Sayıştay 6. Dairesi 39989 Kararı - Belediyeler ve Bağlı İdareler İhale Mevzuatı

Temyiz Karar Detayı

İletişim Bilgileri

• Kamu İdaresi: Belediyeler ve Bağlı İdareler

• Yılı: 2013

• Daire: 6

• Dosya No: 39989

• Tutanak No: 43794

• Tutanak Tarihi: 29.11.2017

• Konu: İhale Mevzuatı ile İlgili Kararlar

KARAR

KONU: Asgari ücret fiyat farklarının hatalı ödenmesi.

8. 84 sayılı İlamın 6/C maddesiyle; ... Belediyesi tarafından ...’e (...) ihale edilen ... TL Sözleşme Bedelli “12 Ay Süre İle 5 Adet İş Makinesi Operatörü, 10 Adet Şoför Hizmet Alımı İşi” nde, yükleniciye asgari ücret fiyat farklarının hatalı ödenmesi sonucu ... TL’ye tazmin hükmü verilmiştir.

İlamda Muhasebe Yetkilisi sıfatıyla sorumlu tutulan ... temyiz dilekçesinde özetle;

Yapılan ödemelerde Hak ediş Raporu ve Fiyat Farkı cetveli bulunmaması nedeni ile 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanununun 61. maddesi uyarınca ödemeye ilişkin belgelerin tamam olmaması nedeni ile müştereken ve müteselsilen sorumlu tutulduğunu, ödemeye söz konusu mevzuat hükümleri karşısında esas teşkil etme niteliği bulunan fakat gider evrakı arasında yer almayan bir belge nedeniyle ortaya çıkan kamu zararının, giderin taahhüt ve tahakkuk aşamalarına ait olduğunu, gerçekleştirme görevlilerinin kendi yasal görevleri çerçevelerinde düzenledikleri ve imzaladıkları belgelerden maddi hatalardan harcama yetkilisi ile birlikte muhasebe yetkilisinin ancak sorumlu tutulduğunu, Muhasebe Yetkilisinin maddi hata olarak yersiz ve fazla alma, verme ve gönderme ile sorumlu olduğunu, teknik niteliklerdeki belgelerdeki maddi hatalardan bu belgeleri düzenleyen ve onaylayanların sorumlu olduğunu, Muhasebe yetkilisinin bu belgelere ilişkin sorumluluğunun aritmetik işlemlerdeki yanlışlıklarla sınırlı olduğunu, bu maddede belirtilen ödemelerde maddi hata bulunmadığını, ödemelerde Hak ediş raporu ile Fiyat Farkı Cetveli bulunmaması ödemeye ilişkin evraklar arasında yer almayan belge olduğunu,

5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanununun 61. maddesinin belgelerin tamam olmasını kontrol etme sorumluluğunu muhasebe yetkilisine verdiğini, yukarıda açıkladığı gibi Hak ediş raporu ile Fiyat Farkı Cetvelinin ödemeye esas teşkil eden ama gider evrakı arasında bulundurulması zorunlu olmayan bir belge olduğundan ilgili mevzuatında belirtilen belgeler dışında da belge aranmayacağından ödemelere bağlanmadığını, tarafından da maddi hatadan kaynaklanan bir durum olmadığından kamu zararı oluşmadığını belirtmiştir.

Başsavcılık mütalaasında;

“İlamın 6. Maddesi Hükmüne İlişkin Olarak: Dairesince; "belediyenin 12 ay süreli iş makinesi ve şoför alımı hizmet işinde," idarece işe ilişkin hakediş raporları düzenlenerek ödeme emri belgelerine eklenmemesi nedeniyle yükleniciye faturada belirtilen tutarın nasıl hesaplanarak ödendiğinin anlaşılmaması hususuna tazmin hükmolunduğu görülmektedir.

Sorumlu, 2. madde ile takip eden maddelerdeki savunmasını tekrarlamaktadır.

