Sayıştay 6. Dairesi 40787 Kararı - Belediyeler ve Bağlı İdareler Yargılama Usulleri

Temyiz Karar Detayı

İletişim Bilgileri

• Kamu İdaresi: Belediyeler ve Bağlı İdareler

• Yılı: 2013

• Daire: 6

• Dosya No: 40787

• Tutanak No: 42946

• Tutanak Tarihi: 05.04.2017

• Konu: Sorumluluk ve Yargılama Usulleri ile İlgili Kararlar

KARAR

Konu: Hüküm Dışı Kaydının Kaldırılması

257 no.lu ilamın 3 üncü maddesi ile, ………… Belediye Meclisi kararına dayanılarak, belediyede 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu hükümlerine göre görev yapan tüm personele servis hizmeti için, Ocak-Mayıs ayları arasındaki dönemde aylık 120 kontörlük (binişlik) toplu taşıma kartı verildiği, Haziran-Aralık ayları arasındaki dönemde ise 120 kontörlük kart bedelinin nakit olarak ödendiği şeklindeki iddianın, aylık 10 (on) binişlik 6 (altı) karta göre kamu zararı tutarının yeniden hesaplanması, nakit olarak ödenen kart bedellerinin gelir vergisi açısından değerlendirilmesi, kamu zararı ile ilgili sorumlulukların tam ve doğru olarak belirlenmesi ve hesaplanan kamu zararından sorumluların ortaklaşa ve zincirleme olarak doğru bir şekilde sorumlu tutulmalarının sağlanması amacıyla konunun hüküm dışı bırakılmasına karar verilmiştir.

İlamda Gerçekleştirme Görevlisi sıfatıyla sorumlu tutulan ………… temyiz dilekçesinde özetle;

………… Belediye Başkanlığı bünyesinde, 657 sayılı Kanuna tabi V.H.K.İ. kadrosunda bulunup Hukuk İşleri Müdürlüğünde gerçekleştirme görevlisi olarak görev yapmakta olduğunu, 257 no.lu ilamın 3 üncü maddesi ile verilen hüküm dışı kararı hukuka aykırı olduğundan konunun 6085 sayılı Kanunun 55 inci maddesi uyarınca temyizen incelenerek kaldırılmasına karar verilmesinin gerektiğini, şöyle ki;

5393 sayılı Kanunun 17 nci maddesinde; “Belediye meclisi, belediyenin karar organıdır...” denildiğini, aynı Kanunun 60 ıncı maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi ile; “Belediyenin personeline ve seçilmiş organlarının üyelerine ödenen maaş, ücret, ödenek, huzur hakları, yolluklar, hizmete ilişkin eğitim harcamaları ile diğer giderler”in belediyenin giderleri arasında sayıldığını,

237 sayılı Taşıt Kanununun 7 inci maddesinin altıncı fıkrasında; ”Devlet dairelerinin sıkışık bulunduğu büyük merkezlerde işletilen muayyen tarifeli taşıtlarla memurların zamanında iş başında bulunmalarını temin edecek yeterlikte olmadığı hallerde kurumlarca ve Devlet dairelerince memurlar için otobüs seferleri ihdas olunabilir.” hükmüne yer verildiğini,

Kamu Kurum Ve Kuruluşları Personel Servis Hizmetleri Yönetmeliğinin “Personel servis hizmetinin ihdası ve personel servis araçlarının kiralanması” başlıklı 5 inci maddesinde; “Trafiğin sıkışık bulunduğu şehir merkezlerinde işletilen muayyen tarifeli taşıtların, çalışan personelin zamanında işbaşında bulunmalarını temin edecek nitelik ve yeterlilikte bulunmadığı hallerde, kamu kurum ve kuruluşlarının yetkili organlarının, personelini işbaşına götürüp getirmek amacıyla kiralama yoluyla veya kendi öz mal taşıtlarıyla personel servis hizmeti ihdas ve işletmesine lüzum görmesi ve bu kurumların gördükleri hizmetlerin daimi ve muntazam şekilde görülen hizmetlerden olması zorunludur. ...”,

