Sayıştay 6. Dairesi 39989 Kararı - Belediyeler ve Bağlı İdareler İhale Mevzuatı

Temyiz Karar Detayı

İletişim Bilgileri

• Kamu İdaresi: Belediyeler ve Bağlı İdareler

• Yılı: 2013

• Daire: 6

• Dosya No: 39989

• Tutanak No: 43794

• Tutanak Tarihi: 29.11.2017

• Konu: İhale Mevzuatı ile İlgili Kararlar

KARAR

KONU: Kesin hak ediş tutarının hatalı ödenmesi.

9. 84 sayılı İlamın 7. maddesiyle; ...’e (...) 28.08.2012 tarihinde ihale edilen ... TL Sözleşme Bedelli “Eski Tekel Binası Yapım ve Onarım İşi” ne ait 26.12.2012 tarih ve 2 nolu kesin hak ediş tutarının hatalı ödenmesi sonucu ... TL’ye tazmin hükmü verilmiştir.

İlamda Muhasebe Yetkilisi sıfatıyla sorumlu tutulan ... temyiz dilekçesinde özetle;

Yapılan ödemelerde Hak ediş Raporu ve Fiyat Farkı cetveli bulunmaması nedeni ile 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanununun 61. maddesi uyarınca ödemeye ilişkin belgelerin tamam olmaması nedeni ile müştereken ve müteselsilen sorumlu tutulduğunu, ödemeye söz konusu mevzuat hükümleri karşısında esas teşkil etme niteliği bulunan fakat gider evrakı arasında yer almayan bir belge nedeniyle ortaya çıkan kamu zararının, giderin taahhüt ve tahakkuk aşamalarına ait olduğunu, gerçekleştirme görevlilerinin kendi yasal görevleri çerçevelerinde düzenledikleri ve imzaladıkları belgelerden maddi hatalardan harcama yetkilisi ile birlikte muhasebe yetkilisinin ancak sorumlu tutulduğunu, Muhasebe Yetkilisinin maddi hata olarak yersiz ve fazla alma, verme ve gönderme ile sorumlu olduğunu, teknik niteliklerdeki belgelerdeki maddi hatalardan bu belgeleri düzenleyen ve onaylayanların sorumlu olduğunu, Muhasebe yetkilisinin bu belgelere ilişkin sorumluluğunun aritmetik işlemlerdeki yanlışlıklarla sınırlı olduğunu, bu maddede belirtilen ödemelerde maddi hata bulunmadığını, ödemelerde Hak ediş raporu ile Fiyat Farkı Cetveli bulunmaması ödemeye ilişkin evraklar arasında yer almayan belge olduğunu,

5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanununun 61. maddesinin belgelerin tamam olmasını kontrol etme sorumluluğunu muhasebe yetkilisine verdiğini, yukarıda açıkladığı gibi Hak ediş raporu ile Fiyat Farkı Cetvelinin ödemeye esas teşkil eden ama gider evrakı arasında bulundurulması zorunlu olmayan bir belge olduğundan ilgili mevzuatında belirtilen belgeler dışında da belge aranmayacağından ödemelere bağlanmadığını, tarafından da maddi hatadan kaynaklanan bir durum olmadığından kamu zararı oluşmadığını belirtmiştir.

Başsavcılık mütalaasında;

“İlam 'ın 7. Maddesi Hükmüne İlişkin Olarak: Dairesince; "Eski Tekel Binası Yapım ve Onarım İşinde," kesin hakediş tutarının hatalı ödenmesi hususuna tazmin hükmolunduğu görülmektedir.

Sorumlu, 2. madde ile takip eden maddelerdeki savunmasını tekrarlamaktadır. Yeni bir bilgi ve belge olmayışı karşısında talebin reddi uygun görülmektedir.”

denilmiştir.