İş artışından kaynaklanan personel artışı nedeniyle bir kamu zararı oluşmadığı gözükmekte ise de, personel artışına dayalı açıklık kazanmamış bir ödeme mevcuttur. Ayrıca sorumlu. Mahalli İdareler Harcama Belgeleri Yönetmeliğimin 36. maddesinde; ödeme emri belgesine eklenecekler arasında "hizmet işleri hak-ediş raporu" da sayıldığından bu belgenin eklenmesi ve muhasebe yetkilisinin de 5018 sayılı Kanun'un 61. maddesi hükmü uyaı araması gerektiğinden, bu yükümlülüğü yerine getirmemiş olduğundan sorumlu bulunmaktadır. Talebin reddi uygun görülmektedir.”

denilmiştir.

İlamda Gerçekleştirme Görevlisi sıfatıyla sorumlu tutulan ... ve ... ile Harcama Yetkilisi sıfatıyla sorumlu tutulan ...’ün aynı mahiyetteki temyiz dilekçelerinde özetle;

Asgari ücret fiyat farkının hatalı hesaplanması neticesinde kamu zararına sebebiyet verildiğinin ilamda yer aldığını,

Ancak, ilamda yer alan kamu zararı hesabında hata bulunduğunu,

Söz konusu ihalede fazla mesai kalemi bulunduğunu, fazla mesai ödemelerinin de asgari ücrete bağlı olduğunu, asgari ücret arttığı hallerde, fazla mesai ödemelerinin de buna uyarlı olarak artması gerektiğini, yani fazla mesai ödemelerine fiyat farkı hesabının da yapılması gerekirken, sorguda bu konuya girilmediği gibi, ilamda da bu konuya değinilmediğini,

İlamda asgari ücretin yüzde fazlasının fiyat farkı olarak ödenmesinde herhangi bir hata görülmediğini ve bu şekilde ifade edildiğini, görüleceği üzere, asgari ücrete gelen zamların yüzde fazla olarak yansıtıldığını, benzer şekilde fazla mesai ödemelerinin de fazla mesainin yapıldığı tarihteki asgari ücrete göre ödenmesinin zorunluluk olduğundan, aradaki farkın yine fiyat farkı olarak ödenmesi gerektiğini, Sayıştay Temyiz Kurulunun 05.01.2010 tarih ve 31037 tutanak nolu kararında da fazla mesaiye fiyat farkı verilmesi gerektiğinin ifade edildiğini:

Sözleşmeye göre asgari ücrette artış olması halinde fiyat farkı ödeneceğinin belirtildiğini, fiyat cetvelinde verilen teklifin, yürürlükteki (teklif tarihinde) asgari ücret üzerinden hesaplanarak verildiğini, asgari ücretin artması halinde, fazla mesai, tatil ve bayram ücretlerinin de artan ücrete göre yeniden hesaplanmasının 4857 sayılı Kanun gereği olup, sözleşme ve şartnamede de işçilere fazla mesaide, dini bayram, resmi tatil ve işçinin hafta tatili günlerinde çalıştırılmaları halinde ücretlerinin 4857 sayılı İş Kanununun ilgili hükümlerine göre ödeneceğinin belirtildiğini, ifade ederek tazmin hükmünün kaldırılmasını talep etmiştir.

Başsavcılık mütalaasında (Gerçekleştirme Görevlileri ... ve ... ile Harcama Yetkilisi ...’ün temyiz dilekçelerine ilişkin);

“İlam in 6. Maddesi Hükmüne İlişkin Olarak: Dairesince; "belediyenin 12 ay süreli iş makinası ve şoför alımı hizmet işinde," idarece işe ilişkin hakediş raporları düzenlenerek ödeme emri belgelerine eklenmemesi nedeniyle yükleniciye faturada belirtilen tutarın nasıl hesaplanarak ödendiğinin anlaşılmaması hususuna tazmin hükmolunduğu görülmektedir.

