Sayıştay 6. Dairesi 41887 Kararı - Belediyeler ve Bağlı İdareler Çeşitli Konular

Temyiz Karar Detayı

İletişim Bilgileri

• Kamu İdaresi: Belediyeler ve Bağlı İdareler

• Yılı: 2014

• Daire: 6

• Dosya No: 41887

• Tutanak No: 45287

• Tutanak Tarihi: 07.11.2018

• Konu: Çeşitli Konuları İlgilendiren Kararlar

KARAR

Konu: Belediye bütçesinden derneğe maddi yardım yapılması.

245 sayılı İlamın 4. maddesiyle; Belediye bütçesinden ... Yardımlaşma ve Ekonomik Dayanışma Derneğine maddi yardım yapılması sonucu ... TL’ye tazmin hükmü verilmiştir.

İlamda Gerçekleştirme Görevlisi sıfatıyla sorumlu tutulan ..., Harcama Yetkilisi sıfatıyla sorumlu tutulan ... ve ...’ın aynı mahiyetteki temyiz dilekçelerinde özetle;

... Yardımlaşma ve Ekonomik Dayanışma Derneğine yardım yapılması sonucu kamu zararına sebebiyet verildiğine ilişkin İlam’da 5393 sayılı Belediye Kanunu’nun 75. maddesi dayanak oluşturulduğunu, ancak İlam’ın dayanağını oluşturan Belediye Kanunu’nun 75. maddesine dayanılarak işlem yapılmadığını,

Belediye Kanunu’nun 13. maddesinin, “Herkes ikamet ettiği beldenin hemşehrisidir. Hemşehrilerin, belediye karar ve hizmetlerine katılma, belediye faaliyetleri hakkında bilgilenme ve belediye idaresinin yardımlarından yararlanma hakları vardır. Yardımların insan onurunu zedelemeyecek koşullarda sunulması zorunludur,” şeklinde düzenlendiğini, bu düzenleme ile Belediyelerin yardım yapma yetkisinin olduğunun düzenlendiğini,

Belediye Kanunu’nun “Belediyenin görev ve sorumlulukları” başlıklı 14. maddesinin “Belediye, mahallî müşterek nitelikte olmak şartıyla; a) ... sosyal hizmet ve yardım hizmetlerini yapar veya yaptırır.” şeklinde düzenlendiğini, anılan Kanunun 14. maddesinin (b) bendinde ise gıda bankacılığı yapabileceğinin düzenlendiğini,

Belediye Kanunu’nun “Belediyenin yetkileri ve imtiyazları” başlıklı 15. maddesinin ise, “Belediyenin yetkileri ve imtiyazları şunlardır: a) Belde sakinlerinin mahallî müşterek nitelikteki ihtiyaçlarını karşılamak amacıyla her türlü faaliyet ve girişimde bulunmak.” şeklinde düzenlendiğini,

Belediye Kanunu’nun “Belediyenin giderleri” başlıklı 60. maddesinde belediye giderleri arasında “dar gelirli, yoksul, muhtaç ve kimsesizler ile engellilere yapılacak sosyal hizmet ve yardımlar” sayıldığını,

... Belediye Meclisinin 03.03.2011 tarih ve ... sayılı kararı ile ... Yardımlaşma ve Ekonomik Dayanışma Derneği tarafından 5393 sayılı Belediye Kanununun 14. maddesi gereği verilen "Gıda Bankacılığı" hizmetinin yerine getirilebilmesi için anılan Kanunun 60. maddesi hükümleri gereği harcama izni verilmesi ve gerekli harcamaların Sosyal Yardım İşleri Müdürlüğü üzerinden yapılmasının kararlaştırıldığını,

... Belediye Meclisinin 08.04.2011 tarih ve ... sayılı kararı ile, ilçe sınırları içerisinde bulunan ihtiyaç sahibi aileleri tespit etmek, bunlara yapılacak düzenli ve toplu gıda, giyim, temizlik maddeleri, yakacak gibi ayni ve nakdi yardımların ... Yardımlaşma ve Ekonomik Dayanışma Derneği aracılığıyla yapılmasına karar verildiğini,

