Sayıştay 6. Dairesi 40784 Kararı - Belediyeler ve Bağlı İdareler Personel Mevzuatı

Temyiz Karar Detayı

İletişim Bilgileri

• Kamu İdaresi: Belediyeler ve Bağlı İdareler

• Yılı: 2012

• Daire: 6

• Dosya No: 40784

• Tutanak No: 42622

• Tutanak Tarihi: 18.01.2017

• Konu: Personel Mevzuatı ile İlgili Kararlar

KARAR

Konu: Büyükşehir Belediyesi Su ve Kanalizasyon İdaresi Genel Müdürüne, tutukluluk halinin kaldırılması sonrasında, tutuklu kaldığı sürelere ilişkin ödenmeyen yönetim kurulu ücretinin faiziyle birlikte kendisine ödenmesi.

406 sayılı Ek İlam ile, 289 sayılı asıl ilamın 3-B maddesi ile hüküm dışı bırakılmasına karar verilen konunun 6085 sayılı Sayıştay Kanunu’nun 50. Maddesine göre görüşülmesinin devamına karar verilerek;

.... Büyükşehir Belediyesi Su ve Kanalizasyon İdaresi (....) Genel Müdürü ....’ya, tutukluluk halinin kaldırılması sonrasında, tutuklu kaldığı sürelere ilişkin ödenmeyen yönetim kurulu ücretinin faiziyle birlikte kendisine ödenmesi sonucu toplam … TL. kamu zararına neden olunduğu gerekçesiyle tazmin hükmolunmuştur.

Sorumlular dilekçelerinde,

1. 2560 sayılı İstanbul Su Ve Kanalizasyon İdaresi Genel Müdürlüğü Kuruluş Ve Görevleri Hakkında Kanun’un “Genel Müdür Ve Yardımcıları ” başlıklı 11. Maddesi:

“İSKİ Genel Müdürü İstanbul Büyük Şehir Belediye Balkanının teklifi üzerine İçişleri Bakanı tarafından atanır...” hükmünü,

“Yönetim Kurulu” başlıklı 7. Maddesi:

“Yönetim Kurulu bir başkanla beş üyeden oluşur, Büyük Şehir Belediye Başkanı Yönetim Kurulunun başkanıdır. Belediye Başkanının bulunmaması halinde, Genel Müdür Yönetim Kuruluna başkanlık eder.

Genel Müdür ile genel müdür yardımcılarından hizmette en eski olanı, hizmette eşitlik halinde yaşlı bulunanı Yönetim Kurulunun tabii üyesidirler. Yönetim Kurulunun diğer üç üyesi İstanbul Büyük Şehir Belediye Başkanının teklifi ve İçişleri Bakanının onayı ile atanır... ” hükmünü taşıdığını,

Yine, 28.03.1988 tarihli ve 318 sayılı Memurlar ve Diğer Kamu Görevlileri İle İlgili Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Hükmünde Kararname’nin, Geçici 2’nci maddesinde:

“İlgili kanunlarında değişiklik yapılıncaya kadar, 233 sayılı Kanun Hükmünde Kararname kapsamı dışında kalan ve yönetim kurulları ile idare edilen kanunla kurulu teşebbüs ve kurumların yönetim kurulu üyesi genel müdür ve genel müdür yardımcılarına kamu iktisadi teşebbüsleri yönetim kurulu üyeleri için öngörülen miktarda ücret ve ek ödemede bulunulur.” Denildiğini,

Diğer taraftan, 233 sayılı KHK kapsamında bulunana kamu iktisadi teşebbüsleri yönetim kurulu başkan ve üyeleri ile denetçilerine her ay ödenecek ‘ücretin’ Yüksek Planlama Kurulu kararlarıyla belirlenmekte olup, halen geçerli Yüksek Planlama Kurulunun 10 Eylül 2015 tarihli Resmi Gazete’ de yayımlanan (daha eski Yüksek planlama Kurulu kararları da aynı yöndedir) 2013, 2014 ve 2015 yıllarında uygulanacak ücretlerin tespitine ilişkin 21/08/2015 tarihli ve 2015/T-17 sayılı kararının 3. Maddesinde, genel Müdürün ücret alacağının açıkça belirtildiğini,

Ayrıca 631 sayılı Memurlar Ve Diğer Kamu Görevlilerinin Mali Ve Sosyal Haklarında Düzenlemeler İle Bazı Kanun Ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun Hükmünde Kararname’nin 12. Maddesinde: “Memurlar ve diğer kamu görevlilerinden (..)(*), kurum ve kuruluşların yönetim kurulu, denetim kurulu, tasfiye kurulu, danışma kurulu üyelikleri ve komisyon, heyet, komite ile benzeri organlarda görev alanlara, (Değişik ibare: KHKJ666 - 11.10.2011 / m. 5/s / Yürürlük / m.8/e) “kurum içi ve kurum dışı ayrımı yapılmaksızın bu görevlerinden sadece biri için ücret ödenebilir. Bu maddenin uygulanmasında oluşacak tereddütleri gidermeye Maliye Bakanlığı yetkilidir” hükmünü taşıdığını,

