Sayıştay 6. Dairesi 415 Kararı - Belediyeler ve Bağlı İdareler Vergi Resmi Harç ve Diğer Gelirler

Daire Karar Detayı

İletişim Bilgileri

• Daire Karar Detayı: Listeye DönYazdır

• Daire: 6

• Karar Tarihi: 10.01.2017

• Karar No: 415

• İlam No: 195

• Madde No: 6

• Kamu İdaresi Türü: Belediyeler ve Bağlı İdareler

• Hesap Yılı: 2015

• Konu: Vergi Resmi Harç ve Diğer Gelirlerle İlgili Kararlar

KARAR

Sözleşmeli personele ödenen ek ödemelerden gelir vergisi tevkifatı yapılmaması

Dosya kapsamındaki bilgi ve belgelerin incelenmesi sonucunda;

375 sayılı Kanun Hükmünde Kararname’nin Ek 9’uncu maddesi hükmü gereği sözleşmeli personele ödenen ek ödemelerden gelir vergisi tevkifatı yapılmaması sonucu kamu zararına neden olunduğu iddia edilmişse de;

193 sayılı Gelir Vergisi Kanunu’nun 61 inci maddesinde;

“Ücret, işverene tabi ve belirli bir işyerine bağlı olarak çalışanlara hizmet karşılığı verilen para ve ayınlar ile sağlanan ve para ile temsil edilebilen menfaatlerdir.

Ücretin ödenek, tazminat, kasa tazminatı (mali sorumluluk tazminatı), tahsisat, zam, avans, aidat, huzur hakkı, prim, ikramiye, gider karşılığı veya başka adlar altında ödenmiş olması veya bir ortaklık münasebeti niteliğinde olmamak şartı ile kazancın belli bir yüzdesi şeklinde tayin edilmiş bulunması onun mahiyetini değiştirmez.

……….”

hükmüne yer verilmiştir.

Yine 193 sayılı Gelir Vergisi Kanunu’nun 94’üncü maddesinin 1’inci fıkrasında, maddede bentler halinde sayılan ödemeleri nakden veya hesaben yapanların, istihkak sahiplerinin gelir vergilerine mahsuben tevkifat yapmaya mecbur oldukları belirtildikten sonra 1’ inci bendinde, hizmet erbabına ödenen ücretler ile 61 inci maddede yazılı olup ücret sayılan ödemelerden (istisnadan faydalanan hariç), 103 ve 104 üncü maddelere göre vergi tevkifatı yapılacağı hükme bağlanmıştır.

Diğer taraftan, 11.10.2011 tarih ve 666 sayılı Kanun Hükmünde Kararname ile 375 sayılı Kanun Hükmünde Kararname’nin Ek 9’uncu maddesinin 9’uncu fıkrasına;

“Kadro karşılığı sözleşmeli personel ile 399 sayılı Kanun Hükmünde Kararnameye ekli (II) sayılı Cetvele dahil pozisyonlarda istihdam edilen sözleşmeli personel hariç olmak üzere, çeşitli statülerde istihdam edilen sözleşmeli personele, çalıştıkları birim ve bulundukları pozisyon unvanı itibarıyla aynı veya benzer unvanlı memur kadrosunda çalışan, hizmet yılı ve öğrenim durumu aynı olan emsali personel için belirlenmiş olan ek ödeme oranını aşmamak üzere, statüleri ile mali haklar kapsamında yapılan her türlü ödemeler dahil almakta oldukları toplam ödeme tutarları gibi kriterler birlikte veya ayrı ayrı dikkate alınarak bu madde hükümleri çerçevesinde ek ödeme yapılıp yapılmayacağını, yapılacak ek ödeme oranını sözleşme ücreti ile ilişkilendirilmeksizin belirlemeye, Maliye Bakanlığının teklifi üzerine Bakanlar Kurulu yetkilidir. Bu ödeme tutarı damga vergisi hariç herhangi bir vergi ve sigorta prim kesintisine tabi tutulmaz. ”

hükmü eklenmiştir.

Anılan hüküm gereğince ek ödemeler sadece damga vergisine tabi olduğundan, damga vergisi dışında herhangi bir vergi tevkifatı yapılması mümkün değildir. Bu itibarla, sözleşmeli personele yapılan ek ödemelerin 193 sayılı Kanun hükümleri doğrultusunda değil, 375 sayılı KHK hükümleri çerçevesinde değerlendirilmesi gerekmektedir.

………….Belediyesi tarafından sözleşmeli personele yapılan ek ödemelerden mevcut yasal düzenleme dikkate alınarak gelir vergisi tevkifatı yapılmadığı ve dolayısıyla kamu zararı oluşmadığı anlaşıldığından, sorgu konusu hakkında ilişilecek bir husus bulunmadığına, işbu İlamın tebliğ tarihinden itibaren altmış gün içerisinde Sayıştay Temyiz Kurulu nezdinde temyiz yolu açık olmak üzere,

Her ne kadar Denetçi tarafından, 375 sayılı Kanun Hükmünde Kararname’nin Ek 9’uncu maddesinin dokuzuncu fıkrasının son cümlesinde yer alan “ damga vergisi hariç herhangi bir vergi ve” hükmünün iptali için Anayasanın 152’nci maddesi gereği Anayasa Mahkemesine itiraz başvurusunda bulunulması istenmişse de; yapılan düzenleme ile herhangi bir mali yükümlülük getirilmediği gibi mevcut mali yükümlülüklerde de değişiklik yapılmadığından söz konusu düzenlemenin Anayasa’nın 73 ve 91’inci maddesine aykırılığından söz edilemez. Bu nedenle bahse konu hükmün iptali için Anayasa Mahkemesine başvurulmasına yer olmadığına,

oy birliğiyle

Dosya kapsamındaki bilgi ve belgelerin incelenmesi sonucunda;

