Sayıştay 6. Dairesi 42860 Kararı - Belediyeler ve Bağlı İdareler Çeşitli Konular

Temyiz Karar Detayı

İletişim Bilgileri

• Kamu İdaresi: Belediyeler ve Bağlı İdareler

• Yılı: 2013

• Daire: 6

• Dosya No: 42860

• Tutanak No: 43984

• Tutanak Tarihi: 17.01.2018

• Konu: Çeşitli Konuları İlgilendiren Kararlar

KARAR

KONU: Nikâh için çiftlerden alınan ve belediye geliri olan evlendirme ücretlerinin “evlendirme memuru ücreti” adı altında evlendirme memurlarına dağıtılması.

332 sayılı İlamın 2. maddesiyle; nikâh için çiftlerden alınan ve belediye geliri olan evlendirme ücretlerinin “evlendirme memuru ücreti” adı altında evlendirme memurlarına dağıtılması nedeniyle ... TL’ye tazmin hükmü verilmiştir.

Harcama Yetkilisi ... ile Gerçekleştirme Görevlisi ...’ın benzer nitelikteki temyiz dilekçesinde özetle;

Daire kararında, “2464 Sayılı Belediye Gelirleri Kanununun 97. Maddesi... Anılan hükümlere göre Belediye meclisince cumartesi, pazar günü veya mesai saatleri dışında kıyılacak nikâhlar için gidilecek mesafe göz önünde bulundurularak makul bir miktarda ücret tarifesi düzenlemek suretiyle ücret alınabilir. ” denildiğini ve bu Yasayla alınan ücretlerin memurlara dağıtılarak kamu zararına sebep olunduğu iddia edildiğini,

Fakat ... Belediyesinin 2464 sayılı Belediye Gelirleri Kanununun 97. maddesi hükümlerine göre yıllar itibari ile aldığı meclis kararları bulunduğunu, bu meclis kararları ile ücret tarifeleri düzenlendiğini ve bu ücret tarifeleri ile yapılan tahsilatların Belediye geliri olarak kaydedildiğini, bu tahsilatlardan memurlara hiçbir ödeme yapılmadığını, dolayısıyla daire kararında iddia edildiği gibi bu ücretlerin memurlara dağıtılmadığı gibi tamamının belediye geliri olarak kaydedildiğini, Belediye gelirinin memurlara dağıtılmadığını, tamamının gelir kaydedildiği için kamu zararı oluşmadığını,

(Ek 1: 23.10.2008 tarih ve 2008/72 sayılı meclis kararı.

Ek 2: 23.10.2008 tarih ve 2008/72 sayılı meclis kararına istinaden düzenlenmiş olan tarife cetveli.

Ek 3: 21.10.2009 tarih ve 2009/88 sayılı meclis kararı.

Ek 4: 21.10.2009 tarih ve 2009/88 sayılı meclis kararına istinaden düzenlenmiş olan tarife cetveli.)

Memurlara ödeme yapılan meclis kararının “2464 sayılı Belediye Gelirleri Kanununun 97. Maddesi hükümleri” ile alınmış bir karar olmadığını, bu Yasa ile tahsil edilen tüm gelirlerin Belediye Bütçesi Gelir kaleminde, Belediye geliri olarak kaydedildiğini,

Daire kararına dayanak olan 05.01.2007 tarih ve 2007/6 sayılı Belediye meclis kararının, memurları nikâhlara götüren ticari taksilerin ücretlerinin ödenebilmesi için alınan ayrı bir meclis kararı olduğunu, Belediye geliri ve kamu kaynağı olmadığını, nikâh kıydırmak isteyen vatandaştan özel salon mesafesi ve memur yevmiyesi hesaplanarak belediye veznesine makbuz karşılığı yatırılan emanet hesapta bekletilen ve nikâh akdi gerçekleşmesi şartı ile memurun taksiye ödediği ücretin memura iade edilmesi olduğunu,

Bu kararın amacının, memurların yol ücretleri ile ilgili vatandaşla parasal ilişkilerini ortadan kaldırmak ve nikâh memurları arasında uygulama birliği sağlamak olduğunu, amir tarafından “05.01.2007 tarih ve 2007/6 sayılı Belediye meclis kararına göre hazırlanan ve Evlendirme Memurluğunda uyulması gereken esaslar” ile zorunlu uygulama sağlandığını,

