Sayıştay 6. Dairesi 40491 Kararı - Belediyeler ve Bağlı İdareler Çeşitli Konular

Temyiz Karar Detayı

İletişim Bilgileri

• Kamu İdaresi: Belediyeler ve Bağlı İdareler

• Yılı: 2013

• Daire: 6

• Dosya No: 40491

• Tutanak No: 42725

• Tutanak Tarihi: 08.02.2017

• Konu: Çeşitli Konuları İlgilendiren Kararlar

KARAR

Konu: Derneğe belediye bütçesinden ödeme yapılması.

2. 217 sayılı ilamın 35 inci maddesiyle; ... Derneği’ne Belediye ile ortaklaşa gerçekleştirilecek proje ve çalışmalarda kullanılmak üzere 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu’nun 29 ve 5393 sayılı Belediye Kanunu’nun 75’inci madde hükümlerine aykırı olarak belediye bütçesinden ödeme yapılması sonucu ... TL’nin tazminine ilişkin hüküm tesis edilmiştir.

Harcama Yetkilisi (Özel Kalem Müdürü) ... göndermiş olduğu temyiz dilekçesinde özetle;

Sayıştay ilamında ödeme ile kamu zararının oluştuğuna ilişkin yapılan tespitte ... Derneğinin çalışmalarının 5393 sayılı Belediye Kanununun “Belediyenin görev ve sorumlulukları” başlıklı 14 üncü maddesinde belirtilen görev ve sorumlulukları arasında sayılmadığından belediye tarafından adı geçen demeğe yardım yapılması sonucunda kamu zararına sebebiyet verildiğinin belirtildiği,

5393 sayılı Belediye Kanunun “Belediyenin görev ve sorumlulukları’ başlıklı 14 üncü maddesinde “Belediye, mahalli müşterek nitelikte olmak şartıyla ... gençlik ve spor ... hizmetlerini yapar veya yaptırır..” hükmü; “Diğer kuruşlarla ilişkiler” başlıklı 75 inci maddesinde “Belediye, belediye meclisinin kararı üzerine yapacağı anlaşmaya uygun olarak görev ve sorumluluk alanlarına giren konularda;

…

c) Kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşları, kamu yararına çalışan dernekler, Bakanlar Kurulunca vergi muafiyeti tanınmış vakıflar ve 7/6/2005 tarihli ve 5362 sayılı Esnaf ve Sanatkârlar Meslek Kuruluşları Kanunu kapsamına giren meslek odaları ile ortak hizmet projeleri gerçekleştirebilir. Diğer dernek ve vakıflar ile gerçekleştirilecek ortak hizmet projeleri için mahallin en büyük mülki idare amirinin izninin alınması gerekir.

...” düzenlemesinin yer aldığını,

5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanununun “Bütçelerden yardım yapılması” başlıklı 29 uncu maddesinde “Gerçek veya tüzel kişilere kanuni dayanağı olmadan kamu kaynağı kullandır ilam az, yardımda bulunulamaz veya menfaat sağlanamaz. Ancak, genel yönetim kapsamındaki kamu idarelerinin bütçelerinde öngörülmüş olmak kaydıyla; kamu yararı gözetilerek dernek, vakıf birlik, kurum, kuruluş, sandık ve benzeri teşekküllere yardım yapılabilir.

Bu yardımların yapılması, kullanılması, izlenmesi, denetlenmesi ve kamuoyuna açıklanmasına ilişkin esas ve usuller Maliye Bakanlığınca hazırlanarak Bakanlar Kurulunca çıkarılacak yönetmelikle belirlenir.” hükmü ile anılan maddeye dayanılarak çıkarılan Dernek, Vakıf, Birlik, Kurum, Kuruluş, Sandık ve Benzeri Teşekküllere Genel Yönetim Kapsamındaki Kamu İdarelerinin Bütçelerinden Yardım Yapılması Hakkında Yönetmeliğin “Tanımlar” başlıklı 4 üncü maddesinin 1 inci fıkrasının (b) bendinde “Teşekkül: Yardım yapılacak dernek, vakıf birlik, kurum, kuruluş, sandık ve benzeri tüzel kişileri(c) bendinde ise “Yardım: İdare bütçelerinden teşekküllere yapılacak nakdî yardımı ifade eder düzenlemesi; “Yardım yapılabilme şartları” başlıklı 5 inci maddesinin 1 inci fıkrasında ise;

