Sayıştay 6. Dairesi 40845 Kararı - Belediyeler ve Bağlı İdareler Personel Mevzuatı

Temyiz Karar Detayı

İletişim Bilgileri

• Kamu İdaresi: Belediyeler ve Bağlı İdareler

• Yılı: 2014

• Daire: 6

• Dosya No: 40845

• Tutanak No: 43034

• Tutanak Tarihi: 26.04.2017

• Konu: Personel Mevzuatı ile İlgili Kararlar

KARAR

Konu: Büyükşehir Belediyesi Su ve Kanalizasyon İdaresi Genel Müdürlüğü’nde 2547 sayılı Yükseköğretim Kanun’unun 38’inci maddesi uyarınca yönetim kurulu üyesi olarak görevlendirilen öğretim elemanlarına yönetim kurulu ücretinin fazla ödenmesi.

69 sayılı ilamın 5’inci maddesinde, ... (... Su ve Kanalizasyon İdaresi) Genel Müdürlüğünde 2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu’nun 38’inci maddesince yönetim kurulu üyesi olarak görevlendirilen Doç. Dr. … ve Prof. Dr. ….’ye ücretinin fazla ödenmesi sonucu kamu zararına neden olunduğu gerekçesiyle …. TL’ye tazmin hükmolunmuştur.

İlamda Harcama Yetkilisi olarak sorumlu tutulan …, .. ile Gerçekleştirme Görevlisi olarak sorumlu tutulan …. tarafından verilen ortak temyiz dilekçesinde; 2547 sayılı Kanunun 38. maddesinde belirlenen ücretin, Yönetim Kurulu Üyelerinin gerçekleştirdikleri hizmetin Devlet için taşıdığı değer, hizmetin riski, zorluğu, şartları ve önemi derecesiyle bağdaşmayacağı, yönetim kurulunda görev alan üyelerin sorumluluğu eşit olduğu halde ücretlerindeki eşitsizliğin hakkaniyete uygun olmayacağı belirtilerek tazmin kararının kaldırılması talep edilmektedir.

Başsavcılık mütalaasında;

“….

Aylık kavramı ve kapsamı 657 sayılı Kanun 50 yıla yaklaşan uygulama sürecinde değişiklikler geçirmiştir. Aşınan aylık unsurunun yerine yeni ve ek unsurlar ilave edilmiştir. Uygulamada kamu görevlilerine genel olarak temel maaş, zam ve tazminatlar ile sosyal yardımlar adıyla üç başlık altında ödeme yapılmaktadır.

Ayrıca, analitik bütçe sınıflandırmasında da temel maaş unsurları 44 Bir kadroya dayalı olarak istihdam edilenlere ilgili mevzuatına göre yapılan aylık, ek gösterge, kıdem aylığı ve taban aylığı Ödemeleri, olarak tanımlanmıştır.

2547 sayılı Kanunun 38. maddedeki aylık kavramından, yalnızca gösterge ve ek göstergeyi değil, maaşın temel unsurları olan ek gösterge, kıdem aylığı ve taban aylığı dikkate alınması gerektiği değerlendirilmiştir.

Buna göre, Yönetim Kurulu Üyelerinin, 2547 sayılı Kanunun38. maddesine göre döner sermayeden yararlanamaması, maaşın temel unsurlarının değişmesi, gerçekleştirdikleri hizmetin önemi, üyelerin sorumluluğu eşit olduğu halde ücretlerindeki eşitsizlik nedeniyle temyiz talebinin kabulü ile yargılamanın iadesi suretiyle görüşülmesi için dosyanın Dairesine iadesine karar verilmesi uygun olacağı düşünülmektedir” denilmiştir.

Dosyada mevcut belgelerin okunup incelenmesinden sonra,

GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ:

2560 sayılı İstanbul Su ve Kanalizasyon İdaresi Genel Müdürlüğü Kuruluş ve Görevleri Hakkında Kanun’un; “Yönetim Kurulu” başlıklı 7’nci maddesinde aynen;

“Yönetim Kurulu bir başkanla beş üyeden oluşur. Büyük Şehir Belediye Başkanı Yönetim Kurulunun başkanıdır. Belediye Başkanının bulunmaması halinde, Genel Müdür Yönetim Kuruluna başkanlık eder. Genel Müdür ile genel müdür yardımcılarından hizmette en eski olanı, hizmette eşitlik halinde yaşlı bulunan Yönetim Kurulunun tabii üyesidirler. Yönetim Kurulunun diğer üç üyesi İstanbul Büyük Şehir Belediye Başkanının teklifi ve İçişleri Bakanının onayı ile atanır.

