Sayıştay 6. Dairesi 40833 Kararı - Belediyeler ve Bağlı İdareler İhale Mevzuatı

Temyiz Karar Detayı

İletişim Bilgileri

• Kamu İdaresi: Belediyeler ve Bağlı İdareler

• Yılı: 1997

• Daire: 6

• Dosya No: 40833

• Tutanak No: 42265

• Tutanak Tarihi: 11.10.2016

• Konu: İhale Mevzuatı ile İlgili Kararlar

KARAR

KONU: Yapım işinin fenni ve teknik kurallara uygun olarak yapılmaması.

1. 12.07.2006 tarih ve 2130 sayılı asıl İlanım "Hüküm Dışı" bölümünde, ... İşinin fenni ve teknik kurallara uygun olarak yapılmadığı ve böylece belediyenin 1997 yılında …. lira zarara uğratıldığına dair 06.04.2003 tarih ve 118/8 sayılı Teftiş Layihasının 58'inci maddesinde yer alan iddianın ... Sulh Hukuk Mahkemesine intikal ettiği gerekçesiyle söz konusu dava sonucunun bildirilmesinden sonra karar verilmek üzere 8 adet verile emri toplam tutarı olan …. liranın hüküm dışı bırakılmasına karar verilmişti.

Daha sonra bu İlama ek olarak çıkarılan 21.10.2013 tarih ve 2292 sayılı Ek İlamda,

... Belediye Başkanlığının 05.10.2012 tarihli ve M.35.3.BER.0.12/721.9626 sayılı yazısından, bahse konu hususla ilgili olarak ... Sulh Hukuk Mahkemesinde açılmış bir davanın bulunmadığı, sadece Sulh Hukuk Mahkemesinde bilirkişi raporu ile durum tespiti yaptırıldığı,

Ancak Denetçi tarafından düzenlenen asıl sorguyla Teftiş Layihasının 58'inci maddesinde sayılan kişilerden sadece ödemeyi gerçekleştiren Sayman (Hesap İşleri Müd.) ... ve Sayman (Hesap İşleri Müd. Vek.) …."nın savunmalarının alındığı, diğer kişilerin savunmalarının alınmadığı, belirtilerek söz konusu olaya ilişkin olarak Teftiş Layihasının anılan maddesinin son paragrafında adı geçen Şirket ve diğer tüm kişilerin savunmalarının alınıp sonucun ek raporla Dairemize intikaline değin 2130 sayılı İlamla verilen ….. TL'ye ilişkin hüküm dışı kaydının devamına karar verilmişti.

12.07.2006 tarih ve 2130 sayılı asıl İlam ile 21.10.2013 tarih ve 2292 sayılı Ek İlama ek olarak çıkarılan 09.07.2014 tarih ve 2294 sayılı Ek İlamla ise; 12.07.2006 tarih ve 2130 sayılı asıl İlam ile verilen ve 21.10.2013 tarih ve 2292 sayılı Ek İlamla da devamına karar verilen …-TL'ye ilişkin hüküm dışı kaydının kaldırılmasına ve bu tutarın tazminine karar verilmişti.

Bu tazmin hükmüne karşı sorumluların Sayıştay Temyiz Kuruluna yaptıkları temyiz başvuruları üzerine anılan Kurulca verilen 07.04.2015 tarih ve 40254 tutanak sayılı kararda ise;

Rapor dosyası ve eki belgelerin incelenmesinde, ……yerde kullanılmak üzere Balıkesir balya taşının alımı ve montajı işinin; açık teklif usulü ile yapılan ihalesi sonucu; Belediye Encümeninin 15.05.1997 tarih ve 244 sayılı ile 31.03.1998 tarih ve 184 sayılı kararları ile tek teklif sahibi …..' e mevcut şartname hükümlerine göre yaptırılmasına karar verildiği, 27.05.1997 - 24.12.1997 tarihleri arasında muhtelif verile emirleri ile ödemesinin yapıldığı anlaşılmaktadır.