Yine aynı Yönetmeliğin 11 inci maddesinin ikinci fıkrasında; “Kamu kurum ve kuruluşları gerektiğinde yangın, tabii afet, asayiş ile ilgili toplumsal olaylar gibi olağanüstü durumlar ile alarm, tatbikat, eğitim, kurs, hasta şevki, yerli ve yabancı konukların gezilerinde bu servis araçlarını, sözleşmede belirtilen ücreti mukabilinde kullanabilir.” denildiğini,

Konuya ilişkin mevzuat hükümleri ve mevcut uygulamalar gözetilerek, Belediyede görev yapan memur personelin zamanında iş başında bulunmalarını temin ve işe geliş-gidişlerini kolaylaştırma maksadıyla verilen manyetik kartlara ilişkin ödemelerin yasal dayanağı olan ödemeler olduğunu, nitekim temyize konu ilamda da ödemelerin esasına ilişkin herhangi bir aykırılık görülmediğini, temyize konu ilamla memurların görev yapacakları işgünü sayısı 22 gün olarak kabul edildiğinde işe geliş ve gidiş olmak üzere günde 2 kontör otobüs kartı kullanılması halinde aylık 44 binişlik kart kullanımının söz konusu olacağını, transfer imkanı ile birlikte aylık 10 (on) binişlik 6(altı) karta ihtiyaç olacağı belirtilerek bu miktar üzerinden kamu zararı tutarının yeniden hesaplanması, nakit olarak ödenen kart bedellerinin gelir vergisi açısından değerlendirilmesi, kamu zararı ile ilgili sorumluların tam ve doğru olarak belirlenmesi ve hesaplanan kamu zararından sorumluların ortaklaşa ve zincirleme olarak doğru bir şekilde sorumlu tutulmalarının sağlanması amacıyla konunun hüküm dışı bırakılmasına karar verildiğini, ancak söz konusu gerekçeye katılmanın mümkün olmadığını,

Kart bedellerinin nakit olarak ödenmeye başladığı aydan itibaren yapılan ödemelerden gerek GV ve gerekse DV kesintilerinin yapıldığını, ilama konu ödemelerin dayanağı olan ………… tarih ve ………… sayılı Belediye Meclis kararı ile ………… tarih ve ………… sayılı Belediye Meclis kararında söz konusu ödemelerin hafta içi mesai saatleri içerisinde kullanılmak üzere verildiğinin çok açık bir biçimde ifade edildiğini, belediye bünyesinde görev yapan memur personele aylık 120 kontör veya karşılığı nakit ödeme yapılması nedeninin memurların ikamet etmekte oldukları semtlere göre toplu taşıma araçlarına ikiden çok kez bindikleri, kartları duruşma, keşif, adli takip gibi kurum iş ve işlemlerinin takibi, denetimi, alacakların tahsili gibi çalışmalar sebebiyle mesai saatleri içerisinde de kullanıldıkları, ayrıca iş yoğunluğu sebebiyle bazı personelin mesai günleri dışında cumartesi ve/veya pazar günleri işyerine gelmek zorunda oldukları düşüncesi olduğunu,

Öte yandan yasa koyucunun konuya ilişkin düzenlemelerinde aradığı üzere, Devlet dairelerinin yoğun olduğu ve trafiğin sıkışık bulunduğu bir merkezde, daimi ve muntazam bir hizmet gören ve 2013 yılı itibarıyla resmi nüfusu ………… olan ………… Belediyesi bünyesinde ilama konu dönemde yaklaşık 534 adet memur personel bulunduğunu, bunların birçoğunun yoğun trafik akışının olduğu, hızla büyüyen ve ikamet tercihlerinin şehir dışına yöneldiği günümüz …………’sında aynı yönde tercihle …………’nın değişik ilçelerinde ikamet etmekte olduklarını, şehir merkezine yakın bir konumda olan ………… Belediyesine alternatif yolları ve birden çok aracı kullanarak yani aktarmalı olarak geldiklerini, bu durumun verilen kontör sayısının mesai saatleri dışında kullanılmasına pek de imkan bırakmadığını,

Temyize konu kararda kontör sayısı belirlenirken ………… Genel Müdürlüğü otobüsleri ve metro ile yapılan taşımacılıkta mümkün olan transfer imkanı baz alınarak hesaplama yapıldığını, bu hesaplama yöntemiyle memur personelin şehir içi ulaşımın en önemli ayaklarından olan dolmuş, özel halk otobüsü, tren gibi alternatif ulaşım araçlarını kullanabilmesi ve böylelikle zamanında işbaşında bulunmasının kolaylaşacağının göz ardı edildiğini,