Yönetim Kuruluna atanan üyelerin hizmet süresi 3 yıldır. Süresi dolanlar yeniden atanabilirler. Bir üyeliğin herhangi bir sebeple boşalması halinde, yerine atananlar daha önceki üyenin süresini tamamlarlar. Yönetim Kuruluna atanacak olanların İSKİ'nin konusuna giren teknik işlerde, yöneticilikte veya işletmecilikte uzmanlaşmış bulunmaları ve uzmanlıklarına uygun yüksek öğrenim görmüş olmaları gerekir.

Üyeler, Devlet memurlarına ilişkin mevzuatta yer alan istisnalar dışında, özel ya da kamu sektöründe başka bir görev alamazlar. Genel, katma ve özel bütçeli idarelerin, kamu iktisadi teşebbüslerinin kadrolarından yönetim kuruluna getirilenler asıl görevlerinden maaşsız izinli sayılırlar. Bu kimselerin memuriyetleri ile buna ait her türlü hak ve yükümlülükleri saklıdır. İzinli oldukları müddet, terfi ve emekliliklerinde fiili hizmet olarak hesaba katılacağı gibi bunlardan izinli oldukları sırada terfi hakkını kazananlar, başkaca hiçbir işleme gerek kalmaksızın terfi ettirilirler.

Yönetim Kurulu üyelerinin ücretleri izinli sayıldıkları kurumlarda ellerine geçen ücretlerden daha az olursa, aradaki fark tazminat olarak kendilerine ödenir.” denilmektedir.

Mezkur Kanun'un Ek 5’inci maddesinde ise; bu Kanun’un diğer Büyükşehir Belediyelerinde de uygulanacağı hüküm altına alınıştır.

2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu’nun “Kamu kuruluşları ve vakıflarda görevlendirme” başlıklı 38’inci maddesinde aynen;

"Öğretim elemanları; ilgili kurumların talebi ve kendisinin muvafakati, üniversite yönetim kurulunun uygun görmesi ve rektörün onayı ile ihtiyaç duyulan konularda, özlük işlemleri kendi kurumlarınca yürütülmek kaydıyla, diğer kamu kurum ve kuruluşları ile kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşlarında geçici olarak görevlendirilebilir. Bu şekilde görevlendirilenlerin, kadrosunun bulunduğu yükseköğretim kurumlarındaki aylık ve diğer ödemeler ile öteki hakları devam eder. Yükseköğretim Kurulu, bağlı birimleri ve Üniversitelerarası Kurul ile Adli Tıp Kurumunda görevlendirilenler hariç olmak üzere bu fıkra uyarınca görevlendirilenler döner sermayeden yararlanamaz.

Kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşları ile dernek ve vakıfların yönetim ve denetim organlarında görev yapanlar bakımından ayrıca bir görevlendirme kararı aranmaz. Ancak bu görevler, öğretim elemanının bu Kanundan kaynaklanan mesaisini aksatmayacak şekilde yürütülür.

Yükseköğretim Kurulunun isteği ve ilgili kamu kuruluşunun onayı ile yükseköğretim kurumları veya birimleri, ilgili adli mercilerin talebi ile adli tıp mevzuatı çerçevesinde adli tıp olaylarında ve diğer adli konularda resmi bilirkişi olarak görevlendirilebilirler.

Bu madde uyarınca görevlendirilen öğretim elemanları kendi kurumlarından alacakları aylık ve ödeneklerin yanı sıra, görevlendirildikleri kurumda yürüttükleri görev için birinci derecenin dördüncü kademesinde bulunan bir genel müdürün aylık ve ek gösterge rakamlarının memur aylık katsayısı ile çarpımı sonucu bulunan tutarı geçmemek üzere ilgili bakan tarafından tespit edilecek miktarı net olarak ikinci görev aylığı şeklinde ayrıca alırlar. Bunlar görevlendirildikleri kurumlarca kendilerine bu suretle yapılan ödemeleri döner sermayelere yatırmak zorunda değildirler. Bunlara görev yapacakları kurumca bu ödeme dışında başkaca bir ödeme yapılmaz." denilmektedir.