Sorumlu; 4735 sayılı Kanuna dayandırdığı iş artışını "...iş artışının sözleşme bedelinin belli bir yüzdesi olacağını, ihale bünyesinde çalışan kişi sayısına göre sonuca gidilmesinin yanlış olduğunu'" şeklinde savunmakta ve hizmetin alınmadığına dair denetçisine bir tespitin yapılmadığını ekleyerek, fazla mesai ödemelerinin de fazla mesainin yapıldığı tarihteki asgari ücrete göre ödenmesi gerektiğini dolayısıyla yanlış hesaplamadan kaynaklandığını ileri sürdüğü tazmin hükmünün kaldırılmasını talep etmektedir.

Ancak, gerekçeli Daire kararı yerinde görüldüğünden, Daire kararının korunması uygun olur.”

denilmiştir.

Dosyada mevcut belgelerin okunup incelenmesinden sonra,

GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ:

Dosya kapsamındaki bilgi ve belgelerin incelenmesi sonucunda; ... Belediyesi tarafından ...’e (...) ihale edilen ... TL Sözleşme Bedelli “12 Ay Süre İle 5 Adet İş Makinesi Operatörü, 10 Adet Şoför Hizmet Alımı İşi” nde; yükleniciye fazla mesai ücretinin de artan brüt asgari ücrete göre yeniden hesaplanması nedeniyle asgari ücret fiyat farklarının hatalı ödenmesi gerekçesiyle tazmin hükmü verildiği görülmüştür.

24.12.2002 tarih ve 2002/5037 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı eki 4734 Sayılı Kamu İhale Kanununa Göre İhalesi Yapılacak Olan Hizmet Alımlarına İlişkin Fiyat Farkı Hesabında Uygulanacak Esasların 28.04.2004 tarih ve 2004/7221 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile değişik 8. maddesinde;

“İhale konusu hizmetin gerçekleştirilebilmesi için çalıştırılacak 506 sayılı Sosyal Sigortalar Kanununa tabi personelin, sayı ve günlük çalışma saatinin belirtilmesi kaydıyla;

a) Asgari ücret tespit komisyonunca ihale (son teklif verme) tarihinde 16 yaşını doldurmuş işçiler için belirlenmiş asgari ücretin değiştirilmesi halinde eski ve yeni asgari ücret arasındaki fark,

b) İhale (son teklif verme) tarihi itibarıyla işveren tarafından karşılanacak olan sosyal sigorta primi ve işsizlik sigortası primine ilişkin toplam tutarda; asgari ücret değişikliği veya sigorta primi alt sınır değişikliği ile prim oranlan değişikliği gibi sebeplerle meydana gelecek fark,

c) 506 sayılı Kanunun 77 nci maddesinin ikinci fıkrası çerçevesinde sözleşmede öngörülen ücret ekleri nedeniyle, işveren tarafından karşılanmakta olan sosyal sigorta primi ve işsizlik sigorta primine ilişkin toplam tutarda meydana gelecek fark, toplamı

(a), (b) ve (c) bentleri toplamı, 506 sayılı Kanun gereğince işveren nâm ve hesabına Hazinece yapılacak olan ödemeler de dikkate alınmak suretiyle bu Esasların 7 nci maddesi uygulanmaksızın ödenir veya kesilir.”

denilmektedir.

4734 sayılı Kamu İhale Kanununa Göre İhalesi Yapılacak Olan Hizmet Alımlarına İlişkin Fiyat Farkı Hesabında Uygulanacak Esasların “Asgari ücret ve diğer işçilik maliyetlerindeki değişiklikten kaynaklanan fark” başlıklı 8. maddesinde öngörülen fiyat farkı ödemesinin amacı, ihale tarihinde (son teklif verme tarihinde) geçerli olan asgari ücretin değişmesi nedeniyle işçilik maliyetinde meydana gelen farkın yükleniciye ödenmesidir.