Belediyenin İnsan Kaynakları ve Eğitim Müdürlüğü tarafından konuya ilişkin olarak yapılan piyasa araştırmaları neticesinde, …………’nın değişik semt ve ilçelerinde ikamet eden personelin servis kiralanması ya da servis aracı alınması suretiyle taşınması halinde, …………’ya ödenecek parasal meblağın çok üzerinde bir tutarın ödenmesine sebebiyet verileceği ve zaten kıt kaynaklarla ayakta zor durabilen belediyenin büyük bir maddi külfet altına gireceğinin tespit edildiğini, servis hizmetinin kontör veya karşılığı nakitle sağlanmasının belediye menfaatine daha uygun olduğuna karar verildiğini, dolayısıyla söz konusu uygulamanın ………… kartı veya karşılığı bedelin, hafta içi kurum dışındaki iş ve işlemlerin takibinde kullanılması sebebiyle de Belediye açısından son derece ekonomik ve pratik bir çözüm olduğunu,

Belediye Meclisinin ………… tarih ve ………… sayılı kararı doğrultusunda, aylık 120 kontör veya karşılığı yapılan ödeme ile belediye memurlarının toplu taşıma araçlarının tamamını (………… otobüsü, dolmuş, halk otobüsü, tren vb.) kullanma imkanına sahip olduklarını, böylece memurların mesaiye zamanında gelmelerinin sağlandığı gibi bütçeden servis kiralanması veya otobüs alımı halinde ödenecek tutarın çok daha altında bir para çıktığından kamu kaynağının daha tasarruflu ve verimli kullanılmasının sağlanmış olduğunu, yasal mevzuat ve mevcut koşullar çerçevesinde hangi yöntemle olursa olsun idare personeline verilecek servis hizmeti nedeniyle bir bedelin tahakkuk etmesi söz konusu olacağından yapılan uygulama ile kamu zararının doğduğundan söz etmenin mümkün olamayacağını,

Nitekim bu uygulamanın sadece 2013 yılına ilişkin olmayıp gerek ………… Belediyesi gerekse diğer belediyeler ve kamu kurum ve kuruluşları tarafından yapılan ve yıllardır süregelen bir uygulama olduğunu, belediye tarafından verilen personel servis hizmetinin 2012 yılına kadar sorgu konusu edilmediğini,

Daire kararında ………… kartı uygulaması hukuka aykırı bulunmamakla birlikte hafta sonu mesaileri, kurum dışı işlemlerin takibi ve alternatif ulaşım imkanlarının kullanılabilmesi amacıyla aylık 88 kontörün üzerinde kontör verilmesinin uygun bulunmadığını,

Temyiz Kurulunun ekte bir örneği sunulan 27.10.2015 tarih ve 40972 sayılı kararından; belediye çalışanlarına otobüs kartı yardımında bulunabileceğinin, bunun kamu zararı oluşturup oluşturmadığının otobüs kartı yerine servis hizmeti şeklinde ihale yapılsaydı maliyetlerin ne tutarda değişeceği mukayese edilerek tespit edilebileceğinin, yasal mevzuatta hafta sonu çalışan personele veya hafta içi başka yerlerde görevlendirilenlere kaç bilet verileceğine ilişkin bir hüküm olmadığının, bu konunun idarenin takdir yetkisi kapsamında değerlendirilmesi gerektiğinin anlaşıldığını,