Neticede Genel Müdürün elinde olmayan sebeplerle yönetim kuruluna katılamadığını, tutukluluğu izin gibi kabul edip, yönetim kurulu ücretinin ödenmemesinin hakkaniyete aykırı olduğunu, adı geçen kamu görevlisinin kendisine ödenmesi gereken mali haklarından mahrum bırakılmasının kişinin mağduriyetini daha da artıracağını,

2. Kanun koyucunun tutuklama ile görevden uzaklaştırma arasında bir paralellik kurduğunu ve bir süre tutuklu kaldıktan sonra salıverilen memurun idarenin takdiri üzerine görevine iade edilirse, memurun kalan 3/1 maaşının ve diğer alacaklarının kendisine ödenmesine 143 maddesi ile cevaz verdiğini, Her ne kadar 143 madde ile 145 madde arasında bir çelişki görünse de aslında herhangi bir mübayenet bulunmadığını, Kanun koyucu 145 madde sayılan hallerde idarenin takdirini ortadan kaldırarak, bu hallerde zorunlu olarak görevine iadesini zorunluluk haline getirdiğini,

Tutuklamanın da görevden uzaklaştırma gibi bir tedbir olduğunu, Sayıştay Temyiz Kurulu 09.07.1991 tarih ve 22543 sayılı kararında; “Görevden uzaklaştırma tedbiri kaldırılarak görevine başlayan memurlara açıktan geçen sürelere için verilmeyene 1/3 maaşlarının ödenebileceğine ” hükmettiğini, Sayıştay Temyiz Kurulunun kararını verirken Devlet memurları Kanunu’ nun 141 ve 143 maddelerine atıfta bulunarak, bu iki maddeyi birlikte zikrettiğini, Yönetim kurulu ücretinin ise, görev karşılığı alınan bedelin unsurlarından birisi olduğunu belirterek ek ilamın BOZULMASINA karar verilmesini talep etmişlerdir.

Sayıştay Başsavcılığı aynen;

“…

Dairesince, Genel Müdür ....’ ya yargılamakta olduğu davada tutuklu kaldığı süreler için yapılan 1/3 oranındaki kesintilerin, hakkında henüz kesinleşmiş bir hüküm bulunmamasına rağmen faiziyle birlikte kendisine iade edilmesi sonucu kamu zararına sebebiyet verildiği gerekçesine dayalı tazmin hükmünün verildiği görülmektedir.

Sorumlular, Genel Müdürün elinde olmayan nedenlerden dolayı yönetim kuruluna katılamadığını, tutuklamanın görevden uzaklaştırma gibi bir tedbir kararı olduğu ve görevden uzaklaştırılanların göreve iadelerinde alacaklarının ödediği gibi bu tutarın da Ödemesinin yapılması gerektiğini ileri sürerek tazmin hükmünün kaldırılmasını talep etmektedirler.

Talep yerinde görülmemiştir.

Mevzuata aykırı olarak Genel Müdüre tutukluluk halinin kaldırılması sonrasında faiziyle birlikte geriye dönük olarak ödenen tutarın kamu zararını oluşturduğu açık olduğundan talebin ret olunarak Daire Kararının korunması uygun bulunmaktadır” şeklinde görüş belirtmiştir.

Dosyada mevcut belgelerin okunup incelenmesinden sonra gereği görüşüldü.

2560 sayılı İstanbul Su ve Kanalizasyon İdaresi Genel Müdürlüğü Kuruluş ve Görevleri Hakkında Kanun’un 1’inci maddesinde; “ … İSKİ personeli 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu hükümlerine tabidir.” denilmektedir. Aynı Kanunun Ek 3’üncü maddesinde; “İSKİ Genel Müdürü ve Yönetim Kurulu üyeleri hakkında görevlerinden doğan ve görevlerini yaparken işledikleri suçlardan dolayı soruşturma ve kovuşturma, Devlet memurlarının tabi oldukları Kanun hükümlerine göre yapılır.” hükmü yer almaktadır.

657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’nun; “Görevden uzaklaştırılan veya görevinden uzak kalan memurların hak ve yükümlülüğü başlıklı 141’inci maddesinde;

“Görevden uzaklaştırılan ve görevi ile ilgili olsun veya olmasın herhangi bir suçtan tutuklanan veya gözaltına alınan memurlara bu süre içinde aylıklarının üçte ikisi ödenir. Bu gibiler bu Kanunun öngördüğü sosyal hak ve yardımlardan faydalanmaya devam ederler.

143’üncü maddede sayılan durumların gerçekleşmesi halinde, bunların aylıklarının kesilmiş olan üçte biri kendilerine ödenir…” denilmektedir.