Ek 5’te yer alan 05.01.2007 tarih ve 2007/6 sayılı meclis kararına göre uygulama esasları Meclis kararının “2464 sayılı Belediye Gelirleri Kanununun 97. Maddesi hükümleri” ile hiçbir bağlantısı ve ilişkisi bulunmadığını, Anayasa ve Vergi hukuku açısından Yasal dayanağı olmayan hiçbir tahsilatın gelir kaydedilemeyeceğini, buna göre bu tutarların bir kamu kaynağı olmadığını, Kamu kaynağı olmayan bu meblağların nikâh memurlarına ödenmesinden dolayı Kamu Zararı oluşmasının teknik olarak mümkün olmadığını,

(Ek 6: 05.01.2007 tarih ve 2007/6 sayılı Belediye meclis kararı.

Ek 7: 05.01.2007 tarih ve 2007/6 sayılı Belediye meclis kararma istinaden taksi ücret tarifeleri.)

Daire kararında; “13.03.1989 tarihli İçişleri Bakanlığı Nüfus ve Vatandaşlık İşleri Müdürlüğünün ... Valiliğine gönderdiği yazının yürürlükte olan bir mevzuat hükmü olmadığını, hukuk normları çerçevesinde evlendirme işlemlerini ilgilendiren Yönetmelik hükümlerini ve 6245 sayılı Harcırah Kanunu’nu değiştirmeyeceğini,” denildiğini,

Dairesince ilama bağlanan ve evlendirme memurlarına nikâh kıydıranlar tarafından ödenen paraların kamu geliri sayılmasına ilişkin temyizen bozulmasını talep ettiği kararda her ne kadar, İçişleri Bakanlığı Nüfus ve Vatandaşlık İşleri Genel Müdürlüğünün 13 Mart 1989 sayılı genelgesinin geçerliğini yitirdiği ve yürürlükten kalktığı belirtilmiş ise de, bu düşünceyi kabul etmenin mümkün olmadığını, bilindiği üzere İdare hukukunda “Normlar Hiyerarşisi-Normal Piramidi” ilkesi geçerli olup, “Düzenleyici İşlemler” in etkisinin bu hiyerarşiye göre ortaya çıktığını, buna göre en tepede Anayasa, bir altında Yasalar ve Kanun Hükmünde Kararnameler, Tüzükler, Yönetmelikler ve Genelgeler yer aldığını, bu düzenleyici işlemlerin her birisinin bir üzerindeki hukuk normuna aykırı olamayacağını ve yürürlüğe girdiği andan itibaren aynı yol ve yöntemle yürürlükten kaldırılmadığı sürece yürürlüklerinin devam edeceğini, dolayısıyla söz konusu genelgenin yetkili makamca yürürlükten kaldırıldığına ilişkin herhangi yeni bir genelge ya da hukuk normu bulunmadığına göre genelgenin yürürlüğünün devam ettiğini, zaten uzun bir süre de uygulandığını, o halde yetkili makamın emrini yerine getirmekten başka bir anlam taşımayan işbu genelge hükümleri uyarınca bir uygulamadan dolayı “kamu zararı” nın ortaya çıkmasının olanak dışı olduğunu,

Daire kararın da; “Yazıda esasen “evlendirme metni” konuşmasının uygulama birliğine kavuşturmak amacı olduğunu ayrıca evlenmenin ücretsiz olduğu hükmünün bulunduğunu, şu anki mevzuat hükümlerinden uzak olduğunu, tüm belediyelerin meclis kararları ile belli sınırlar içinde yasal olarak evlenme ücreti alındığını, yevmiyenin ancak 6245 sayılı Kanun’a göre verilebileceğini uygulamadan kalkmış bir yazı ile alınabilen bir belediye gelirinin bu işleri yapmakla görevli olan memurlara dağıtılamayacağını," denildiğini,

