Sayıştay 6. Dairesi 39888 Kararı -

Temyiz Karar Detayı

İletişim Bilgileri

• Kamu İdaresi:

• Yılı: 2012

• Daire: 6

• Dosya No: 39888

• Tutanak No: 40576

• Tutanak Tarihi: 02.06.2015

• Konu:

KARAR

Duruşma talebinde bulunan İlyas Özdemir ve Serpil İlgin ile Sayıştay Savcısının sözlü açıklamalarının dinlenmesinden ve dosyada mevcut belgelerin okunup incelenmesinden sonra gereği görüşüldü;

303 sayılı İlam’ın 30’uncu maddesi ile, toplu iş sözleşmesinde yer almamasına rağmen işçilere yılın ilk üç ayında kurumsal ikramiye adı altında ödeme yapılması nedeniyle 92.289,84-TL’ye tazmin hükmü verilmiştir.

Sorumlular göndermiş oldukları temyiz dilekçesinde özetle, 2010-2012 Toplu İş Sözleşmesi’ne (Ek 1) 2010 yılında yapılan ve taraflarca imza altına alınan Ek Protokol (Ek 2), Toplu İş Sözleşmesine ek nüsha olarak incelenmek üzere sunulduğundan ve sözleşme ile bir bütün olarak görüldüğünden ilk savunmanın birinci paragrafında ek protokol ile ilgili detaylı olarak bilgi verilmediğini;

2010-2012 yılları arasını kapsayan Toplu İş Sözleşmesi, Genel Hükümler bölümü Sözleşmenin Hükmü Ve Kazanılmış Haklar isimli 6. maddesi son paragrafında “Her ne koşulda olursa olsun sona eren bu sözleşmenin hükümleri, yenisi yürürlüğe girinceye kadar devam eder.” maddesine istinaden Toplu İş Sözleşmesi’ne ilişkin 2010 yılında imzalanan Ek Protokol’ün de yürürlükte olmasından ve yeni toplu iş sözleşmesi henüz imzalanmadığından 2012 yılının ilk üç ayında Kurumsal İkramiye ödemelerine devam edildiğini;

2010-2012 yılları arasını kapsayan Toplu İş Sözleşmesine ilişkin 2010 yılında imzalanan Ek Protokol, sözleşme ile bir bütün halinde görüldüğünden savunmada ayrıca bahsedilmemesinin ve yakın zamanda imzalanan yeni bir sözleşme ve ek protokolün bulunmasının karışıklık yarattığını ve kamu zararı oluştuğu sonucunun doğmasına sebep olduğunu;

Ancak 2012 yılının ilk üç ayında “kurumsal ikramiye” adı altında yapılan ödemelerin, 2010 yılı sözleşmesine ilişkin 2010 yılında imzalanan ek protokole istinaden yapıldığından herhangi bir kamu zararına sebebiyet verilmediğini;

İlk savunmanın ikinci paragrafında (Toplu İş Sözleşmesi’ne ilişkin 23.03.2012 tarihinde imzalanan 15.01.2012 - 14.01.2014 Tarih Aralığını Kapsayan Toplu İş Sözleşmesine (Ek 4) İlişkin Ek Protokol’de (Ek 5) sadece 6. ve 7. maddeler için farklı yürürlük tarihi belirlenmiştir.) yapılan açıklamanın ise geriye dönük uygulama olduğunun sorgulanması üzerine yazılmış açıklayıcı bir cümle olduğunu; 22.03.2012 tarihinde imzalanan Toplu İş Sözleşmesi’nden sonra 23.03.2012 tarihinde imzalan Ek Protokolde geriye dönük bir tarih olmadığını fakat 6 ve 7. maddeler için farklı yürürlük tarihi belirlendiğinin açıklanmaya çalışıldığını; sorgu konusu olan 2012 yılının ilk 3 ayında ödenen kurumsal ikramiyelerin 23.03.2012 tarihinde imzalanan ek protokole değil; 2010 yılında imzalanan ek protokole istinaden ödenmeye devam edildiğini belirterek tazmin hükmünün kaldırılmasını talep etmiştir.

Başsavcılık karşılama yazısında; “Yalova Belediyesi 2012 Yılı Hesabı’nın 6. Daire’de yargılanması sonucu çıkarılan 16.10.2014 tarih 303 sayılı İlam’ın 30. maddesindeki tazmin hükmüne karşı Harcama Yetkilisi ve Gerçekleştirme Görevlisi sıfatlarıyla Serpil İLGİN ile İlyas ÖZDEMİR’in temyiz taleplerine ilişkin ilgi yazıları ile gönderilen tarihsiz dilekçe ve eki incelendi.

Buna göre;

Dairesi, kararında; belediye ile sendika arasında imzalanan ek protokol ile daha önceki tarihte imzalanmış bulunan Toplu İş Sözleşmesine atıfta bulunularak “kurumsal ikramiye (verimlilik zammı) adı altında mevzuata aykırı olarak personele ödeme yapılması sonucu oluşan tutara tazmin hükmolunulduğu görülmektedir.