Anılan işin yapım şartnamesinde, proje doğrultusunda; oturma taşının Balıkesir Balya taşından, cephe kaplama ve yatay yüzey kaplama taşlarının 3 cm kalınlığında balya taşından, basamak ön yüzeyi kaplama taşının 2 cm kalınlığında balya taşından, merdiven kaplama taşının ise 5 cm kalınlığında balya taşından imal edileceği belirtilmiş, taşın niteliği ile ilgili başka bir hususa yer verilmemiştir. Şartnamede yer alan hususlar aynı şekilde sözleşmede yüklenicinin yapacağı işler başlığı altında hüküm altına alınmıştır.

Belediyenin yaptığı ödemelere bakıldığında hiçbir ödemede hakediş belgesi düzenlenmediği, 85 nolu verile emri ile yapılan ödeme hariç faturalara dayanarak ödemede bulunulduğu ve ayniyat tesellüm makbuzları düzenlendiği, 85 nolu verile emri ile fiyat farkı ile imalat bedeli ödendiği, fiyat farkı hesabında ise …. Şti tarafından düzenlenen metraj cetvellerinin esas alındığı anlaşılmaktadır. Verile emrine ekli belgelerde taşların teslim alındığına ve bedelinin ödenmesi için evrakın havalesine ilişkin …. ve ödeyiniz şeklinde olur veren Başkan …. imzalı yazıları, 85 nolu verile emri ekinde ise ilave olarak (hazırlayan) inşaat teknikeri … ile inşaat teknikeri …'ın imzalarının bulunduğu fiyat farkı hesabına ilişkin belge bulunmaktadır.

2294 sayılı İlamda; ... işinin fenni ve teknik kurallara uygun olarak yapılmaması suretiyle neden olunan yersiz ödemeden, sayman ile söz konusu kaplama taşların alınmasına ilişkin kararda imzaları olan encümen üyeleri ile … sorumlu tutulmuştur.

1050 sayılı Muhasebeci Umumiye Kanununun 24 sayılı K.H.K. ile değişik 22'nci maddesi (E) bendinde; "Adı ne olursa olsun bir komisyon veya kurul gibi bir organ ya da uzman bir görevli tarafından düzenlenen keşif hakediş, tutanak, rapor, karar ve benzeri belgelere dayanılarak yapılan ödemelerde Sayıştay'ca saptanacak sorumluluğa, tahakkuk memuru ve saymanla birlikte, söz konusu belgeleri düzenleyen ve onaylayan kişiler de katılır" denilmektedir. Madde hükmü gereğince, bir kurul ya da uzman bir kişi tarafından hazırlanan ve ödemeye esas tutulan belgeye dayanılarak yapılan ödemelerde, tahakkuk memuru ve saymanla birlikte, söz konusu belgeleri düzenleyen ve onaylayan kişilerin de sorumlu tutulmaları gerekmektedir. Belediye Encümeni, ... işinin ihalesi ile ilgili karar vermiş olup, işin fenni ve teknik kurallara uygun olarak yapılmadığının ihale akmasında bilinmesi mümkün olmadığından, bu karardan dolayı sorumlu tutulmaları mümkün değildir.

Bunun yanı sıra 1050 sayılı Kanunda ve 832 sayılı Kanunda sorumlular belirlenmiş olup, işin kontrollük hizmetini üstlendiği belirtilen …… Şti. yetkilisinin de sorumlu tutulması mümkün değildir.

Söz konusu iş ile ilgili olarak, sadece imalatı yerinde incelemelerine rağmen işin sözleşme ve şartnamesine uygun ve eksiksiz olarak tamamlandığı yönünde belge düzenleyen kontrol görevlileri ve geçici/kesin kabul heyeti üyelerinin sorumluluğundan, böyle bir belge mevcut olmaması halinde ise taşların şartname ve sözleşmede belirtilen niteliklere uygun olarak teslim alındığına ilişkin belgeleri imzalayanların sorumluluğundan söz edilebilir.