İlamda Gerçekleştirme Görevlisi sıfatıyla sorumlu tutulan ... ile Harcama Yetkilisi sıfatıyla sorumlu tutulan ...’ün aynı mahiyetteki temyiz dilekçelerinde özetle;

Eski Tekel Binası yapım ve onarım işine ilişkin 21.11.2012 tarih ve 6163 sayılı Başkanlık oluru ile yüzde 10 oranında iş artışı yapıldığını, 2 nolu kesin hak ediş kapağında iş artışına ilişkin bilgilere ver verildiğini, yapım işleri hak ediş raporu (asıl evrak) ile yüzde 10'luk iş artışına ait iş artışları listesi (asıl evrak ) ve yüzde 10'luk iş artışına ait yapılan metraj cetveli (asıl evrak) ilgili dosyasından çıkartılarak gönderildiğini, belgelerin ihale dosyasında tamam olduğunu, iş artışına ilişkin belgelerin ödeme aşamasında ödeme emri belgelerine eklenilmesinin unutulduğunu, bu nedenle denetim sırasında belge ekinde olmadığının tespit edildiğini, yazıda belirtilen asıl evrakların savunma ekinde sunulduğunu, iş artışının idarenin kararı doğrultusunda talep edildiğini, inceleme sırasında ihale dosyasında bakılması halinde ilgili belgelerin görülebileceğini belirterek tazmin hükmünün kaldırılmasını talep etmişlerdir.

Başsavcılık mütalaasında (Gerçekleştirme Görevlileri ... ve ... ile Harcama Yetkilisi ...’ün temyiz dilekçelerine ilişkin);

“İlam 'ın 7. Maddesi Hükmüne İlişkin Olarak: Dairesince; "Eski Tekel Binası Yapım ve Onarım İşinde." kesin hakediş tutarının hatalı ödenmesi hususuna tazmin hükmolunduğu görülmektedir.

Sorumlu, iş artışının yapıldığı (2) nolu kesin hakediş kapağında iş artışına ilişkin bilgilere yer verildiği, ödeme aşamasında ödeme emrine belgelerinin eklenilmesinin unutulduğu, buna ilişkin evrakların sunulduğunu ifade ederek, tazmin hükmünün kaldırılmasını talep etmektedir.

Yeni belge sunumu temyiz konusu olmadığından, dosyasının değerlendirilmek üzere Dairesine tevdii uygun görülmektedir.”

denilmiştir.

Dosyada mevcut belgelerin okunup incelenmesinden sonra,

GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ:

Sorumluluk itirazına ilişkin olarak;

Dosya kapsamındaki bilgi ve belgelerin incelenmesi sonucunda; ...’e (...) 28.08.2012 tarihinde ihale edilen ... TL Sözleşme Bedelli “Eski Tekel Binası Yapım ve Onarım İşi” ne ait 26.12.2012 tarih ve 2 nolu kesin hak ediş tutarının hatalı ödenmesi nedeniyle 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanununun 61. maddesi uyarınca ödemeye ilişkin belgelerin tamam olmasını kontrol etme sorumluluğu bulunan Muhasebe Yetkilisinin de sorumlu tutulduğu görülmüştür.

Sorumlu Muhasebe Yetkilisi ..., konunun esasına girmeden sadece sorumluluğa itiraz etmiştir. Sorumlu dilekçesinde; Muhasebe Yetkilisinin maddi hata olarak yersiz ve fazla alma, verme ve gönderme ile sorumlu olduğunu, teknik niteliklerdeki belgelerdeki maddi hatalardan bu belgeleri düzenleyen ve onaylayanların sorumlu olduğunu, Muhasebe Yetkilisinin bu belgelere ilişkin sorumluluğunun aritmetik işlemlerdeki yanlışlıklarla sınırlı olduğunu, söz konusu ödemelerde maddi hata bulunmadığını, 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanununun 61. maddesinin belgelerin tamam olmasını kontrol etme sorumluluğunu muhasebe yetkilisine verdiğini, ancak hak ediş raporu ile fiyat farkı cetvelinin ödemeye esas teşkil eden ama gider evrakı arasında bulundurulması zorunlu olmayan bir belge olduğundan ilgili mevzuatında belirtilen belgeler dışında da belge aranmayacağından ödemelere bağlanmadığını ifade etmiştir.