Yazının konu bölümünde “Evlenme Akdi Konuşma Metni” yazdığını ve aynı yazının 1. madde bölümünde “evlendirme metni” konuşmasının uygulama birliğinin sağlanması ile ilgili esasların bulunduğunun açık olduğunu, fakat aynı yazının 2. maddesinde “Evlendirme mevzuatına göre evlenmenin görevli kuruluşlarca bu işe tahsis edilmiş resmi salonlarda yapılması esastır. Evlenme ücretsizdir. Bu sebeple belediyelerin mülkiyetinde bulunan salonlardan evlenme için ayrıca bir ücret alınması bu yönü ile mevzuata uygun düşmemektedir. Evlenmenin bu salonlar dışında özel salonlarda yapılması halinde ilgililerden memurun kanuni yevmiye ve yol giderleri talep edilebilir. ” denildiğini,

Evlendirmenin ücretsiz olduğunun hükme bağlandığını, zaten Belediye tarafından tahsil edilen ve daha sonra özel salonlarda nikâh kıyan memurlara ödenen ücretlerin evlendirme ücreti veya hizmet bedeli olmadığını, 05.01.2007 tarih ve 2007/6 Belediye Meclis kararı ile ‘İçişleri Bakanlığı Nüfus ve Vatandaşlık İşleri Genel Müdürlüğünün yazısı” ve ”6245 Sayılı Harcırah Kanununun’” dayanak gösterilerek düzenlenen tarife ile nikâh kıydırmak isteyenlerden alınan ücretlerin Gelir kaydedilmediğini ve emanet hesaptan nikâh memurlarına taksi ücreti olarak ödensiğini,

Daire kararın da; "Sorumluların dayanak olarak gösterdiği meclis kararında söz konusu ödemelerin 6245 sayılı Kanun ’a dayandırıldığını, mesai saati dışında kıyılan nikâhlar için yevmiye ile birlikte arttırımlı taksi ücreti eklenerek hesaplama yapıldığını, Harcırah Kanunu’nun açık bir şekilde memuriyet mahalli içerisinde görevlendirenlere yevmiye verilmeyeceğini ve yol masrafının mutad taşıt üzerinden hesaplanacağını belirttiğini, dolayısıyla bu uygulamanın bu mevzuata aykırı olduğunu, bunun sonucunda da kamu gelirinde eksilmeye sebep verdiğini,...” denildiğini,

6245 Sayılı Harcırah Kanunu’nun 28. maddesinde “Memuriyet mahalli içinde taşıt ile gidilmesi gereken bir yere görev ile gönderilenlerin (48 nci madde kapsamına girenler hariç) yol masrafı mutat olan taşıt aracına göre yapılacak gerçek masraf üzerinden verilir. Acele ve zorunlu hallerde, daire amirinin onayı ile, mutat taşıt dışındaki araçlarla gidilmesi halinde bu taşıt için yayılan masraf yol masrafı olarak ödenir" denildiğini, nikâh memurlarının 48. madde kapsamında sayılamayacağının açık olduğunu, farklı yerlerde ve gece boyunca çok sayıda arka arkaya olan nikâhlara ulaşımın da mutat yol masrafı uygulaması ile teknik olarak mümkün olmadığını, Daire amir onayı ile mutat taşıt dışındaki araç ile gidilen taşıt masrafının yol masrafı olarak ödendiğini,

Daire kararın da Denetçi Görüşü bölümü sayfa 7 de; "...fakat evlendirme memurlarının görevinin bu olduğu, gün içerisinde tüm belediye personeli çalışırken bu kişilerin belediyede görev yapmadığını,.... " denildiğini,

Evlendirme memurunun, karar da belirtildiği üzere sadece evlendirme ve nikâh kıyma zamanı mesaisine gelmediğini, normal bir memur gibi mesai yaptığını, normal mesai saati başlangıcında görevi başında olmak zorunda olduğunu ve nikâh kıyma durumu dışında da diğer işleri zamanında yapmakla yükümlü olduğunu, (Nüfus Müdürlüğüne Mernis Bildirimleri, Nikâh müracat işlemleri, Sağlık kurumuna havale işlemleri, Dosyalama ve Mesai içi Belediye' Salonlarında Nikâh Kıymak v.b gibi.) kendisinin ve diğer nikâh memurlarının tüm devlet memurları gibi haftada 40, günde 8 saat tam mesai yaptığını, bu durumun Belediye mesai çizelgelerinde açık ve net olarak mevcut olduğunu, bu nedenle ilamda belirtildiği gibi Evlendirme Memurlarının görevi sadece nikâh kıymak olmadığını, akşamın geç saatlerinde nikâh mahalline gidildiğini, yaz aylarında nikâh yoğunluğu nedeniyle geç saatlere kadar çalışıldığını, zamanında nikâh mahalline ulaşabilmek için taksi tutulduğunu, çok büyük miktarlarda taksi parası ödendiğini, bu durumda herhangi bir ücret alamadığı takdirde büyük mağduriyet yaşayacağının da kaçınılmaz olduğunu,

