasının gerekli olacağının ifade edildiği,

Buna göre kamu zararının kişiler açısından gerçekleşebilmesi için kusur sorumluluğu ilkesinin benimsenmiş olup bu bakımdan zararının kamu görevlilerinin kasıt, kusur veya ihmallerinden kaynaklanan mevzuata aykırı karar, işlem veya eylemleri sonucunda oluşması bir başka ifadeyle illiyet bağının bulunması gerektiği,

Bu itibarla, ... Belediye Başkanlığı Basın Yayın ve Halkla ilişkiler Müdürlüğünün 13.2.2014tarihli ve 396 sayılı Başkan “OLUR” unu “Uygun görüşle arz” eden Belediye Başkan Yardımcısı ... ’ın anılan “OLUR” u imzalanmış olması nedeniyle sorumluluğa dâhil edilmesi; Muhasebe Yetkilisi ... ve teknik şartname ile işin yapıldığına dair düzenlenen tutanağı hazırlayan, piyasa fiyat araştırması ve yaklaşık maliyet hesap cetvelini düzenleyen Memurlar ... ve ... ’in sorumlu tutulmaması gerektiği gerekçesiyle söz konusu tazmin hükmün sorumluluk yönünden bozulmasına ve tazmin hükmünün ilamda adı geçen sorumlulardan Muhasebe Yetkilisi ... ile Gerçekleştirme Görevlileri Memurlar ... ve ... ’in uhdesinden kaldırılmasını ve oluru imzalayan Belediye Başkan Yardımcısı ... ’a da sorumluluk tevcih edilmesini teminen yeniden hüküm tesisi için dosyanın Dairesine gönderilmesine karar verilmiştir. Sayıştay 6. Dairesinin 304 sayılı ek ilamı ile Temyiz Kurulu kararı doğrultusunda, sorumluluğa ilişkin hükümler yeniden değerlendirilerek ... -TL tutarındaki kamu zararının tazminine karar verilmiştir.

Sorumluluğa ilişkin karar;

... tarafından, anılan işin yapılması aşamasında, şahsının imzasının, sadece Başkanlık Makamı adına verilen Olur’da bulunduğu, daha sonraki aşamalarda hiçbir dahlinin bulunmadığı, 5189 sayılı Sayıştay Genel Kurul Kararındaki hükümler karşısında, tarafının herhangi bir sorumluluğu bulunmadığı ileri sürülmüş ise de;

Kamu zararı ile ilgili olarak verilen Sayıştay Genel Kurulunun 14.6.2007 tarih 5189/1 sayılı Kararında sorumluluk hukuku bakımından kamu görevlileri için 5018 sayılı Kamu Malî Yönetimi ve Kontrol Kanunu’ndan önce kusursuz sorumluluk (objektif) ilkesinin geçerli olduğu, 5018 sayılı Kanun’la bu ilkeden vazgeçilip kusur sorumluluğu (sübjektif) ilkesinin benimsendiği, işlemlerin tek başına mevzuata aykırı olmasının, bu işlemleri yapan kamu görevlilerinin sorumlu tutulmaları için yeterli olmadığı belirtilmiştir. Başka bir ifadeyle, eskiden bir işlemin mevzuata aykırı olması tazmin hükmü vermek için yeterli iken; 5018 sayılı Kanun’un yürürlüğe girmesinden sonra, mevzuata aykırılığın yanı sıra kamu görevlilerinin kasıt, kusur veya ihmallerinin varlığının da ispatlanmasının gerekli olacağı ifade edilmiştir.

Bu doğrultuda, 5018 sayılı Kanun’a göre mali sorumluluğun oluşabilmesi için; Kamu görevlilerinin kasıt, kusur veya ihmallerinden kaynaklanan mevzuata aykırı karar, işlem, eylem bulunması, ortada bir kamu zararı olması, mevzuata aykırı karar, işlem ve eylemle zarar arasında bir illiyet olması gerekmektedir.

