Sayıştay 6. Dairesi 41808 Kararı - Belediyeler ve Bağlı İdareler Çeşitli Konular

Temyiz Karar Detayı

İletişim Bilgileri

• Kamu İdaresi: Belediyeler ve Bağlı İdareler

• Yılı: 2012

• Daire: 6

• Dosya No: 41808

• Tutanak No: 43112

• Tutanak Tarihi: 24.05.2017

• Konu: Çeşitli Konuları İlgilendiren Kararlar

KARAR

Konu: Belediye bütçesinden Sosyal Güvenlik Kurumu Başkanlığı ve Vergi Dairesi Başkanlığına idari para cezası ödenmesi.

1. 281 no.lu ilamın 7 nci maddesi ile, Belediye bütçesinden Sosyal Güvenlik Kurumu Başkanlığı ve .......... Vergi Dairesi Başkanlığına idari para cezası ödenmesi gerekçesiyle toplam .......... TL’nin tazminine ilişkin hüküm tesis edilmiş,

Söz konusu hükmün 15.12.2015 tarih ve 41209 tutanak sayılı Temyiz Kurulu Kararı ile bozulması üzerine düzenlenen 451 no.lu ek ilamın 1 inci maddesi ile .......... TL’lik kamu zararının kusurları oranında ilgili kamu görevlilerine yeniden dağıtımına karar verilmiştir.

İlamda Diğer Sorumlu sıfatıyla sorumlu tutulan .......... adına Vekil Avukat ..........’in 41808 sayılı dosyada yer alan temyiz dilekçesinde özetle;

İdari para cezasına konu edilen 2872 sayılı Çevre Kanunu ve ilgili Yönetmeliğe göre arıtma tesisi için deşarj izin belgesinin süresinde alınmamış olması konusunda müvekkilinin sorumluluğunun bulunmadığını, önceki süreçte sunulan belgelerden de anlaşılacağı üzere gerekli fon ve taahhütnamenin düzenlenerek izin belgesinin 30.09.2010 tarih ve 556 sayılı yazı ile .......... Çevre ve Şehircilik İl Müdürlüğünden talep edildiğini, ilgili Kanun ve Yönetmeliğe uygun bir şekilde yapılan talebe rağmen herhangi bir eksiklikten söz edilmemesi üzerine tesisin çalışmalarına devam edildiğini, idari para cezası müvekkilinin istifasından sonra tebliğ edildiğinden o tarihte gerekli itirazların yapıldığını, müvekkili görevinden istifa ettikten sonra idari para cezasına karşı itirazı yapmaya yetkili olanların gerekli itirazları yapmayarak cezanın kesinleşmesine neden olduklarını, bu nedenle söz konusu cezadan sorumlu tutulmasının hakkaniyet ve adalete uygun olmadığını ifade ederek,

Bu gerekçelerle Sayıştay 6. Dairesince düzenlenen 451 no.lu ilamın hukuk ve yasaya aykırılığından dolayı kaldırılmasını talep etmiştir.

Başsavcılık mütalaasında özetle;

Temyiz dilekçesinde 27.03.2014 tarih ve 281 no.lu asıl ilamın 7 ve 11 inci maddelerinin temyiz edildiği belirtilmiş ise de ..........’in bu maddelerde sorumlu tutulmadığını,

Dairesince, Belediyenin 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu, 4857 sayılı İş Kanunu ve 2872 sayılı Çevre Kanununa göre yerine getirilmesi gereken görevlerin zamanında yerine getirmemesi nedeniyle idari para cezası ödemesi sonucu kamu zararına sebebiyet verildiği gerekçesi ile anılan kamu zararının tazminine hükmolunduğunu,

Temyiz dilekçesinde sorumlunun sorguya verdiği cevabı tekrar ederek, deşarj izin belgesi almak üzere .......... Çevre ve Şehircilik İl Müdürlüğüne 30.9.2010 tarih ve 556 sayılı yazı ile talep edildiğini, adı geçen idareden her hangi bir eksiklikten söz edilmediğini, bu nedenle tesisin çalıştırılmasına devam edildiğini, para cezasının da görevinden istifa ettikten sonra tebliğ edildiğini belirterek tazmin hükmünün uhdesinden kaldırılmasını talep ettiğini,