Bu itibarla, 2294 sayılı Ek İlam ile ….TL'nin tazminine dair hükmün usulden Bozularak, sorumlulukların yeniden belirlenmesi için dosyanın karan veren DAİREYE TEVDİİNE" denilerek 09.07.2014 tarih ve 2294 sayılı Ek İlamla verilen tazmin hükmünün sorumluluk yönüyle bozulmasına karar verilmiştir.

Bu defa düzenlenen Ek Rapor üzerine Dairesince, Temyiz Kurulunun söz konusu bozma kararına uyularak yeniden yapılan yargılamada 2300 sayılı Ek İlam ile;

07.04.2015 tarihli ve 40254 tutanak sayılı Sayıştay Temyiz Kurulu Kararında da belirtildiği üzere 1050 sayılı Muhasebe-i Umumiye Kanunu'nun 24 sayılı Kanun Hükmünde Kararname ile değişik 22'nci maddesi (E) bendi hükmü gereğince, Sayıştayca saptanan sorumluluğa tahakkuk memuru ve saymanla birlikte diğer sorumluların da dahil edilebilmesi için ödemeye esas teşkil eden belgelerin diğer görevliler tarafından da imzalanması gerekmektedir.

Oysa bahse konu olayda Belediye Encümeni, ... işinin ihalesi ile ilgili karar verilmiş olup, işin fenni ve teknik kurallara uygun olarak yapılmadığının ihale aşamasında bilinmesi mümkün olmadığından, bu karardan dolayı Encümen Üyelerinin sorumlu tutulmaları mümkün değildir.

Bunun yanı sıra 1050 sayılı Kanun'da ve 832 sayılı Kanun'da sorumlular belirlenmiş olup, işin kontrollük hizmetini üstlendiği belirtilen …. Şti. yetkilisinin de sorumlu tutulması mümkün değildir.

Yukarıda yer verilen Temyiz Kurulu kararında da ifade edildiği üzere söz konusu iş ile ilgili olarak, sadece imalatı yerinde incelemelerine rağmen işin sözleşme ve şartnamesine uygun ve eksiksiz olarak tamamlandığı yönünde belge düzenleyen kontrol görevlileri ve geçici/kesin kabul heyeti üyelerinin sorumluluğundan, böyle bir belge mevcut olmaması halinde ise taşların şartname ve sözleşmede belirtilen niteliklere uygun olarak teslim alındığına ilişkin belgeleri imzalayanların sorumluluğundan söz edilebilir.

Bu çerçevede ilişikli verile emri ve eklerinin incelenmesi sonucunda;

İlişik tutulan 8 adet verile emrinin tamamının ekinde de işin sözleşme ve şartname hükümlerine uygun ve eksiksiz olarak tamamlandığına dair kontrol görevlileri ve geçici/kesin kabul heyetince düzenlenmiş belgelerin bulunmadığı gibi Devlet Harcama Belgeleri Yönetmeliği hükümleri uyarınca düzenlenip verile emrine bağlanması gereken hakediş dosyasının da verile emirlerine bağlanmadığı,

515 no.lu verile emri ekinde, Alım Şefliğine hitaben yazılmış, söz konusu taşların teslim alındığını belirten Fen İşleri Müdür Sorumlusu (İnşaat Teknikeri) …. tarafından düzenlenip imzalanan bila tarih ve sayılı belge, işe ilişkin Yapım Şartnamesi, İhale Şartnamesi, ... Ticaret Odasından alınmış 16.04.1997 tarih ve 1997-6/118 sayılı yazı, söz konusu taşların teslim alınması için Bayındırlık Ustabaşı …… tarafından Fen işleri Müdürlüğüne hitaben yazılan 17.04.1997 tarihli yazı, ihale ilanı, söz konusu işe ilişkin ihale komisyonu kararı niteliğindeki 15.05.1997 tarih ve 244 sayılı ve 24.04.1997 tarih ve 180 sayılı belediye encümeni kararları, konuya ilişkin ihale kararı alınması için konunun belediye encümenine havalesine ilişkin 24.04.1997 tarih ve 97/2-548 sayılı yazı, fatura ve ayniyat tesellüm makbuzunun, geriye kalan diğer verile emirleri ekinde ise söz konusu taşların teslim alındığını ve bedelinin ilgiliye ödenmesini öngören Fen İşleri Sorumlusu (İnşaat Teknikeri) …. tarafından düzenlenip Belediye Başkanı …… tarafından onaylanan yazı, fatura ve ayniyat tesellüm makbuzunun bulunduğu görülmüştür.