Daire kararı Savcı Görüşü bölümün de; “Evlenmek isteyen çiftlerin belediyeye yatırdıkları evlenme bedellerinin tamamının evlendirme memurlarına ödendiği görülmüştür.” Denildiğini,

... Belediye Meclisinin, 2464 sayılı Belediye Gelirleri Kanununun ‘'ücrete Tabi işler “ başlıklı 97. maddesi hükümlerine göre, Evlendirme Dairesi dışındaki nikâhlardan hizmet karşılığı ücret alınması ile ilgili bir meclis kararı ve ücret tarifesi bulunduğunu,

Belediyenin “Evlendirme talimatının 2. Maddesi gereğince evlendirme dairesi dışındaki hizmet karşılığı” olarak tahsil ettiği gelirlerin belediye bütçesine gelir olarak kaydedildiğini ve bu tahsilatlardan memurlara ödeme yapılmadığını, dolayısıyla nikah ücretlerinin tamamının belediye geliri olarak tahsil edildiğini, bu tahsilatlardan nikah memurlarına hiçbir ödeme yapılmadığını, şayet bu meblağlar nikâh memurlarına ödenmiş olsaydı kamu zararından söz etmenin mümkün olduğunu,

Tüm belediyelerde yapılan ve kamu kaynağı olarak kaydedilen hizmet karşılığı ve tarife cetveli ile tahsili sağlanan nikâh hizmet gelirlerinin belediye geliri olarak tahsil edildiğini ve bu gelirin tamamının belediye bütçesinde kaldığını, memurlara buradan hiçbir ödeme yapılmadığını,

Yukarıdaki savunma maddelerinde de bahsettiği gibi meclis kararları, tarifeler ve tüm uygulamalar yetkili karar merci olan Belediye Meclisince alındığını, Belediye İdaresi tarafından meclisin hazırladığı Uygulama Esasları ve Tarife Cetvelinin kendisine ve diğer nikâh memurlarına tebliğ edilerek uygulamalarının sağlandığını,

Meclis tarafından onaylanan tarife cetvellerinde güncel taksi tarifeleri ve memur gündeliğinin (yevmiyesi) dikkate alındığını, nikâh memurlarına bu tutarların yol ücreti olarak ödendiğini, tüm nikâhlara ticari taksi ile gittiklerini ve taksi tarifesini kendi ceplerinden ödediklerini, bazı dönemler bu ödedikleri ücretlerin Belediye tarafından kendilerine aylar sonra ödendiğini, buna rağmen Meclis kararını ve uygulama esaslarını yerine getirdiklerini, bu meblağların kendilerine değil ulaşımlarını sağlayan ticari araçlara ödendiğini, ödemelerin Sayıştay Dairesi tarafından kamu zararı olarak görülmesinin ve kendilerinden tahsili yoluna gidilmesinin kendilerinde ve ailelerinde telafisi olmayan mağduriyet yaratacağını, böyle maddi bir mağduriyetin hakkaniyet ilkesi ile bağdaşmadığını belirterek temyiz talebinde bulunmuşlardır.

Başsavcılık mütalaasında;

“Dairesince, ... Belediyesi nikâh için çiftlerden alınan ve belediye geliri olan evlendirme ücretlerinin yasal dayanağı olmaksızın evlendirme memurlarına dağıtılması sonucu oluşan kamu zararının sorumlulardan tazminine karar verilmiştir.

Sorumlu savunmasında, ödemelerin 05.01.2007 tarih ve 2007/6 Belediye Meclis kararına istinaden ödendiğini, yapılan ödemelerin tamamının nikâh başvurusunda bulunan kişilerden emanet hesabına alınan ve daha sonra memurların hesabına aktarılan meblağlar olduğunu, dolayısıyla belediye bütçesinden hiçbir ödeme yapılmadığını, belirtilerek tazmin hükmünün kaldırılmasını talep etmektedir.