Konuya ilişkin olarak, 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanununun “Muhasebe hizmeti ve muhasebe yetkilisinin yetki ve sorumlulukları” başlıklı 61. maddesinde;

“Muhasebe hizmeti; gelirlerin ve alacakların tahsili, giderlerin hak sahiplerine ödenmesi, para ve parayla ifade edilebilen değerler ile emanetlerin alınması, saklanması, ilgililere verilmesi, gönderilmesi ve diğer tüm malî işlemlerin kayıtlarının yapılması ve raporlanması işlemleridir. Bu işlemleri yürütenler muhasebe yetkilisidir. Memuriyet kadro ve unvanlarının muhasebe yetkilisi niteliğine etkisi yoktur.

Muhasebe yetkilisi, bu hizmetlerin yapılmasından ve muhasebe kayıtlarının usulüne uygun, saydam ve erişilebilir şekilde tutulmasından sorumludur. 9.12.1994 tarihli ve 4059 sayılı Kanun hükümleri saklı kalmak kaydıyla, genel bütçe kapsamındaki kamu idarelerinin muhasebe hizmetleri Maliye Bakanlığınca yürütülür. Muhasebe yetkilileri gerekli bilgi ve raporları düzenli olarak kamu idarelerine verirler.

Muhasebe yetkilileri ödeme aşamasında, ödeme emri belgesi ve eki belgeler üzerinde;

a) Yetkililerin imzasını,

b) Ödemeye ilişkin ilgili mevzuatında sayılan belgelerin tamam olmasını,

c) Maddi hata bulunup bulunmadığını,

d) Hak sahibinin kimliğine ilişkin bilgileri,

Kontrol etmekle yükümlüdür.

Muhasebe yetkilileri, ilgili mevzuatında düzenlenmiş belgeler dışında belge arayamaz. Yukarıda sayılan konulara ilişkin hata veya eksiklik bulunması halinde ödeme yapamaz. Belgesi eksik veya hatalı olan ödeme emri belgeleri, düzeltilmek veya tamamlanmak üzere en geç bir iş günü içinde gerekçeleriyle birlikte harcama yetkilisine yazılı olarak gönderilir. Hataların düzeltilmesi veya eksikliklerin giderilmesi halinde ödeme işlemi gerçekleştirilir.

Muhasebe yetkilileri işlemlerine ilişkin defter, kayıt ve belgeleri muhafaza eder ve denetime hazır bulundurur.

Muhasebe yetkilileri, 34 üncü maddenin ikinci fıkrasındaki ödemeye ilişkin hükümler ile bu maddenin üçüncü fıkrasında belirtilen ödemeye ilişkin kontrol yükümlülüklerinden dolayı sorumludur. Muhasebe yetkililerinin bu Kanuna göre yapacakları kontrollere ilişkin sorumlulukları, görevleri gereği incelemeleri gereken belgelerle sınırlıdır…”

Hükmü yer almaktadır.

Ayrıca, 15.08.2007 tarih ve 26614 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Mahalli İdareler Harcama Belgeleri Yönetmeliğinin;

“Hakediş raporu” başlıklı 6. maddesinde,

“(1) İhale veya doğrudan temin usulüyle yapılacak yapım işleri ile hizmet alımlarında, sözleşme ve/veya şartname hükümlerine göre yerine getirilen taahhütlerin bedellerinin ödenmesinde aşağıda belirtilen hakediş raporları düzenlenir.

…b) Hizmet İşleri Hakediş Raporu (Örnek: 5): Bu rapor, hizmet işlerinde yükleniciye ödenecek ara ve kesin hakediş tutarının hesaplanmasına esas olan belgelerden oluşur. Hizmet türüne ve işin özelliğine göre yalnızca ilgili sayfaları ve gerekli görülen diğer belgeler düzenlenerek yüklenici ve kontrol elemanlarınca imzalanır, yetkili makamca onaylanır.”

“Çeşitli hizmet alımları” başlıklı 36. maddesinde;

“(1) İhale veya doğrudan temin usulüyle yapılan bakım, onarım, danışmanlık, araştırma ve geliştirme, muhasebe, anket, temizlik, tarımsal mücadele, ağaçlandırma, erozyon kontrolü, yemek hazırlama ve dağıtım, toplantı, kurs, sergi, organizasyon, koruma ve güvenlik, sigorta, etüt ve proje, harita ve kadastro, plân, imar uygulama, basım ve yayım, fotoğraf, film alımları, bilgisayar hizmet alımları (gayrimaddi hak olarak alınan yazılım ve donanımlar hariç) ve benzeri hizmet alımlarına ilişkin giderlerin ödenmesinde;

a) Taahhüt dosyası,

b) Fatura (sigorta giderlerinin ödenmesinde sigorta poliçesi veya zeyilname),

c) Hizmet İşleri Hakediş Raporu (Örnek: 5)

ödeme belgesine eklenir.”

