Sayıştay 6. Dairesi 40779 Kararı - Belediyeler ve Bağlı İdareler Personel Mevzuatı

Temyiz Karar Detayı

İletişim Bilgileri

• Kamu İdaresi: Belediyeler ve Bağlı İdareler

• Yılı: 2013

• Daire: 6

• Dosya No: 40779

• Tutanak No: 42614

• Tutanak Tarihi: 18.01.2017

• Konu: Personel Mevzuatı ile İlgili Kararlar

KARAR

Konu: Denetim Kurulu üyelerine yapılan ödemelerde memur aylık tutarı yerine aylık ve taban aylık toplamının esas alınması.

1. 267 sayılı ilamın 4 üncü maddesinde, .... denetim kurulu üyelerine yapılan ödemelerde memur aylık tutarı yerine aylık ve taban aylık toplamının esas alındığı gerekçesiyle ....TL. ye tazmin hükmolunmuştur.

Sorumlular dilekçelerinde özetle,

2560 sayılı Kanun’un denetçilerle ilgili 10’uncu maddesinin son fıkrasında denetçi ücretleri düzenlenirken sadece Ek Gösterge hariç tutulmuş olduğunu, idarenin 2013 yılı Bütçe Kararnamesinde de denetçilere ödenecek aylığın Ek Gösterge hariç olarak 1’inci derece memurun son kademesi aylık tutarı kadar olacağının hükme bağlandığını,

Maaş ve aylık kavramlarının Personel Mevzuatında farklı şekilde değerlendirildiğini, Sayıştay Temyiz Kurulu'nun 14.05.2002 tarih 25673 sayılı kararlarında aynen;

“Taban aylığı ve kıdem aylığı mali sistemimize 375 sayılı KHK ile girmiştir. Söz konusu KHK'nın 1’inci maddesinde taban ve kıdem ayığına hak kazanılmasında ve ödenmesinde 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu ile diğer personel kanunlarının aylıkları ile hükümleri uygulanacağı yönünde düzenlemeler bulunmaktadır. Yapılan bu düzenleme ile personel kanunlarında geçen " aylık" ya da "maaş" ibaresinin taban ve kıdem aylığını da içine alacak şekilde genişletildiği ve bu Ödemelerin aylığın birer unsuru haline getirildiği görülmektedir,” ifadesi kullanıldığını, aynı kararın son bölümünde; “375 sayılı KHK ile yapılan düzenleme ile "aylık" ibaresinin taban ve kıdem aylığını da içine alacak şekilde genişletilerek aylığın birer unsuru haline getirildiği anlaşıldığından....” ifadeleri kullanılarak konunun netleştirildiğini,

Devletimizin para biriminin Yeni Türk Lirası olmasından sonra aylık ve ücretlere ilişkin Yeni Türk Lirası işlemleri hakkında Maliye Bakanlığınca 12.11.2004 tarih ve 25641 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan 158 seri nolu Tebliğde "Örnek Aylık Hesabı" cetvelinde "Aylık Unsurlar" içinde taban aylığı ve kıdem aylığının açıkça sayıldığını,

İlama konu Denetçi ücretleri 2560 sayılı kanunun 10’uncu maddesinin son fıkrasında düzenlenirken parantez içinde sadece ek gösterge hariç tutulduğunu, taban ve kıdem aylığı ve yan ödeme hariç tutulmadığını, bu sebeple İdarece Denetçilere ödenen ücretlerin hesaplanmasında herhangi bir hata yapılmadığını belirtmişlerdir.

Sayıştay Başsavcılığı aynen;

“…

Sorumlular, 2560 sayılı Kanunun 10.maddesinin son fıkrası sadece ek gösterge hariç tutulduğu, taban ve kıdem aylığı ve yan ödeme hariç tutulmadığı belirtilerek daire kararının bozularak beraatlarına hükmedilmesini talep etmektedir.

.... denetim kurulu üyelerine yapılacak ödemelerde, 2560 sayılı İstanbul Su ve Kanalizasyon İdaresi Genel Müdürlüğü Kuruluş ve Görevleri Hakkında Kanunun 10. Maddesi, 657 sayılı Devlet Memurları Kanunun 155. maddesi hükümlerine göre memurların aylık tutarı esas alınacağı belirtilmesine rağmen, memur aylık tutarının yanında taban aylık tutarının da esas alınarak ödeme yapılması sonucu doğan kamu zararının doğduğu değerlendirilmiştir.

Bu nedenle temyiz talebinin ret edilerek Daire kararının korunmasının uygun olacağı” şeklinde görüş belirtmiştir.

