Sayıştay 6. Dairesi 41608 Kararı - Yüksek Öğretim Personel Mevzuatı

Temyiz Karar Detayı

İletişim Bilgileri

• Kamu İdaresi: Yüksek Öğretim Kurumları

• Yılı: 2005

• Daire: 6

• Dosya No: 41608

• Tutanak No: 42998

• Tutanak Tarihi: 19.04.2017

• Konu: Personel Mevzuatı ile İlgili Kararlar

KARAR

Konu: Döner sermaye payının; “öğretim görevlileri” payından yapılması gerekirken “araç, gereç, araştırma ve diğer ihtiyaçlar” payından ödenmesi.

… Üniversitesi Doğa Bilimleri Enstitüsünde görevli araştırma görevlisi Tolga GÖRÜM’e, Türkiye Petrolleri Anonim Ortaklığı Projesine katkılarından dolayı yapılan ödemenin, “öğretim görevlileri” payından yapılması gerekirken “araç, gereç, araştırma ve diğer ihtiyaçlar” payından yapılması suretiyle neden olunan fazla ödeme tutarı … TL’ye tazmin hükmü verilmiştir.

Sorumlu temyiz dilekçesinde özetle; 31.07.2003 tarih ve 4969 sayılı Kanunun 12 nci maddesi ile "Her öğretim araştırma veya uygulama birimi bölümü ile ilgili öğretim elemanlarının katkısıyla toplanan döner sermaye gayrisafi hasılatının en az %35’i o kuruluşun veya biriminin araç, gereç, araştırma ve diğer ihtiyaçlarına ayrılır” denilmekte olduğu gerekçesi ile 2005 yılı 762 sayılı ilamın 4 üncü maddesi ile (Raporun 6 ncı md.) … TL’nin tarafından tahsiline karar verilmesinin yasal olmadığını, Temyiz Kurulunun konuya ilişkin Bozma kararında, ilam hükmünde araştırma görevlisi …’e projedeki çalışmalarının karşılığı olarak ödenen katkı payının hangi dilimden yapıldığının ve alması gereken katkı payı tutarına ilişkin tespitlerin net olarak ortaya konulmadığının ileri sürüldüğünü ayrıca olayda zamanaşımı bulunması nedeni ile, 03.06.2016 tarih ve 1156-762 sayılı ilamın bozularak beraatine karar verilmesini istemiştir.

Başsavcılık mütalaasında;

“… Üniversitesi Döner Sermaye Saymanlığı 2005 yılı hesabının 6. Dairece yargılaması sonucu çıkarılan 27.02.2008 karar tarihli ve 762 sayılı ilamın 4 üncü maddesindeki tazmin hükmünde ısrar eden, aynı Dairenin 06.05.2016 tarihli karar ve 1156 sayılı ilamına karşı sayman sıfatıyla …’ın, ilgi yazı ekinde gönderilen 24.10.2016 tarihli temyiz dilekçesi incelenmiştir.

Dairesince, … Üniversitesi … Enstitüsünde görevli Araştırma görevlisi …’e TPAO Projesine katkılarından dolayı yapılan ödemenin öğretim görevlisi payından yapılması gerekirken, araç-gereç, araştırma diğer ihtiyaçlar için ayrılan paydan yapılması sunucu oluşan kamu zararının sorumlularından tazminine hükmedilmiştir.

Sorumlu savunmasında, öğretim elemanlarının katkısıyla toplanan döner sermaye gayrisafi hasılatının en az %35’i o kuruluşun veya birimin araç-gereç, araştırma diğer ihtiyaçlarına ayrılır dendiğinden, tarafından tahsiline karar verilmesinin yasal olmadığım, zamanaşımının bulunduğunu belirterek tazmin hükmünün kaldırılmasını talep etmektedir.

2547 sayılı Yüksek Öğrenim Kanununun Döner Sermaye başlıklı 58 inci maddesinin (a) fıkrasının 4. bendine göre, Üniversite Yönetim Kurulunun 28.07.2005 tarih ve 2005/21 sayılı Kararı ile projede araştırma görevlisi olarak çalışan kişiler için belirlenen %45’lik öğretim görevlisi payından yapılması gerekirken, ödemenin %35’lik araç-gereç, araştırma diğer ihtiyaçlar için ayrılan paydan yapılmasının uygun olmadığı değerlendirilmektedir.

Buna göre, sorumlunun temyiz talebinin ret edilerek Daire kararının korunması gerektiği düşünülmektedir.” denilmiştir.