6245 sayılı Harcırah Kanunu’nun 28. maddesinde “Memuriyet mahalli içinde taşıt ile gidilmesi gereken bir yere görev ile gönderilenlerin (48 nci madde kapsamına girenler hariç) yol masrafı mutat olan taşıt aracına göre yapılacak gerçek masraf üzerinden verilir.

Acele ve zorunlu hallerde, daire amirinin onayı ile, mutat taşıt dışındaki araçlarla gidilmesi halinde bu taşıt için yapılan masraf yol masrafı olarak ödenir. Hükmü,

2464 sayılı Belediye Gelirleri Kanunu’nun “Ücrete Tabi İşler” başlıklı 97’nci maddesinde; “...Belediyeler bu Kanunda harç veya katılma payı konusu yapılmayan ve ilgililerin isteğine bağlı olarak ifa edecekleri her türlü hizmet için belediye meclislerince düzenlenecek tarifelere göre ücret almaya yetkilidir. Belediye ‘ye tekel olarak verilmiş işler kendi özel hükümlerine tabidir. Hükmü,

Bulunmaktadır.

Anılan hükümlere göre Belediye meclisince cumartesi, pazar günü veya mesai saatleri dışında kıyılacak nikâhlar için gidilecek mesafe de göz önünde bulundurularak makul bir miktarda ücret tarifesi düzenlenmek suretiyle ücret alınabilir. Alınan bu ücret belediye geliri sayılmalıdır.

Ancak, 05.01.2007 tarih ve 2007/6 sayılı Belediye Meclis Kararı İle nikâh hizmeti karşılığı alınan bedelin, evlendirme memurlarına ücret olarak ödeneceği kararı alınmıştır.

10.7.1985 tarih ve 85/9747 sayılı BKK dayanılarak çıkarılan Evlendirme Yönetmeliğinde, Belediye Meclisince belirlenen ve evlenmek isteyen çiftlerin belediyeye yatırdıkları nikâh hizmeti bedellerinin, evlendirme memurlarına ödeneceğine ilişkin bir hüküm bulunmamaktadır.

Söz konusu ödemenin 05.01.2007 tarih ve 2007/6 sayılı Belediye Meclis Kararına istinaden yapılması nedeniyle meclis üyelerinin de sorumluluğunun bulunduğu, ayrıca evlendirme memurlarına emanete alınan nikâh hizmeti bedelin tamamı değil 6245 sayılı Kanunu’nun öngördüğü bir ücretin ödenmesi gerekti değerlendirilmektedir.

Buna göre, Daire kararının bozularak, yeniden değerlendirilmesi için Dairesine tevdiine karar verilmesinin uygun olacağı düşünülmektedir.”

denilmiştir.

Dosyada mevcut belgelerin okunup incelenmesinden sonra,

GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ:

Dosya kapsamındaki bilgi ve belgelerin incelenmesi sonucunda; İçişleri Bakanlığı Nüfus ve Vatandaşlık İşleri Genel Müdürlüğünün 13 Mart 1989 tarih ve 621-113-4920/16413 sayılı yazısı ve 6245 sayılı Harcırah Kanununa dayanılarak alınan 05.01.2007 tarih ve 2007/6 sayılı Belediye Meclis Kararı ile mesai saatleri haricinde ve Belediyenin evlendirme dairesi dışında evlenen çiftlerden “Evlendirme Memuru Ücreti” adı altında ücret tahsil edildiği ve bu ücretlerin tamamının evlendirme memurlarına dağıtıldığı görülmüştür.

10.07.1985 tarih ve 85/9747 sayılı Bakanlar Kurulu Kararına dayanılarak çıkartılan Evlendirme Yönetmeliğinin;

“Evlendirme Memurluğunun Görev, Yetki ve Sorumlulukları” başlıklı 6. maddesinde,

“Kendilerine ilgili makamlarca evlendirme yetki ve görevi verilen evlendirme memurluğunun, birbirleri ile evlenmek isteyen kadın ve erkeğin evlenmeye dair müracaatlarını kabul etmek, mevzuatın öngördüğü şekilde evlenme dosyasını hazırlamak, evlenmeyi yapmak, aile cüzdanı düzenleyip vermek, evlenmenin nüfus kütüklerine tescilini sağlamak, evlenme kütüğü ve dosyalarını iyi bir şekilde muhafaza etmek, denetim yapmak isteyen yetkililere gerekli kolaylığı göstererek ve bu yetkililerce istenen kütük, dosya ve belgeleri denetime hazır halde bulundurmakla görevlidirler.

