Sayıştay 6. Dairesi 41290 Kararı - Yüksek Öğretim Personel Mevzuatı

Temyiz Karar Detayı

İletişim Bilgileri

• Kamu İdaresi: Yüksek Öğretim Kurumları

• Yılı: 2005

• Daire: 6

• Dosya No: 41290

• Tutanak No: 42997

• Tutanak Tarihi: 19.04.2017

• Konu: Personel Mevzuatı ile İlgili Kararlar

KARAR

Konu: Gelir getirici katkıları olmayan öğretim üyelerine döner sermayeden pay dağıtılması.

1155 sayılı ek ilam ile; Mayıs ayında, ...Üniversitesinde görevli öğretim üyelerine herhangi bir gelir getirici projeye katkıları olmadığı halde, döner sermayeden “katkı payı” adı altında ödeme yapılması mevzuata uygun olmadığından … TL’ye tazmin hükmü verilmiştir.

Sorumlu temyiz dilekçesinde özetle; Sayıştay Başkanlığı 6. Daire tarafından 1155 sayılı ilam ile ...Üniversitesi Döner Sermaye Saymanlığının 2005 yılı idare hesabının 6. Daire tarafından yargılanması sonucu 06.05.2009 tarih ve 762 sayılı asıl ilama ek olarak çıkarılan 03.05.2011 tarih ve 1103 sayılı ek ilamın Sayıştay Temyiz Kuruluna temyiz yolu ile itiraz etmesi üzerine Sayıştay Başkanlığı Temyiz Kurulunca 10.02.2015 tarihinde 40018 tutanak nolu bozma kararı üzerine Sayıştay Denetçisi tarafından yazılan 20.11.2015 tarihli ek raporun yargılanması sonucu düzenlenen ek ilam ile … TL’nin tazminine karar verildiğini, bu nedenle temyiz itirazlarını aşağıda sıraladığını;

1. Tazmin hükmünün, ödemede adı geçen öğretim üyelerinin herhangi bir gelir getirici projeye katkıları olmadığı halde, Döner Sermayeden Katkı Payı adı altında ödeme yapılması sonucunda fazla ödemeye neden olunduğu gerekçesiyle verildiğini, oysa ...Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesinin gelirlerinin artmasının tamamının öğretim üyelerinin çabaları ve özverili olarak Döner sermaye gelirlerinin arttırılması için yapmış oldukları çalışmalar olduğunu,

Saymanlıkta göreve başladığı 2003 mali yılı sonucunda … TL. toplam geliri olan Saymanlığın 2005 mali yılı sonunda … TL’ye çıkarılmasının tamamen Öğretim üyelerinin katkıları ile mümkün olduğunu buna bağlı olarak gelirlerden devlete ödenen vergi, Hazine hisseleri, KDV gibi ödenecek Döner Sermaye yükümlülüklerinin devlet lehine arttığını,

2. 190 kişilik Üniversite Öğretim Üyeleri Üniversite Yönetim Kurulunun 05.05.2005 tarih ve 2005/13 sayılı Kararı ile Döner Sermaye gelirlerinin arttırılması amacıyla Döner Sermayede görevlendirildiğini, ödeme evrakına adı geçen Yönetim Kurulu Kararının eklendiğini ancak emekli olması nedeniyle adı geçen Yönetim Kurulu Kararından temin edemediğinden Kurula sunamadığını,

3. Döner Sermayeden yapılan tüm ödemelerin usulüne uygun olarak yapıldığını, kendilerine katkı payı ödenen öğretim üyelerinin 2005 mali yılı içerisinde yapmış oldukları mesleki faaliyetleri sonucunda döner sermaye gelirlerinin arttığını, Üniversite Yönetim Kurulunun 05.05.2005 tarih ve 2005/13 sayılı Kararının 10 uncu maddesinde Nisan 2005 ayına ait listede adları yazılı 190 Öğretim üyesine ödenecek katkı payının Döner Sermaye İşletme Müdürlüğünce ödenmesi hususunun İta Amirinin yazılı onayı ile yapıldığını ödemenin Yönetim Kurulu kararına dayandığını,

4. Çeşitli Fakültelerde çalışan öğretim üyelerine ait Döner Sermayede görevlendirilmelerine ait Yönetim Kurulu Kararı ile diğer belgelerin verile emirlerine bağlı olduğunu ancak emekli olması nedeniyle bu belgeleri temin etmesinin mümkün olmadığını, öğretim üyelerinin Döner Sermayeye katkılarının 2005 yılı içerisinde bulunduğunu ve 2005 yılı kesin mizanlarının eklice sunulduğunu,