Söz konusu ... Yardımlaşma ve Ekonomik Dayanışma Derneği (...)’ne yapılan ödeme işlemi Belediye Meclisinin 08.04.2011 tarih ve ... sayılı kararına dayandığını, Meclis kararının 5393 sayılı Yasanın sorguda dayanak yapıldığı üzere 75. maddesine değil 14. maddesine dayandığını, aynı zamanda oluşturulan protokolün de 14. madde bağlamında düzenlenip yürütüldüğünü, anılan bu Meclis Kararı ile ..., görev ve sorumluluğu olan sosyal hizmet ve yardım hizmetlerini ... Yardımlaşma ve Ekonomik Dayanışma Derneği aracılığıyla yaptırma kararı aldığını, ... ile ... Yardımlaşma ve Ekonomik Dayanışma Derneği arasında Meclis Kararları doğrultusunda Meclis Kararına ek olan protokol imzalandığını, protokol incelendiğinde 4. maddede Belediye tarafından Derneğe yapılan her türlü yardımın şartlı yardım olduğunun, şartın ise yardımın Belediye sınırları içerisindeki ihtiyaç sahiplerine dağıtılması olduğunun düzenlendiğini, madde devamında Belediye bütçesinden bu amaca yönelik olarak ayrılan ödeneklerden Derneğe yapılacak nakdi yardımlarla, hak sahibi olduğu tespit edilen kişilere dağıtılmak üzere her türlü mal ve malzemenin Dernek tarafından satın alınacağının düzenlendiğini, protokolün 5. maddesinde ise Derneğin yardımın amacına uygun olarak harcanıp harcanmadığına ilişkin bilgi, belge ve kayıtların birer örneği ile faaliyet raporlarını Belediyeye vereceğinin düzenlendiğini, ... Yardımlaşma Derneği’nce yapılan yardımın nerelerde kullanıldığının takibinin yapıldığını, konuya ilişkin bilgi, belge, faaliyet raporu Dernek tarafından ...ne sunulduğunu, somut bir zararın olmadığı bir yerde kamu zararından da bahsedilemeyeceğini, yardımın hedefine ulaştığını, amacın hasıl olduğunu, belediyenin varlık nedenlerinden birinin ihtiyaç sahiplerine sosyal hizmet ve yardım ile gıda bankacılığı hizmetlerinin yapılmasını sağlamak olduğunu,

Ayrıca Sayıştay Temyiz Kurulunun aynı iş ve işlemleri içeren ... 2013 yılı hesabı ile ilgili 07.06.2016 tarih ve 42036 sayılı ilamında; ... ile ... Yardımlaşma ve Ekonomik Dayanışma Derneği arasında 01.08.2012 tarihinde imzalanan, ...'nin Gıda ve Benzeri Yardım Dağıtımlarının ... Yardımlaşma ve Ekonomik Dayanışma Derneği (...) Aracılığı ile Yapılmasına ilişkin Protokol uyarınca ilgili derneğe, ihtiyaç sahibi olduğu tespit edilen kişilere dağıtılmak üzere, şartlı yardımda bulunulmasında mevzuata aykırı bir husus bulunmadığına ve belirtilen gerçeklerle, sorumlu iddialarının kabulü ile 231 sayılı İlamın 12'nci maddesi ile verilen tazminat hükmünün kaldırılmasına karar verildiğini,

Bu çerçevede yapılan ödeme işleminin Belediyenin, kanunun kendisine verdiği görevleri yerine getirmek ve mahalli müşterek bir ihtiyaç olan sosyal hizmet ve yardım hizmetlerinin karşılanmasına yönelik olarak yapıldığının, protokol çerçevesinde ihtiyaç sahiplerine Belediyenin denetimi altında Dernek aracılığı ile ulaştırıldığının, yapılan yardımın yine Belediye giderleri içinde sayılmış olduğunun görüleceğini, Belediyeye ait bir hizmetin gerçekleştirildiğini, hizmetin yapıldığını, yardımın ihtiyaç sahiplerine ulaştırıldığını, Belediyenin kanunun kendisine verdiği görevleri ve mahalli müşterek gereksinimleri karşılamak için yapmış olduğu harcamayı kamu zararı olarak değerlendirmenin doğru olmayacağını belirterek yapılacak duruşmalı yargılama sonucunda kararın kaldırılmasına karar verilmesini talep etmişlerdir.

Başsavcılık mütalaasında;

“Dairesince, mevzuatta öngörülmemesine rağmen, meclis kararıyla, ... Yardımlaşma Derneğine maddi yardım yapılması sonucu kamu zararına neden olunduğu gerekçesine dayalı tazmin hükmünün verildiği görülmüştür.

