Sayıştay 6. Dairesi 42249 Kararı - Belediyeler ve Bağlı İdareler Personel Mevzuatı

Temyiz Karar Detayı

İletişim Bilgileri

• Kamu İdaresi: Belediyeler ve Bağlı İdareler

• Yılı: 2015

• Daire: 6

• Dosya No: 42249

• Tutanak No: 43963

• Tutanak Tarihi: 10.01.2017

• Konu: Personel Mevzuatı ile İlgili Kararlar

KARAR

Konu: Şube Müdürlüğü görevini vekâleten yürüten bazı personele, Müdür kadrosuna atanabilmeleri için aranan şartları taşımamalarına rağmen Şube Müdürleri için öngörülen zam ve tazminatların ödenmesi.

86 sayılı ilamın 1. Maddesiyle; ... Genel Müdürlüğü'nde Şube Müdürlüğü görevini vekâleten yürüten bazı personele, Müdür kadrosuna atanabilmeleri için aranan şartları taşımamalarına rağmen Şube Müdürleri için öngörülen zam ve tazminatların ödenmesi sonucu ...TL’nin tazminine ilişkin hüküm tesis edilmiştir.

Sorumlulardan Gerçekleştirme Görevlisi ... temyiz dilekçesinde özetle;

Olduğuna karar verilen kamu zararının ne olduğu, nasıl oluştuğu 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunun 71. Maddesinin, 5628 sayılı kanunun 4. Maddesi ile değişik 1. fıkrasında tarif edildiğini, bu tarife göre kamu zararının kamu görevlilerinin kasıt, kusur veya ihmallerinden kaynaklanan mevzuata aykırı karar, işlem veya eylemleri sonucunda kamu kaynağında artışa engel veya eksilmeye neden olunması olduğu, kanundaki tarif dikkate alındığı takdirde, kamu zararının meydana gelebilmesi için iki unsurun bulunması gerektiği, bu unsurların

a) Birincisi; Kamu zararı meydana getirmek düşüncesi, kasıt yani sübjektif unsur.

b) İkincisi; kamu kaynağındaki artışa fiilen engel olmak veya kamu malvarlığında eksilmeye fiilen sebep olmak yani objektif unsur olduğu,

Olayın incelenmesinde görüldüğü gibi, kendisinin kamu malvarlığında kamu kaynağında artışa veya kamu malvarlığında eksilmeye sebep olma kastının olmadığı, kendisine ödenen ücretin tamamen görevi gereği ödenmesi gereken ücret olduğu,

Kendisine verilen ücretin, kamu kaynağında azalmaya sebep olduğunun düşünülmesi halinde bu gerekçeye dayanılarak verilecek bir kararın, Anayasa hükümlerine evrensel hukuk kurallarına aykırı olduğu, herhangi bir kamu zararı oluşmadığı, Sayıştay 6. Dairesinin kamu zararı olduğu ve var olduğuna hükmolunan kamu zararı kararının dayanağının olmadığı, bu sebeple Sayıştay 6. Dairesinin tazmin kararının kaldırılmasının gerektiği, İlamda, şube müdürlüğü görevine atanma için gerekli şartların bulunmadığı yönünde karar verilse de 657 sayılı Devlet Memurları Kanunun 68. Ve 86. Maddelerindeki, atanma şartlarına haiz olduğu, … Üniversitesi İktisat Fakültesini tamamlayıp 1999 yılında mezun olduğu, diplomanın fotokopisinin dilekçeye eklendiği, bu noktadan da hareketle Sayıştay 6. Dairesince verilen tazmin ettirme kararının kaldırılması gerektiği, 4 yıllık fakülte mezunu olduğunu ve vekâleten atanma için gerekli şartlan haiz bulunduğunu, buna karşılık lise mezununun dahi ücret ve tazminat alması gerektiğine ilişkin Danıştay 11. Dairesinin 22.12.2003 tarihli E.2001/481, K.2003/5610 sayılı kararında; lise mezunu olan ve 1. derece kadrolu mal müdürlüğü görevini valilik oluru ile vekâleten yürüten davacıya üstlendiği sorumluluk dikkate alınarak yürütülen vekâlet görevinden ötürü vekâlet aylığına eşdeğer tutarda bir meblağın tazminat olarak ödenmesi gerektiğine hükmolunduğunu,