5. Kendilerine katkı payı ödenen öğretim üyelerinin görevli bulundukları (Sürekli Eğitim Merkezi, Makine, Elektrik, Bilgisayar, Mimarlık, İnşaat, Kimya) ve diğer Fakültelerin öğretim üyelerinin döner sermayeye yaptıkları katkılarından kaynaklandığını, yapılan ödemenin tek bir liste halinde olmasının nedeninin her fakülte ve öğretim üyesi için ayrı ayrı verile emri düzenlenmesinin hem yevmiye sayısını ve hem de kırtasiyeciliği artıracağından ayrıca zaman kaybına neden olacağından tek bir verile emri ile ödendiğini belirterek verilen tazmin hükmünün kaldırılmasını istemiştir.

Başsavcılık mütalaasında;

“İstanbul ...Üniversitesi Döner Sermaye Saymanlığı 2005 yılı hesabının 6. Dairece yargılanması sonucu çıkarılan 27.02.2008 karar tarihli ve 762 sayılı ilamın 6 ncı maddesindeki tazmin hükmünde ısrar eden, aynı Dairenin 26.01.2016 tarihli karar ve 1155 sayılı ilamına karşı sayman sıfatıyla itiraz eden …’ın, ilgi yazı ekinde gönderilen 01.07.2016 tarihli temyiz dilekçesi ve ekleri incelenmiştir.

Dairesince, Mayıs ayında ...Üniversitesinde görevli öğretim üyelerine herhangi bir gelir getirici projeye katkıları olmadığı halde, döner sermayeden katkı payı adı altında ödeme yapılması sonucu oluşan kamu zararının sorumlularından tazminine hükmedilmiştir.

Sorumlu savunmasında, döner sermaye işletmesinin gelirlerinin artırılmasının öğretim üyelerinin çabaları sonucu oluştuğu, 190 kişinin öğretim üyelerinin üniversite yönetim kurulunun 05.05.2005 tarih ve 2005/13 sayılı kararı ile döner sermaye gelirlerinin artırılması için görevlendirildiği belirtilerek tazmin hükmünün kaldırılmasını talep etmektedir.

2547 sayılı Yüksek Öğretim Kanununun Döner Sermaye başlıklı 58 inci maddesinin (a) fıkrasına göre döner sermaye gelirlerinin elde edildiği birimlerde görevli öğretim elemanlarına, bu gelirlerin elde edilmesinde katkıları bulunması durumunda ve katkıları oranında döner sermayeden pay dağıtılmaktadır.

İlamın tazmin gerekçesini öğretim üyelerinin hangi projede görevlendirildikleri ile bu projenin döner sermayeye ne kadar kakı sağladığına ilişkin bilgi ve belgenin bulunmaması oluşturmakta ancak sorumlu temyiz dilekçesi ve ekinde ilamın tazmin hükmünü ortadan kaldıracak herhangi bir bilgi ve belge ibraz etmemektedir.

Buna göre, sorumlunun temyiz talebinin ret edilerek Daire kararının korunması gerektiği düşünülmektedir.” denilmiştir.

Duruşma talep eden sorumlu … ile Sayıştay Savcısının sözlü açıklamalarının dinlenmesinden ve dosyada mevcut belgelerin okunup incelenmesinden sonra,

GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ:

06.05.2009 tarih ve 762 sayılı asıl ilamın 6 ncı maddesiyle (Yargı Raporunun 8’inci maddesiyle); Mayıs ayında, ...Üniversitesinde görevli Öğretim Üyelerine herhangi bir gelir getirici projeye katkıları olmadığı halde, döner sermayeden “katkı payı” adı altında ödeme yapılması sonucunda fazla ödemeye neden olunduğu gerekçesiyle … TL’nin tazminine karar verilmiş,

Bu tazmin hükmüne karşı Tahakkuk Memuru (İşletme Müdürü) …tarafından Sayıştay Temyiz Kuruluna yapılan temyiz başvurusu üzerine 30.06.2009 tarih ve 30872 tutanak sayılı Temyiz Kurulu Kararının 7 nci maddesiyle,

“İlamın 6 ncı maddesiyle; Mayıs ayında ...Üniversitesinde görevli öğretim üyelerine herhangi bir gelir getirici projeye katkıları olmadığı halde döner sermayeden katkı payı adı altında ödeme yapılması nedeniyle … YTL’ye tazmin hükmü verilmiştir.