Söz konusu hizmet işinin sözleşmesi 13.02.2013 de imzalanmıştır. İşe ilişkin idari şartnamenin 46. maddesinde; yürürlükteki fiyat farkı kararnamesinin ilgili hükümleri gereği asgari ücrete gelecek olan farkın yansıtılacağı, 25. maddesinde, 5 adet iş makinesi operatörüne brüt asgari ücretin %40 fazlasının, 10 adet şoföre brüt asgari ücretin ödeneceği belirtilmiştir.

Sorumlular temyiz dilekçelerinde; birim fiyat teklif cetvelinde fazla çalışma kaleminin de bulunduğunu, asgari ücretin arttığı hallerde fazla çalışma ücretinin de artması gerektiğini, bu yönde Sayıştay Temyiz Kurulu kararı olduğunu ifade etmişlerdir.

4857 sayılı İş Kanununun “Ücret ve ücretin ödenmesi” başlıklı 32.maddesinde;

“Genel anlamda ücret bir kimseye bir iş karşılığında işveren veya üçüncü kişiler tarafından sağlanan ve para ile ödenen tutardır…”

Fazla çalışma ücreti başlıklı 41.maddesinde ise;

“Ülkenin genel yararları yahut işin niteliği veya üretimin artırılması gibi nedenlerle fazla çalışma yapılabilir. Fazla çalışma, Kanunda yazılı koşullar çerçevesinde, haftalık kırkbeş saati aşan çalışmalardır. 63 üncü madde hükmüne göre denkleştirme esasının uygulandığı hallerde, işçinin haftalık ortalama çalışma süresi, normal haftalık iş süresini aşmamak koşulu ile, bazı haftalarda toplam kırkbeş saati aşsa dahi bu çalışmalar fazla çalışma sayılmaz.

Her bir saat fazla çalışma için verilecek ücret normal çalışma ücretinin saat başına düşen miktarının yüzde elli yükseltilmesi suretiyle ödenir.

Haftalık çalışma süresinin sözleşmelerle kırkbeş saatin altında belirlendiği durumlarda yukarıda belirtilen esaslar dahilinde uygulanan ortalama haftalık çalışma süresini aşan ve kırkbeş saate kadar yapılan çalışmalar fazla sürelerle çalışmalardır. Fazla sürelerle çalışmalarda, her bir saat fazla çalışma için verilecek ücret normal çalışma ücretinin saat başına düşen miktarının yüzde yirmibeş yükseltilmesiyle ödenir…”

Düzenlemeleri yer almıştır. Anılan düzenlemelere göre fazla çalışma ücreti, normal çalışma ücretinin saat başına düşen miktarının belli bir oranda yükseltilmesi suretiyle hesaplanacaktır. Yani fazla çalışma ücreti, normal çalışma ücreti üzerinden hesaplanacaktır. Dolayısıyla normal çalışma ücretine asgari ücretteki genel artışlardan dolayı bir zam (fiyat farkı) gelmiş ise bunun doğrudan fazla çalışma ücretine de yansıtılması işin tabiatı gereğidir.

Bir başka deyişle; Fiyat cetvelinde verilen teklif, yürürlükteki (teklif tarihindeki) asgari ücret üzerinden hesaplanarak verilmiş olup asgari ücretin artması halinde, fazla mesai ücretinin de artan brüt asgari ücrete göre yeniden hesaplanması 4857 sayılı Kanun gereğidir. Bunun için, 4734 sayılı Kamu İhale Kanununa Göre İhalesi Yapılacak Olan Hizmet Alımlarına İlişkin Fiyat Farkı Hesabında Uygulanacak Esaslarda özel bir düzenleme bulunmasına da gerek yoktur.