“İdarelerce teşekküllere yardım yapılabilmesi için;

a) İdare bütçesinde bu amaçla ödenek tefrik edilmiş olması,

b) Yardımlarda kamu yararı gözetilmesi, yardımların öncelikle toplumun ihtiyaç ve sorunlarına çözüm sağlaması ile toplumsal gelişmeye katkıda bulunulmasına yönelik olması,

c) Teşekkülün, yardımı yapacak idarenin görev alanına giren konularda faaliyet göstermesi,

ç) Teşekkül ile yardım yapacak idare arasında protokol yapılması,

d) Teşekkülün, 5072 sayılı Dernek ve Vakıfların Kamu Kurum ve Kuruluşları ile İlişkilerine Dair Kanun kapsamındaki dernek ve vakıflardan olmaması,

e) Teşekkülün, Anayasa ve kanunlarla yasaklanmış faaliyetlerde bulunmamış olması,

f) Teşekkülün, üyelerine veya ortaklarına kazanç paylaşımı veya kâr dağıtımı amacının bulunmaması,

gerekir. ” Hükümlerinin yer aldığını,

Nakdi yardım yapılan Türkiye ... Demeği Tüzüğünün “Derneğin Amacı” başlıklı 3 üncü maddesinde “Derneğin amacı, ... yetenekli gençlerin bilimsel yollarla geliştirilerek amatör spor dallarında gelişmelerini ve TSYD Kulübü adı altında spor faaliyetleri yapmak ulusal ve uluslararası yarışmalara katılmalarını sağlamaktır.” Düzenlemesinin yer aldığını,

Mevzuat hükümleri birlikte ele alındığında; belediyelerin derneklere yapılacak yardımlarda; derneğin kamu yararına çalışan bir dernek olması, derneğin yardımı yapan idarenin görev alanına giren konularda faaliyet göstermesi, yine dernek ile yardım yapan idare arasında protokol yapılması, ayrıca Belediye Kanununun ilgili hükümlerine göre de yardımın meclis kararma dayanması gerektiğinin anlaşıldığını,

Sayıştay Temyiz Kurulunun 04.12.2012 tarih ve 35871 sayılı kararında “5018 sayılı Kanunun 29 uncu maddesine göre derneklere nakdi yardım yapılabilmesi için ise; derneğin kamu kuruntunun görev alanına giren konularda faaliyet göstermesi, kamu kurumunun görev alanına giren konularda ortak proje yürütülmesi ve dernek ile idare arasında bir protokol yapılması gerekmektedir. ” Açıklamasının yapıldığını,

Kendisine tebliğ edilen Sayıştay kararı incelendiğinde; belediye tarafından ... Derneğine yapılan nakdi yardım ile ilgili verilen tazmin kararına dayanak olarak dernek çalışmalarının Belediyenin görev ve sorumlulukları arasında yer almadığından bahsedildiğinin görüldüğü, Oysa ki yukarıda detaylan verilen Türkiye Spor Yazarlar Demeği Tüzüğünde derneğin amaçları arasında yetenekli gençlerin bilimsel yollarla geliştirilerek amatör spor dallarında gelişmelerini ve TSYD Kulübü adı altında spor faaliyetleri yapmak ulusal ve uluslararası yarışmalara katılmalarını sağlamak olduğunun yer aldığı bu amacın da belediyenin görevleri arasında yer alan gençlik ve spor hizmetleri ile örtüştüğünü, bunun yanında yardım yapılabilmesi amacıyla mevzuatın öngördüğü üzere; belediye ve dernek arasında protokol imzalandığı gibi dernek ile ortak proje düzenlenmesi amacıyla da Belediye meclisinin 07.01.2013 tarih ve 24 sayılı kararının bulunduğu, yine Türkiye ... ve Spor Kulübü Derneğinin İçişleri Bakanlığı Demekler Dairesi Başkanlığının internet sitesinde ilan edilmiş olan kamu yararına çalışan dernekler arasında yer aldığı dolayısıyla yapılan nakdi yardımın yasal mevzuata uygun olarak gerçekleştirildiğinin anlaşıldığını,

... derneğinin, konusu itibariyle belediyenin spor faaliyetleri ile ilgili olarak sporun geliştirilmesi konusundaki katkıları nedeniyle 5393 sayılı Belediye Kanunu’nun yukarıda verilen 14. Maddesindeki spor ile ilgili görevleri kapsamında da gerekli katkının sağlanması anlamında desteklendiğini,

Sonuç olarak; belediye tarafından göreviyle bağlantılı olarak derneğe yapılan nakdi yardım ile kamu zararına sebebiyet verildiği iddialarının doğru olmadığını belirterek verilen tazmin hükmünün kaldırılmasını talep etmiştir.