Duruşma talep eden sorumlu … ile Sayıştay Savcısının sözlü açıklamalarının dinlenmesinden ve dosyada mevcut belgelerin okunup incelenmesinden sonra,

GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ:

2005 yılı idare hesabı 03.03.2006 tarihinde Sayıştay kayıtlarına giren ve 832 sayılı Sayıştay Kanununun 46 ncı maddesi uyarınca incelenen Yıldız Teknik Üniversitesi Döner Sermaye Saymanlığı hesabının raporu 27.11.2007 tarihinde yargılanmak üzere Daireye gönderilmiş olup yargılamayı yapan 6.Daire tarafından 27.02.2008 tarih ve 762 sayılı ana ilam düzenlenmiştir.

Sorumlular tarafından ilam hükümlerinin temyiz edilmesi üzerine karara bağlanan 30.06.2009 tarih ve 30872 tutanak sayılı Temyiz Kurulu Kararı ile temyiz edilen ilam hükmü bozularak Daireye gönderilmiştir. Temyiz Kurulu Kararı üzerine Daire tarafından 06.05.2016 tarihinde 1156 sayılı ek ilam düzenlenmiştir. Bu defa 1156 sayılı ek ilam sorumlu … tarafından temyiz edilmektedir. Dolayısıyla 2005 yılı hesabına ilişkin ilam hükmünün Sayıştay Kanunu çerçevesinde yargılama süreci tamamlanmamış olduğundan söz konusu hesabın zamanaşımına uğradığı ileri sürülemez.

2547 sayılı Yüksek Öğretim Kanununun “Döner Sermaye” başlıklı 58 inci maddesinin bahse konu ödemenin yapıldığı tarihte yürürlükte bulunan (a) fıkrasında;

“ a) Döner Sermaye

…

Değişik dördüncü paragraf: 31/7/2003-4969/12 md.) Her eğitim-öğretim, araştırma veya uygulama birimi veya bölümü ile ilgili öğretim elemanlarının katkısıyla toplanan döner sermaye gayrisafi hasılatının en az % 35'i o kuruluş veya birimin araç, gereç, araştırma ve diğer ihtiyaçlarına ayrılır. Kalan kısmı ise üniversite yönetim kurulunun belirleyeceği oranlar çerçevesinde bağlı bulunduğu üniversitenin bilimsel araştırma projeleri ile döner sermaye gelirinin elde edildiği fakülte, enstitü, yüksek okul, konservatuar ile uygulama ve araştırma merkezlerinde görevli öğretim elemanları ve aynı birimlerde görevli 14.7.1965 tarihli ve 657 sayılı Devlet Memurları Kanununa tâbi personel (döner sermaye işletme müdürlüğü ve döner sermaye saymanlık personeli dahil) arasında katkıları da dikkate alınmak suretiyle paylaştırılır. Öğretim üyeleri ile Üniversitelerarası Kurulun önerisi üzerine Yükseköğretim Kurulunca kabul edilen sağlık, teknik ve sanatla ilgili birimlerde görevli öğretim elemanlarına döner sermayeden bir ayda ayrılacak payın tutarı, bunların bir ayda alacakları aylık (ek gösterge dahil), yan ödeme, ödenek (geliştirme ödeneği hariç) ve her türlü tazminat (makam, temsil ve görev tazminatı hariç) toplamının iki katını, diğer öğretim elemanları için bir katını, 657 sayılı Kanuna tâbi personel için ise % 100'ünü geçemez. İşin ve hizmetin özelliği dikkate alınarak yoğun bakım, doğumhane, yeni doğan, süt çocuğu, yanık, diyaliz, ameliyathane, kemik iliği nakil ünitesi ve acil serviste çalışan sağlık personeli için % 100 oranı, ayrıca % 50'sine kadar artırılabilir.(Değişik son cümle: 17/9/2004 – 5234/2 md.) Rektörler ve rektör yardımcıları, üniversite veya yüksek teknoloji enstitülerindeki döner sermaye gelirinin elde edildiği birimlerin birinden katkılarına bakılmaksızın bu maddedeki esaslara göre her ay pay alabilirler ve bunlara bir ayda ödenebilecek pay, bir ayda alacakları aylık (ek gösterge dahil), ödenek (geliştirme ödeneği hariç) ve her türlü tazminat (makam, temsil ve görev tazminatları hariç) toplamının iki katını geçemez. Öğretim üyelerine saat 14.00'den sonra döner sermayeye yaptıkları doğrudan gelir getirici katkılarından dolayı ilave olarak, almakta oldukları aylık (ek gösterge dahil), ödenek (geliştirme ödeneği hariç) ve her türlü tazminat (makam, temsil ve görev tazminatları hariç) toplamının on katına kadar pay verilebilir. Rektör ve rektör yardımcıları ile bu kapsamdaki gelirin elde edildiği fakültelerin dekan ve dekan yardımcıları ile başhekim ve başhekim yardımcılarına doğrudan gelir getirici katkılarına bakılmaksızın bu kapsamda elde edilen gelirlerden karşılanmak üzere, bir ayda alacakları aylık (ek gösterge dahil), ödenek (geliştirme ödeneği hariç) ve her türlü tazminat (makam, temsil ve görev tazminatları hariç) toplamının dört katına kadar ayrıca pay verilebilir.