Bu itibarla, 6085 sayılı Sayıştay Kanununun 55. maddesinin yedinci fıkrası uyarınca, yukarıda belirtilen hususların tekrar değerlendirilmesini teminen 84 sayılı İlamın 6/C maddesiyle ... TL’ye ilişkin olarak verilen tazmin hükmünün BOZULARAK dosyanın ilgili Dairesine TEVDİİNE, oy çokluğuyla,

Karşı oy gerekçesi

Temyiz Kurulu Başkanı ve 8. Daire Başkanı ..., 2. Daire Başkanı ..., Üyeler ..., ..., ..., ... ve ...’ın karşı oy gerekçesi:

Sorumluluk itirazına ilişkin olarak;

Dosya kapsamındaki bilgi ve belgelerin incelenmesi sonucunda; ... Belediyesi tarafından ...’e (...) ihale edilen ... TL Sözleşme Bedelli “12 Ay Süre İle 5 Adet İş Makinesi Operatörü, 10 Adet Şoför Hizmet Alımı İşi” nde; yükleniciye asgari ücret fiyat farklarının hatalı ödenmesi nedeniyle tazmin hükmü verildiği ve yapılan ödemelere ilişkin hak ediş raporu ve fiyat farkı cetveli bulunmaması nedeniyle 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanununun 61. maddesi uyarınca ödemeye ilişkin belgelerin tamam olmasını kontrol etme sorumluluğu bulunan Muhasebe Yetkilisinin de sorumlu tutulduğu görülmüştür.

Sorumlu Muhasebe Yetkilisi ..., konunun esasına girmeden sadece sorumluluğa itiraz etmiştir. Sorumlu dilekçesinde; Muhasebe Yetkilisinin maddi hata olarak yersiz ve fazla alma, verme ve gönderme ile sorumlu olduğunu, teknik niteliklerdeki belgelerdeki maddi hatalardan bu belgeleri düzenleyen ve onaylayanların sorumlu olduğunu, Muhasebe Yetkilisinin bu belgelere ilişkin sorumluluğunun aritmetik işlemlerdeki yanlışlıklarla sınırlı olduğunu, söz konusu ödemelerde maddi hata bulunmadığını, 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanununun 61. maddesinin belgelerin tamam olmasını kontrol etme sorumluluğunu muhasebe yetkilisine verdiğini, ancak hak ediş raporu ile fiyat farkı cetvelinin ödemeye esas teşkil eden ama gider evrakı arasında bulundurulması zorunlu olmayan bir belge olduğundan ilgili mevzuatında belirtilen belgeler dışında da belge aranmayacağından ödemelere bağlanmadığını ifade etmiştir.

Konuya ilişkin olarak, 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanununun “Muhasebe hizmeti ve muhasebe yetkilisinin yetki ve sorumlulukları” başlıklı 61. maddesinde;

“Muhasebe hizmeti; gelirlerin ve alacakların tahsili, giderlerin hak sahiplerine ödenmesi, para ve parayla ifade edilebilen değerler ile emanetlerin alınması, saklanması, ilgililere verilmesi, gönderilmesi ve diğer tüm malî işlemlerin kayıtlarının yapılması ve raporlanması işlemleridir. Bu işlemleri yürütenler muhasebe yetkilisidir. Memuriyet kadro ve unvanlarının muhasebe yetkilisi niteliğine etkisi yoktur.

Muhasebe yetkilisi, bu hizmetlerin yapılmasından ve muhasebe kayıtlarının usulüne uygun, saydam ve erişilebilir şekilde tutulmasından sorumludur. 9.12.1994 tarihli ve 4059 sayılı Kanun hükümleri saklı kalmak kaydıyla, genel bütçe kapsamındaki kamu idarelerinin muhasebe hizmetleri Maliye Bakanlığınca yürütülür. Muhasebe yetkilileri gerekli bilgi ve raporları düzenli olarak kamu idarelerine verirler.