Söz konusu belgeler Teftiş Layihası ile birlikte değerlendirildiğinde, 515 sayılı Ödeme emri belgesiyle bedeli ödenen malzemelerin Fen İşleri Sorumlusu (İnşaat Teknikeri) ….. tarafından, diğer ödeme emri belgeleriyle bedeli ödenen malzemelerin ise Fen İşleri Sorumlusu ….. tarafından Belediye Başkanı …..' ın bilgisi ve onayı dahilinde teslim alındığı kanaatine varılmıştır. Dolayısıyla sebep olunan yersiz ödemeden Devlet Harcama Belgeleri Yönetmeliği hükümlerine göre ödeme emri belgesine bağlanması gereken belgeler tamam olmadan ödeme yapan Sayman ile birlikte malzemeleri teslim alan Fen İşleri Sorumlusu … ve Belediye Başkanı …. ın sorumlu tutulması gerekir

Bu itibarla, ... İşine ilişkin şartname ve sözleşmesinde belirtilen niteliklere uygun olmayan taşların teslim alınması suretiyle neden olunan yersiz ödeme tutan …..-TL'nin

…-TL'sinin Sayman (Hesap. İşleri Müd. V.) ... ile Malzemeleri teslim alan Fen İşleri Sorumlusu (İnşaat Teknikeri) ….'dan,

….-TL'sinin Sayman (Hesap İşleri Müd. V.) ... ve Malzemelerin teslim alındığını belirten belgeyi Düzenleyen Fen İşleri Sorumlusu (İnşaat Teknikeri) …ile Söz konusu belgeyi Onaylayan (Belediye Başkanı) …..' dan,

….-TL'sinin ise Sayman (Hesap İşleri Müd. V.) … ve Malzemelerin teslim alındığını belirten belgeyi Düzenleyen Fen İşleri Sorumlusu (İnşaat Teknikeri) …. ile Söz konusu belgeyi Onaylayan (Belediye Başkam) …'dan,

Müştereken ve müteselsilen 832 sayılı Sayıştay Kanunu'nun 64'üncü maddesi gereğince işleyecek faizleriyle birlikte tazminen tahsiline, karar verilmiştir.

Sorumlular müşterek imzalı temyiz dilekçelerinde, zimmet çıkarılmasının sebebinin belgelerin eksik olmasına rağmen ödemenin yapılmış olması olarak gösterildiğini, ancak söz konusu ödemelerin faturalar, bunlar dayanak gösterilerek hazırlanan verile emirleri ve fen işleri sorumlusunun imzası ve belediye başkanının oluruna haiz belgeler neticesinde ödendiğini, eksik belge bulunmadığını,

İşin kontrollüğünü üstlenen … Şti. yetkilisinin sorumluluk dışında bırakılmış olmasının da hukuka ve mevzuata aykırı olduğunu, yapılan işin fenni ve teknik kurallara uygun olarak yapılıp yapılmadığını kontrol etmek hizmetini gerçekleştiren ve bunun için belediye tarafından kendisine ücret ödenen şirket yetkilisinin işin bu kurallara uygun yapılmaması sebebi ile ortaya çıkan zarardan sorumlu tutulmamasının hukuk mantığı ile bağdaşmadığını, tazmin hükmünün kaldırılmasına veya aynı gerekçelerle bozulmasına karar verilmesini talep etmişlerdir.