Evlendirme memurları bu görevlerinden dolayı nüfus müdürlerine karşı sorumludurlar. Belediye personeli arasından görevlendirilen evlendirme memurlarının belediye başkanına karşı olan sorumlulukları saklıdır.”,

“Evlendirme Memurları” başlıklı 7. maddesinde,

“Evlendirme memuru, belediye bulunan yerlerde belediye başkanı veya bu işle görevlendireceği memur, köylerde muhtardır. Bakanlık il nüfus ve vatandaşlık müdürlüklerine, nüfus müdürlüklerine ve ilgili dış temsilciliklere evlendirme memurluğu görev ve yetkisi verebilir...”,

“Tören Yerleri” başlıklı 26. maddesinde,

“Evlenme törenlerinin ilgili makamlarca bu iş için tahsis edilmiş olan resmi salon veya yerlerde yapılması esastır. Ancak tarafların isteği üzerine; a) İkametgahlarda, özel bina veya salonlarda,…Evlenme yapılabilir...”,

“Evlenmelerin Çalışma Saatlerinde Yapılması” başlıklı 45. maddesinde,

“Evlenme törenleri günlük çalışma saatleri içerisinde yapılır. Ancak, tarafların isteği üzerine çalışma saatleri dışında veya hafta sonu veya resmi tatil günlerinde özel yer ve salonlarda tören yapılabilir.”,

hükümleri yer almaktadır.

Söz konusu Yönetmelik, evlendirme ile ilgili usul ve işlemleri düzenlemektedir. Yönetmelikte evlendirme memurlarının görev ve yetkileri de açıklanmış, evlenme törenlerinin özel salon veya binalarda tarafların isteği ile çalışma saatleri dışında yapılabileceği hüküm altına alınmıştır.

2464 sayılı Belediye Gelirleri Kanununun “Ücrete Tabi İşler” başlıklı 97. maddesinde; “…Belediyeler bu Kanunda harç veya katılma payı konusu yapılmayan ve ilgililerin isteğine bağlı olarak ifa edecekleri her türlü hizmet için belediye meclislerince düzenlenecek tarifelere göre ücret almaya yetkilidir. Belediye'ye tekel olarak verilmiş işler kendi özel hükümlerine tabidir…” denilmektedir.

Anılan hükümlere göre Belediye meclisince cumartesi, pazar günü veya mesai saatleri dışında kıyılacak nikâhlar için gidilecek mesafe de göz önünde bulundurularak makul bir miktarda ücret tarifesi düzenlenmek suretiyle ücret alınabilir. Alınan bu ücret belediye geliri olup bu ücretin evlendirme memurlarına dağıtılacağına veya evlendirme memurlarına mali hak sağlayacağına yönelik herhangi bir mevzuat hükmü bulunmamaktadır. Dolayısıyla evlendirme bedellerinin evlendirme memurlarına dağıtılması sonucu kamu zararına neden olunmuştur.

Sorumlular temyiz dilekçelerinde, İçişleri Bakanlığı Nüfus ve Vatandaşlık İşleri Genel Müdürlüğünün 13 Mart 1989 tarih ve 621-113-4920/16413 sayılı yazısında evlenmenin resmi salonlar dışında özel salonlarda yapılması halinde ilgililerden memurun kanuni yevmiye ve yol giderlerinin talep edilebileceğinin belirtildiğini, söz konusu yazıya ve 6245 sayılı Harcırah Kanununa dayanılarak alınan 05.01.2007 tarih ve 2007/6 sayılı Belediye Meclis Kararına göre ise, mesai saatleri haricinde ve Belediyenin evlendirme dairesi dışında evlenen çiftlerden evlendirme memurunun yevmiye ve yol giderini (taksi ücreti) kapsayan ücretin alınıp evlendirme memurlarına ödendiğini ifade etmişlerdir. Ancak 6245 sayılı Harcırah Kanununda açık bir şekilde memuriyet mahalli içerisinde görevlendirenlere yevmiye verilmeyeceği ve yol masrafının mutad taşıt üzerinden hesaplanacağı belirtildiğinden uygulama mevzuata aykırıdır. Ayrıca, evlendirme işlerini ilgilendiren Yönetmelikte evlendirme törenlerinin çalışma saatleri dışında veya hafta sonu veya resmi tatil günlerinde özel yer ve salonlarda yapılabileceği belirtilip evlendirme memurlarına bundan dolayı herhangi bir ücret ödemesi yapılacağına ilişkin bir hüküm bulunmamaktadır. Dolayısıyla, 05.01.2007 tarih ve 2007/6 sayılı Belediye Meclis Kararının herhangi bir hukuki dayanağı bulunmamaktadır.