762 sayılı ilamın 6 ncı maddesiyle verilen tazmin hükmüne ilişkin olarak ibraz edilen belgelerin incelenmesi temyize konu teşkil etmediğinden bu hususta Kurulumuzca yapılacak işlem olmadığına ve sözü edilen belgeler yargılamanın iadesini gerektiren nitelikte görüldüğü takdirde bu yolda işlem ifasını teminen dosyanın, kararı veren Daireye gönderilmesine,”

Aynı tazmin hükmüne karşı sayman sıfatıyla … tarafından yapılan temyiz başvurusu üzerine ise; 30.06.2009 tarih ve 30874 tutanak sayılı Kararın 3 üncü maddesiyle, “762 sayılı ilamın 6 ncı maddesiyle verilen tazmin hükmüne ilişkin olarak ibraz edilen belgelerin incelenmesi temyize konu teşkil etmediğinden bu hususta Kurulumuzca yapılacak işlem olmadığına,

Ancak aynı tazmin hükmünde tahakkuk memuru sıfatıyla iştiraki bulunan …’nun başvurusu üzerine düzenlenen 30.06.2009 tarih ve 30872 tutanak sayılı Temyiz Kurulu ilamı ile Dairesine tevdi edilen dosya ile aynı mahiyette olan bu dosyanın sözü edilen dosya ile birleştirilerek gereği yapılmak üzere kararı veren Daireye gönderilmesine,” denilmiş,

Temyiz Kurulunun bu kararları üzerine söz konusu dosyaların 6.Dairede görüşülmesi soncunda düzenlenen 03.05.2011 tarih ve 1103 sayılı ek ilamla; sorumlularca gönderilen itiraz dilekçeleri ekinde yer alan belgeler incelendiğinde bunların dağıtım çizelgesi, aylık mizan ve defteri kebir kayıtlarından oluştuğu ve bu belgelerin 762 sayılı ilama esas olan rapor ekleri arasında yer alıp yargılama esnasında göz önüne alındığı ve dolayısıyla da bahis konusu belgelerin 832 sayılı Sayıştay Kanununun yargılamanın iadesi sebeplerinin sayıldığı 74 üncü maddesi kapsamında bulunmadığı gerekçesiyle, 762 sayılı asıl İlamın 7 nci maddesine ilişkin olarak, yargılamanın iadesi sebebi teşkil etmeyen söz konusu belgelere istinaden yargılamanın iadesi yoluyla yeniden hüküm tesisine lüzum olmadığına karar verilmiş,

1103 sayılı ek ilamın bu hükmüne karşı sorumlulardan ... tarafından Sayıştay Temyiz Kuruluna yapılan temyiz başvurusu üzerine ise; 10.02.2015 tarih ve 40018 tutanak sayılı Kararla, çeşitli fakültelerde çalışan öğretim elamanlarının usulüne uygun olarak döner sermayenin bağlı bulunduğu birimlerde görevlendirildiğine ilişkin belgelerin ve ödemenin dayandırıldığı Yönetim Kurulu Kararının rapor dosyası ve ekleri içinde bulunmadığı, söz konusu öğretim elamanlarının döner sermayenin bağlı bulunduğu birimlerde görevlendirilip görevlendirilmediğinin, bu manada döner sermaye hasılatının elde edilmesinde katkılarının olup olmadığının ve dağıtımın yapıldığı hasılatın hangi zaman diliminde elde edildiğinin araştırılması için verilen tazmin hükmü bozularak dosyanın Daireye gönderilmesine karar verilmiştir.

Temyiz Kurulunun anılan kararına istinaden Daireye havale edilen söz konusu dosyanın incelenmesi sonucunda düzenlenen 1155 sayılı ek ilam ile Daire vermiş olduğu ilk kararda direnerek Mayıs ayında ...Üniversitesinde görevli Öğretim Üyelerine herhangi bir gelir getirici projeye katkıları olmadığı halde, döner sermayeden “katkı payı” adı altında ödeme yapılması sonucu fazla ödenen … TL’nin tazminine hükmetmiştir.

Sayman ..., bu defa 1155 sayılı ek ilamı temyiz etmektedir.