Sayıştay Başsavcılığı;”…

1997 yılında gerçekleşen rapora konu işlemden doğan kamu zarar ile ilgili olarak 1050 Sayılı Kanunun 24 Sayılı K.H.K. ile değişik 22 maddesinin E bendi hükmüne göre, bir kurul ya da uzman bilirkişi tarafından hazırlanan ve ödemeye esas tutulan belgeye dayanılarak yapılan ödemelerde tahakkuk memuru, saymanla birlikte söz konusu belgeleri düzenleye ve onaylayan kişilerde sorumlu tutulması gerektiğinden, Anılan yerde kullanılan kaplama malzemelerin şartname ve sözleşmesinde belirtilen niteliklere uygun olmayan malzeme teslim alınması, satın alman malzemelerin (oturma-kaplama- döşeme yapımı için) kısa sürede bozulup kırılması, yeniden malzeme alınarak işin tekraren yapılması sonucu kamu zararının doğduğu değerlendirilmiştir.

Buna göre, sorumluların temyiz taleplerinin ret edilerek Daire kararının korunması gerektiği” şeklinde görüş belirtmiştir.

Duruşma talep eden sorumlulara duruşma gününe ilişkin tebligat yapılmasına rağmen duruşmada hazır bulunmadıkları, duruşmada hazır bulunmama sebebini kabul edilebilir bir belge ile tevsik etmedikleri anlaşılmakla ve dosyada mevcut belgelerin incelenmesinden sonra gereği görüşüldü.

Rapor dosyası ve eki belgelerin incelenmesinde;

……belirlenen yerde kullanılmak üzere Balıkesir balya taşının alımı ve montajı işinin açık teklif usulü ile yapılan ihalesi sonucu; Belediye Encümeninin 15.05.1997 tarih ve 244 sayılı ile 31.03.1998 tarih ve 184 sayılı kararları ile tek teklif sahibi …’ e mevcut şartname hükümlerine göre yaptırılmasına karar verildiği, 27.05.1997 -24.12.1997 tarihleri arasında muhtelif verile emirleri ile 1997 yılında toplam … lira ödemede bulunulduğu, ancak bu işle ilgili olarak daha sonra Belediyenin ... Sulh Hukuk Mahkemesine müracaatı üzerine Mahkemece, yapılan işlerin fenni gereklerine uygunluğunun tespiti için bilirkişi tayin edildiği ve 19.03.2002 tarihli Bilirkişi Raporu ile tespit edilen hususların ... Sulh Hukuk Mahkemesinde 2002/5 D. İşler dosya numarası ile kayıt altına alındığı,

Bu bilirkişi raporuna dayanılarak konunun incelenmesinin İçişleri Bakanlığından talep edilmesi üzerine yapılan ön inceleme neticesinde düzenlenen İçişleri Bakanlığının 29.11.2002 gün ve Kont.Bşk.2002/1195 sayılı kararının 1 inci maddesinde de; ”….. yerde kullanılmak üzere; Belediye Encümeninin 15.05.1997/244 tarih ve sayılı kararı ile satın alınan ve 25.05.1997-24.12.1997 tarihleri arasında muhtelif verile emirleri ile ödemesi yapılan doğal kaplama malzemelerin (Oturma, Kaplama ve Döşeme taşlarının); TS 2513 standardına uygun olmadığı, söz konusu meydana döşenen taşların kısa sürede kırılması ve bozulması nedeni ile bu meydanın tekrar düzenlenmesi zorunluluğu ortaya çıktığı, dolayısıyla TS 2513 standartlarına uygun olmayan malzeme satın alınması ve bedelinin ödenmesi sonucu idarenin zararına neden olunduğu” gerekçesi ile; haklarında, 4483 Sayılı Memurlar ve Diğer Kamu Görevlilerinin Yargılanma Hakkında Kanunun 6. maddesi uyarınca “Soruşturma izni verilmesi”ne, karar verildiği, İçişleri Bakanlığının 29.11.2002 gün ve Kont.Bşk.2002/1195 sayılı kararı ile verilen soruşturma izninin Danıştay 2. Dairesinin 20.01.2003 tarih ve 2003/235 Esas 2003/596 Karar No.lu kararıyla kaldırıldığı, gerekçe olarak; fiilin oluştuğu tarih itibariyle 10 yıldan fazla bir sürenin geçtiği dolayısı ile olayın zamanaşımına uğradığının belirtildiği,

Anlaşılmıştır.