Muhasebe yetkilileri ödeme aşamasında, ödeme emri belgesi ve eki belgeler üzerinde;

a) Yetkililerin imzasını,

b) Ödemeye ilişkin ilgili mevzuatında sayılan belgelerin tamam olmasını,

c) Maddi hata bulunup bulunmadığını,

d) Hak sahibinin kimliğine ilişkin bilgileri,

Kontrol etmekle yükümlüdür.

Muhasebe yetkilileri, ilgili mevzuatında düzenlenmiş belgeler dışında belge arayamaz. Yukarıda sayılan konulara ilişkin hata veya eksiklik bulunması halinde ödeme yapamaz. Belgesi eksik veya hatalı olan ödeme emri belgeleri, düzeltilmek veya tamamlanmak üzere en geç bir iş günü içinde gerekçeleriyle birlikte harcama yetkilisine yazılı olarak gönderilir. Hataların düzeltilmesi veya eksikliklerin giderilmesi halinde ödeme işlemi gerçekleştirilir.

Muhasebe yetkilileri işlemlerine ilişkin defter, kayıt ve belgeleri muhafaza eder ve denetime hazır bulundurur.

Muhasebe yetkilileri, 34 üncü maddenin ikinci fıkrasındaki ödemeye ilişkin hükümler ile bu maddenin üçüncü fıkrasında belirtilen ödemeye ilişkin kontrol yükümlülüklerinden dolayı sorumludur. Muhasebe yetkililerinin bu Kanuna göre yapacakları kontrollere ilişkin sorumlulukları, görevleri gereği incelemeleri gereken belgelerle sınırlıdır…”

Hükmü yer almaktadır.

Ayrıca, 15.08.2007 tarih ve 26614 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Mahalli İdareler Harcama Belgeleri Yönetmeliğinin;

“Hakediş raporu” başlıklı 6. maddesinde,

“(1) İhale veya doğrudan temin usulüyle yapılacak yapım işleri ile hizmet alımlarında, sözleşme ve/veya şartname hükümlerine göre yerine getirilen taahhütlerin bedellerinin ödenmesinde aşağıda belirtilen hakediş raporları düzenlenir.

…

b) Hizmet İşleri Hakediş Raporu (Örnek: 5): Bu rapor, hizmet işlerinde yükleniciye ödenecek ara ve kesin hakediş tutarının hesaplanmasına esas olan belgelerden oluşur. Hizmet türüne ve işin özelliğine göre yalnızca ilgili sayfaları ve gerekli görülen diğer belgeler düzenlenerek yüklenici ve kontrol elemanlarınca imzalanır, yetkili makamca onaylanır.”,

“Çeşitli hizmet alımları” başlıklı 36. maddesinde;

“(1) İhale veya doğrudan temin usulüyle yapılan bakım, onarım, danışmanlık, araştırma ve geliştirme, muhasebe, anket, temizlik, tarımsal mücadele, ağaçlandırma, erozyon kontrolü, yemek hazırlama ve dağıtım, toplantı, kurs, sergi, organizasyon, koruma ve güvenlik, sigorta, etüt ve proje, harita ve kadastro, plân, imar uygulama, basım ve yayım, fotoğraf, film alımları, bilgisayar hizmet alımları (gayrimaddi hak olarak alınan yazılım ve donanımlar hariç) ve benzeri hizmet alımlarına ilişkin giderlerin ödenmesinde;

a) Taahhüt dosyası,

b) Fatura (sigorta giderlerinin ödenmesinde sigorta poliçesi veya zeyilname),

c) Hizmet İşleri Hakediş Raporu (Örnek: 5)

ödeme belgesine eklenir.”

Denilmektedir.