13.2.2014 tarihli ve 396 sayılı Başkan “OLUR” unu “Uygun görüşle arz” eden Belediye Başkan Yardımcısı ... ’ın anılan “OLUR” u imzalanmış olması neticesinde harcama gerçekleştiğinden, ... ile yapılan ödeme arasında illiyet bağı bulunduğundan sorumluluk itirazının kabulü mümkün değildir.

Esasa ilişkin Karar;

Sorumlular tarafından "... Haftası kapsamında düzenlenen etkinlik organizasyonu " işi ile ilgili işlemlerin, 4734 sayılı Kamu ihale Kanunu’nun 22/d doğrudan temin yöntemi ile hizmet alımı şeklinde Mahalli İdareler Harcama Belgeleri Yönetmeliği’ne uygun düzenlenmiş ve ödeme emri belgesi hazırlanmak suretiyle ödemesi yapılmış olduğu, söz konusu etkinliğin, evrensel yaklaşımlar doğrultusunda hareket etmeye katkıda bulunmak nedeniyle, Dünya Barış Gününde halka açık bir alanda ve ... halkından ve çeşitli toplum kuruluşlarından temsilcilerin katılımıyla gerçekleştirilmiş olup, yüklenici tarafından yapılacağı şartnamede belirtilen tüm işlerin şartnamesine uygun olarak tamamlandığı, yapılan işlemlerde herhangi bir hukuka aykırılık bulunmadığı ileri sürülmüş ise de;

Dosya kapsamında yer alan belge ve bilgilerin incelenmesi sonucunda; gerçekleştirilen organizasyonun mahalli müşterek ihtiyaç niteliğinde olmadığı, salt bir derneğin kuruluş yıldönümü kutlamalarına münhasır olduğu anlaşılmaktadır. 13.02.2014 tarihli ve 396 sayılı Başkanlık “Olur” unda Belediyenin ve ... Federasyonunun işbirliği ile “... Haftası” kapsamında 22 Şubat 2014 tarihinde tüm gün sürmesi beklenen bir etkinlik organizasyonu düzenlenmesi öngörülmesine rağmen yapılan harcamanın tamamının belediye tarafından üstlenildiği ve gerçekleşen faaliyet nedeniyle herhangi bir ortak proje yapılmadığı görülmektedir. Bu itibarla, 5393 sayılı Kanun’a göre müşterek ihtiyaç niteliğinde ve dolayısıyla belediyenin görev ve sorumlulukları arasında olmayan söz konusu giderlerin belediye bütçesinden karşılanması mevzuata aykırıdır.

Bu itibarla, 304 sayılı ek ilam ile mahalli müşterek ihtiyaç niteliğinde olmayan ve ayrıca belediye meclisi kararı veya ortak bir proje olmaksızın, bir derneğin kuruluş yıldönümü etkinliklerine ilişkin harcamaların belediye bütçesinin temsil ve tanıtım giderleri faslından ödenmesi sonucu oluşan ... -TL kamu zararının tazminine ilişkin hükmün TASDİKİNE, (üye …’nün farklı gerekçesi ve … ve .. Daire Başkanı …, ..Daire Başkanı …, üye …’in karşı oylarıyla) oyçokluğuyla,

Karar verildiği 12.09.2018 tarih ve 45024 sayılı tutanakta yazılı olmakla işbu ilam tanzim kılındı.