2547 sayılı Kanun çerçevesinde idarede yönetim kurulu üyesi olarak görevlendirilen Doç. Dr. …, Prof. Dr. …. ye, 318 sayılı KHK’nin geçici 2’nci maddesinde yer alan;

“İlgili kanunlarda değişiklik yapılıncaya kadar, 233 sayılı kanun hükmünde kararname kapsamı dışında kalan ve yönetim kurulları ile idare edilen kanunla kurulu teşebbüs ve kurumların yönetim kurulu üyesi genel müdür ve genel müdür yardımcılarına kamu iktisadi teşebbüsleri yönetim kurulu üyeleri için öngörülen miktarda ücret ve ek ödeme bulunulur.” hükmü uyarınca yönetim kurulunun tabii üyeleri olan genel müdür ve genel müdür yardımcıları için öngörülen ücret tutarı ile aynı tutarda bir ücret ödemesi yapıldığı anlaşılmaktadır.

Oysa ki; ilgili kişilere 2547 sayılı Kanun’un 38’inci maddesi uyarınca birinci derecenin dördüncü kademesinde görevli bir genel müdürün aylık ve ek gösterge rakamının memur aylık katsayısı ile çarpımı sonucu bulunan tutarı geçmemek üzere belirlenecek tutarda net ücret ödenmesi gerekirdi.

Ödenen yönetim kurulu üyeliği ücretinde, 2547 sayılı Kanunu’nun 38. maddesi uyarınca öngörülen sınırlamaya uyulması gerektiğinden, sorumlu iddialarının reddi ile, 69 sayılı ilamın 5’inci maddesi ile … TL. ye verilen tazmin hükmünün TASDİKİNE, Oy çokluğuyla

Karşı oy gerekçesi

Üye ….’nın karşı oy gerekçesi:

“... Su ve Kanalizasyon İdaresi Genel Müdürlüğünde yönetim kurulu üyesi olarak görevlendirilen ilgililere 2547 sayılı Kanunun 38. maddesi hükmüne aykırı olarak fazla ödeme yapıldığı söz konusu İlamla hükme bağlanmıştır. Sözü edilen İdare 2560 sayılı Kanuna tabidir. Kanunun "yönetim kurulu" başlıklı 7. maddesinde yönetim kurulunun teşkili, diğer kamu kurum ve kuruluşlarından görevlendirilenlerin maaşsız izinli sayılacakları, ücretlerinin izinli sayıldıkları kurumlarda ellerine geçen ücretlerden az olması halinde aradaki farkın tazminat olarak kendilerine ödeneceği, görev süresi; 8. maddesinde ise toplanma ve çalışma esasları düzenlenmiştir. Yönetim kurulunun İdarenin kadrolu personelinden tabi üyeleri dışındaki üyelerin devamlı ve münhasıran bu İdarede çalışacaklarına dair Kanunda hüküm mevcut olmayıp, "her hafta, belirli günlerde toplanmaları söz konusudur. Her ne kadar 7. maddede "maaşsız izinli" sayılır hükmümden devamlı görev yapacakları anlaşılmakta ise de, Kanunun yayımından sonra yürürlüğe konulan 318 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin Geçici 2. maddesi değerlendirildiğinde bu hükmün işlerliğini yitirdiği değerlendirilmektedir. Nitekim İlama konu ilgili de bu maddeye istinaden maaşsız izinli olarak görevlendirilmemiştir. 2560 sayılı Kanunda yönetim kurulu üyelerinin ücretleri konusunda düzenleme mevcut değildir. Oysa aynı Kanunla denetçilerin ücretleri belirlenmiştir. (10.madde) Bu durumda yönetim kurulu üyelerinin ücretinin ne olacağının, hangi mevzuata göre ve ne şekilde belirleneceğinin ortaya konulması gerekmektedir. Herhangi bir belirleme olmadığından hareketle hiçbir ödeme yapılmayacağı ileri sürülebilir. Bu durumda da 318 sayılı KHK'nın Geçici 2. maddesinin anlamını sorgulamak gerekir. Geçici 2. maddede,