Dosyada mevcut belgelerin okunup incelenmesinden sonra gereği görüşüldü.

23.11.1981 Tarih ve 17523 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan 2560 sayılı … Genel Müdürlüğü Kuruluş ve Görevleri Hakkında Kanunun “Kurulun görevleri “ başlıklı 6. maddesinde;

“……

c) Bütçeyi inceleyerek karara bağlamak,

d) Personel kadrolarının ihdas, değiştirilme ve kaldırılmasına karar vermek, yılda iki maaşı geçmemek üzere verilecek ikramiyelerin miktar ve zamanını belirlemek, ……” Genel Kurulun görevleri arasında sayılmıştır.

Aynı Kanunun “Yönetim Kurulunun görevleri” başlıklı 9. maddesinde;

“……

b) Genel Müdürlükçe hazırlanacak yönetmelik, bütçe, bilanço ve kadro taslakları ile personele verilecek ikramiye miktar ve zamanlarına ilişkin önerilerin ön incelemelerini yaparak Genel Kurula sunmak ……” Yönetim Kurulunun görevi olarak sayılmıştır.

“Denetçiler” başlıklı 10.maddesinde;

“(Değişik: 3009 - 23.5.1984 / m.8) İSKİ'nin işlemleri, hizmet süreleri içinde sürekli olarak çalışacak olan iki denetçi tarafından denetlenir.

Denetçi seçilebilmek için mühendislik, hukuk, ekonomi ve işletme konularından en az birinde yüksek öğrenim görmüş ve uzmanlaşmış bulunmak ve aynı konuda en az 10 yıl görev yapmış olmak gerekir.

Denetçilerin hizmet süreleri iki yıl olup, hizmet süreleri sonunda yeniden seçilmeleri mümkündür.

Denetçiler …'nin çalışmalarına ilişkin olarak tespit ettikleri eksiklikler, aksaklıklar ve yasa dışı işlemler hakkındaki raporlarını Genel Kurula verirler. Raporun bir örneği de bilgi için İstanbul Büyük Şehir Belediye Başkanına sunulur. Ayrıca Genel Kurulun Mayıs ayı toplantısında Yönetim Kurulunun bir yıllık faaliyeti hakkında rapor verirler.

Denetçilerin istedikleri bilgi ve belgelerin Yönetim Kurulu ve Genel Müdürlükçe verilmesi zorunludur.

Denetçilerin ücretleri, Devlet memurlarına verilen birinci derecenin son kademesi aylık tutarını (Ek Gösterge hariç) aşmamak üzere Genel Kurulca kararlaştırılır.” hükmüne yer verilmiştir.

Anılan hükümlere göre, denetçilere ödenecek ücretin 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’nda yer alan (1) sayılı Gösterge Tablosunda bulunan göstergelerin katsayı ile çarpılması sonucu bulunacak tutar kadar olması gerekmektedir. Ancak bahse konu ödemede aylık hesabına taban aylığın da eklendiği görülmüştür.

Sorumlular tarafından taban aylığına ilişkin kısıtlamaların özel kanun niteliğindeki 2560 sayılı Kanuna göre ücret alan denetçilerine uygulanamayacağı belirtilmiş ise de; aynı özel Kanunun “Denetçiler” başlıklı 10. maddesinin son fıkrasında; denetçilerin ücretlerinin devlet memurlarına verilen birinci derecenin son kademesi aylık tutarını (Ek Gösterge hariç) aşmamak üzere Genel Kurulca kararlaştırılacağı hüküm altına alınarak denetçi ücretleri belirlenirken dikkate alınması gereken kıstasın, 657 sayılı Kanunda yer alan aylık tanımı olduğunun altı çizilmektedir.

657 sayılı Kanunun “Memurlara ödenecek aylık tutarları” başlıklı 155. maddesinde;

“Bu Kanun’un 36. maddesinde yer alan sınıflara ait gösterge tablosundaki rakamların, Genel Bütçe Kanunu’nda o yıl için tespit edilen katsayı ile çarpılması sonucunda bulunacak miktarlar, sınıfların derece ve kademelerindeki memurların aylık tutarlarını gösterir.” denilmiştir. Buna göre aylık tanımı 657 sayılı Kanunda her derece için tespit edilen göstergeler ile varsa görevin niteliğine göre belirlenen ek göstergeler toplamının kanunlar gereği saptanan katsayı ile çarpımı sonucu bulunan tutarı ifade etmekte olup, aylık tanımının içerisine aylık gösterge ve ek gösterge dışında kalan diğer ödeme unsurlarının da alınması gerektiğine dair bir hüküm bulunmamaktadır.