Sorumlu savunmasında;

Yapılan ödeme işleminin Belediyenin, kanunun kendisine verdiği görevleri yerine getirmek ve mahalli müşterek bir ihtiyaç olan sosyal hizmet ve yardım hizmetlerinin karşılanmasına yönelik olarak yapıldığım, protokol çerçevesinde ihtiyaç sahiplerine belediyenin denetimi altında Demek aracılığı ile ulaştırıldığı, yapılan yardımın yine belediye giderleri içinde, sayılmış olduğunu Belediyeye ait bir hizmetin gerçekleştirildiğini hizmetin yapıldığını, yardımın ihtiyaç sahiplerine ulaştırıldığını belediyenin kanunun kendisine verdiği görevleri ve mahalli müşterek gereksinimleri karşılamak için yapmış olduğu harcamayı; kamu zararı olarak değerlendirmenin doğru olmayacağını ileri sürerek hakkında verilen tazmin hükmünün kaldırılmasını talep etmiştir.

Savunma yerinde görülmüştür,

Şöyle ki ;“5393 sayılı Kanun’un, Hemşehri hukuku başlıklı 13’üncü maddesinde,

“Herkes ikamet ettiği beldenin hemşerisidir. Hemşehrilerin, belediye karar ve hizmetlerine katılma, belediye faaliyetleri hakkında bilgilenme ve belediye idaresinin yardımlarından yararlanma hakları vardır. Yardımların insan onurunu zedelemeyecek koşullarda sunulması zorunludur.

Belediye, hemşehriler arasında sosyal ve kültürel ilişkilerin geliştirilmesi ve kültürel değerlerin korunması konusunda gerekli çalışmaları yapar. Bu çalışmalarda üniversitelerin, kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşlarının, sendikaların, sicil toplum kuruluşları ve uzman kişilerin katılımım sağlayacak önemler anılır.” hükmü yer almakta olup belediye görevi ve sorumlulukları başlıklı 14’üncü maddesinde de mahalli ve müşterek nitelikli hizmetleri sayılmıştır.

... Belediye Meclisinin 3.3.2011 tarih ve ... sayılı kararı ile 5393 sayılı Kanun’un 14’üncü maddesi gereği verilen Gıda Bankacılığı Hizmetlerinin ... Yardımlaşma ve Ekonomik Dayanışma Derneği aracılığıyla yerine getirilmesi için anılan kanunun 60’inci maddesi hükümleri gereği harcama izni verilmiştir.

... Belediye Meclisinin 8.04.2011 tarih ve ... sayılı kararı ile söz konusu yardımların, 25.04.2011 tarihli protokol hükümlerine göre ... Yardımlaşma ve Ekonomik Dayanışma Demeği aracılıyla yapılmasına izin verilmiştir.

Temyiz dilekçesi eklerinin incelenmesinden adı geçen dernek, söz konusu meclis kararları ve eki protokol hükümlerine göre, ... Başkanlık Makamından alınan onay üzerine belediyenin 5393 sayılı Kanuna göre yapacağı yardımları yaptığı değerlendirilmiştir.

Ayrıca, 5018 sayılı Kanun’un Kamu Zararı Başlıklı 71’inci maddesi “Kamu zararı; kamu görevlilerinin kasıt, kusur veya ihmallerinden kaynaklanan mevzuata aykırı karar, işlem veya eylemleri sonucunda kamu kaynağında artışa engel veya eksilmeye neden olunmasıdır” hükmü gereği, yukarıda belirtilen hususlar birlikte değerlendirildiğinde, yapılan harcamaların kamu zararı oluşturduğuna ilişkin illiyet bağı kurulamamıştır.

Bu nedenle sorumlu talebinin kabul edilerek sorumlu uhdesinden tazmin hükmünün kaldırılmasının yerinde olacağı düşüncesi ile,

Arz olunur.”

denilmiştir.