... Sulh Hukuk Mahkemesine intikal ettirildiği gerekçesi ile hüküm dışı bırakılmış olan konu ile ilgili olarak Denetçi tarafından düzenlenen ek rapora istinaden Dairede yapılan yargılama sonucu düzenlenen 09.07.2014 tarih ve 2294 sayılı İlamda, yukarıda belirtilen ... Sulh Hukuk Mahkemesinin 2002/5 D.İşler dosya nolu kaydındaki Bilirkişi Raporu ile İçişleri Bakanlığının “Soruşturma İzni” verilmesine ilişkin kararında yer alan bilgilerden hareketle, ... İşinin fenni ve teknik kurallara uygun olarak yapılmadığı ve belediyenin 1997 yılında … lira zarara uğratıldığı sonucu çıkarılmış; “söz konusu işin fenni ve teknik kurallara uygun olarak yapılmadığı” gerekçesi ile, sebep olunan yersiz ödemeden, ödemeyi yapan sayman, söz konusu kaplama taşların alınmasına ilişkin kararda imzaları olan encümen üyeleri ile Belediyece kontrol işi verilen … Şti. yetkilisi sorumlu tutulmuştur.

Bu defa, bu tazmin hükmüne karşı sorumluların Sayıştay Temyiz Kuruluna yaptıkları temyiz başvuruları üzerine anılan Kurulca verilen 07.04.2015 tarih ve 40254 tutanak sayılı kararda ise; konu sorumluluk yönü ile irdelenmiş ve;

“

…..

1050 sayılı Muhasebe-i Umumiye Kanununun 24 sayılı K.H.K. ile değişik 22'nci maddesi (E) bendinde; "Adı ne olursa olsun bir komisyon veya kurul gibi bir organ ya da uzman bir görevli tarafından düzenlenen keşif, hakediş, tutanak, rapor, karar ve benzeri belgelere dayanılarak yapılan ödemelerde Sayıştay'ca saptanacak sorumluluğa, tahakkuk memuru ve saymanla birlikte, söz konusu belgeleri düzenleyen ve onaylayan kişiler de katılır" denilmektedir. Madde hükmü gereğince, bir kurul ya da uzman bir kişi tarafından hazırlanan ve ödemeye esas tutulan belgeye dayanılarak yapılan ödemelerde, tahakkuk memuru ve saymanla birlikte, söz konusu belgeleri düzenleyen ve onaylayan kişilerin de sorumlu tutulmaları gerekmektedir. Belediye Encümeni, ... işinin ihalesi ile ilgili karar vermiş olup, işin fenni ve teknik kurallara uygun olarak yapılmadığının ihale aşamasında bilinmesi mümkün olmadığından, bu karardan dolayı sorumlu tutulmaları mümkün değildir. Bunun yanı sıra 1050 sayılı Kanunda ve 832 sayılı Kanunda sorumlular belirlenmiş olup, işin kontrollük hizmetini üstlendiği belirtilen …Şti. yetkilisinin de sorumlu tutulması mümkün değildir.

Söz konusu iş ile ilgili olarak, sadece imalatı yerinde incelemelerine rağmen işin sözleşme ve şartnamesine uygun ve eksiksiz olarak tamamlandığı yönünde belge düzenleyen kontrol görevlileri ve geçici/kesin kabul heyeti üyelerinin sorumluluğundan, böyle bir belge mevcut olmaması halinde ise taşların şartname ve sözleşmede belirtilen niteliklere uygun olarak teslim alındığına ilişkin belgeleri imzalayanların sorumluluğundan söz edilebilir.

