Sayıştay 6. Dairesi 40547 Kararı - Belediyeler ve Bağlı İdareler İhale Mevzuatı

Temyiz Karar Detayı

İletişim Bilgileri

• Kamu İdaresi: Belediyeler ve Bağlı İdareler

• Yılı: 2013

• Daire: 6

• Dosya No: 40547

• Tutanak No: 42914

• Tutanak Tarihi: 29.03.2017

• Konu: İhale Mevzuatı ile İlgili Kararlar

KARAR

Konu: Hatalı süre uzatımı.

222 sayılı ilamın 17 nci maddesiyle; “... Büyükşehir Belediyesi Ana Arterleri ve Ağaçlandırma Alanlarında Kullanılmak Üzere Parklar ve Bahçeler Şube Müdürlüğüne 129 Kalem Bitki Satın Alınması İşi”nde, yükleniciye hatalı süre uzatımı verilmesi sonucu kesilmesi gereken gecikme cezasının eksik kesilmesi suretiyle toplam ... TL’nin tazminine ilişkin hüküm tesis edilmiştir.

Sorumlu Harcama Yetkilisi ... (Çevre Koruma ve Kontrol Daire Başkanı) göndermiş olduğu temyiz dilekçesinde özetle;

Yurt dışından ithal edilecek ürünlerde; ülkelerin, ihracat ve / veya ithalatın gerçekleştirileceği ülkenin kanun ve yönetmeliklerini dikkate almak ve mevzuata uygun hareket etmekle yükümlü olduğu,

03.12.2011 tarih ve 28131 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Bitki Karantinası Yönetmeliği Madde 4-ç) “Bitki Sağlık Sertifikası: Bitki, bitkisel ürün ve diğer maddelerin bu Yönetmelikte öngörülen bitki sağlığı şartlarına uygun olduğunu gösteren, belgeyi ifade eder” şeklinde düzenlendiği,

İhale konusu işe ait Teknik Şartnamenin 4.4. maddesi : Bitkisel uygulama çalışmalarında kullanılacak bitkilerde, köklerinin ve gövdelerinin ezilme, kırılma vb. bir zarara uğramamış olması, kendine has renk, koku ve biçimde olup renk ve biçim değişikliği göstermemesi, suyunu ve tazeliğini kaybetmemiş olması, hastalıksız, mantar veya böcek saldırısına uğramamış,” şeklinde düzenlendiği,

İtalya tarafından onaylanan ve Prunus Piss. Nigra FC Q 22-24 için düzenlenen Bitki Sağlık Sertifikası (Ek.1)’nda ( CE/I/0457380) 03.12.2011 tarih ve 28131 sayılı Resmi Gazete’ de yayımlanan Bitki Karantinası Yönetmeliği’ ne uygun olduğuna dair ifade yer aldığı, yüklenicinin bu sağlık sertifikası ile İtalya’dan Türkiye mevzuatına uygun olarak ürün ithal ettiği, ... Gümrük Müdürlüğü’nde malların yeddi emin tutanağı (Ek.2) ile geçici depolama yerine alındığı, mevzuata uygun olarak alınan numuneler analiz edilmek üzere İstanbul Zirai Karantina Müdürlüğü Laboratuvarlarına gönderildiği, 172 adet Prunus sp.’ nin ithalinin uygun bulunduğu, (Ek.3) Mevzuat çerçevesinde 172 adet Prunus sp.’nin imha edildiği, (Ek.4) 172 adet malın (Prunus sp.) belgelerde görüldüğü gibi tüm incelemeleri yapılarak Türkiye’ye getirildiği, İtalya tarafından Bitki Sağlık Sertifikası (Ek.l) 08.01.2013 tarihinde onaylanmış ve ... Gümrük Müdürlüğü’ nde 17.01.2013 tarihinde yeddi emin tutanağı (Ek. 2) ile geçici depolama alanına alındığı, ... Gıda Tarım ve Hayvancılık İl Müdürlüğü’nün (Ek.3) 04.02.2013 tarih ve 613 sayılı yazısı ile Gümrük Müdürlüğü’ne 172 adet Prunus sp.nin imha edilmesi için yazı yazdığı, 08.01.2013-04.02.2013 tarihleri arasında geçen sürede imha edilmesi gerektiği belirtilen mallara virüsün ne zaman, nerede ve nasıl bulaştığının kanıtının olmadığını, bu nedenle 172 adet malın ayıplı mal sayılmaması gerektiği görüşünde olduklarını,

Teknik Şartname Madde 4.6 ve Sözleşme Madde 16.7.4.’ de “Fidanların tesliminden sonra 1 yıl içinde bozulanlar yüklenici firma tarafından ücretsiz olarak yenilecektir” ibarelerinin yer aldığı, dikilen ve dikildikten sonra 1 yıl içinde bozulan fidanların firma tarafından bedel alınmaksızın değiştirilmesinin bu maddelerle öngörüldüğü, 172 adet fidanın da (Prunus sp.) bu kapsamda değerlendirilmesi gerektiği, İdarenin değerlendirmeyi bahsi geçen maddelere göre yaptığını,