2547 sayılı Yüksek Öğretim Kanununun “Döner Sermaye” başlıklı 58 inci maddesinin bahse konu ödemenin yapıldığı tarihte yürürlükte bulunan (a) fıkrasında;

“ a) Döner Sermaye

…

(Değişik dördüncü paragraf: 31/7/2003-4969/12 md.) Her eğitim-öğretim, araştırma veya uygulama birimi veya bölümü ile ilgili öğretim elemanlarının katkısıyla toplanan döner sermaye gayrisafi hasılatının en az % 35'i o kuruluş veya birimin araç, gereç, araştırma ve diğer ihtiyaçlarına ayrılır. Kalan kısmı ise üniversite yönetim kurulunun belirleyeceği oranlar çerçevesinde bağlı bulunduğu üniversitenin bilimsel araştırma projeleri ile döner sermaye gelirinin elde edildiği fakülte, enstitü, yüksek okul, konservatuar ile uygulama ve araştırma merkezlerinde görevli öğretim elemanları ve aynı birimlerde görevli 14.7.1965 tarihli ve 657 sayılı Devlet Memurları Kanununa tâbi personel (döner sermaye işletme müdürlüğü ve döner sermaye saymanlık personeli dahil) arasında katkıları da dikkate alınmak suretiyle paylaştırılır. Öğretim üyeleri ile Üniversitelerarası Kurulun önerisi üzerine Yükseköğretim Kurulunca kabul edilen sağlık, teknik ve sanatla ilgili birimlerde görevli öğretim elemanlarına döner sermayeden bir ayda ayrılacak payın tutarı, bunların bir ayda alacakları aylık (ek gösterge dahil), yan ödeme, ödenek (geliştirme ödeneği hariç) ve her türlü tazminat (makam, temsil ve görev tazminatı hariç) toplamının iki katını, diğer öğretim elemanları için bir katını, 657 sayılı Kanuna tâbi personel için ise % 100'ünü geçemez. İşin ve hizmetin özelliği dikkate alınarak yoğun bakım, doğumhane, yeni doğan, süt çocuğu, yanık, diyaliz, ameliyathane, kemik iliği nakil ünitesi ve acil serviste çalışan sağlık personeli için % 100 oranı, ayrıca % 50'sine kadar artırılabilir.(Değişik son cümle: 17/9/2004 – 5234/2 md.) Rektörler ve rektör yardımcıları, üniversite veya yüksek teknoloji enstitülerindeki döner sermaye gelirinin elde edildiği birimlerin birinden katkılarına bakılmaksızın bu maddedeki esaslara göre her ay pay alabilirler ve bunlara bir ayda ödenebilecek pay, bir ayda alacakları aylık (ek gösterge dahil), ödenek (geliştirme ödeneği hariç) ve her türlü tazminat (makam, temsil ve görev tazminatları hariç) toplamının iki katını geçemez. Öğretim üyelerine saat 14.00'den sonra döner sermayeye yaptıkları doğrudan gelir getirici katkılarından dolayı ilave olarak, almakta oldukları aylık (ek gösterge dahil), ödenek (geliştirme ödeneği hariç) ve her türlü tazminat (makam, temsil ve görev tazminatları hariç) toplamının on katına kadar pay verilebilir. Rektör ve rektör yardımcıları ile bu kapsamdaki gelirin elde edildiği fakültelerin dekan ve dekan yardımcıları ile başhekim ve başhekim yardımcılarına doğrudan gelir getirici katkılarına bakılmaksızın bu kapsamda elde edilen gelirlerden karşılanmak üzere, bir ayda alacakları aylık (ek gösterge dahil), ödenek (geliştirme ödeneği hariç) ve her türlü tazminat (makam, temsil ve görev tazminatları hariç) toplamının dört katına kadar ayrıca pay verilebilir.

…”

denilmiştir.

Belirtilen mevzuat hükmünden anlaşıldığı üzere, döner sermaye gelirinin elde edildiği birimlerde görevli öğretim elemanlarına, bu gelirin elde edilmesinde katkıları bulunması durumunda ve katkıları oranında döner sermayeden pay dağıtılır. Yine, anılan Kanun maddesinde, doğrudan gelir getirici katkılarına bakılmaksızın sadece Rektör, Rektör Yardımcıları ile gelirin elde edildiği fakültelerin Dekan, Dekan Yardımcıları, Başhekim ve Başhekim Yardımcılarına ayrıca pay verilebileceği hüküm altına alınmıştır.

Uygulamada ise, Mayıs ayında ...Üniversitesinde görevli Öğretim Üyelerine, herhangi bir gelir getirici projeye katkıları olmadığı halde, döner sermayeden “katkı payı” adı altında ödeme yapılmıştır.