Memurun tekrar göreve başlatılması zorunlu olan haller’’ başlıklı 143’üncü maddesinde ise; “Soruşturma veya yargılama sonunda yetkili mercilerce:

a) Haklarında memurluktan çıkarmadan başka bir disiplin cezası verilen;

b) Yargılamanın men’ine veya beraatına karar verilenler;

c) Hükümden evvel haklarındaki kovuşturma genel af ile kaldırılanlar;

ç) Görevlerine ve memurluklarına ilişkin olsun veya olmasın memurluğa engel olmayacak bir ceza ile hükümlü olup cezası ertelenenler;

Bu kararların kesinleşmesi üzerine haklarındaki görevden uzaklaştırma tedbiri kaldırılır.” denilmektir.

Göreve dönen memurun aylığı göreve döndüğü tarih itibariyle yeniden tam olarak ödenmeye başlanılacak, 143’üncü maddede yer alan koşulların gerçekleşmesi halinde de görevde olmadığı süreye ilişkin olarak yapılan kesintilerin kendisine iade edilmesi mümkün olacaktır.

Rapor dosyası ve eki belgelerin incelenmesinde;

.... Genel Müdürü ....’ya tutukluluk halinin kaldırılması sonrasında, hakkında henüz kesinleşmemiş bir hüküm bulunmamasına rağmen, tutuklu kaldığı sürelere ilişkin ödenmeyen yönetim kurulu ücretinin faiziyle birlikte ödendiği anlaşılmaktadır.

28/03/1988 tarihli ve 318 Sayılı Memurlar ve Diğer Kamu Görevlileri ile İlgili Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Hükmünde Kararnamenin geçici 2’nci maddesinde,

“İlgili kanunlarında değişiklik yapılıncaya kadar, 233 sayılı Kanun Hükmünde Kararname kapsamı dışında kalan ve yönetim kurulları ile idare edilen kanunla kurulu teşebbüs ve kurumların yönetim kurulu üyesi genel müdür ve genel müdür yardımcılarına kamu iktisadi teşebbüsleri yönetim kurulu üyeleri için ön görülen miktarda ücret ve ek ödemede bulunulur.’’ denilmektedir.

233 sayılı KHK kapsamında bulunan kamu iktisadi teşebbüsleri yönetim kurulu başkan ve üyeleri ile denetçilerine her ay ödenecek “ücret” ile bunların 15 Ocak ve 15 Temmuz tarihlerinde birer aylık ücret tutarında yapılacak “ek ödeme” tutarları ise Yüksek Planlama Kurulu kararlarıyla belirtmekte olup, 21.07.2010 tarihli ve 2010/T-28 sayılı Yüksek Planlama Kurulu Kararı’nın 3’üncü maddesinin 7’nci fıkrası, 21.10.2011 tarihli ve 2011/T-20 sayılı Yüksek Planlama Kurulu Kararı’nın 3’üncü maddesinin 7’nci fıkrası ve 31.12.2012 tarihli ve 2012/T-26 sayılı Yüksek Planlama Kurulu Kararı’nın 6’ncı maddesinin 6’ncı fıkrasında;

“Yönetim kurulu başkan ve üyeleri, denetim ve tasfiye kurulu üyeleri ile denetçilerden, başka bir iş veya yerde geçici görevlendirilmeleri sebebiyle bu görevlerini fiilen yürütmeleri mümkün olmayanlar ile burada belirtilen görevlerinden uzaklaştırılanlara ücret ve ek ödeme ödenmez. Yönetim kurulu başkanlığı ve üyelikleri, denetim ve tasfiye kurulu üyelikleri ile denetçiler vekaleten atanan veya görevlendirme yapılanlara herhangi bir ödeme yapılmaz.” hükmü yer almaktadır.

Anılan YPK Kararları hükmü uyarınca, yönetim kurulu başkan ve üyelerinden, başka bir iş veya yerde geçici görevlendirilmeleri sebebiyle bu görevlerini fiilen yürütmeleri mümkün olmayanlar ile burada belirtilen görevlerden uzaklaştırılanlara ücret ve buna bağlı ek ödeme ödenmeyecektir. Bu durumda, adli ve idari bir soruşturma nedeniyle görevden uzaklaştırılan, yürütülen bir adli soruşturma nedeniyle tutuklanan yönetim kurulu başkan ve üyelerine ücret ve ek ödemelerin ödenmeyeceği açıktır.

657 sayılı Kanun’un 141’inci maddesinde düzenlenen 1/3 maaş kesintisinden farklı olarak, anılan YPK Kararları gereğince ödenmeyen yönetim kurulu ücreti ve buna bağlı ek ödemelerin, tutukluluğun sonra ermesi de dahil olmak üzere, herhangi bir durumda geri iadesi de söz konusu bulunmamaktadır.

Bu nedenle, .... Genel Müdürü ....’ya tutukluluk halinin kaldırılması sonrasında, tutuklu kaldığı sürelere ilişkin ödenmeyen yönetim kurulu ücretinin faiziyle birlikte ödenmesi mümkün olmadığından; 289-406 sayılı Ek İlam ile …… TL.ye verilen tazmin hükmünün TASDİKİNE, Oybirliği ile,

Karar verildiği 18.01.2017 tarih ve 42622 sayılı tutanakla yazılı olmakla iş bu ilam tanzim kılındı.