Sayıştay 6. Dairesi 420 Kararı - Belediyeler ve Bağlı İdareler İş Mevzuatı

Daire Karar Detayı

İletişim Bilgileri

• Daire Karar Detayı: Listeye DönYazdır

• Daire: 6

• Karar Tarihi: 19.01.2017

• Karar No: 420

• İlam No: 179

• Madde No: 3

• Kamu İdaresi Türü: Belediyeler ve Bağlı İdareler

• Hesap Yılı: 2015

• Konu: İş Mevzuatı ile İlgili Kararlar

KARAR

Yıllık İzin Ücreti

Dosya kapsamındaki bilgi ve belgelerin incelenmesi sonucunda;

Sosyal yardım olan yakacak yardımlarının Belediyede çalışan işçilerin yıllık izin ücretlerinin kapsamına dahil edildiği görülmüştür.

4857 sayılı İş Kanunu’nun ;

“Tatil ücretine girmeyen kısımlar” başlıklı 50’nci maddesinde, “Fazla çalışma karşılığı olarak alınan ücretler, primler, işyerinin temelli işçisi olarak normal çalışma saatleri dışında hazırlama, tamamlama, temizleme işlerinde çalışan işçilerin bu işler için aldıkları ücretler ve sosyal yardımlar, ulusal bayram, hafta tatili ve genel tatil günleri için verilen ücretlerin tespitinde hesaba katılmaz.” hükmü,

“Yıllık izin ücreti” başlıklı 57’nci maddesinde, “İşveren, yıllık ücretli iznini kullanan her işçiye, yıllık izin dönemine ilişkin ücretini ilgili işçinin izine başlamasından önce peşin olarak ödemek veya avans olarak vermek zorundadır. Bu ücretin hesabında 50 nci madde hükmü uygulanır…” hükmü bulunmaktadır.

Anılan hükümler birlikte değerlendirildiğinde; işçilere ödenen yıllık izin ücretinin tespitinde sosyal yardımların hesaba katılmayacağının emredici kural olarak düzenlendiği anlaşılmaktadır.

Sorumlular tarafından savunmada; TİS.nin tarafların özgür iradeleri ile bağıtlanmış ve tarafları mutlak olarak bağlayan bir metin olduğu, iş yasasının işçi aleyhine yorumlanamayacağı, sözleşmelerle işçi lehine olmak üzere yasanın üzerinde düzenleme yapılmasının mümkün olduğu, talebin TİS özerkliğine aykırı olduğu, Belediye ile Hizmet İş Sendikası arasında imzalanan 01.03.2014-29.02.2016 tarihleri arası yürürlük süreli toplu iş sözleşmesinde, yakacak yardımının yıllık izin, ücretli mazeret izni vs. ücretli sosyal izin günlerinde ödenmeyeceğine ilişkin bir ibareye yer verilmediği, ayrıca Toplu İş Sözleşmesinin 32. maddesinin f bendinde; “Yıllık ücretli iznini kullananlar ücret ve tüm haklardan çalışanlar gibi aynen yararlanırlar.” hükmü olduğu belirtilmiş ise de; 6356 sayılı Sendikalar ve Toplu İş Sözleşmesi Kanunu’nun “Toplu iş sözleşmesi ve çerçeve sözleşmenin içeriği” başlıklı 33’üncü maddesi ile toplu iş sözleşmeleri ve çerçeve sözleşmelerin, Anayasaya ve kanunların emredici hükümlerine aykırı düzenlemeler içeremeyeceği hüküm altına alınmıştır. Bu bakımdan 4857 sayılı İş Kanunu’nun 50 ve 57’nci maddelerinde yer alan emredici hükümlere aykırı olan savunmada bahsedilen Toplu iş Sözleşmesi hükmü geçersizdir. Emredici kanun hükümleri sözleşme serbestisini sınırlar ve bu hükümlere aykırı hükümler kural olarak batıldır.

Ayrıca sorumlular tarafından savunmada; 4857 sayılı İş Kanununun “Saklı Haklar” başlıklı 45. maddesinde, işçilerin yasa ile belirlenmiş olan izin ücretlerinin, toplu iş sözleşmelerinde düzenlenecek yıpranma primi, yemek yardımı, yakacak yardımı vs. gibi sosyal yardımlarla genişletilerek ödenebileceğinin hüküm altına alındığı belirtilmiş ise de; “Saklı Haklar” başlıklı söz konusu maddede;

“Toplu iş sözleşmesi veya iş sözleşmelerine hafta tatili, ulusal bayram ve genel tatillerde işçilere tanınan haklara, ücretli izinlere ve yüzde usulü ile çalışan işçilerin bu Kanunla tanınan haklarına aykırı hükümler konulamaz.

Bu hususlarda işçilere daha elverişli hak ve menfaatler sağlayan kanun, toplu iş sözleşmesi, iş sözleşmesi veya gelenekten doğan kazanılmış haklar saklıdır.”

denilerek işçilere ulusal bayram ve genel tatillerde İş Kanunu ile tanınan haklar hususunda daha elverişli haklar tanıyan toplu iş sözleşmesi hükümlerinin saklı olduğu düzenlenmiştir. Yani İş Kanunu ile emredici bir şekilde düzenlenen ve hak sağlamayan hükümler saklı hak kapsamında genişletilemez.

Bu itibarla 4857 sayılı İş Kanunu’nun 50 ve 57’nci maddesi hükümlerine aykırı olarak Belediyede çalışan işçilerin yıllık izin ücretlerinin kapsamına sosyal yardımların dahil edilmesi ve bu şekilde ödeme yapılması suretiyle oluşan ve ...-TL kamu zararının;

• ……….TL’sinin Harcama Yetkilisi ……….. ve Gerçekleştirme Görevlisi …………..'a,

• ……….

müştereken ve müteselsilen, 6085 sayılı Sayıştay Kanunu’nun 53’üncü maddesi gereğince hüküm tarihinden itibaren işleyecek faizleri ile ödettirilmesine ek İlamın tebliğ tarihinden itibaren altmış gün içerisinde Sayıştay Temyiz Kurulu nezdinde temyiz yolu açık olmak üzere oy birliğiyle karar verildi.