375 sayılı Kanun Hükmünde Kararname’nin Ek 9’uncu maddesi hükmü gereği sözleşmeli personele ödenen ek ödemelerden gelir vergisi tevkifatı yapılmaması sonucu kamu zararına neden olunduğu iddia edilmişse de;

193 sayılı Gelir Vergisi Kanunu’nun 61 inci maddesinde;

“Ücret, işverene tabi ve belirli bir işyerine bağlı olarak çalışanlara hizmet karşılığı verilen para ve ayınlar ile sağlanan ve para ile temsil edilebilen menfaatlerdir.

Ücretin ödenek, tazminat, kasa tazminatı (mali sorumluluk tazminatı), tahsisat, zam, avans, aidat, huzur hakkı, prim, ikramiye, gider karşılığı veya başka adlar altında ödenmiş olması veya bir ortaklık münasebeti niteliğinde olmamak şartı ile kazancın belli bir yüzdesi şeklinde tayin edilmiş bulunması onun mahiyetini değiştirmez.

……….”

hükmüne yer verilmiştir.

Yine 193 sayılı Gelir Vergisi Kanunu’nun 94’üncü maddesinin 1’inci fıkrasında, maddede bentler halinde sayılan ödemeleri nakden veya hesaben yapanların, istihkak sahiplerinin gelir vergilerine mahsuben tevkifat yapmaya mecbur oldukları belirtildikten sonra 1’ inci bendinde, hizmet erbabına ödenen ücretler ile 61 inci maddede yazılı olup ücret sayılan ödemelerden (istisnadan faydalanan hariç), 103 ve 104 üncü maddelere göre vergi tevkifatı yapılacağı hükme bağlanmıştır.

Diğer taraftan, 11.10.2011 tarih ve 666 sayılı Kanun Hükmünde Kararname ile 375 sayılı Kanun Hükmünde Kararname’nin Ek 9’uncu maddesinin 9’uncu fıkrasına;

“Kadro karşılığı sözleşmeli personel ile 399 sayılı Kanun Hükmünde Kararnameye ekli (II) sayılı Cetvele dahil pozisyonlarda istihdam edilen sözleşmeli personel hariç olmak üzere, çeşitli statülerde istihdam edilen sözleşmeli personele, çalıştıkları birim ve bulundukları pozisyon unvanı itibarıyla aynı veya benzer unvanlı memur kadrosunda çalışan, hizmet yılı ve öğrenim durumu aynı olan emsali personel için belirlenmiş olan ek ödeme oranını aşmamak üzere, statüleri ile mali haklar kapsamında yapılan her türlü ödemeler dahil almakta oldukları toplam ödeme tutarları gibi kriterler birlikte veya ayrı ayrı dikkate alınarak bu madde hükümleri çerçevesinde ek ödeme yapılıp yapılmayacağını, yapılacak ek ödeme oranını sözleşme ücreti ile ilişkilendirilmeksizin belirlemeye, Maliye Bakanlığının teklifi üzerine Bakanlar Kurulu yetkilidir. Bu ödeme tutarı damga vergisi hariç herhangi bir vergi ve sigorta prim kesintisine tabi tutulmaz. ”

hükmü eklenmiştir.

Anılan hüküm gereğince ek ödemeler sadece damga vergisine tabi olduğundan, damga vergisi dışında herhangi bir vergi tevkifatı yapılması mümkün değildir. Bu itibarla, sözleşmeli personele yapılan ek ödemelerin 193 sayılı Kanun hükümleri doğrultusunda değil, 375 sayılı KHK hükümleri çerçevesinde değerlendirilmesi gerekmektedir.

………….Belediyesi tarafından sözleşmeli personele yapılan ek ödemelerden mevcut yasal düzenleme dikkate alınarak gelir vergisi tevkifatı yapılmadığı ve dolayısıyla kamu zararı oluşmadığı anlaşıldığından, sorgu konusu hakkında ilişilecek bir husus bulunmadığına, işbu İlamın tebliğ tarihinden itibaren altmış gün içerisinde Sayıştay Temyiz Kurulu nezdinde temyiz yolu açık olmak üzere,

Her ne kadar Denetçi tarafından, 375 sayılı Kanun Hükmünde Kararname’nin Ek 9’uncu maddesinin dokuzuncu fıkrasının son cümlesinde yer alan “ damga vergisi hariç herhangi bir vergi ve” hükmünün iptali için Anayasanın 152’nci maddesi gereği Anayasa Mahkemesine itiraz başvurusunda bulunulması istenmişse de; yapılan düzenleme ile herhangi bir mali yükümlülük getirilmediği gibi mevcut mali yükümlülüklerde de değişiklik yapılmadığından söz konusu düzenlemenin Anayasa’nın 73 ve 91’inci maddesine aykırılığından söz edilemez. Bu nedenle bahse konu hükmün iptali için Anayasa Mahkemesine başvurulmasına yer olmadığına,

oy birliğiyle