Ayrıca sorumluların temyiz dilekçelerinde, 6245 sayılı Harcırah Kanunun 28. maddesi uyarınca nikâh memurlarına harcırah ödenebileceği ve bundan dolayı yapılan ödemenin hukuka uygun olduğu ifade edilmiştir. 6245 sayılı Kanunun 28. maddesine göre, memuriyet mahalli içinde taşıt ile gidilmesi gereken bir yere görev ile gönderilenlerin (48 nci madde kapsamına girenler hariç) yol masrafı mutat olan taşıt aracına göre yapılacak gerçek masraf üzerinden verileceği, acele ve zorunlu hallerde, daire amirinin onayı ile, mutat taşıt dışındaki araçlarla gidilmesi halinde bu taşıt için yapılan masrafın yol masrafı olarak ödeneceği belirtilmiştir. Buna göre, acele ve zorunlu hallerde mutat taşıt dışındaki araçlarla gidilmesi halinde bu taşıt için yapılan masrafın yol masrafı olarak ödenebilmesi için daire amirinin onayı gerekmektedir. Ancak, evlendirme memurlarına yapılan ödemenin dayanağı daire amirinin onayı olmayıp herhangi bir hukuki dayanağı olmayan 05.01.2007 tarih ve 2007/6 sayılı Belediye Meclis Kararıdır. Dolayısıyla yapılan ödeme mevzuata aykırı bir ödemedir.

Sorumlular temyiz dilekçelerinde, nikâh başvurusunda bulunan kişilerden alınan meblağların ilgili emanet hesabına (333.2.7.2-emanet hesabı) alındığını, Anayasa ve Vergi hukuku açısından Yasal dayanağı olmayan hiçbir tahsilatın gelir kaydedilemeyeceğini, buna göre bu tutarların bir kamu kaynağı olmadığını, kamu kaynağı olmayan bu meblağların nikâh memurlarına ödenmesinden dolayı kamu zararı oluşmasının mümkün olmadığını ifade etmişlerse de, 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanununun 3. maddesinin (g) bendine göre, kamu kaynakları borçlanma suretiyle elde edilen imkânlar dahil kamuya ait gelirler, taşınır ve taşınmazlar, hesaplarda bulunan para, alacak ve haklar ile her türlü değerleri ifade ettiğinden, 333 Emanetler Hesabında bulunan para da bir kamu kaynağıdır ve hukuki dayanağı olmadan bu hesaptan yapılan ödeme de kamu kaynağında eksilmeye neden olduğundan 5018 sayılı Kanunun 71. maddesi uyarınca kamu zararı oluşturmaktadır.

Ayrıca, Türkiye Cumhuriyeti Anayasasının “D) Kamu Hizmeti ile İlgili Hükümler” kısmında yer alan “Genel İlkeler” başlıklı 128. maddesinde;

“Devletin, kamu iktisadî teşebbüsleri ve diğer kamu tüzelkişilerinin genel idare esaslarına göre yürütmekle yükümlü oldukları kamu hizmetlerinin gerektirdiği aslî ve sürekli görevler, memurlar ve diğer kamu görevlileri eliyle görülür.

Memurların ve diğer kamu görevlilerinin nitelikleri, atanmaları, görev ve yetkileri, hakları ve yükümlülükleri, aylık ve ödenekleri ve diğer özlük işleri kanunla düzenlenir…” hükmü ve,

657 sayılı Devlet Memurları Kanununun “Mali Haklar” başlıklı 146. maddesinde;

“Bu Kanunun birinci maddesinin birinci fıkrası kapsamına giren memurlar aylık, ücret, ödenek, hizmetle ilgili her çeşit ödeme ve bunların şekil ve şartları bakımından bu Kanundaki hükümlere, aynı maddenin ikinci fıkrası kapsamına giren memurlar özel kanunlardaki hükümlere tabidir.