Yukarıda yer alan mevzuat hükümlerine göre; muhasebe yetkilileri, ödeme aşamasında ödeme emri belgesi ve eki belgeler üzerinde ödemeye ilişkin ilgili mevzuatında sayılan belgelerin tamam olmasını kontrol etmekle yükümlü olup eksiklik bulunması halinde ödeme yapamaz. Belgesi eksik veya hatalı olan ödeme emri belgeleri, düzeltilmek veya tamamlanmak üzere en geç bir iş günü içinde gerekçeleriyle birlikte harcama yetkilisine yazılı olarak gönderilir ve hataların düzeltilmesi veya eksikliklerin giderilmesi halinde ödeme işlemi gerçekleştirilir. Mahalli İdareler Harcama Belgeleri Yönetmeliğinin anılan hükümlerine göre ise, hizmet alımlarına ilişkin giderlerin ödenmesinde Hizmet İşleri Hakediş Raporunun ödeme emri belgesine eklenmesinin zorunlu olduğu belirlenmiştir. Bahse konu olayda ise, hak ediş raporu ve fiyat farkı cetvelinin ödeme emri belgelerine eklenmediği tespit edilmiştir. Bu sebeple, Muhasebe Yetkilisi ...’nın sorumlulukla ilgili itirazı yerinde görülmemiştir.

İlam hükmünün esası ile ilgili olarak;

24.12.2002 tarih ve 2002/5037 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı eki 4734 Sayılı Kamu İhale Kanununa Göre İhalesi Yapılacak Olan Hizmet Alımlarına İlişkin Fiyat Farkı Hesabında Uygulanacak Esasların 28.04.2004 tarih ve 2004/7221 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile değişik 8. maddesinde;

“İhale konusu hizmetin gerçekleştirilebilmesi için çalıştırılacak 506 sayılı Sosyal Sigortalar Kanununa tabi personelin, sayı ve günlük çalışma saatinin belirtilmesi kaydıyla;

a) Asgari ücret tespit komisyonunca ihale (son teklif verme) tarihinde 16 yaşını doldurmuş işçiler için belirlenmiş asgari ücretin değiştirilmesi halinde eski ve yeni asgari ücret arasındaki fark,

b) İhale (son teklif verme) tarihi itibarıyla işveren tarafından karşılanacak olan sosyal sigorta primi ve işsizlik sigortası primine ilişkin toplam tutarda; asgari ücret değişikliği veya sigorta primi alt sınır değişikliği ile prim oranlan değişikliği gibi sebeplerle meydana gelecek fark,

c) 506 sayılı Kanunun 77 nci maddesinin ikinci fıkrası çerçevesinde sözleşmede öngörülen ücret ekleri nedeniyle, işveren tarafından karşılanmakta olan sosyal sigorta primi ve işsizlik sigorta primine ilişkin toplam tutarda meydana gelecek fark, toplamı

(a), (b) ve (c) bentleri toplamı, 506 sayılı Kanun gereğince işveren nâm ve hesabına Hazinece yapılacak olan ödemeler de dikkate alınmak suretiyle bu Esasların 7 nci maddesi uygulanmaksızın ödenir veya kesilir.”

denilmektedir.

4734 sayılı Kamu İhale Kanununa Göre İhalesi Yapılacak Olan Hizmet Alımlarına İlişkin Fiyat Farkı Hesabında Uygulanacak Esasların “Asgari ücret ve diğer işçilik maliyetlerindeki değişiklikten kaynaklanan fark” başlıklı 8. maddesinde öngörülen fiyat farkı ödemesinin amacı, ihale tarihinde (son teklif verme tarihinde) geçerli olan asgari ücretin değişmesi nedeniyle işçilik maliyetinde meydana gelen farkın yükleniciye ödenmesi olduğuna göre, asgari ücretin değişmesiyle ücretleri asgari ücretin belli bir yüzdesi üzerinden artırımlı olarak ödenmesi öngörülen personelin ücretlerinde meydana gelen maliyet artışının karşılanması amacıyla bu personelin artırımlı eski ücretleri ile artırımlı yeni ücretleri arasındaki fark ile bu farka ait sosyal sigorta primi ve işsizlik sigortası primi toplamının fiyat farkı olarak ödenmesi gerekecektir.