Duruşma talebinde bulunan Sorumlu Gerçekleştirme Görevlisi ... ve Harcama Yetkilisi ...’nun yazılı savunmasında yer alan hususları tekrar mahiyetindeki sözlü açıklamaları ve Sayıştay Başsavcılığının duruşma sırasında yazılı görüşünü, ... ile ... arasında imzalanan Protokol’ün 4/f maddesinin ikinci fıkrasında “Ulaşım-dağıtım giderleri, ofis giderleri ve personel giderleri yardım amacıyla Belediye Bütçesinden verilen ödenekten dernekçe de karşılanabilecektir.” ibaresi uyarınca Belediye tarafından yapılan maddi yardımın bu giderlere de kullanılabilmesi ihtimali gerekçesiyle, tasdik şeklinde değiştirmiş olduğuna dair sözlü açıklamaları dinlenildikten ve dosyada mevcut belgelerin okunup incelenmesinden sonra,

GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ:

Rapor dosyası ve ekli belgelerin incelenmesi neticesinde;

... Belediye Meclisinin 03.03.2011 tarih ve ... sayılı kararı ile ... Yardımlaşma ve Ekonomik Dayanışma Derneği tarafından 5393 sayılı Belediye Kanunu’nun 14. maddesi gereği verilen “Gıda Bankacılığı” hizmetinin yerine getirilebilmesi için anılan Kanunun 60. maddesi hükümleri gereği harcama izni verilmesi ve gerekli harcamaların Sosyal Yardım İşleri Müdürlüğü üzerinden yapılmasının kararlaştırıldığı,

Yine, ... Belediye Meclisinin 08.04.2011 tarih ve ... sayılı kararı ile İlçe sınırları içerisinde bulunan ihtiyaç sahibi aileleri tespit etmek, bunlara yapılacak düzenli ve toplu gıda, giyim, temizlik maddeleri, yakacak gibi ayni ve nakdi yardımların ... Yardımlaşma ve Ekonomik Dayanışma Derneği aracılığıyla yapılmasına karar verildiği,

...’nin Gıda ve Benzeri Yardım Dağıtımlarının ... Yardımlaşma ve Ekonomik Dayanışma Derneği (...) Aracılığı ile Yapılmasına İlişkin Protokol’ün ise ... ile ... Yardımlaşma ve Ekonomik Dayanışma Derneği arasında 01.08.2012 tarihinde imzalandığı ve 3 yıl geçerli kılındığı görülmüştür.

5393 sayılı Belediye Kanunu’nun, “Belediyenin görev ve sorumlulukları” başlıklı 14. maddesinde, Belediyenin mahalli müşterek nitelikte olmak şartıyla sosyal hizmet ve yardım hizmetlerini yapacağı veya yaptıracağı, gıda bankacılığı yapabileceği,

“Belediyenin yetkileri ve imtiyazları” başlıklı 15. maddesinde, belde sakinlerinin mahalli müşterek nitelikteki ihtiyaçlarını karşılamak amacıyla her türlü faaliyet ve girişimde bulunma yetki ve imtiyazının olduğu, belirtilmiştir.

Aynı Kanun’un “Belediyenin giderleri” başlıklı 60. maddesinde de, dar gelirli, yoksul, muhtaç ve kimsesizler ile engellilere yapılacak sosyal hizmet ve yardımlar, yurt içi ve yurt dışı kamu ve özel kesim ile sivil toplum örgütleriyle birlikte yapılan ortak hizmetler ve proje giderleri, sosyo-kültürel, sanatsal ve bilimsel etkinlikler için yapılan giderler, belediye giderleri arasında sayılmıştır.

Bu bağlamda, ... Belediye Meclisi, 03.03.2011 tarih ve ... sayılı kararı ile gıda bankacılığı hizmetlerinin; 08.04.2011 tarih ve ... sayılı kararı ile de, İlçe sınırları içerisinde bulunan ihtiyaç sahibi aileleri tespit etme ve bunlara yapılacak düzenli ve toplu gıda, giyim, temizlik maddeleri, yakacak gibi ayni ve nakdi yardımların, ... Yardımlaşma ve Ekonomik Dayanışma Derneği aracılığıyla yerine getirilmesine karar vermiştir.

01.08.2012 tarihinde imzalanan ...’nin Gıda ve Benzeri Yardım Dağıtımlarının ... Yardımlaşma ve Ekonomik Dayanışma Derneği (...) Aracılığı ile Yapılmasına İlişkin Protokol’ün “Belediyenin Görev ve Yükümlülükleri” başlıklı 4. maddesinde ise;

“a) Belediye tarafından Derneğe yapılan her türlü yardım şartlı yardım olup, bu şart ihtiyaç sahiplerine dağıtılması şartıdır.

b) Belediyenin bütçesinden bu amaca yönelik olarak ayrılan ödeneklerden Derneğe yapılacak nakdi yardımlarla, hak sahibi olduğu tespit edilen kişilere dağıtılmak üzere her türlü mal ve malzeme Dernek tarafından satın alınacaktır.