Sorumular, gönderdikleri yazılı savunmalarına ekledikleri dönemsel Toplu İş Sözleşmeleri ile bunlara ilişkin Ek Protokollerdeki ifadelere yer vermek suretiyle; 2010-2012 yılları arasını kapsayan toplu iş sözleşmesine ilişkin 2010 yılında imzalanan ek protokolün asıl sözleşme ile bir bütün haline geldiğini ifade ederek, 2012 yılının ilk üç ayında “kurumsal ikramiye” adı altında yapılan ödemenin dayanağının bu ek protokol olduğunu, dolayısıyla herhangi bir kamu zararına sebebiyet vermediklerini belirtip, savunmalarının kabulünü talep etmektedirler.

Talep uygun görülmemiştir.

Gerekçeli Daire kararı yerindedir. Son dönem toplu iş sözleşmesine ek olarak yapılan protokolde; verimlilik zammı bedeli ve iptalininin mezuniyetinin 15.02.2013 tarihinden itibaren Belediye Başkanı’na ait olduğu açıktır. Süresi dolan toplu iş sözleşmesine göre yeni sözleşmenin eskisine göre lehte yada aleyhte hükümler ihtiva edebileceği mevzuatın gereği ise de, önceki sözleşme sona ermeden yenisi yürürlüğe giremeyeceğinden; 2822 sayılı Toplu İş Sözleşmesi, Grev ve Lokavt Kanunu ve Yargıtay Hukuk Daire’sinin yaptığı değerlendirme göz önüne alınarak; Daire kararının korunmasının uygun olacağı mütalaası ile arz olur.” denilmiştir.

Rapor dosyası ve ekli belgelerin incelenmesi neticesinde;

05.01.2010-14.01.2012 dönemini kapsayan Toplu İş Sözleşmesinin Yalova Belediyesi ile Türkiye Genel Hizmetler İşçileri Sendikası arasında 10.06.2010 tarihinde imzalandığı;

15.01.2012-14.01.2014 dönemini kapsayan Toplu İş Sözleşmesinin Yalova Belediyesi, Yerel Yönetimler Kamu İşverenleri Sendikası ve Türkiye Genel Hizmetler İşçileri Sendikası arasında 22.03.2012 tarihinde imzalandığı;

23.03.2012 tarihinde ise bir Ek Protokol imzalanarak söz konusu Ek Protokolün 5’inci maddesi ile, Belediye işçilerine “kurumsal ikramiye” adı altında bir ödemenin öngörülmüş olduğu;

10.06.2010 tarihinde imzalanan ve 15.01.2010-14.01.2012 tarihlerini kapsayan Toplu İş Sözleşmesinde hüküm yer almamasına rağmen, 23.03.2012 tarihinde imzalanan Ek Protokol hükümlerine dayanılarak, Belediye işçilerine yılın ilk üç ayında “kurumsal ikramiye” adı altında ödeme yapıldığı görülmüştür.

Sorumlular, 2012 yılının ilk 3 ayında ödenen kurumsal ikramiyelerin 23.03.2012 tarihinde imzalanan ek protokole değil; 2010 yılında imzalanan ek protokole istinaden ödenmeye devam edildiğini belirtmiş ve bahsettikleri Ek Protokolü dilekçe ekinde ibraz etmişlerdir.

Savunmanın dayanağını oluşturan Ek Protokolde, performansa ve kuruma katkıya yönelik ikramiye hususu hüküm altına alınmış olmakla birlikte, ilgili düzenlemenin hangi dönemi kapsadığına ilişkin herhangi bir hükme yer verilmediği gibi; ek protokolün imzalandığı tarih de belli değildir.

Sorumlar duruşma sırasında Kurula belge ibraz etmiş olup; söz konusu belgeler arasında, 2010 yılında imzalanmış olduğunu iddia ettikleri ve savunmalarının dayanağını oluşturan aynı Ek Protokolde, düzenlenme tarihinin bu defa 16.06.2010 olarak yazıldığı görülmüştür. Fakat, söz konusu protokolün hangi dönemi kapsadığının ve üzerinde yazılı olan imzalanma tarihinin doğruluğunu kanıtlayıcı İçişleri Bakanlığından veya sözleşmeye taraf olan Sendikadan temin edilmiş herhangi başka bir belge sunulmamıştır.

Şayet, sorumluların ibraz ettikleri Ek Protokol, imzalandığı tarihten 14.01.2012 tarihine kadarki dönemini kapsıyor ise; 05.01.2010-14.01.2012 dönemini kapsayan asıl Toplu İş Sözleşmesinin, 6’ncı maddesinin son paragrafında yer alan “Her ne koşulda olursa olsun sona eren bu sözleşmenin hükümleri, yenisi yürürlüğe girinceye kadar devam eder.” hükmü uyarınca, söz konusu Ek Protokol’ün de 14.01.2012 tarihine kadar yürürlükte olması gerekmektedir. Bu durumda, İlam’da kamu zararı hesabı yapılan 15.12.2011-22.03.2012 döneminin, 15.12.2011-14.01.2012 tarihleri arasındaki dönemi için performansa ve kuruma katkıya yönelik ikramiye ödenmesinde, mevzuata ve sözleşmeye aykırı bir husus bulunmamaktadır.