Yine Danıştay 11. Hukuk Dairesinin 02.11.2007 tarihli, E. 2005/4434 ve K. 2007/7694 sayılı kararında da benzer şekilde hüküm verilmiş olduğunu ve anılan kararda aynen: “Devlet Memurları Kanununun 86, 174 ve 175. maddeleri uyarınca aylıksız vekâletin asıl olup vekâlet aylığı ödenebilmesi için görevin fiilen yapılması ve vekilin asilde aranan şartları taşıması gerektiğinin hüküm altına alındığı, olayda nüfus müdürlüğü görevini vekâleten yürütmek üzere görevlendirilen davacının, asilde aranan şartlan taşımaması nedeniyle vekâlet aylığı alması mümkün olmamakla birlikte, davacının üstlendiği sorumluluk dikkate alınarak, Anayasanın 18. maddesi uyarınca vekâlet görevinden ötürü vekâlet aylığına eşdeğer tutarda bir meblağın tazminat olarak ödenmesi gerektiği gerekçesiyle dava konusu işlemin iptaline, davacıya başvuru tarihinden itibaren vekâlet aylığına eşdeğer tutarda tazminatın hesaplanarak ödenmesine karar verildiğini, incelenen kararın bu sebeple de kaldırılması gerektiğini”

Belirterek verilen tazmin hükmünün kaldırılmasını talep etmiştir.

Başsavcılık mütalaasında;

“... Genel Müdürlüğü ilde Şube Müdürlüğü görevini vekâleten yürüten bazı personele. Müdür kadrosuna atanabilmeleri için aranan şartları taşımamalarına rağmen Şube Müdürleri için öngörülen zam ve tazminatların ödenmesi sonucu, neden olunan kamu, zararının sorumlularına ödettirilmesine hükmolunmuştur.

Sorumlular savunmasında, 657 sayılı Kanılırım 68’inci maddesinin (B) bendi ve 86’ncı. maddesi gereğince görevlendirildiğini, 1999 yılında … iktisat bölümünden mezun olduğunu, ödemelerin ilgili mevzuat hükümlerine göre yapıldığını belirtilerek tazmin hükmünün kaldırılmasını talep etmektedir.

657 sayılı Devlet Memurları Kanununun 175. maddesinin ikinci bendi,

2006/10344 sayılı Devlet Memurlarına Ödenecek Zam ve Tazminatlara İlişkin Bakanlar Kurulu Kararın “Vekâlet” başlıklı 9. maddesi,

Mahalli İdareler Personelinin Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Esaslarına Dair Yönetmeliğin "Görevde yükselme sınavına tabi olarak atanacaklarda aranacak özel şartlar" başlıklı 7 ve Geçici 1. Maddesi,

Hükümleri dikkate alındığında, adı geçenin AÖF iktisat bölümünü 18.04.1999 tarihinden sonra (4.10/H99 tarihinde) bitirmiş olduğundan, asıl müdürlük kadrosuna atanabilmek için aranan şartlan taşımayan kişiye, şube müdürlüğünün zam ve tazminat farkının ödenmesi sonucu kamu zararına sebebiyet verildiği değerlendirilmektedir.

Buna göre, adı geçenin temyiz talebinin ret edilerek Daire Kararının korunması gerektiği düşünülmektedir.” şeklinde görüş bildirmiştir.

Dosyada mevcut belgelerin okunup incelenmesinden sonra,

GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ:

... Genel Müdürlüğü'nde Şube Müdürlüğü görevini vekâleten yürüten bazı personele, Müdür kadrosuna atanabilmeleri için aranan şartları taşımamalarına rağmen Şube Müdürleri için öngörülen zam ve tazminatların ödenmesi sonucu ...TL’nin tazminine ilişkin hüküm tesis edilmiştir.

657 sayılı yasanın “ Vekalet Görevi ve Aylık Verilmesinin Şartları” başlıklı 86. maddesinde ;

Memurların kanuni izin, geçici görev, disiplin cezası uygulaması veya görevden uzaklaştırma nedenleriyle işlerinden geçici olarak ayrılmaları halinde yerlerine kurum içinden veya diğer kurumlardan veya açıktan vekil atanabilir.

Bir görevin memurlar eliyle vekâleten yürütülmesi halinde aylıksız vekâlet asıldır.

…

Yukarıda sayılan haller dışında, boş kadrolara ait görevler lüzum görüldüğü takdirde memurlara ücretsiz olarak vekâleten gördürülebilir.