c) Belediye Zabıtası tarafından el konulan ve süresi içinde ilgililerince teslim alınmayan gıda, temizlik, giyim ve yakacak maddeleri ile, Belediye bütçesinden yardım için verilen nakdi yardımla alınan gıda, temizlik, giyim ve yakacak maddeleri niteliklerine uygun şartlarda depolanması ve hak sahiplerine dağıtılması için Derneğe teslim edilecektir.

d) Belediye Derneğe verilen her türlü yardım malzemesinin uygun şartlarda saklanması, kolay dağılımının sağlanması, dernek çalışmalarının sağlıklı sürdürülebilmesi için; Derneğin yazılı talebi ve Encümen kararıyla, yer tahsis edebilecek, belediye yerleşkesi içerisinde yer alan binaların, elektrik, su, özel görüşmeler hariç telefon giderlerini, yeterli kadar gönüllü veya çalışanın yemek ve servis ihtiyacını karşılayacaktır.

e) Belediye; hak sahiplerinin objektif kriterleri çerçevesinde belirlenmesi, kayıtlarının tutulması, yapılan yardımların izlenmesi için, Derneğin gerekli olan bilgisayar ve yazılım ihtiyacını imkanlar çerçevesinde karşılayacaktır.

f) Belediye; toplanan yardımların hak sahiplerine düzenli ve sağlıklı dağıtımının yapılması için, gerektiğinde imkanlar dahilinde araç, gereç ve personel görevlendirebilecektir. Ulaşım - dağıtım giderleri, ofis giderleri ve personel giderleri yardım amacıyla Belediye Bütçesinden verilen ödenekten dernekçe de karşılanabilecektir.

g) Belediye; Dernek ile ilgili olarak gerekli gördüğü zaman her türlü inceleme, kontrol ve denetimi yapmaya yetkili olacaktır. Denetim sırasında belediye tarafından görevlendirilen memur tarafından istenecek bilgi, belge ve kayıtlar dernek tarafından gösterilecek, sorulan sorular yazılı veya sözlü olarak cevaplandırılacaktır.” denilerek söz konusu Derneğe nakdi yardımda bulunulacağı da karar altına alınmıştır.

Yukarıda yer verilen mevzuat hükümleri, kararlar ve açıklamalar birlikte değerlendirildiğinde; Belediyelerin ihtiyaç sahibi kimselere yardımda bulunma, gıda bankacılığı yapma ve benzeri konularda harcamalarda bulunma görev ve yetkileri olup; bu hizmetleri dernek ve vakıflar aracılığıyla ortak hizmet projeleri kapsamında gerçekleştirme imkânları da bulunmaktadır.

Bu kapsamda, ... ile ... Yardımlaşma ve Ekonomik Dayanışma Derneği arasında 01.08.2012 tarihinde imzalanan, ...’nin Gıda ve Benzeri Yardım Dağıtımlarının ... Yardımlaşma ve Ekonomik Dayanışma Derneği (...) Aracılığı ile Yapılmasına İlişkin Protokol uyarınca ilgili derneğe, ihtiyaç sahibi olduğu tespit edilen kişilere dağıtılmak üzere, şartlı yardımda bulunulmasında kamu zararı ve mevzuata aykırı bir husus bulunmamaktadır.

Bu itibarla, 6085 sayılı Sayıştay Kanununun 55. maddesinin yedinci fıkrası uyarınca, yukarıda belirtilen hususların tekrar değerlendirilmesini teminen 245 sayılı İlamın 4. maddesi ile verilen tazmin hükmünün BOZULARAK dosyanın ilgili Dairesine TEVDİİNE, (Üye ...’nün aşağıda yazılı farklı gerekçesi ve Üyeler ..., ..., ..., ..., ... ve ...’ın aşağıda yazılı karşı oy gerekçelerine karşı) oyçokluğuyla

Karar verildiği 07.11.2018 tarih ve 45287 sayılı tutanakta yazılı olmakla işbu ilam tanzim kılındı.

(Farklı gerekçe

Üye ...’nün farklı gerekçesi;

... Belediye Meclisinin 08.04.2011 tarih ve ... sayılı kararı ile İlçe sınırları içerisinde bulunan ihtiyaç sahibi aileleri tespit etmek, bunlara yapılacak düzenli ve toplu gıda, giyim, temizlik maddeleri, yakacak gibi ayni ve nakdi yardımların ... Yardımlaşma ve Ekonomik Dayanışma Derneği aracılığıyla yapılmasına karar verildiği,

...’nin Gıda ve Benzeri Yardım Dağıtımlarının ... Yardımlaşma ve Ekonomik Dayanışma Derneği (...) Aracılığı ile Yapılmasına İlişkin Protokol’ün ise ... ile ... Yardımlaşma ve Ekonomik Dayanışma Derneği arasında 01.08.2012 tarihinde imzalandığı görülmüştür.