…

(Ek beşinci paragraf: 17/9/2004 – 5234/2 md.) Yukarıdaki hüküm uyarınca kuruluş veya birimin araç, gereç, bilimsel araştırma ve diğer ihtiyaçlarına harcanmak üzere döner sermaye gelirlerinden ayrılan en az % 35'lik tutar, bu ihtiyaçların yanı sıra devam etmekte olan projelerin tamamlanmasına yönelik inşaat işleri ile her türlü bakım ve onarım için harcanabilir. Devam etmekte olan projelerin tamamlanmasına yönelik inşaat işleri ile her türlü bakım ve onarım için ayrılan tutarı, ilgili yüksek öğretim kurumunun teklifi üzerine, münhasıran söz konusu projelerde kullanılmak üzere yüksek öğretim kurumunun bütçesine bir yandan özel gelir, diğer yandan mevcut veya yeni açılacak tertibe özel ödenek kaydetmeye Maliye Bakanı yetkilidir. Bu ödeneklerin yılı içinde harcanmayan kısmı ertesi yılın bütçesine devren gelir ve ödenek kaydolunur.

...

b) (Mülga : 20/6/2001 - 4684/15 md. )

(Ek bend : 20/6/2001-4684/15 md.; Değişik: 17/9/2004 – 5234/2 md.) Üniversitelerde araştırma projelerinin finansmanında kullanılmak üzere, üniversite döner sermaye işletmelerinden öğretim üyelerinin doğrudan veya dolaylı katkısı olup olmadığına bakılmaksızın elde edilen her türlü gayrisafi hasılatın % 5'inden az olmamak kaydıyla, üniversite yönetim kurulunun belirleyeceği orandaki tutar, döner sermaye saymanınca tahsilatı takip eden ayın yirmisine kadar bütçe dairesi başkanlığı hesabına yatırılır. Süresi içinde yatırılmayan tutarların tahsilinde, 21.7.1953 tarihli ve 6183 sayılı Kanun hükümleri uygulanır.

...” denilmektedir.

5234 sayılı Bazı Kanun Ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılmasına Dair Kanunun Geçici 1 inci maddesinde de;

“Genel bütçeye dahil dairelerle katma bütçeli idarelere bağlı olarak kurulmuş olup, 5018 sayılı Kanuna ekli (I) ve (II) sayılı cetvellerde yer alan idarelere bağlı döner sermayeli işletmelerin aylık gayrisafi hasılatından tahsil edilen tutarın % 15'i (ilaç, kan ve kan bileşenleri ile tıbbî sarf malzemesi hasılatının % 5'i), en geç takip eden ayın 20'sine kadar genel bütçeye irat kaydedilmek üzere ilgili saymanlıklara yatırılır. (Değişik son cümle: 28/3/2007-5615/28 md.) Aylık gayrisafi hasılattan irat kaydedilecek oranı, döner sermayeler itibariyle %1’e kadar indirmeye Maliye Bakanı yetkilidir.

…” hükmüne yer verilmiştir.

Anılan mevzuat hükümleri uyarınca, döner sermaye gayrisafi hasılatının % 15’i hazine payı, en az % 5’i araştırma projelerinin finansmanında kullanılmak üzere oluşturulacak fon payı ve en az % 35’i o kuruluş veya birimin araç, gereç, araştırma ve diğer ihtiyaçları için oluşturulacak fon payı olarak ayrılır. Geriye kalan % 45’lik kısmı ise üniversite yönetim kurulunun belirleyeceği oranlar çerçevesinde bağlı bulunduğu üniversitenin bilimsel araştırma projeleri ile döner sermaye gelirinin elde edildiği fakülte, enstitü, yüksek okul, konservatuar ile uygulama ve araştırma merkezlerinde görevli öğretim elemanları ve aynı birimlerde görevli 657 sayılı Devlet Memurları Kanununa tabi personel (döner sermaye işletme müdürlüğü ve döner sermaye saymanlık personeli dahil) arasında katkıları da dikkate alınmak suretiyle paylaştırılır.

Belirtilen yasa hükmü uyarınca … Üniversitesi Yönetim Kurulunca alınan 04.03.2004 tarih ve 2004/04 no.lu Kararda, döner sermaye gayrisafi hasılatının kanuni kesintiler ayrıldıktan sonra kalan % 45’lik kısmının % 42’sinin Öğretim Üyelerine, % 3’ünün de Akademik ve İdari Personele dağıtılması öngörülmüştür. Daha sonra alınan 28.07.2005 tarih ve 2005/21 sayılı Üniversite Yönetim Kurulu Kararında ise, % 45’lik kısmın tamamının Öğretim Üyelerine katkı payı olarak dağıtılması karara bağlanmıştır.

