Sayıştay 6. Dairesi 39970 Kararı - Belediyeler ve Bağlı İdareler İhale Mevzuatı

Temyiz Karar Detayı

İletişim Bilgileri

• Kamu İdaresi: Belediyeler ve Bağlı İdareler

• Yılı: 2012

• Daire: 6

• Dosya No: 39970

• Tutanak No: 41431

• Tutanak Tarihi: 02.02.2016

• Konu: İhale Mevzuatı ile İlgili Kararlar

KARAR

Yapım işinde bazı imalatların eksik yapılması bazı imalatların da Teknik Şartnameye aykırı yapılması.

313 sayılı ilamın 33 üncü maddesiyle; …………. Belediyesi Fen İşleri Müdürlüğünce 08.09.2011 tarihinde ………… ihale edilen …….-TL sözleşme bedelli “ … Hazır Doğal Rulo Çim Yüzeyli Futbol Sahası Yapım” işinde bazı imalatların eksik yapılması bazı imalatların da Teknik Şartnameye aykırı yapılması sonucu …………. TL. kamu zararına neden olunduğu gerekçesiyle tazmin hükmü verilmiştir.

Sorumlu dilekçesinde:

İlamda kullanılması gereken torf miktarının uygulama projesine göre 468 m3 olduğu belirtilerek 150 m3 lük torf faturası dışında kalan kısım kamu zararı olarak tespit edilmiştir. Ancak, yükleniciden fatura ibraz edilmesi zorunlu bir unsur olmamasına rağmen Sayıştay denetçisi tarafından bu hususta fatura istenmesi nedeniyle sözkonusu belge ibraz edilmiş ise de; anahtar teslimi götürü bedel sözleşme ile yaptırılan adı geçen yapım işinde yerinde yapılan imalat miktarına göre ödemeler yapılmış olup sözleşme ve eki dokümanlara aykırı eksik bir imalat yapıldığına ilişkin gerek İdare tarafından gerekse Denetçi tarafından somut bir tespit bulunmadığını,

Sayıştay Kanunu’nun 6/3 maddesinde "Sayıştay, denetimine giren kamu idarelerinin işlemleriyle ilgili kayıtları, eşya ve malları, işleri, faaliyetleri ve hizmetleri görevlendireceği mensupları veya bilirkişiler tarafından yerinde ve işlem ve olayın her safhasında incelemeye yetkilidir. Bilirkişinin hukuki durumu, yetkisi ve sorumluluğu genel hükümlere tabidir.' 6/5 maddesinde ise "Denetimler sırasında gerekli görülmesi halinde, Sayıştay dışından uzman görevlendirilebilir. Bilirkişi ve uzman görevlendirilmesine ilişkin esas ve usuller yönetmelikle belirlenir." Hükmü bulunmakta olup bu hükümlere göre yerinde bir tespit yapılmadan faturaya göre kamu zararı tespit edilmesi yasal mevzuata aykırı olduğunu,

Sayıştay Uzman Denetçisi ……….. "Sayıştay ve Yapım İşlerinde Fiili-Fiziki Denetim" adlı makalesinin "Nicelik Denetimi ve Yararlanılacak Belgeler" başlıklı kısmında; "Anahtar Teslimi Götürü Bedel Sözleşmeler kapsamında yapılacak fıili-fiziki denetimler, bilgi birikimi ve mesleki tecrübesi olmasa da her denetim elemanın uygulayabileceği hususları içermektedir. Bu durum aşağıda tablo şeklinde irdelenecektir. İlgili belgelerde yer verilen miktarlar ile yerinde yapılanlar kıyaslanarak denetim yapılacak ve eksik olan var ise tespit tutanağına bağlanacaktır. Proje mahal listesi ve şartnameleri gereği yapılması gereken ancak mahallinde tespitte yapılmadığı anlaşılan imalatların tespiti halinde bu durum tutanağa bağlanacak ve birim bedeli yeni fiyat analizi ile tespit edilecek, projesi gereği bulunacak boyut hesabı ile çarpılarak toplam bedel tespit edilecektir." Denilmekte olup yerinde yapılan bir tespit bulunmadığını,

Bu nedenle, adı geçen işin 4734 sayılı kanun uyarınca açık ihale ve anahtar teslimi olarak ihale edildiği, ihale edilen iş kalemlerinin imalatı ve ödenmesinin, yapı denetim görevlilerince fatura esas alınarak değil, yerinde metraj tespiti ve teknik şartnameye uygunluğu denetlenerek yapıldığı nazara alındığında Sayıştay ilamında 318 m3 eksik torf kullanıldığı hususunun yerinde yapılan tespite değil, yüklenici firmanın torf alım faturalarına dayandırılmasının hukuki bir dayanağı bulunmadığını, zira, "Torf Alımı" iş kalemine ait faturanın eksik veya hiç olmaması imalatın yapılmadığı veya eksik yapıldığı anlamına gelmeyeceği, yüklenici tarafından faturasız torf kullanılabileceği göz ardı edilmemesi gerektiğini,

Sonuç ve İstem: Yukarıda açıklanan sebeplerle, Sayıştay 6.Dairesi nin 09.01.2015 tarih ve 313 sayılı ilamı, 08.05.2014 tarih ve 105 sayılı kararının 33 sıra no.lu kısmının temyiz incelemesi neticesinde bozularak …………. TL kamu zararının faizleri ile ödettirilmesine ilişkin hükmün kaldırılmasını talep etmektedir.