5393 sayılı Belediye Kanunu’nun, “Belediyenin görev ve sorumlulukları” başlıklı 14. maddesinde, Belediyenin mahalli müşterek nitelikte olmak şartıyla sosyal hizmet ve yardım hizmetlerini yapacağı veya yaptıracağı, gıda bankacılığı yapabileceği,

“Belediyenin yetkileri ve imtiyazları” başlıklı 15. maddesinde, belde sakinlerinin mahalli müşterek nitelikteki ihtiyaçlarını karşılamak amacıyla her türlü faaliyet ve girişimde bulunma yetki ve imtiyazının olduğu, belirtilmiştir. Bu çerçevede ihtiyaç sahibi olduğu tespit edilen kişilere dağıtılmak üzere, belediyece söz konusu derneğe yardımda bulunulmasında mevzuata aykırı bir husus görülmemekte ise de, dernekle protokol imzalandığı 01.08.2012 tarihinden yaklaşık 4 ay sonra 6.12.2012 tarihli Resmi Gazetede yayımlanan 6360 sayılı Kanunun 19 uncu maddesi ile Belediye Kanununun 75 inci maddesine; “5018 sayılı Kamu Malî Yönetimi ve Kontrol Kanununun 29’uncu maddesinin birinci fıkrasının ikinci cümlesi ile 5253 sayılı Dernekler Kanununun 10’uncu maddesi; belediyeler, il özel idareleri, bağlı kuruluşları ve bunların üyesi oldukları birlikler ile ortağı oldukları Sayıştay denetimine tabi şirketler için uygulanmaz.” hükmünün eklenmesi ile belediyelerin derneklere yardım yapabilmesine izin veren hüküm ortadan kalkmıştır.

Ancak, 5393 sayılı Belediye Kanununun “Diğer kuruluşlarla ilişkiler” başlıklı 75. maddesinde;

“Belediye, belediye meclisinin kararı üzerine yapacağı anlaşmaya uygun olarak görev ve sorumluluk alanlarına giren konularda; … dernekler, Bakanlar Kurulunca vergi muafiyeti tanınmış vakıflar ve 7/6/2005 tarihli ve 5362 sayılı Esnaf ve Sanatkârlar Meslek Kuruluşları Kanunu kapsamına giren meslek odaları ile ortak hizmet projeleri gerçekleştirebilir. Diğer dernek ve vakıflar ile gerçekleştirilecek ortak hizmet projeleri için mahallin en büyük mülki idare amirinin izninin alınması gerekir” hükmü yer almaktadır. Her ne kadar savunmalarda söz konusu işlemin bu çerçevede gerçekleştirilmediği ifade edilmekte ise de kanunda belirtilen prosedür yerine getirilmek suretiyle belediyenin dernekle ortak hizmet projeleri gerçekleştirmesi de mümkündür. Bu nedenle Dernek tarafından yapılan yardımların gerçek ihtiyaç sahiplerine yapılmadığı tespit edilmeden, bir kamu zararının varlığından söz etmek uygun olmaz.