5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanununun “Kamu zararı” başlıklı 71 inci maddesinde; “Kamu zararı; kamu görevlilerinin kasıt, kusur veya ihmallerinden kaynaklanan mevzuata aykırı karar, işlem veya eylemleri sonucunda kamu kaynağında artışa engel veya eksilmeye neden olunmasıdır.”,

Kamu Zararlarının Tahsiline İlişkin Usul ve Esaslar Hakkındaki Yönetmeliğin “Kamu zararının belirlenmesi” başlıklı 6 ncı maddesinde ise; “Kamu zararının belirlenmesinde;

...............

(g) Kamu idaresinin yükümlülüklerinin mevzuatına uygun bir şekilde yerine getirilmemesi nedeniyle kamu idaresine faiz, tazminat, gecikme zammı, para cezası gibi ek malî külfet getirilmesi……..esas alınır.” hükümlerine yer verildiğini,

Söz konusu mevzuat hükümleri uyarınca, .......... Belediyesince 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu ile 2872 sayılı Çevre Kanununa göre yerine getirilmesi gereken görevlerin zamanında yerine getirilmemesi sonucunda, kamu idaresine faiz, tazminat, gecikme zammı, para cezası gibi ek mali külfet getirilmesi nedeniyle kamu zararına neden olunduğunun değerlendirildiğini,

Bu gerekçelerle, sorumlunun temyiz talebinin reddedilerek Daire kararının tasdikine karar verilmesinin uygun olacağının düşünüldüğünü,

ifade etmiştir.

Dosyada mevcut belgelerin okunup incelenmesinden sonra,

GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ:

Belediye bütçesinden Sosyal Güvenlik Kurumu Başkanlığı ve .......... Vergi Dairesi Başkanlığına idari para cezası ödenmesi hususuna ilişkin 15.12.2015 tarih ve 41209 tutanak sayılı Temyiz Kurulu Kararı ile;

.......... Belediyesince 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu ile 2872 sayılı Çevre Kanununa göre yerine getirilmesi gereken görevlerin zamanında yerine getirilmeyerek belediye bütçesinden Sosyal Güvenlik Kurumu ve .......... Vergi Dairesi Başkanlığına para cezası ödenmesine neden olanların sorumlu olması gerektiği gerekçesiyle 6.Daire tarafından 281 sayılı ilamın 7 nci maddesine ilişkin verilen tazmin hükmünün bozularak Dairesine gönderilmesine karar verilmiş olup,

Söz konusu Temyiz Kurulu Kararı üzerine düzenlenen ek rapora ilişkin 451 no.lu ek ilamın 1 inci maddesi ile 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanununun “Kamu zararı” başlıklı 71 inci maddesi ve Kamu Zararlarının Tahsiline İlişkin Usul ve Esaslar Hakkındaki Yönetmeliğin 6 ncı maddesinin birinci fıkrasının (g) bendi hükümleri doğrultusunda kamu idaresinin yükümlülüklerini mevzuatına uygun bir şekilde yerine getirmemesi nedeniyle ödenmek zorunda kalınan ek mali külfetlerin kamu zararı olduğu ve bu nitelikteki kamu zararından zararın oluşmasında kusuru bulunan kamu görevlilerin sorumlu tutulması gerektiğinden, Belediyeye ait Atıksu Arıtma Tesisi için gerekli olan çevre-deşarj izin belgesi başvurusunun zamanında yapılmaması nedeniyle kesilen 7.605,00 TL’lik idari para cezasına ilişkin kamu zararından .......... ile …………’ın müştereken ve müteselsilen sorumlu tutulmaları gerektiğine karar verilmiştir.