Farklı Gerekçe

Üye ... ’nün farklı gerekçesi

5393 sayılı Belediye Kanunu’nun 15’inci maddesinin (a) bendinde "Belde sakinlerinin mahallî müşterek nitelikteki ihtiyaçlarını karşılamak amacıyla her türlü faaliyet ve girişimde bulunmanın", belediyenin yetkileri arasında sayılması; 14’üncü maddesinin (a) bendinde, kültür ve sanat, turizm ve tanıtım işlerinin, belediyenin görevleri arasında sayılması; 60’ıncı maddesinin (n) bendinde ise, Sosyo-kültürel, sanatsal ve bilimsel etkinlikler için yapılan giderlerin belediyenin giderleri arasında sayılması nedenleriyle; halka açık alanda gerçekleştirilen organizasyon, mahalli ve müşterek bir ihtiyacın karşılanması olarak değerlendirilebilirdi. Ancak, dosya kapsamında yer alan belge ve bilgilerin incelenmesi sonucunda; gerçekleştirilen organizasyonun salt bir derneğin kuruluş yıldönümü kutlamalarına münhasır olduğu anlaşılmaktadır. Zira 13.02.2014 tarihli ve 396 sayılı Başkanlık “Olur” unda Belediyenin ve ... Federasyonunun işbirliği ile “... Haftası” kapsamında 22 Şubat 2014 tarihinde tüm gün sürmesi beklenen bir etkinlik organizasyonu düzenlenmesi öngörülmüştür. Oysa Birleşmiş Milletler tarafından 1981’de tüm insanlar ve toplumlar arası barışın sağlanması için barış ideallerinin sağlamlaştırılması ve anılması hedeflenerek ilan edilen, Dünya Barış Günü olarak da anılan Uluslararası Barış Günü 21 Eylül tarihinde kutlanmaktadır. Belediyece katkı sağlanan organizasyonun gerçekleştirildiği 23 Şubat günü ... hareketinin 1905 senesinde, kurulduğu gündür. Bu haliyle söz konusu organizasyon, salt bir derneğin kuruluş yıldönümü kutlamalarına münhasır olarak gerçekleştirilmiştir. Bu nedenle kamu zararının tazminine ilişkin hükmün tasdikine karar verilmesi gerekir.

Karşı Oy Gerekçesi

... ve .. Daire Başkanı ... , ..Daire Başkanı ... , üye ... ’in karşı oy gerekçesi:

5393 sayılı Kanun’un Belediyenin görev ve sorumlulukları başlıklı 14. maddesinde, “Belediye, mahallî müşterek nitelikte olmak şartıyla;

a) Kültür ve sanat, turizm ve tanıtım, … hizmetlerini yapar veya yaptırır. Hükmü,

Belediyenin yetkileri ve imtiyazları başlıklı 15. maddesinde, “Belediyenin yetkileri ve imtiyazları şunlardır:

a) Belde sakinlerinin mahallî müşterek nitelikteki ihtiyaçlarını karşılamak amacıyla her türlü faaliyet ve girişimde bulunmak.”… Hükmü,

Belediyenin giderleri başlıklı 60. maddesinde,” Belediyenin giderleri şunlardır:

k) Temsil, tören, ağırlama ve tanıtım giderleri,

…

n) Sosyo-kültürel, sanatsal ve bilimsel etkinlikler için yapılan giderle,

p) Kanunla verilen görevler ve hizmetlerin yürütülmesi için yapılan diğer giderler. Hükmü,

Bulunmaktadır.

5393 sayılı Belediye Kanunu’nun 15’inci maddesinin (a) bendinde "Belde sakinlerinin mahallî müşterek nitelikteki ihtiyaçlarını karşılamak amacıyla her türlü faaliyet ve girişimde bulunmanın", belediyenin yetkileri arasında sayılması; 14’üncü maddesinin (a) bendinde, kültür ve sanat, turizm ve tanıtım işlerinin, belediyenin görevleri arasında sayılması; 60’ıncı maddesinin (k) ve (n) bendinde ise, Temsil, tören, ağırlama ve tanıtım giderleri ile Sosyo-kültürel, sanatsal ve bilimsel etkinlikler için yapılan giderlerin belediyenin giderleri arasında sayılması nedenleriyle; “... Haftası kapsamında düzenlenen etkinlik organizasyonu " işinin halka açık alanda mahalli ve müşterek bir ihtiyacın karşılanması amacıyla yapıldığı anlaşılmakta olduğundan 304 sayılı ilamın 1. Maddesiyle verilen tazmin hükmünün kaldırılması gerekir.