Ayrıca, ...nin 2013 yılı hesabı ile ilgili olarak Temyiz Kurulunun 07.06.2016 tarih ve 42036 sayılı ilamında aynı konuda sorumlu iddialarının kabulü ile ihtiyaç sahibi olduğu tespit edilen kişilere dağıtılmak üzere, şartlı yardımda bulunulmasında mevzuata aykırı bir husus bulunmadığı belirtilerek, verilen tazmin hükmünün kaldırılmasına karar verilmiştir. Temyiz Kurulu kararları savunma, iddia ve sonuç itibariyle incelendiğinde konunun aynı belediyenin aynı işleminin 2014 yılında devam eden uygulaması olduğu anlaşılmaktadır. Yani değişen tek şey hesabın yılıdır. Temyiz Kurulunun aynı işle ilgili olarak önceki içtihadından dönmesi için, ortada bu değişikliği haklı kılacak, mevzuat değişikliği ya da önceden görülmeyen ve verilen karara tesir edebilecek önemli bir farklılığın bulunması gerekir. Gerçi hukuken hatalı olduğu anlaşılan bir içtihada sırf hukuki istikrar ve eşitlik adına uyulmasını beklemek de elbette doğru olmaz ancak bu durumda da içtihat değişikliğinin gerekçesinin kararda açıkça belirtilmesi uygun olur. Aksi takdirde mevzuat ve karara esas iddia ve belgeler aynı iken içtihattan dönülmesi, hukuka olan güveni, önceki içtihada göre işlem yapan sorumlular açısından eşitlik ilkesini zedeler. Ayrıca her ne kadar 6085 sayılı Kanunda bu tür bir düzenleme bulunmasa da, 6085 sayılı Kanunun 61. maddesi ile yargılama usulü ve kanun yollarına ilişkin olarak hüküm bulunmayan haller için atıf yapılan HUMUK’un 303 üncü maddesine göre tarafları, dava konusu ve sebebi aynı olan iki davanın bulunması halinde, iki davadan biri kesinleşmiş ise aynı konuda kesin hükmün varlığından söz edilmekte olup 114. madde gereği de kesin hüküm bir dava şartı¬ sayıldığından ilk hüküm muhafaza edilmektedir. Şayet iki hüküm de kesinleşmişse bu 375. Madde gereği yargılamanın iadesi sebebi sayılmaktadır. Zira hüküm kesinleştikten sonra, aynı davanın tekrar yargı önüne geti¬rilmesi, toplumda sonu gelmeyen çekişmelere, huzursuzluklara, istikrarsızlıklara, kaza¬nılmış hakların her zaman ortadan kaldırılabileceği endişesine neden olur. Bu nedenle savunmadan da anlaşıldığı üzere dernekle belediye arasında imzalanan protokolün 5. Maddesi gereği, Derneğin yardımın amacına uygun olarak harcanıp harcanmadığına ilişkin bilgi, belge ve kayıtların birer örneği ile faaliyet raporlarını Belediyeye verdiği, ... Yardımlaşma Derneği’nce yapılan yardımın nerelerde kullanıldığının takibinin yapıldığı, konuya ilişkin bilgi, belge, faaliyet raporu Dernek tarafından ...ne sunulduğu, ancak buna rağmen yapılan yardımların gerçek ihtiyaç sahiplerine ulaşmadığına dair bir tespit veya iddia da bulunmadığı da göz önünde tutularak kesinleşen karar düzeltmeye dair önceki hükmün 6100 sayılı Kanundaki düzenlemelere kıyasen korunmasında kamunun yararı bulunmakta olup tazmin hükmünün kaldırılmasına kararı verilmesi, mevzuat çerçevesinde belediye ile dernek arasındaki ilişkinin Sayıştay’ın yargısal niteliği bulunmayan raporları ile takibi uygun olur.

Karşı oy gerekçesi

Üye ...’in karşı oy gerekçesi;

... Belediye Meclisi, 03.03.2011 tarih ve ... sayılı kararı ile, gıda bankacılığı hizmetlerinin; 08.04.2011 tarih ve ... sayılı kararı ile de, İlçe sınırları içerisinde bulunan ihtiyaç sahibi aileleri tespit etme ve bunlara yapılacak düzenli ve toplu gıda, giyim, temizlik maddeleri, yakacak gibi ayni ve nakdi yardımların, ... Yardımlaşma ve Ekonomik Dayanışma Derneği aracılığıyla yerine getirilmesine karar vermiş, bu bağlamda ‘...’nin Gıda ve Benzeri Yardım Dağıtımlarının ... Yardımlaşma ve Ekonomik Dayanışma Derneği (...) Aracılığı ile Yapılmasına İlişkin Protokol’ ... ile ... Yardımlaşma ve Ekonomik Dayanışma Derneği arasında 01.08.2012 tarihinde imzalanmıştır. İlama konu olayda ise, Belediye bütçesinden ... Yardımlaşma ve Ekonomik Dayanışma Derneğine ... TL’lik maddi yardım yapıldığı görülmüştür.

Anılan Protokol uyarınca, Belediye tarafından Derneğe yapılan her türlü yardım şartlı yardım olup bu şart ihtiyaç sahiplerine dağıtılması şartıdır. Ancak, dosya kapsamındaki bilgi ve belgelerden ihtiyaç sahibi ailelerin tespit edilmesi yönteminin objektif kriterlere göre yapılıp yapılmadığı tespit edilememiştir.