…”

Aynı Kanunun “Vekâlet, ikinci görev aylık ve ücretleri ile diğer ödemeler” başlıklı 175. Maddesinde;

“Bir göreve vekâleten atanan memurlara vekâlet edilen görevin kadro derecesinin birinci kademesinin üçte biri, açıktan atananlara ise (Köy ve kasaba imamlığı kadrolarına atananlara 146 ncı maddede yazılı asgari ücret aylık tutarından aşağı olmamak üzere) üçte ikisi verilir. Bulundukları yerden başka bir yerdeki bir göreve vekâlet suretiyle atananlara, Harcırah Kanununun geçici görevle başka yere gönderilenlere ilişkin hükümleri uygulanır.

Ancak, kurum içinden veya diğer kurumlardan vekâlet edenlere vekâlet aylığı ödenebilmesi için, vekilin asilde aranan şartları taşıması zorunludur.

…”

657 sayılı Kanun’un “Zam ve Tazminatlar” başlıklı 152. Maddesi uyarınca yürürlüğe konulan ve 05.05.2006 tarih ve 26159 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan 2006/10344 sayılı Bakanlar Kurulu Kararına ekli kararın 9. Maddesinde;

“ 657 sayılı Kanunun 86 ncı maddesi uyarınca;

1. Kurumlarınca bir göreve kurum içinden veya diğer kurumlardan vekâlet ettirilenlere;

aa) Vekâletin, 657 sayılı Kanunun 86 ncı maddesine binaen yapılması ve bu hususun onayda belirtilmiş olması,

bb) Vekâletin, Bakanlar Kurulu kararı veya müşterek karar ile atama yapılması gereken kadro veya görevler için ilgili Bakan, diğer kadro veya görevler için asili atamaya yetkili amir tarafından verilmesi,

cc) Vekillerin, genel ve ilgili özel mevzuatı uyarınca asaleten atanmada aranan tüm şartları (asaleten atanmada sınav şartı aranılan kadro veya görevler için bu sınavlara girebilme hakkının elde edilmiş olması dâhil) bir arada taşımaları,

Kaydıyla; vekâlet ettikleri kadro veya görevler için bu Karar uyarınca öngörülen zam ve tazminatların toplam net tutarının, asli kadro veya görevleri karşılığında fiilen aldıkları zam ve tazminatların toplam net tutarından fazla olması halinde, aradaki fark; 657 sayılı Kanunun 175 inci maddesindeki oranlar dikkate alınmaksızın, vekâlet görevine başlanıldığı tarihten itibaren ve vekâlet görevinin fiilen yapıldığı sürece ödenir.

2. aa) Esas ve usule ilişkin olarak yukarıda belirtilen şartları bir arada taşımayanlara,

Vekâlet nedeniyle öngörülen zam ve tazminatlar ödenmez.” denilmektedir.

Söz konusu mevzuat hükümlerine göre, bir görevin vekâleten yürütülmesi halinde görevin gerekleri ve nitelikleri değişmeyeceğinden bu görevi vekâleten yürütecek olanların asil memurda aranan şartlara sahip olmaları gerekmektedir. Bu durumda, bir göreve kurum içinden veya kurum dışından vekil olarak atananlara, vekâlet ettikleri kadro için öngörülen özel hizmet tazminatı ve ek ödeme ile asli kadrosu için öngörülen özel hizmet tazminatı ve ek ödeme arasındaki farkların vekâlet görevine başlanıldığı tarihten itibaren ve vekâlet görevinin fiilen yapıldığı sürece ödenebilmesi için, bu kişinin genel ve ilgili özel mevzuatı uyarınca asaleten atanmada aranan tüm şartları (asaleten atanmada sınav şartı aranılan kadro veya görevler için bu sınavlara girebilme hakkının elde edilmiş olması dâhil) bir arada taşıması bir zorunluluktur.