Bu itibarla, 2294 sayılı Ek İlam ile …..TL'nin tazminine dair hükmün usulden Bozularak, sorumlulukların yeniden belirlenmesi için dosyanın kararı veren DAİREYE TEVDİİNE,”

Denilerek, 09.07.2014 tarih ve 2294 sayılı Ek İlamla verilen tazmin hükmünün sorumluluk yönüyle bozulmasına karar verilmiştir.

Bu defa, düzenlenen Ek Rapor üzerine Dairesince, Temyiz Kurulunun söz konusu bozma kararına uyularak yeniden yapılan yargılama sonucu düzenlenen 2300 sayılı Ek İlamda;

”Söz konusu iş ile ilgili olarak, sadece imalatı yerinde incelemelerine rağmen işin sözleşme ve şartnamesine uygun ve eksiksiz olarak tamamlandığı yönünde belge düzenleyen kontrol görevlileri ve geçici/kesin kabul heyeti üyelerinin sorumluluğundan, böyle bir belge mevcut olmaması halinde ise taşların şartname ve sözleşmede belirtilen niteliklere uygun olarak teslim alındığına ilişkin belgeleri imzalayan]arın sorumluluğundan söz edilebilir.”

Denilerek, Kurul Kararındaki aynı ifade tekrarlanmak suretiyle, bu defa Sayman (Hesap İşleri Müd. V.), malzemelerin teslim alındığını belirten belgeyi Düzenleyen Fen İşleri Sorumlusu (İnşaat Teknikeri)ile söz konusu belgeyi Onaylayan (Belediye Başkanı)sorumlu tutulmuştur.

Asıl ilamda yer alan tazmin hükmünün esas gerekçesi, ”... İşinin fenni ve teknik kurallara uygun olarak yapılmadığı”dır.

Anılan işin yapım şartnamesinde; proje doğrultusunda, oturma taşının Balıkesir Balya taşından, cephe kaplama ve yatay yüzey kaplama taşlarının 3 cm kalınlığında balya taşından, basamak ön yüzeyi kaplama taşının 2 cm kalınlığında balya taşından, merdiven kaplama taşının ise 5 cm kalınlığında balya taşından imal edileceği belirtilmiş; taşın niteliği ile ilgili başka bir hususa yer verilmemiştir. Şartnamede yer alan hususlar aynı şekilde Sözleşmede, ”Yüklenicinin yapacağı işler” başlığı altında hüküm altına alınmıştır.

Söz konusu işin fenni ve teknik kurallara uygun olarak yapılmadığının ödemeden beş yıl sonra açılan tespit davası sonucu yaptırılan bilirkişi incelemesi ile tespit edildiği belirtilmekte ise de; söz konuşu işe ait teknik şartname bulunmadığından, bu şartnamede söz konusu oturma ve kaplama taşlarında hangi nitelik ve şartların öngörüldüğü belli değildir. Yine, bu kapsamda, TS 2513 standardına uygunluk şartının aranması gerekip gerekmediği de belli değildir.

Bahsedilen Bilirkişi Raporunda ise; söz konusu işte kullanılan malzemelerde olması gereken özelliklerden(yoğunluk, hava boşluğu, hacim ağırlığı, kuru ağırlığı, su tutma oranı, basınç mukavemeti,..vs.) bahsedildikten sonra, yapılan laboratuar testinde taşların belirtilen şartlara haiz olmadıklarının anlaşıldığı; taşların büyük oranda kırılmış, çatlamış ve deformasyona uğramış olduğu ve kullanım amacına uygun olmadığı ifade edilmektedir. Bununla birlikte, inşaat yapımında ustalık ve işçilik hatasının bulunmadığı belirtilmektedir. Yine, söz konusu Raporda, yeni yapılacak olan alımlarda TS 2513 standardına uygunluk şartının aranması gerektiği belirtilmektedir.