Bu itibarla, Dernek tarafından yapılan yardımların gerçek ihtiyaç sahiplerine yapılıp yapılmadığının tespitini teminen yeniden hüküm tesisi için 245 sayılı İlamın 4. maddesi ile verilen tazmin hükmünün Bozularak dosyanın ilgili Dairesine Tevdiine karar verilmesi gerekir.

Üyeler ..., ..., ..., ... ve ...’ın karşı oy gerekçesi;

Belediye bütçesinden, ... Yardımlaşma ve Ekonomik Dayanışma Derneğine maddi yardım yapılması dolayısıyla kamu zararına neden olunduğu anlaşılmıştır.

5393 sayılı Belediye Kanununun “Diğer kuruluşlarla ilişkiler” başlıklı 75. maddesinde;

“Belediye, belediye meclisinin kararı üzerine yapacağı anlaşmaya uygun olarak görev ve sorumluluk alanlarına giren konularda;

a) Mahallî idareler ile diğer kamu kurum ve kuruluşlarına ait yapım, bakım, onarım ve taşıma işlerini bedelli veya bedelsiz üstlenebilir veya bu kuruluşlar ile ortak hizmet projeleri gerçekleştirebilir ve bu amaçla gerekli kaynak aktarımında bulunabilir. Bu takdirde iş, işin yapımını üstlenen kuruluşun tâbi olduğu mevzuat hükümlerine göre sonuçlandırılır.

b) Mahallî idareler ile merkezî idareye ait aslî görev ve hizmetlerin yerine getirilmesi amacıyla gerekli aynî ihtiyaçları karşılayabilir, geçici olarak araç ve personel temin edebilir.

c) (Değişik: 12/11/2012-6360/19 md.) Kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşları, kamu yararına çalışan dernekler, Bakanlar Kurulunca vergi muafiyeti tanınmış vakıflar ve 7/6/2005 tarihli ve 5362 sayılı Esnaf ve Sanatkârlar Meslek Kuruluşları Kanunu kapsamına giren meslek odaları ile ortak hizmet projeleri gerçekleştirebilir. Diğer dernek ve vakıflar ile gerçekleştirilecek ortak hizmet projeleri için mahallin en büyük mülki idare amirinin izninin alınması gerekir.

d) Kendilerine ait taşınmazları, aslî görev ve hizmetlerinde kullanılmak üzere bedelli veya bedelsiz olarak mahallî idareler ile diğer kamu kurum ve kuruluşlarına devredebilir veya süresi yirmibeş yılı geçmemek üzere tahsis edebilir. Bu taşınmazlar aynı kuruluşlara kiraya da verilebilir. Bu taşınmazların, tahsis amacı dışında kullanılması hâlinde, tahsis işlemi iptal edilir. Tahsis süresi sonunda, aynı esaslara göre yeniden tahsis mümkündür.

Kamu kurum ve kuruluşlarına belediyeler, bağlı kuruluşları ve belediye şirketlerince devir veya tahsis edilen taşınmazlar, kamu konutu ve sosyal tesis olarak kullanılamaz.

(Ek fıkra: 12/11/2012-6360/19 md.) 5018 sayılı Kamu Malî Yönetimi ve Kontrol Kanununun 29’uncu maddesinin birinci fıkrasının ikinci cümlesi ile 5253 sayılı Dernekler Kanununun 10’uncu maddesi; belediyeler, il özel idareleri, bağlı kuruluşları ve bunların üyesi oldukları birlikler ile ortağı oldukları Sayıştay denetimine tabi şirketler için uygulanmaz.”

hükmü yer almaktadır.

5393 sayılı Belediye Kanununun “Diğer kuruluşlarla ilişkiler” başlıklı 75. maddesinde, 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu’nun “Bütçelerden yardım yapılması” başlıklı 29. maddesinin belediyeler için uygulanmayacağı hüküm altına alınmıştır. Bu hükümle, belediyelerin derneklere yardım yapabilmesine izin veren hüküm ortadan kalkmıştır. Ayrıca, ... Belediye Meclisinin 08.04.2011 tarihinde almış olduğu karar o yıl bütçesi ile ilgili olup sınırsız uygulamayı gerektirmemektedir.

Bu itibarla, sorumlu iddialarının reddedilerek 245 sayılı İlamın 4. maddesiyle ... TL’ye ilişkin olarak verilen tazmin hükmünün Tasdikine karar verilmesi gerekir.)