Yüklenici firmanın 25.02.2013 tarihinde bitkilerin imhası ile ilgili olarak İdareye dilekçe (Ek.5) verdiği, İdare tarafından konunun değerlendirilerek süre verilmesini talep ettiği, İdare tarafından dilekçe ekinde yer alan evraklar üzerinden yapılan değerlendirme neticesinde;

• İthalatı gerçekleştiren firmanın mevzuata uygun hareket ettiği;

Firmanın ithal ettiği malların İtalya tarafından düzenlenen Bitki Sağlık Sertifikası’ nda Türkiye mevzuatına uygun olduğu;

Virüs bulaşan bitkilerin imha edildiğine dair yazışma ve belgelerin olduğunun görüldüğünü,

Bu belgelere dayanarak konunun Yüklenici tarafından öngörülemeyen ve Önlenemeyen bir sebep olması ve İdarenin eksik kalan 172 adet Prunus sp. Bitkisinin yüklenici tarafından temin edilerek İdareye teslim edilmesi talep edildiğinden firmaya 10.02.2013 tarihinden itibaren 15 (onbeş) günlük cezalı süre verilmesine ve 31 Mart 2013 tarihine kadar 35 günlük süre uzatımına 22/03/2013 tarih ve 47914 sayılı Başkanlık Oluru (Ek.6) ile karar verildiğini,

• Yüklenici firmanın 31 Mart 2013 tarihine kadar bitkileri İdareye teslim ettiği, 02.04.2013 tarihinde fidanları tamamladığına dair dilekçesini (Ek. T) İdareye verdiği, dilekçeye istinaden kabul komisyonunun 12.04.2013 tarih ve 60614 sayılı Başkanlık Oluru (Ek.8 ) ile oluşturulduğu ve kabul komisyonunun 15.04.2014 tarihinde kabul tutanağını (Ek. 9) hazırlayarak imzaladığı, Mali Hizmetler Dairesi Başkanlığı’na 3.750.150,000,000615= 33.751,35 TL ceza tutarının düşülerek gerekli işlemlerin yapılması için evrak gönderildiğini, (Ek. 10)

2012/144751 İhale Kayıt Numaralı “... Büyükşehir Belediyesi Ana Arterleri ve Ağaçlandırma Alanlarında Kullanılmak Üzere Parklar ve Bahçeler Şube Müdürlüğü’ nce 129 Kalem Bitki Satın Alınması” işinde kamu zararı bulunmadığını, belirterek verilen tazmin hükmünün kaldırılmasını talep etmiştir.

Başsavcılık karşılamasında özetle; İhalenin Teknik Şartnamesinin 4.4. maddesinde, Bitkisel uygulama çalışmalarında kullanılacak bitkilerin, köklerinin ve gövdelerinin ezilme, kırılma vb. bir zarara uğramamış olması, kendine has renk, koku ve biçimde olup renk ve biçim değişikliği göstermemesi, suyunu ve tazeliğini kaybetmemiş olması ve hastalıksız, mantar veya böcek saldırısına uğramamış olması gerektiğinin belirtildiğinden, dolayısıyla, anılan şartname hükmü gergi yüklenicinin hastalıksız, mantar veya böcek saldırısına uğramamış bitkilerin sözleşmede belirtilen sürede idareye teslim etmesi gerektiği, idareye teslim edilene kadar şartname ve sözleşmede belirtilen hükümler dışında idarenin süre uzatımı ile ilgili bir sorumluluğu bulunmadığından, yükleniciden kaynaklı (yüklenicinin bitkilere idareye teslim edene kadar hastalık bulaşmasının önlemini alarak) gecikmelere idarenin süre uzatımı vermesinin hukuken mümkün olmadığı, bu nedenle temyiz talebinin ret edilerek Daire kararının korunması gerektiği, şeklinde görüş bildirmiştir.

Dosyada mevcut belgelerin okunup incelenmesinden sonra gereği görüşüldü:

222 sayılı ilamın 17 nci maddesiyle; “... Büyükşehir Belediyesi Ana Arterleri ve Ağaçlandırma Alanlarında Kullanılmak Üzere Parklar ve Bahçeler Şube Müdürlüğüne 129 Kalem Bitki Satın Alınması İşi”nde, yükleniciye hatalı süre uzatımı verilmesi sonucu kesilmesi gereken gecikme cezasının eksik kesilmesi suretiyle toplam ... TL’nin tazminine ilişkin hüküm tesis edilmiştir.

“Parklar ve Bahçeler Şube Müdürlüğüne 129 Kalem Bitki Satın Alınması İşine” ait Teknik Şartname’nin 4.10 uncu maddesinde mal teslim tarihi 30.12.2012 olarak belirlenmiş ve mal bu tarihe kadar teslim edilmediği takdirde geçen her gün için sözleşme bedelinin on binde altısı (%0,06) oranında ceza uygulanacağı belirtilmiştir.