Başsavcılık karşılamasında özetle; Türkiye ... Derneğine yapılan yardımın sosyal amaca matuf olduğu göz önüne alınarak, ilgili tarafından ileri sürülen tazmin hükmünün kaldırılması talebinin kabulünün uygun olacağı belirtilerek verilen tazmin kararının kaldırılmasına karar verilmesi gerektiği ifade edilmiştir.

Dosyada mevcut belgelerin okunup incelenmesinden sonra gereği görüşüldü;

217 sayılı ilamın 35 inci maddesiyle; ... Derneği’ne Belediye ile ortaklaşa gerçekleştirilecek proje ve çalışmalarda kullanılmak üzere 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu’nun 29 ve 5393 sayılı Belediye Kanunu’nun 75 inci madde hükümlerine aykırı olarak belediye bütçesinden ödeme yapılması sonucu ... TL’nin tazminine ilişkin hüküm tesis edilmiştir.

5393 sayılı Belediye Kanunu’nun “Diğer kuruluşlarla ilişkiler” başlıklı 75 inci maddesinde:

“Belediye, belediye meclisinin kararı üzerine yapacağı anlaşmaya uygun olarak görev ve sorumluluk alanlarına giren konularda;

a) Mahallî idareler ile diğer kamu kurum ve kuruluşlarına ait yapım, bakım, onarım ve taşıma işlerini bedelli veya bedelsiz üstlenebilir veya bu kuruluşlar ile ortak hizmet projeleri gerçekleştirebilir ve bu amaçla gerekli kaynak aktarımında bulunabilir. Bu takdirde iş, işin yapımını üstlenen kuruluşun tâbi olduğu mevzuat hükümlerine göre sonuçlandırılır.

b) Mahallî idareler ile merkezî idareye ait aslî görev ve hizmetlerin yerine getirilmesi amacıyla gerekli aynî ihtiyaçları karşılayabilir, geçici olarak araç ve personel temin edebilir.

c) Kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşları, kamu yararına çalışan dernekler, Bakanlar Kurulunca vergi muafiyeti tanınmış vakıflar ve 7/6/2005 tarihli ve 5362 sayılı Esnaf ve Sanatkârlar Meslek Kuruluşları Kanunu kapsamına giren meslek odaları ile ortak hizmet projeleri gerçekleştirebilir. Diğer dernek ve vakıflar ile gerçekleştirilecek ortak hizmet projeleri için mahallin en büyük mülki idare amirinin izninin alınması gerekir.

…”

Denilmektedir.

Yukarıda yer alan mevzuat hükümleri uyarınca; belediyeler 5393 sayılı Kanun’un 75 inci maddesine göre kamu yararına çalışan dernekler ile ortak hizmet projeleri gerçekleştirebilmektedirler.

Rapor dosyasının incelenmesinden Türkiye ... ve Spor Kulübü Derneği’nin Bakanlar Kurulunun 30.01.1990 tarihli ve 90/121 sayılı Kararı ile “kamu yararına çalışan derneklerden sayılması”na karar verildiği, anılan Karar’ın 14.03.1990 tarihli ve 20461 sayılı Resmi Gazetede yayımlandığı, söz konusu Dernek ile ... Belediyesi arasında 15.01.2013 tarihinde belediyenin görev alanına giren konularda, bölge ve ili tanıtan, yapılmakta olan spor çalışmaları hakkında bilgi alışverişi yapmak amacıyla “...lı Gece” isimli bir projenin gerçekleştirilmesi amacıyla “Protokol” imzalandığı, Belediye bütçesinde bu amaçla “05.3.1.01” Ekonomik Sınıflandırma Gider Tertibinde ödenek ayrıldığı ve söz konusu Derneğin 5072 sayılı Kanun kapsamındaki derneklerden olmadığı görülmüştür.

Buna göre ... Belediyesi ile Türkiye ... ve Spor Kulübü Derneği arasında ortak proje gerçekleştirilmesi amacıyla yapılan ödemenin yukarıda yer alan mevzuat hükümlerine uygundur.

Bu nedenlerle sorumlunun talebinin kabulü ile 217 sayılı ilamın 35 inci maddesiyle verilen ... TL tazmin hükmünün KALDIRILMASINA, Oybirliği ile,

Karar verildiği 08.02.2017 tarih ve 42725 sayılı tutanakta yazılı olmakla işbu ilam tanzim kılındı.