Buna karşın, İlam hükmüne esas alınan diğer belge olan İçişleri Bakanlığının 29.11.2002 gün ve Kont.Bşk.2002/1195 sayılı kararında, “…. doğal kaplama malzemelerin (Oturma, Kaplama ve Döşeme taşlarının); TS 2513 standardına uygun olmadığı, söz konusu meydana döşenen taşların kısa sürede kırılması ve bozulması nedeni ile bu meydanın tekrar düzenlenmesi zorunluluğu ortaya çıktığı, dolayısıyla TS 2513 standartlarına uygun olmayan malzeme satın alınması ve bedelinin ödenmesi sonucu idarenin zararına neden olunduğu” iddiası yer almaktadır. Bununla beraber, Oturma, Kaplama ve Döşeme taşlarının TS 2513 standardına uygun olmadığına ilişkin laboratuar deney raporu bulunmamaktadır.

Bu durumda, İçişleri Kontrolörlerinin incelemeleri ile bilirkişi incelemelerinde kıyaslamada farklı unsurların esas alındığı anlaşılmakta; ancak, mevcut belgeler arasında teknik şartname bulunmadığından, hangi unsurların ve ölçülerin esas alınması gerektiği anlaşılamamaktadır.

Diğer taraftan; konu ile ilgili olarak sorumlular, daha önceki temyiz müracaatlarına ilişkin dilekçelerinde;

Söz konusu işte kullanılan taşlarla ilgili olarak Prof.Dr….. ve Prof.Dr….. tarafından laboratuar raporu hazırlanmış olup bu raporda taşların uygunluğunun belirtildiği; buna karşın, ... Belediyesinin ... Sulh Hukuk Mahkemesinde 2002/5 D.İş dosyasıyla yaptırdığı tespitin taraf oldukları için Encümen üyelerine tebliğ edilmesi gerekirken tebliğ edilmediğini; dolayısıyla, bu tespite itiraz etme hakkının ellerinden alındığını,

Taraflarından talep edilen zarar miktarının taş şirketine ödenen tüm bedel olduğunu; yani, oturma taşı, kaplama taşı, döşeme taşlarının tamamına ödenen bedel olduğunu, halbuki Belediyenin yapmış olduğu düzenlemede sadece oturma taşlarını değiştirdiğini, döşeme ve kaplama taşlarının değiştirilmediğini, halen aynı taşların kullanılmakta olduğunu, ifade etmişlerdir.

Bu durum karşısında; İlam hükmünün temel gerekçesi olan; “şartname ve sözleşmesinde belirtilen niteliklere uygun olmayan taşların teslim alındığı ve döşendiği” iddiasını kanıtlayıcı açık, net ve geçerli bir bilgi ve belgenin mevcut olmadığı anlaşılmaktadır.

Diğer bir husus olarak; bu iş için yapılan ödemelerin tamamının yersiz ödeme olarak değerlendirildiği anlaşılmıştır. Oysa, taşların tamamının kullanılamaz halde olduğu ve değiştirildiğine dair bir bilgi ve belge bulunmamaktadır. Dilekçiler tarafından; oturma taşları dışındaki kaplama taşlarının değiştirilmediği, halen kullanıldığı belirtilmektedir.

Temyize konu olay ….. Belediyesinin 1997 yılı hesabın ilişkindir. Dolayısıyla mali işlem 1997 yılında meydana gelmiş, aradan uzun bir süre geçmiş olmasına rağmen, ortada incelemeye ve hesaplamaya dayalı, somut, kesin bir yersiz ödeme tespiti yoktur. Bundan sonra, böyle bir tespitin yapılmasına da artık fiilen imkan bulunmadığı düşünülmektedir.

Bu açıklamalara göre; 2130 sayılı ilam ile “hüküm dışı kararı” verilen ve 05.11.2015 tarih ve 2300 sayılı Ek İlam ile yargılaması tamamlanarak …..-TL'ye verilen tazmin hükmünün KALDIRILMASINA,

Karar verildiği 11.10.2016 tarih ve 42265 sayılı tutanakta yazılı olmakla işbu ilam tanzim kılındı.