İşe ait Sözleşmenin 10.2.1 inci maddesinde ise sözleşmenin süresinin işe başlama tarihinden itibaren 60 takvim günü olduğu, 25.2 nci maddesinde de; İdarenin sözleşmenin ifasına ilişkin yükümlülüklerini yüklenicinin kusuru olmaksızın öngörülen süreler içinde yerine getirmemesi ve bu sebeple sorumluluğu yükleniciye ait olmayan gecikmelerin meydana gelmesi ve bu durumun taahhüdün yerine getirilmesine engel nitelikte olması ve yüklenicinin bu engeli ortadan kaldırmaya gücünün yetmemiş olması hallerinde, işi engelleyici sebeplere ve yapılacak işin niteliğine göre, işin bir kısmına veya tamamına ait sürenin en az gecikilen süre kadar uzatılacağı belirtilmiştir.

Teknik Şartname’nin 4.4 üncü maddesinde ise, bitkisel uygulama çalışmalarında kullanılacak bitkilerin, köklerinin ve gövdelerinin ezilme, kırılma vb. bir zarara uğramamış olması, kendine has renk, koku ve biçimde olup renk ve biçim değişikliği göstermemesi, suyunu ve tazeliğini kaybetmemiş olması ve hastalıksız, mantar veya böcek saldırısına uğramamış olması gerektiği belirtilmiştir. Dolayısıyla, anılan Şartname hükmü gereğince yüklenicinin, hastalıksız, mantar ve böcek saldırısına uğramamış bitki teslim etme yükümlülüğü olduğu, süre uzatımına ilişkin olayda ise, yüklenicinin İtalya makamlarınca onaylanan bir bitki sağlık sertifikası ile İtalya’dan Türkiye mevzuatına uygun olarak ürün ithal ettiği, ... Gümrük Müdürlüğünde malların geçici depolama yerine alındığı ve ilgili mevzuata uygun olarak alınan numunelerin analiz edilmek üzere İstanbul Zirai Karantina Müdürlüğü Laboratuarlarına gönderildiği, bunun neticesinde, 172 adet bitkinin virüslü olduğu gerekçesiyle ithalinin uygun bulunmayarak imha edildiği, dolayısıyla, söz konusu 172 adet bitki için yüklenicinin anılan Şartname hükmünden kaynaklanan yükümlülüğünü yerine getiremediği, her ne kadar sorumlularca yapılan savunmalarda, imha edilen bitkilere virüsün ne zaman, nerede ve nasıl bulaştığının kanıtı olmadığı, dolayısıyla 172 adet malın ayıplı mal sayılmaması gerektiği ileri sürülmüş ise de, söz konusu işe ait Teknik Şartnamenin anılan 4.4 üncü maddesi hükmü karşısında İdare açısından bitkilere virüsün nerede ve nasıl bulaştığının önemi bulunmadığı, neticede yüklenicinin Şartnameye uygun mal teslim etmesi gerekirken edemediği, sonuç itibariyle, söz konusu 172 adet bitki zamanında teslim edilemediğinden yükleniciye, gecikilen 41 gün için gecikme cezası kesilmesi şartname hükümlerine uygundur.

Öte yandan “Parklar ve Bahçeler Şube Müdürlüğüne 129 Kalem Bitki Satın Alınması İşine” ait sözleşmenin 10.3.1. maddesinde de malın teslim yeri idare olarak öngörülmüş olup aksine sözleşmede malın gümrükte ya da limanda teslimine dair bir hükme yer verilmemiştir.

Açıklanan nedenlerle, temyiz talebinin reddi ile 222 sayılı ilam 17 nci maddesiyle ... TL için verilen tazmin hükmünün TASDİKİNE,

(Temyiz Kurulu ve .. Daire Başkanı ..., .. Daire Başkanı ... ile Üye ...’nün “Sorumlularca yapılan savunmalar ve sunulan belgelerden, söz konusu 129 kalem bitki alımı işinde yüklenici tarafından İtalya’dan temin edilen bitkilerin İtalya yetkili makamları tarafından onaylanan bitki sağlık sertifikasına sahip olduğu ve bu sertifikanın Türkiye mevzuatı bakımından da geçerli olduğu, ancak, söz konusu bitkilerden bir kısmına Türkiye’ye nakli esnasında veya Türkiye’de gümrükte bekletildiği sırada virüs bulaştığı, İdarenin de öngörülemeyen söz konusu durum nedeniyle yükleniciye 35 gün ek süre verdiği ve neticede bu bitkilerin İdareye tam olarak teslim edildiği anlaşılmıştır. Bu itibarla, yüklenicinin sabit bir kusuru olmaksızın meydana gelen söz konusu gecikme nedeniyle İdaresince gecikme cezası uygulanmamasında bahse konusu işe ait Şartname ve Sözleşme hükümlerine aykırılık olmadığı anlaşıldığından kaldırılması uygun olur.” yönündeki ayrışık görüşlerine karşı) Oyçokluğu ile;

Karar verildiği 29.03.2017 tarih ve 42914 sayılı tutanakta yazılı olmakla işbu ilam tanzim kılındı.