İlgili verile emirleri ve ekleri üzerinde yapılan incelemede, Türkiye Petrolleri Anonim Ortaklığı Projesinden elde edilen hasılatın % 45’inin, bu projeyi yürüten Öğretim Üyesi Prof. Dr. …’e ödendiği; söz konusu projede görev alan Araştırma Görevlisi …’e ise, Prof. Dr. … tarafından … Üniversitesi Döner Sermaye İşletme Müdürlüğüne hitaben yazılan bir dilekçe üzerine % 35’lik “araç, gereç, araştırma ve diğer ihtiyaçlar” fon payından katkı payı ödemesi yapıldığı anlaşılmıştır.

…’e ödenen katkı payının % 35’lik “araç, gereç, araştırma ve diğer ihtiyaçlar” fon payından ödendiği, bu durumun da döner sermaye gayrisafi hasılatının en az % 35’inin o kuruluş veya birimin araç, gereç, araştırma ve diğer ihtiyaçlarına ayrılacağını belirten 2547 sayılı Kanunun 58 inci maddesine aykırılık teşkil ettiği açıkça görülmektedir.

Bu nedenle 1156 sayılı ek ilam ile … TL’ye ilişkin olarak verilen tazmin hükmünün TASDİKİNE, oy çokluğu ile,

Karşı oy gerekçesi

...Daire Başkanı … ile Üyeler … ve …’ın karşı oy gerekçesi:

2547 sayılı Yüksek Öğrenim Kanununun 58 inci maddesinin (a) fıkrasının 4. bendi uyarınca, Üniversite Yönetim Kurulu tarafından alınan 04.03.2004 tarih ve 2004/04 nolu Kararda, döner sermaye gayrisafi hasılatının kanuni kesintiler ayrıldıktan sonra kalan % 45’lik kısmının % 42’sinin Öğretim Üyelerine, % 3’ünün de akademik ve idari personele dağıtılması öngörülmüştür. Daha sonra alınan 28.07.2005 tarih ve 2005/21 sayılı Üniversite Yönetim Kurulu Kararında ise, % 45’lik kısmın tamamının Öğretim Üyelerine katkı payı olarak dağıtılması karara bağlanmıştır.

Üniversite uygulamasında, Türkiye Petrolleri Anonim Ortaklığı Projesinden elde edilen hasılatın % 45’inin, bu projeyi yürüten Öğretim Üyesi Prof. Dr. …’e ödendiği; söz konusu projede görev alan Araştırma Görevlisi …’e ise, Prof. Dr. … tarafından … Üniversitesi Döner Sermaye İşletme Müdürlüğüne hitaben yazılan dilekçe üzerine % 35’lik “araç, gereç, araştırma ve diğer ihtiyaçlar” fon payından katkı payı ödemesi yapıldığı görülmektedir. Araştırma görevlisi … adı geçen projede görevlendirilerek fiilen katkıda bulunduğu için proje nedeniyle elde edilen hasılattan kendisine katkı payı ödenmesi gerekmektedir. Ancak bu ödemenin, % 35’lik araç gereç için ayrılan fon payından değil % 45’lik öğretim elemanı payından yapılması 2547 sayılı Kanunun 58 inci maddesi gereği olduğu için projeden elde edilen hasılatın % 45’ine isabet eden tutarın tamamını katkı payı olarak alan Prof. Dr. … fazla ödemenin ahizi durumundadır. Bu nedenle ilam hükmünün bozularak yeniden hüküm tesisi için dosyanın ilgili Daireye gönderilmesi gerekir.

Üyeler … ve …’nün karşı oy gerekçesi:

Üniversite Yönetim Kurulu tarafından 2547 sayılı Yüksek Öğrenim Kanununun 58 inci maddesinin (a) fıkrasının 4. bendi uyarınca alınan 04.03.2004 tarih ve 2004/04 nolu Kararda, döner sermaye gayrisafi hasılatının kanuni kesintiler ayrıldıktan sonra kalan % 45’lik kısmının % 42’sinin Öğretim Üyelerine, % 3’ünün de akademik ve idari personele dağıtılması öngörülmüştür. 28.07.2005 tarih ve 2005/21 sayılı Üniversite Yönetim Kurulu Kararında ise, % 45’lik kısmın tamamının Öğretim Üyelerine katkı payı olarak dağıtılması karara bağlanmıştır. Araştırma görevlisi … projede görevlendirilmiş ve fiilen katkı sağlamış olduğundan elde edilen hasılattan katkı payı almasında mevzuata aykırılık bulunmamaktadır. Bu nedenle tazmin hükmünün kaldırılması gerekir.

Karar verildiği 19.04.2017 tarih ve 42998 sayılı tutanakta yazılı olmakla işbu ilam tanzim kılındı.