15.01.2012-22.03.2012 tarihleri arasında ise, 15.01.2012-14.01.2014 dönemini kapsayan ve 22.03.2012 tarihinde imzalanmış olan Toplu İş Sözleşmesinin geçerli olması gerektiğinden ve söz konusu toplu iş sözleşmesinde kurumsal ikramiye adı altında bir ödeme öngörülmemiş olduğundan, bu dönem için yapılmış olan söz konusu ödemeler mevzuata aykırıdır. Zira, 5’inci maddesi ile Belediye işçilerine “kurumsal ikramiye” adı altında bir ödemenin öngörüldüğü Ek Protokol 23.03.2012 tarihinde imzalanmış olup, toplu iş sözleşmesini düzenleyenler tarafından, ek protokol ile sözleşmede değişiklik yapılması mümkün ise de, kural olarak bu değişiklik imzalandığı tarihten, yani 23.03.2012 tarihinden sonraki döneme etkili olur.

Bu itibarla, sorumlular tarafından dilekçe ekinde ve duruşma sırasında Kurul’a sunulan Ek Protokolün imza tarihinin ve geçerli olduğu dönemin araştırılmasını ve kamu zararının yukarıda belirtilen hususların göz önünde bulundurularak yeniden hesabını teminen, 303 sayılı İlam’ın 30’uncu maddesi ile verilen tazmin hükmünün BOZULARAK DAİRESİNE TEVDİİNE, (7. Daire Başkanı M.DÖNMEZ ile Üyeler B.ÖZDEMİR, F.ÖZKÖK, G.KAPAN. M.ORHAN ve Ö.R.YILDIZ’ın “Rapor dosyası ve ekli belgelerin incelenmesi neticesinde; 05.01.2010-14.01.2012 dönemini kapsayan Toplu İş Sözleşmesinin Yalova Belediyesi ile Türkiye Genel Hizmetler İşçileri Sendikası arasında 10.06.2010 tarihinde imzalandığı; bu Toplu İş Sözleşmesinde hüküm yer almamasına rağmen, 16.06.2010 tarihinde imzalanan “Ek Protokol” hükümlerine dayanılarak, Belediye işçilerine 2012 yılının ilk üç ayında “kurumsal ikramiye” adı altında ödeme yapıldığı görülmüştür.

Daha sonra, 15.01.2012-14.01.2014 dönemini kapsayan Toplu İş Sözleşmesinin Yalova Belediyesi, Yerel Yönetimler Kamu İşverenleri Sendikası ve Türkiye Genel Hizmetler İşçileri Sendikası arasında 22.03.2012 tarihinde imzalandığı;

23.03.2012 tarihinde ise bu TİS’ne ek bir protokol imzalanarak, söz konusu “Ek Protokol”ün 5’inci maddesi ile Belediye işçilerine “kurumsal ikramiye” adı altında bir ek ödemenin öngörülmüş olduğu, anlaşılmıştır.

Sorumlular, 2012 yılının ilk üç ayında ödenen kurumsal ikramiyelerin 23.03.2012 tarihinde imzalanan ek protokole göre geriye yönelik olarak değil; 16.06.2010 tarihinde imzalanmış olan “Ek Protokol”e istinaden ileriye yönelik olarak ödenmeye devam edildiğini belirtmiş ve bahsettikleri “Ek Protokol”ü dilekçe ekinde ibraz etmişlerdir. Bu ek protokolde işçilere “kurumsal katkı ikramiyesi” adı altında bir ek ödeme yapılmasının öngörülmüş olduğu; bunun, sonraki ek protokolde öngörülmüş olan ek ödeme ile aynı mahiyette bir ödeme olduğu anlaşılmıştır.

05.01.2010-14.01.2012 dönemini kapsayan Toplu İş Sözleşmesinin 6’ncı maddesinin son paragrafında yer alan “Her ne koşulda olursa olsun sona eren bu sözleşmenin hükümleri, yenisi yürürlüğe girinceye kadar devam eder.” hükmü uyarınca, sonraki Toplu İş Sözleşmesinin imzalanarak yürürlüğe girdiği tarih olan 22.03.2012 tarihine kadar önceki Toplu İş Sözleşmesinin hükümleri yürürlüktedir. Bu TİS’ne bağlı olarak ek protokol hükümlerinin de sonraki Toplu İş Sözleşmesinin imzalanarak yürürlüğe girdiği tarih olan 22.03.2012 tarihine kadar yürürlükte olduğunun kabulü gerekir. Yargıtay kararları da bu doğrultudadır.

Bu itibarla, 16.06.2010 tarihinde imzalanan Ek Protokol hükümlerine dayanılarak, Belediye işçilerine yeni TİS imzalanıp yürürlüğe girene kadar “kurumsal katkı ikramiyesi” adı altında ödeme yapılmasında mevzuata aykırılık bulunmadığından, verilen tazmin hükmünün kaldırılması gerekir.” şeklindeki ayrışık görüşlerine karşı) Oyçokluğu ile,

02.06.2015 tarihinde karar verildi.