Diğer yandan mahalli idarelerde şube müdürlüğüne atanabilmek için gerekli şartlar için 04.07.2009 tarih ve 27278 sayılı RG’de yayımlanan Mahalli İdareler Personelinin Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Esaslarına Dair Yönetmelik’in( “Görevde yükselme sınavına tabi olarak atanacaklarda aranacak özel şartlar” başlıklı 7. Maddesinin dikkate alınması gerekir. Buna göre;

“(1) 5 inci maddenin birinci fıkrasında sayılan unvanlara görevde yükselme suretiyle yapılacak atamalarda aşağıdaki özel şartlar aranır.

a) Müdür ve şube müdürü kadrosuna atanabilmek için;

1. 657 sayılı Kanunun 68 inci maddesinin (B) bendinde belirtilen atanma şartlarını taşımak,

2. Fakülte veya en az dört yıllık yüksekokul mezunu olmak,

3. Ekli (1) sayılı listede sayılan ve teknik öğrenim gerektiren müdürlüklere atanabilmek için; yükseköğretim kurumlarının, kadronun görev alanı ile ilgili eğitim ve öğretimde bulunan en az dört yıllık bölümlerinden veya bu bölümlere denkliği kabul edilen yurtdışındaki yükseköğretim kurumlarının ilgili bölümlerinden mezun olmak,

4. Ekli (2) sayılı listede sayılan müdürlükler için son müracaat tarihi itibariyle iki yılı uzman, sivil savunma uzmanı, şef, ayniyat saymanı, kontrol memuru, eğitmen veya muhasebeci kadrosunda çalışmış olmak,

…” denilmektedir.

Belirtilen kanun hükmü uyarınca müdür kadrosuna atanabilmek için gerekli olan en az dört yıllık yüksekokul mezuniyeti şartı Mahalli İdareler Personelinin Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Esaslarına Dair Yönetmelik’in Geçici 1. Maddesi ile belli durumdakiler için kaldırılmıştır. Buna göre;

“ Kamu Kurum ve Kuruluşlarında Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Esaslarına Dair Genel Yönetmeliğin yürürlüğe girdiği 18/4/1999 tarihinde görevde bulunan ve aynı tarih itibarıyla iki yıllık yükseköğrenim mezunu olanlar, diğer koşullara sahip oldukları takdirde 7 nci maddenin uygulanması bakımından dört yıllık yükseköğrenim mezunu kabul edilir.” denilmektedir.

Bu doğrultuda müdür kadrosuna atanabilmek için gerekli olan dört yıllık yüksekokul mezuniyeti şartı, 18/4/1999 tarihinde görevde bulunan ve aynı tarih itibarıyla iki yıllık yükseköğrenim mezunu olanlar için kaldırılmış olup müdür kadrosuna vekâleten atananlar için de bu hüküm uygulanacaktır. Dolayısıyla şube müdürü kadrosuna vekâlet eden personelin 18/4/1999 tarihi itibariyle iki yıllık yükseköğrenim mezuniyetlerinin olması bu şartı karşılayacaktır. Ancak dosyaların incelenmesi sonucu vekillerin bu tarihten sonra bir yükseköğrenim kurumunu bitirdiği anlaşılmış olup geçici 1. maddedeki bu şartı taşımadığı açıktır.

Sorumluların yer verdiği İçişleri Bakanlığı Memurlarının Nitelikleri Ve Atanma Usulleri İle Görevde Yükselme Esaslarına Dair Yönetmeliğin 21. maddesi hükmünün bu yönetmeliğin kapsam başlıklı 2. Maddesindeki “Bu Yönetmelik hükümleri Mülki İdare Amirliği Hizmetleri Sınıfına dâhil personel ve Mahalli İdareler Kontrolörleri hariç, İçişleri Bakanlığının merkez ve taşra teşkilatında görevli Devlet memurları ile İl Özel İdare müdürlerini kapsar.” hükmü nedeniyle uygulanması mümkün bulunmamaktadır.

Diğer taraftan ... Genel Müdürlüğünde şube müdürlüğü görevini yürüten bazı personele; teknik öğrenim gerektiren müdürlüklere yapılacak atamalar dışında diğer müdürlükler için aranan son müracaat tarihi itibariyle iki yıl süreyle uzman, sivil savunma uzmanı, şef, ayniyat saymanı, kontrol memuru, eğitmen veya muhasebeci kadrosunda çalışmış olma şartını yerine getirmediklerinden şube müdürleri için öngörülen zam ve tazminatların ödenmesi mevzuata aykırıdır.

Açıklanan nedenlerle, temyiz talebinin reddi ile 86 sayılı ilamın 1. maddesiyle ...TL için verilen tazmin hükmünün TASDİKİNE, oybirliğiyle 10.01.2018 tarihinde karar verildi.

Karar verildiği 10.01.2018 tarih ve 43963 sayılı tutanakta yazılı olmakla işbu ilam tanzim kılındı.