Sayıştay Başsavcılığının karşılamasında:

“Daire kararından. Belediye tarafından açık ihale yoluyla "anahtar teslimi götürü bedel" olarak "… Hazır Doğal Rulo Çim Yüzeyli Futbol Sahası" yapımı işinde; fiili - fiziki denetim sonucu projesine uygun olmayan eksik imalat yapılması sonucu doğan tutar, kamu zararı olarak görülüp tazminine hükmolunduğu anlaşılmaktadır.

Sorumlular; malzemenin alımına ait faturada eksiklik yer almasının ya da hiç yer almamasının, işin niteliği nedeniyle önemli olmadığını; oysa işin eksiksiz olarak gerçekleştirildiğini öne sürüp, eksik imalata ilişkin bu tespitin olmayışı nedeniyle, tazmin hükmünün kaldırılmasını talep etmektedirler. Talebin kabulü uygun görülmektedir. Arz olunur.” Denilmiştir.

Dosyada mevcut belgelerin okunup incelenmesinden sonra gereği görüşüldü:

… Hazır Doğal Rulo Çim Yüzeyli Futbol Sahası Yapım işi 4734 sayılı Kanun uyarınca açık ihale ve anahtar teslimi olarak ihale edildiği, ihale edilen iş kalemlerinin imalatı ve ödenmesinin, yapı denetim görevlilerince fatura esas alınarak değil, yerinde metraj tespiti ve teknik şartnameye uygunluğu denetlenerek yapılması gerektiği ortadadır. Anahtar teslimi götürü bedel işlerin ödemesinde pursantaj oranları dikkate alınmalıdır.

İlamda eksik torf malzemesi kullanıldığının kanıtı firma faturalarıdır. 150 m3 torf malzemesine ilişkin fatura ile 310 m3 toprak humusu faturası rapor dosyası eki belgelerde bulunmaktadır.

Futbol sahasında kullanılan malzemenin fiili tespitine ilişkin bir belgeye rastlanmamıştır. Ayrıca fiili olarak toprak humusu kullanıldı ise kullanılan torf bedeli ile toprak humusu bedeli arasındaki farkın kamu zararını oluşturması gerekirdi.

Bu itibarla; yapılan imalatın yerinde incelenmesi, torf ve toprak humusu malzeme farklılığının teknik olarak ortaya konulması ve kamu zararı hesabının yukarıda ifade edilen çerçevede oluşturulması için bozularak Dairesine GÖNDERİLMESİNE, oyçokluğuyla,

(………… sorumlular anahtar teslimi götürü bedel sözleşme ile yaptırılan adı geçen yapım işinde yerinde yapılan imalat miktarına göre ödemeler yapılmış olup sözleşme ve eki dokümanlara aykırı eksik bir imalat yapıldığına ilişkin gerek İdare tarafından gerekse Denetçi tarafından somut bir tespit bulunmadığını belirtmiştir. Belirtilenin aksine aynı sorumlular tarafından hazırlanan tutanak ekler arasında mevcuttur. Tutanakta aynen:

“3. Rulo çimlerin altına serilen kum-torf karışımı malzemede 468 m3 torf kullanılması gerekirken yüklenici tarafından eksik olarak 150 m3 torf kullanıldığı ve bunun yüklenici firmaya ait fatura ile sabit olduğu tespit edilmiştir.” Denilerek İnş.Müh. …………, Peyzaj Mimarı ………….. ve Denetçi ………….. tarafından imza altına alınmıştır. Sorumluların dilekçesi ile tutanak arasında bir uyumsuzluk vardır.

İşin yapılmadığının faturayla tespit edilmesinin mümkün olmadığı, imalatın fiilen yapılmadığının tespit edilmediği dolayısıyla kamu zararının oluşmadığı, ödemelerin pursantaja göre yapıldığı, proje mahal listesi ve şartnamelere aykırı bir durumun olduğuna ilişkin fiili bir tespitin olmadığı gerekçesiyle tazmin hükmünün kaldırılması gerektiği yönündeki ayrışık görüşlerine karşı)

02.02.2016 tarihinde karar verildi.