Sorumlu ..........’in Vekil Avukatı .......... tarafından 451 no.lu ek ilamın 1 inci maddesine ilişkin olarak yapılan temyiz başvurusunda da aynı gerekçelerin sunularak tazmin hükmünün kaldırılmasının talep edildiği görülmüş olup, 451 no.lu ek ilama esas ödeme emri ve kanıtlayıcı belgelerin incelenmesi neticesinde;

.......... Valiliği Çevre ve Şehircilik İl Müdürlüğünce .......... Belediyesine yazılan 23.03.2012 tarih ve B.09.4.İLM.0.56.09.00-1376 sayılı yazıda, 31.01.2009 tarihinde kabulü yapılarak faaliyete geçirilen Atıksu Arıtma Tesisine ait Çevre ve İzin (Deşarj Belgesi) başvurusunun 15.07.2010 ve 13.02.2011 tarihli yazılara istinaden yapılmaması nedeniyle 2872 sayılı Çevre Kanununun 20 inci maddesinin (g) bendine istinaden Belediye hakkında 9.420,00 TL idari para cezası verilmesi karar verildiği,

451 no.lu ek ilama esas savunma ekinde yer alan belgelerin incelenmesi neticesinde ise;

Deşarj belgesine esas fon ve taahhütnamenin sorumlu .......... tarafından 30.09.2010 tarihinde hazırlanarak gerekli belgelerin taahhütname ekinde Başkanlık Makamına sunulduğu, Başkan Yrd. ……….. imzası ile .......... Su ve Kanalizasyon İşletme Müdürlüğü tarafından .......... İl Çevre ve Orman Müdürlüğüne yazılan ………… tarih ve …………. sayılı yazı ile .......... Atıksu Arıtma Tesisine deşarj izin belgesi verilmesinin talep edildiği,

Sorumlu ..........’in Başkanlık Makamına sunmuş olduğu 12.03.2012 tarihli istifa dilekçesinin 13.03.2012 tarihi itibarıyla uygun görülerek sözleşmesinin iptal edildiği,

görülmüştür.

Yukarıda yapılan açıklamalardan görüleceği üzere, temyiz başvurusunda bulunan sorumlu .......... her ne kadar deşarj belgesine esas fon ve taahhütnameleri 30.09.2010 tarihinde hazırlayarak Başkanlık makamına sunduğunu ifade etmişse de, ilgilinin istifa ettiği tarih olan 12.03.2012 tarihinden önce .......... Belediyesinin söz konusu deşarj belgesine ilişkin olarak .......... Valiliği Çevre ve Şehircilik İl Müdürlüğünce 15.07.2010 ve 13.02.2011 tarihli yazılarla ikaz edildiği, söz konusu yazılara rağmen deşarj belgesinin teminine yönelik başvurunun yapılmadığı, diğer bir deyişle ..........’in görev yaptığı dönemde söz konusu yazılar çerçevesinde Atıksu Arıtma Tesisine ait Çevre ve İzin başvurusunun tam ve doğru bir şekilde yapılmadığı tespit edilmiştir. Söz konusu durum ise tazminine hükmedilen idari para cezasının kesilmesinde ..........’in sorumluluğunun bulunduğunu göstermektedir.

Kamu Zararlarının Tahsiline İlişkin Usul ve Esaslar Hakkındaki Yönetmeliğin “Kamu zararının belirlenmesi” başlıklı 6 ncı maddesinde yer verilen;

“Kamu zararının belirlenmesinde;

…………………

(g) Kamu idaresinin yükümlülüklerinin mevzuatına uygun bir şekilde yerine getirilmemesi nedeniyle kamu idaresine faiz, tazminat, gecikme zammı, para cezası gibi ek malî külfet getirilmesi,

…………………

esas alınır.” hükmü gereğince de deşarj belgesi başvurusunun mevzuatın öngördüğü şekilde yapılmamasından doğan idari para cezasından ..........’in mali anlamda sorumlu olduğu anlaşılmıştır.

Sonuç itibarıyla, sorumlu iddiasının reddedilerek 451 no.lu ek ilamın 1 inci maddesi ile verilen tazmin hükmünün TASDİKİNE, oy çokluğu ile,

24.05.2017 tarihinde karar verildi.