Konu hakkında sorgu aşamasında;

“Verile emri ve eklerinin incelenmesinde; fazla ödeme tablosunda adı geçen personele yılda bir kere Mayıs ayına mahsus olmak üzere kanunun belirttiği kriterlere aykırı olarak ödeme yapıldığı tespit edilmiştir. Adı geçen personelin Döner Sermaye kapsamındaki hangi projelere ve ne türlü katkılarının olduğu ve bu katkılar sonucu ne kadar gelir elde edildiği ve bu elde edilen gelirin hangi kriterlere göre bu kişilere ödendiği verile emri ve eki belgelerden anlaşılamamaktadır. Oysa döner sermaye gelirleri dağıtılırken, hangi projeye kimlerin katkısı olduğu belirtildikten ve gerekli yasal kesintiler yapıldıktan sonra kalan tutar üniversite yönetim kurulu kararına göre ilgili kişilere dağıtılır. Zira sorgumuza konu olan verile emri ile yapılan ödeme dışındaki bütün ödemelerde bu kriterlere dikkat edildiği görülmektedir. Bu şekilde kanunun işaret ettiği kriterlere dayanmayan tek verile emri ile yılda bir defa olmak üzere adı geçen 190 kişiye katkı payı adı altında ödeme yapılması mevzuata aykırılık teşkil etmektedir.

Ödemenin dayandırıldığı 05.05.2005 tarih ve 2005/13 sayılı kararın ve adı geçen 190 kişinin döner sermaye kapsamındaki hangi projelerde görevlendirildikleri ile ilgili görev yazılarının gönderilmesi...” denilerek gerekli belgeler ve konuyla ilgili açıklama yapılması istenilmiş ancak sorumlular tarafından sorguyla istenen belgeler gönderilmediği gibi konuya ilişkin yeterli ve kabul edilebilir açıklamalar yapılmamıştır.

762 sayılı ana ilama yapılan temyiz talebinden 1155 sayılı ek ilama yapılan temyiz talebine kadar geçen süreçte de söz konusu öğretim elamanlarının döner sermayenin bağlı bulunduğu birimlerde görevlendirilip görevlendirilmediğine, döner sermaye hasılatının elde edilmesinde katkılarının olup olmadığına ilişkin temyiz başvurusunda bulunan sorumlu tarafından gerekli açıklamaların yapılmadığı görülmektedir.

Bu itibarla, Mayıs ayında ...Üniversitesinde görevli öğretim üyelerine herhangi bir gelir getirici projeye katkıları olmadığı halde, döner sermayeden “katkı payı” adı altında ödeme yapılması mevzuata uygun olmadığından 1155 sayılı ek ilam ile … TL’ye ilişkin olarak verilen tazmin hükmünün TASDİKİNE, oy çokluğu ile,

Karşı oy gerekçesi

...Daire Başkanı … ile Üyeler …, … ve …’ın karşı oy gerekçesi:

2547 sayılı Yükseköğretim Kanununun 58 inci maddesinin (a) fıkrasının dördüncü paragrafında; “Her eğitim-öğretim, araştırma veya uygulama birimi veya bölümü ile ilgili öğretim elemanlarının katkısıyla toplanan döner sermaye gayrisafi hasılatının en az % 35’i o kuruluş veya birimin araç, gereç, araştırma ve diğer ihtiyaçlarına ayrılır.Kalan kısmı ise üniversiteye yönetim kurulunun belirleyeceği oranlar çerçevesinde bağlı bulunduğu üniversitenin bilimsel araştırma projeleri ile döner sermaye gelirinin elde edildiği fakülte, enstitü, yüksek okul, konservatuar ile uygulama ve araştırma merkezlerinde görevli öğretim elemanları ve aynı birimlerde görevli 14.07.1965 tarihli ve 657 sayılı Devlet Memurları Kanununa tabi personel (döner sermaye işletme müdürlüğü ve döner sermaye saymanlık personeli dahil) arasında katkıları da dikkate alınmak suretiyle paylaştırılır…” denilmiştir.

Madde hükmüne göre, öğretim elemanlarının katkısıyla toplanan döner sermaye gelirlerinden üniversite akademik veya idari personeline katkıları da dikkate alınmak suretiyle yönetim kurulu kararı ile ödeme yapılabilecektir.

Üniversite Yönetim Kurulunun 05.05.2005 tarih ve 2005/13 sayılı kararında “Bilimsel olarak katkıları nedeniyle ekli listede isimleri bulunan ve alacakları miktar belirtilen öğretim elemanlarına katkı payı ödenmesine oybirliği ile karar verildi” denilmiş, bunların görevlendirildiği ve döner sermayeye katkı sağladıkları kurulca kabul edilmiştir. Dolayısıyla yapılan görevlendirmeler sonucunda fiilen yapılan çalışmaların karşılığı olarak döner sermayeden katkı payı ödenmesinde mevzuata aykırılık bulunmamaktadır. Bu nedenle tazmin hükmünün kaldırılması gerekir.

Karar verildiği 19.04.2017 tarih ve 42997 sayılı tutanakta yazılı olmakla işbu ilam tanzim kılındı.