Memurlara kanun, tüzük ve yönetmeliklerin ve amirlerin tayin ettiği görevler karşılığında bu Kanunla sağlanan haklar dışında ücret ödenemez. Hiçbir yarar sağlanamaz.” hükmü yer almaktadır.

Buna göre, Anayasanın ve 657 sayılı Kanunun söz konusu hükümleri gereği, herhangi bir kamu hizmeti ifa eden memurlara, ifa ettikleri hizmet karşılığı bir ödeme yapılmasının kanuna dayanması zorunludur. Hukuki dayanağı olmadan, devlet memurlarına idarelerce herhangi bir ödeme yapılması veya menfaat sağlanması mümkün değildir. Dolayısıyla, evlendirme memurlarına “evlendirme memuru ücreti” adı altında ücret ödenmesi Anayasaya ve 657 sayılı Kanununa aykırıdır.

Bu itibarla, sorumlu iddialarının reddedilerek 332 sayılı İlamın 2. maddesiyle ... TL’ye ilişkin olarak verilen tazmin hükmünün TASDİKİNE, (Temyiz Kurulu Başkanı ve . Daire Başkanı ..., . Daire Başkanı ..., Üyeler ..., ..., ..., ...’nın aşağıda yazılı karşı oy gerekçelerine karşı) oyçokluğuyla 17.01.2018 tarihinde karar verildi.

(Karşı Oy Gerekçesi

Temyiz Kurulu Başkanı ve . Daire Başkanı ..., . Daire Başkanı ..., Üyeler ..., ..., ..., ...’nın karşı oy gerekçesi;

... Belediyesinin 05.01.2007 tarih ve 2007/6 sayılı Belediye Meclis Kararı ile mesai saatleri haricinde ve Belediyenin evlendirme dairesi dışında evlenen çiftlerden “Evlendirme Memuru Ücreti” adı altında ücret tahsil edildiği ve bu ücretlerin tamamının evlendirme memurlarına dağıtıldığı görülmüştür. “Evlendirme Memuru Ücreti” evlendirme memurlarının 1 günlük yevmiyesi ve taksi ücretlerinden oluştuğundan ve 6245 sayılı Harcırah Kanununda açık bir şekilde memuriyet mahalli içerisinde görevlendirenlere yevmiye verilmeyeceğinden evlendirme memurlarına sadece ulaşım gideri olan taksi ücretlerinin ödenmesi gerekmektedir.

Ayrıca, 5018 sayılı Kanunun “Harcama yetkisi ve yetkilisi” başlıklı 31. maddesinde yer alan; “Kanunların verdiği yetkiye istinaden yönetim kurulu, icra komitesi, komisyon ve benzeri kurul veya komite kararıyla yapılan harcamalarda, harcama yetkisinden doğan sorumluluk kurul, komite veya komisyona ait olur” hükmü uyarınca, mesai saatleri haricinde ve Belediyenin evlendirme dairesi dışında evlenen çiftlerden evlendirme memurunun yevmiye ve yol giderini (taksi ücreti) kapsayan ücretin alınıp evlendirme memurlarına ödenmesinin Belediye Meclisi kararı ile yapılan bir uygulama olması sebebiyle, 05.01.2007 tarih ve 2007/6 sayılı Belediye Meclisi Kararında imzası bulunan Belediye Meclis Üyelerinin evlendirme memurlarına yapılan ödemeden sorumlu tutulması gerekmektedir.

Bu itibarla, tazmin hükmolunan tutardan mevzuata uygun olarak ödenen taksi ücretleri düşülerek sadece ödenen yevmiyelerin kamu zararı olarak hesaplanıp 05.01.2007 tarih ve 2007/6 sayılı Belediye Meclisi Kararında imzası bulunan Belediye Meclis Üyelerinin sorumluluğa dâhil edilmesi suretiyle yeniden hüküm tesisini teminen 332 sayılı İlamın 2. maddesiyle verilen tazmin hükmünün Bozularak dosyanın ilgili Dairesine Tevdiine karar verilmesi gerekir.)

Karar verildiği 17.01.2018 ve 43984 sayılı tutanakta yazılı olmakla işbu ilam tanzim kılındı.