Söz konusu hizmet işinin sözleşmesi 13.02.2013 de imzalanmıştır. İşe ilişkin idari şartnamenin 46. maddesinde; yürürlükteki fiyat farkı kararnamesinin ilgili hükümleri gereği asgari ücrete gelecek olan farkın yansıtılacağı, 25. maddesinde, 5 adet iş makinesi operatörüne brüt asgari ücretin %40 fazlasının, 10 adet şoföre brüt asgari ücretin ödeneceği belirtilmiştir. Dolayısı ile personelin artırımlı eski ücretleri ile artırımlı yeni ücretleri arasındaki fark ile bu farka ait sosyal sigorta primi ve işsizlik sigortası primi toplamı fiyat farkı olarak yükleniciye ödenmesi gerekirken bu tutardan fazla fiyat farkının, hak ediş raporu ve fiyat farkı hesap cetveli olmaksızın ödeme emri belgesi eki fatura ile ödendiği tespit edilmiştir.

Ayrıca sorumlular temyiz dilekçelerinde; birim fiyat teklif cetvelinde fazla çalışma kaleminin de bulunduğunu, asgari ücretin arttığı hallerde fazla çalışma ücretinin de artması gerektiğini, bu yönde Sayıştay Temyiz Kurulu kararı olduğunu iddia etmişlerdir.

Ancak, 22.08.2009 tarih ve 27327 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Kamu İhale Genel Tebliğinde ve 24.12.2002 tarih ve 2002/5037 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı eki 4734 Sayılı Kamu İhale Kanununa Göre İhalesi Yapılacak Olan Hizmet Alımlarına İlişkin Fiyat Farkı Hesabında Uygulanacak Esaslarda, ulusal bayram ve genel tatil günlerinde yaptırılacak çalışmalar ile fazla mesai ücretlerindeki artışların asgari ücret farkı hesabına dâhil edileceğine dair bir düzenlemeye yer verilmemiştir. Bununla birlikte, 28.11.2013 tarih ve 28835 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Kamu İhale Genel Tebliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Tebliğ ile Kamu İhale Genel Tebliğindeki fiyat farkı hesabını düzenleyen 83. madde değiştirilmiş, ulusal bayram ve genel tatil günleri ile fazla çalışma saatlerine ilişkin ücretler fiyat farkı hesabına dâhil edilmiştir. Yine 31.08.2013 tarih ve 28751 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan 4734 sayılı Kamu İhale Kanununa Göre İhale Edilen Hizmet Alımlarında Uygulanacak Fiyat Farkına İlişkin Esaslarda, ulusal bayram ve genel tatil günleri ile fazla çalışma saatlerine ilişkin ücretler fiyat farkı hesabına dâhil edilerek düzenleme yapılmıştır. Fakat her iki mevzuat değişikliğinde; bunların yürürlüğe girdiği tarihten önce ilanı ve duyurusu yapılmış olan ihalelerde fiyat farkının, ilanın veya duyurunun yapıldığı tarihte yürürlükte olan Tebliğ ve Esasların hükümlerine göre hesap edileceği açık olarak belirtilmiştir. Dolayısıyla, fazla mesai ücretlerinin fiyat farkı hesabına dâhil edilmesi mümkün olmayıp İlamda yer alan kamu zararı hesabında da fazla mesai ücretleri fiyat farkı hesabına dâhil edilmemiştir.

Bunun dışında, Sayıştay Temyiz Kurulunun kararı emsal gösterilerek tazmin hükmünün kaldırılması istenilmekte ise de; aynı konuda yargı organlarınca verilen kararlar şahsına, olayına ve dönemine münhasır olduğundan, mahkeme kararlarına göre üçüncü kişiler hakkında işlem yapılması mümkün bulunmamaktadır.

Bu itibarla, sorumlu iddialarının reddedilerek 84 sayılı İlamın 6/C maddesiyle ... TL’ye ilişkin olarak verilen tazmin hükmünün Tasdikine karar verilmesi gerekir.