27.06.1989 tarih ve 375 sayılı “Devlet Memurları ve Diğer Kamu Görevlilerine Memuriyet Taban Aylığı ve Kıdem Aylığı ile Ek Tazminat Ödenmesi Hakkında Kanun Hükmünde Kararnamenin 1 inci maddesinde ise;

“Bu göstergeler [1000 gösterge rakamı üzerinden ödenecek memuriyet taban aylığı ve her bir hizmet yılı için 15 (20) gösterge rakamı karşılığı ödenecek kıdem aylığı”] 657 sayılı Kanun ve diğer personel kanunlarına ve kanun hükmünde kararnamelere göre her ne ad altında olursa olsun ödenmekte olan zam, tazminat, ödenek, ücret ve benzeri ödemelerin hesabında dikkate alınmaz.” denilmiştir.

Taban ve kıdem aylıklarının, 375 sayılı KHK’nin 1. maddesinin son fıkrasında yer alan; “Bu göstergeler 657 sayılı Kanun ve diğer personel kanunlarına ve kanun hükmünde kararnamelere göre her ne ad altında olursa olsun ödenmekte olan zam, tazminat, ödenek, ücret ve benzeri ödemelerin hesabında dikkate alınmaz.” hükmü gereğince “denetçi ücretlerinin” ödenmesi sırasında hesaplamalara dâhil edilmemesi gerekmektedir.

Dilekçede belirtilen 14.05.2002 tarih ve 25673 sayılı Sayıştay Temyiz Kurulu kararı ise emekli keseneğine esas aylığın tespitine ve de bundan kaynaklanmış olup eksik kesilen gelir vergisine ilişkindir.

Maliye Bakanlığınca 12.11.2004 tarih ve 25641 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan 158 seri nolu Tebliğde "Örnek Aylık Hesabı" cetvelinde, "Aylık Unsurlar" içinde taban aylığı ve kıdem aylığının gösterilmesi de; 657 sayılı Kanunda yer alan aylık tanımının taban aylığı ya da yan ödeme gibi ödemeleri kapsayacak şekilde genişletildiği anlamına gelmemektedir.

.... Su ve Atıksu İdaresi Denetçilerine 1. derecenin 4. kademesindeki bir Devlet Memuru için belirlenen aylık tutarı kadar ödeme yapılması gerekirken bu tutara taban aylığı tutarlarının da ilave edilerek ödeme yapılması mevzuata aykırıdır.

Açıklanan nedenlerle, sorumluların iddialarının reddi ile 267 sayılı ilamın 4 üncü maddesi ile ....TL’ye verilen tazmin hükmünün TASDİKİNE, Oyçokluğu ile

(..Daire Başkanı ….., Üyeler ……., …… ile …..’in;

“2560 sayılı Kanunda, denetçi olarak seçileceklerde, idarede sürekli olarak çalışacak ve mühendislik, hukuk, ekonomi ve işletme konularından en ez birinde yüksek öğrenim görmüş ve uzmanlaşmış bulunmak ve aynı konuda en az 10 yıl görev yapmış olmak şartı aranmaktadır. Bu şartlara haiz kişiler arasından seçilenlere de buna uygun ücretin ödenmesi gerekir.

Aylık kavram ve kapsamı 657 sayılı Kanunun yaklaşık 50 yıllık uygulama sürecinde değişiklikler geçirmiştir. Aşınan aylık unsurunun yerine yeni ve ek unsurlar ilave edilmiştir. Uygulamada kamu görevlilerine genel olarak temel maaş, zam ve tazminatlar ile sosyal yardımlar adıyla üç başlık altında ödeme yapılmaktadır. Analitik bütçe sınıflandırmasında da temel maaş unsurları " Bir kadroya dayalı olarak istihdam edilenlere ilgili mevzuatına göre yapılan aylık, ek gösterge, kıdem aylığı ve taban aylığı ödemeleri, ..." olarak tanımlanmıştır.

Denetçilere ücret ödenmesini düzenleyen 2560 sayılı Kanunda ifade edilen aylık tutar, ek gösterge hariç taban ve kıdem aylığından oluştuğu kabul edilmelidir. Yukarıda yer alan açıklamalar çerçevesinde Dairece verilen tazmin kararının kaldırılmasına karar verilmesi gerekir.” şeklindeki ayrışık görüşlerine karşı),