Esasen söz konusu Temyiz Kurulu Kararı sorguya ilişkin savunmaların haklı, yasal ve yerinde olduğunu ve Daire kararının kaldırılması gerektiğini gösterdiğini, zira yukarıda da bahsedildiği üzere İnsan Kaynakları ve Eğitim Müdürlüğü tarafından konuya ilişkin olarak yapılan piyasa araştırmaları neticesinde, …………’nın değişik semt ve ilçelerinde ikamet eden personelimizin servis kiralanması ya da servis aracı alınması suretiyle taşınması halinde, …………’ya ödenecek parasal meblağın çok üzerinde bir tutarın ödenmesine sebebiyet verileceğinin ve zaten kıt kaynaklarla ayakta zor durabilen belediyenin büyük bir maddi külfet altına gireceği ve servis hizmetinin ………… toplu taşıma kartı veya karşılığı bedelle sağlanmasının belediye menfaatine uygun olduğunun tespit edildiğini, yani Temyiz Kurulu ilamında yer verilen “bunun kamu zararı oluşturup oluşturmadığının otobüs kartı yerine servis hizmeti şeklinde ihale yapılsaydı maliyetlerin ne tutarda değişeceği mukayese edilerek bulunabileceği” şeklindeki tespitin belediye tarafından daha önceden yapılmış olması sebebiyle esasen belediye tarafından yasal mevzuata uygun hareket edildiğinin açıkça anlaşılacağını, bunun dışında Temyiz Kurulu ilamında yasal mevzuatta açıkça kaç bilet verileceğine ilişkin bir hüküm olmadığı, bu konunun idarenin takdir yetkisi kapsamında değerlendirilmesi gerektiği hususunun açıkça ifade edildiğini,

Bütün bu açıklamalar çerçevesinde yasal mevzuata ve Belediye Meclis Kararına dayanılarak gerçekleştirme görevlisi olarak ödeme emrine bağlanan miktarın 5018 sayılı Kanun çerçevesinde yasal dayanağı olan bir ödeme olması nedeniyle ortada herhangi bir kamu zararının bulunmadığını ifade ederek,

257 no.lu ilamın 3 üncü maddesi ile verilen hüküm dışı bırakma kaydının kaldırılmasını talep etmiştir.

İlamda Harcama Yetkilisi sıfatıyla sorumlu tutulan …………’in, Gerçekleştirme Görevlisi sıfatıyla sorumlu tutulan …………’in temyiz dilekçesi, …………’ın temyiz dilekçesi ile aynı mahiyettedir.

Başsavcılık mütalaasında özetle;

Sorumlu tarafından yapılan savunmanın yeterli bulunduğu, çünkü büyükşehir olan …………’nın yoğun trafiği ulaşımı güçleştiren temel etmen olup, ulaşımı zorlaştığı gibi geciktirdiğinin bilinen bir gerçek olduğu, toplu ulaşım vasıtalarının henüz yeni yeni vücut bulmaya başladığı,

Bu nedenle sorumlu talebinin kabulü ile Dairenin hüküm dışı kararının kaldırılmasını uygun olacağının düşünüldüğü,

ifade edilmiştir.

Dosyada mevcut belgelerin okunup incelenmesinden sonra gereği görüşüldü:

6085 sayılı Sayıştay Kanununun “Hüküm ve tutanaklar” başlıklı 50 nci maddesinde yer alan;

“Daireler tarafından yapılan hesap yargılaması sonucunda; hesap ve işlemlerin yasal düzenlemelere uygunluğuna veya kamu zararının sorumlulardan tazminine hükmedilir. Bu hükümler dışında, gerekli görülen hususların ilgili mercilere bildirilmesine karar verilebilir.

………………….

Hesap yargılaması sırasında, mahkemelere veya yürütülen bir soruşturma için ilgili idari mercilere verilmiş olması nedeniyle belgeleri bulunmayan hesap yargılamasına konu olan bir işleme ilişkin bilgi ve belgelerin yeterli görülmemesi ve kovuşturma veya soruşturma sonucunun beklenmesine gerek görülen hallerde, bu hususlara ilişkin hesap ve işlemlerin yargılanması durdurularak, hüküm dışı bırakılabilir. Hüküm dışı bırakılan hususlara ilişkin noksanlıklar giderildikten sonra bu hesap ve işlemlerin yargılanmasına devam edilir.” hükmü doğrultusunda 257 no.lu ilamın 3 üncü maddesi ile kamu zararının sorumlulardan tazminine veya mevzuata uygun olduğuna hükmedilmeksizin, konunun hüküm dışı bırakılmasına karar verildiği görülmüştür.

Bu itibarla, 6.Daire tarafından 257 no.lu ilamın 3 üncü maddesine ilişkin olarak temyiz dilekçesi gönderen kişinin sorumluluğuna ve herhangi bir miktarın tazminine hükmedilmemiş olduğundan, konunun hüküm dışı bırakılması kararına ilişkin Kurulumuzca yapılacak işlem olmadığına, oy birliğiyle,

Karar verildiği 05.04.2017 tarih ve 42946 sayılı tutanakta yazılı olmakla iş bu ilam tanzim kılındı.