Denilmektedir.

Yukarıda yer alan mevzuat hükümlerine göre; muhasebe yetkilileri, ödeme aşamasında ödeme emri belgesi ve eki belgeler üzerinde ödemeye ilişkin ilgili mevzuatında sayılan belgelerin tamam olmasını kontrol etmekle yükümlü olup eksiklik bulunması halinde ödeme yapamaz. Belgesi eksik veya hatalı olan ödeme emri belgeleri, düzeltilmek veya tamamlanmak üzere en geç bir iş günü içinde gerekçeleriyle birlikte harcama yetkilisine yazılı olarak gönderilir ve hataların düzeltilmesi veya eksikliklerin giderilmesi halinde ödeme işlemi gerçekleştirilir. Mahalli İdareler Harcama Belgeleri Yönetmeliğinin anılan hükümlerine göre ise, hizmet alımlarına ilişkin giderlerin ödenmesinde Hizmet İşleri Hakediş Raporunun ödeme emri belgesine eklenmesinin zorunlu olduğu belirlenmiştir. Bahse konu olayda ise, hak ediş raporu ve fiyat farkı cetvelinin ödeme emri belgelerine eklenmediği tespit edilmiştir. Bu sebeple, Muhasebe Yetkilisi ...’nın sorumlulukla ilgili itirazı yerinde görülmemiştir.

İlam hükmünün esası ile ilgili olarak;

...’e (...) 28.08.2012 tarihinde anahtar teslimi götürü bedel olarak ihale edilen ... TL Sözleşme Bedelli “Eski Tekel Binası Yapım ve Onarım İşi” ne ait 26.12.2012 tarih ve 2 nolu kesin hak ediş raporuna ekli yapılan işler listesine göre, yapım işi %100 oranında tamamlanmış, hak edişte yapılan imalat tutarı yükleniciye ödenecek tutar KDV hariç ... TL olarak teknik elemanlarca hesaplanmıştır. Ancak yükleniciye ... TL ödenmesi gerekirken ... TL ödenmek suretiyle KDV dâhil ... TL fazla ödemede bulunulmuştur.

Sorumlular temyiz dilekçelerinde, 21.11.2012 tarih ve 6163 sayılı başkanlık oluru ile % 10 oranında iş artışı yapıldığını, 2 nolu kesin hakediş kapağında iş artışına ilişkin bilgilere yer verildiğini, iş artışının icmal ve yapılan işler listesine yansıtılmasının sehven unutulduğunu, kamu zararı bulunmadığını, evrak tanziminde hata yapıldığını ifade etmişlerdir. Yargılamaya Esas Raporun Dairede görüşülmesi aşamasında, sorumlular tarafından üzerinde herhangi bir imza bulunmayan ve bilgisayar çıktısı olan “Yapılan İşler Listesi” ile “Metraj İcmali” “Aslı Gibidir” şeklinde onaylanarak gönderildiğinden kanıtlayıcı belge niteliğinde görülmeyip kabul edilmemiştir. Bu defa sorumlular temyiz dilekçesi eki olarak, “Yapılan İşler Listesi” ile “Metraj İcmali”nin teknik elemanlar tarafından imzalanmış ve “Aslı Gibidir” onaylı örneklerini göndermişlerdir.

Söz konusu tazmin hükmü ile ilgili olarak ibraz edilen belgelerin incelenmesi temyiz konusu olmadığından, bu hususta Kurulumuzca yapılacak işlem olmadığına ve sözü edilen belgeler yargılamanın iadesini gerektirir nitelikte görüldüğü takdirde bu yolda işlem yapılmasını teminen 84 sayılı İlamın 7. maddesine ilişkin dosyanın ilgili Dairesine TEVDİİNE, oy birliğiyle,

Karar verildiği 29.11.2017 tarih ve 43794 sayılı tutanakta yazılı olmakla işbu ilam tanzim kılındı.