"İlgili kanunlarında değişiklik yapılıncaya kadar, 233 sayılı Kanun Hükmünde Kararname kapsamı dışında kalan ve yönetim kurulları ile idare edilen kanunla kurulu teşebbüs ve kurumların yönetim kurulu üyesi genel müdür ve genel müdür yardımcılarına kamu iktisadi teşebbüsleri yönetim kurulu üyeleri için öngörülen miktarda ücret ve ek ödemede bulunulur" hükmü çerçevesince, "yönetim kurulu üyelerinden genel müdür ve genel müdür yardımcısı olanlara ödeme yapılıp, diğer yönetim kurulu üyelerine ödeme yapılması mümkün değildir" demek de mümkün değildir. Nitekim; temyize konu İlamda da sözü edilen KHK hükmüne yer verildiği halde bu hüküm irdelenmemiş, olayda niçin uygulanamayacağı ortaya konulamamıştır.

2560 sayılı Kanuna tabi İdare yönetim kurulu üyelerine ödeme konusunda verilen bir mütalaada da konu;

"Kurumunuz Genel Müdürlük kadrosunun hastalık sebebiyle geçici olarak veya emeklilik sebebiyle sürekli olarak boşalması halinde söz konusu görevi vekaleten yürüten Genel Müdür Vekiline yönetim kurulu üyelik ücretinin ödenip ödenmeyeceği hususunda görüş talep eden ilgi yazı incelenmiştir.

Bilindiği üzere, 2560 sayılı İstanbul Su ve Kanalizasyon İdaresi Genel Müdürlüğü Kuruluş ve Görevleri Hakkında Kanun'un Ek 5'inci maddesinde, " Bu Kanun diğer büyükşehir belediyelerinde de uygulanır." hükmü, "Organlar" başlıklı 3'üncü maddesinde, "İSKİ'nin yönetimi aşağıdaki organlarca sağlanır: Genel Kurul, Yönetim Kurulu, Denetçiler, Genel Müdürlük." hükmü, "Yönetim Kurulu" başlıklı 7'nci maddesinde ise, "Yönetim Kurulu bir başkanla beş üyeden oluşur. Büyük Şehir Belediye Başkanı Yönetim Kurulunun başkanıdır. Belediye Başkanının bulunmaması halinde, Genel Müdür Yönetim Kuruluna başkanlık eder.

Genel Müdür ile genel müdür yardımcılarından hizmette en eski olanı, hizmette eşitlik halinde yaşlı bulunan Yönetim Kurulunun tabii üyesidirler. Yönetim Kurulunun diğer üç üyesi İstanbul Büyük Şehir Belediye Başkanının teklifi ve İçişleri Bakanının onayı ile atanır." hükmü yer almaktadır.

28/03/1988 tarihli ve 318 Sayılı Memurlar ve Diğer Kamu Görevlileri İle İlgili Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Hükmünde Kararnamenin Geçici 2'nci maddesinde, "İlgili kanunlarında değişiklik yapılıncaya kadar, 233 sayılı Kanun Hükmünde Kararname kapsamı dışında kalan ve yönetim kurulları ile idare edilen kanunla kurulu teşebbüs ve kurumların yönetim kurulu üyesi genel müdür ve genel müdür yardımcılarına kamu iktisadi teşebbüsleri yönetim kurulu üyeleri için öngörülen miktarda ücret ve ek ödemede bulunulur." hükmü bulunmaktadır.

Diğer taraftan, kamu iktisadi teşebbüsleri ve bağlı ortaklıklarında 2009 yılında uygulanacak ücretlerin tespitine ilişkin 05/06/2009 tarihli ve 2009/T-12 sayılı Yüksek Planlama Kurulu Kararı (EK-II)'nın "Ücretlerin ödenmesi" başlıklı 6/2 maddesinde, "Yönetim kurulu başkan ve üyeleri, denetim ve tasfiye kurulu üyeleri ile denetçilerden, başka bir iş veya yerde geçici görevlendirilmeleri sebebiyle bu görevlerini fiilen yürütmeleri mümkün olmayanlar ile burada belirtilen görevlerinden uzaklaştırılanlara ücret ve ek ödeme ödenmez. Yönetim kurulu başkanlığı ve üyelikleri, denetim ve tasfiye kurulu üyelikleri ile denetçiliğe vekaleten atanan veya görevlendirme yapılanlara herhangi bir ödeme yapılmaz." hükmü yer almaktadır.