Karşı oy gerekçesi

….Daire Başkanı …….. ile Üyeler ……….. ve ………..’in karşı oy gerekçesi:

2872 sayılı Çevre Kanununun “İdarî yaptırımların uygulanması, tahsil usûlü ve itiraz” başlıklı 25 inci maddesinde;

“Bu Kanunda öngörülen idarî yaptırımların uygulanmasını gerektiren fiillerle ilgili olarak yetkili denetleme elemanlarınca bir tutanak tanzim edilir. Bu tutanak denetleme elemanlarının bağlı bulunduğu ve idarî yaptırım kararını vermeye yetkili mercie intikal ettirilir. Bu merci, tutanağı değerlendirerek gerekli idarî yaptırım kararını verir. İdarî yaptırım kararı, 11/2/1959 tarihli ve 7201 sayılı Tebligat Kanunu hükümlerine göre idarî yaptırım kararını veren merci tarafından ilgiliye tebliğ edilir.

İdarî yaptırım kararlarına karşı tebliğ tarihinden itibaren otuz gün içinde idare mahkemesinde dava açılabilir. Dava açmış olmak idarece verilen cezanın tahsilini durdurmaz.

İdarî para cezalarının tahsil usûlü hakkında 30/3/2005 tarihli ve 5326 sayılı Kabahatler Kanunu hükümleri uygulanır.

Ceza vermeye yetkili kurum ve merciler tarafından tahsil edilen idarî para cezaları, Maliye Bakanlığından izin alınarak Bakanlıkça bastırılan ve dağıtılan makbuz karşılığında tahsil edilir.

Bu Kanuna göre verilecek idarî para cezalarında ihlalin tespiti ve cezanın kesilmesi usûlleri ile ceza uygulamasında kullanılacak makbuzların şekli, dağıtımı ve kontrolüne ilişkin usûl ve esaslar Maliye Bakanlığının görüşü alınarak Bakanlıkça çıkarılacak yönetmelikle belirlenir.” hükmüne yer verilmiştir.

Ancak temyiz konusu olayda denetleme elemanınca tutulan tutanağa istinaden 31.01.2009 tarihinde kabulü yapılarak faaliyete geçirilen Atıksu Arıtma Tesisine ait Çevre ve İzin (Deşarj Belgesi) başvurusunun 15.07.2010 ve 13.02.2011 tarihli yazılara istinaden yapılmaması nedeniyle Belediye hakkında 9.420,00 TL idari para cezası verilmişse de, söz konusu izne ilişkin fon ve taahhütnamelerin sorumlu .......... tarafından zamanında düzenlenerek gerekli iznin 30.09.2010 tarih ve 556 sayılı yazı ile .......... Çevre ve Şehircilik İl Müdürlüğünden talep edildiği, anılan belgelere rağmen 2012 yılında tahsili istenen cezanın itiraza konu edilmeksizin Defterdarlık hesabına yatırıldığı, bu nedenle yersiz nitelikte olabilecek idari para cezasının ödenmesi hususunda temyiz talebinde bulunan sorumlu ..........’in kendisine mevzuatla tanımlanmış görevleri tam ve zamanında yerine getirmesi, dolayısıyla 5018 sayılı Kanunun 71 inci maddesinin birinci fıkrasında belirtilen kasıt, kusur ve ihmalinin bulunmaması nedenleriyle ilama esas kamu zararı ile sorumlu .......... arasında bir illiyet bağının bulunmadığı düşünülmektedir.

Bu itibarla, 451 no.lu ek ilamın 1 inci maddesi ile verilen tazmin hükmünün sorumluluk yönünden bozularak, kamu zararına sebep olan olayda illiyet bağı çerçevesinde kasıt, kusur ve ihmali bulunan kamu görevlilerinin sorumluluğa dahil edilmesini teminen yeniden hüküm tesisi için dosyanın hükmü veren DAİREYE GÖNDERİLMESİNE karar verilmesi gerekir.