Yukarıda yer verilen hükümler çerçevesinde, Kurumunuz Genel Müdürlük kadrosunun hastalık sebebiyle geçici olarak veya emeklilik sebebiyle sürekli olarak boşalması halinde söz konusu görevi vekaleten yürüten Genel Müdür Vekilinin yönetim kurulu üyeliğini de vekaleten yürüttüğü anlaşılmakta olup, bahsi geçen kişiye yönetim kurulu üyelik ücretinin ödenemeyeceği mütalaa edilmektedir" denilerek 318 sayılı KHK çerçevesince değerlendirilmiştir.

Özetle; yönetim kurulu üyelerinin ücreti konusunda 2560 sayılı Kanunda düzenleme olmadığına göre hüküm 318 sayılı KHK çerçevesince verilmeli ve sözü edilen düzenlemeye aykırı ve fazla ödeme olması halinde tazmin kararı verilmelidir. İlama konu yönetim kurulu ücreti ödemesi de 318 sayılı KHK düzenlemeleri çerçevesince yapıldığından fazla ödemeden söz edilemez.

Konu yönetim kurulu üyesi ücreti olduğundan 2547 sayılı Kanunun 38. maddesinin tatbiki söz konusu olamaz. Zira yönetim kurulu üyelerinin münhasıran üniversite öğretim üyesi olacağına dair mevzuatta düzenleme söz konusu değildir. Buna göre öğretim üyesi dışında bir başka kamu personeli de yönetim kurulu üyesi olarak görevlendirilebileceğine göre, bu kişiye yönetim kurulu üyesi ücretinin ne şekilde ödeneceğini ortaya koymak gerekir. 2547 sayılı Kanunun 38. maddesinde, " bu madde uyarınca görevlendirilen öğretim elemanları kendi kurumlarından alacakları aylık ve ödeneklerin yanısıra, görevlendirildikleri kurumda yürüttükleri görev için birinci derecenin dördüncü kademesinde bulunan bir genel müdürün aylık ve ek gösterge rakamlarının memur aylık katsayısı ile çarpımı sonucu bulunan tutarı geçmemek üzere ilgili bakan tarafından tespit edilecek miktarı net olarak ikinci görev aylığı şeklinde ayrıca alırlar. Bunlar görevlendirildikleri kurumlarca kendilerine bu suretle yapılan ödemeleri döner sermayelere yatırmak zorunda değildirler. Bunlara görev yapacakları kurumca bu ödeme dışında başkaca bir ödeme yapılmaz. " hükmü yer almaktadır. Madde, ikinci görev aylığına ilişkin olup huzur hakkı olarak da değerlendirilebilecek yönetim kurulu ücretini bu kapsamda değerlendirmek mümkün değildir. Kaldı ki; ilgili kişiye hem ikinci görev aylığı hem de yönetim kurulu üyesi ücreti ödenmesi şeklinde mükerrer ödeme yapılması ilamın konusu değildir.

Sonuç olarak yönetim kurulu üyesi sıfatıyla 2560 sayılı Kanunla kurulmuş idarede görev yapan kişiye ücret ödenecek ise; bu kişinin tabi olduğu personel mevzuatındaki düzenleme değil, yönetim kurulu üyesi ücretine ilişkin mevzuat esas alınmalıdır. Zira sadece 2547 sayılı Kanun kapsamındaki personel değil, 233 saylı KHK veya 657- 926 sayılı Kanunlara tabi personel de yönetim kurulu üyesi olarak görevlendirilebilir. Olayımızda da ilgili mevzuat 318 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamedir. Bu Kararname çerçevesince KİT yönetim kurulu üyelerine ödenmesi gereken ücretten fazla ödeme de yapılmadığına göre belirtilen nedenlerle tazmin kararının kaldırılması gerekir.”

Karar verildiği 26.04.2017 tarih ve 43034 sayılı tutanakta yazılı olmakla iş bu ilam tanzim kılındı.