Sayıştay 6. Dairesi 39773 Kararı - Belediyeler ve Bağlı İdareler Çeşitli Konular

Temyiz Karar Detayı

İletişim Bilgileri

• Kamu İdaresi: Belediyeler ve Bağlı İdareler

• Yılı: 2009

• Daire: 6

• Dosya No: 39773

• Tutanak No: 42200

• Tutanak Tarihi: 04.10.2016

• Konu: Çeşitli Konuları İlgilendiren Kararlar

KARAR

KONU:Belediyeye ait taşınmazların mevzuata aykırı olarak spor kulübüne tahsis edilmesi.

862 sayılı ilamın 2 nci maddesi ile; “… Meclisi Kararı ve bu karara ilişkin muhasebe belgelerinin incelenmesi sonucunda; … ait bir kısım taşınmazların 5393 sayılı Belediye Kanunu, 2886 sayılı Devlet İhale Kanunu ve diğer ilgili mevzuat hükümlerine aykırı şekilde …Belediyesi Gençlik ve Spor Kulübüne tahsis edilmesi sonucunda … TL. kamu zararına sebep olunduğu” gerekçesi ile tazmin hükmü verilmiş,

04.03.2014 tarih ve 38554 tutanak sayılı Temyiz Kurulu Kararı ile bahsedilen ilam hükmü sorumluluk yönünden bozularak dosya ilgili Daireye gönderilmiştir.

Bunun üzerine Dairesince çıkarılan 1519 sayılı ek ilamda;

“862 sayılı İlamın 2 inci maddesinde yer alan kamu zararının oluşmasında, kamu zararına esas tutulan Meclis Kararı’nda çekimser oy kullandığı görülen Meclis Üyesi …’ın sorumluluğu bulunmadığı anlaşıldığından, anılan İlam maddesi ile tazminine karar verilen … TL için, Temyiz Kurulunun anılan kararı doğrultusunda, Meclis Üyesi …’ın sorumluluğu bulunmadığına ve adı geçenin beraatına, söz konusu tutarın anılan İlam maddesinde sorumlulukları gösterilen; (Belediye Başkanı) … ile (Meclis Üyeleri) …, …, …, …, …, …, …, … ve …’dan, müştereken ve müteselsilen, 832 sayılı Sayıştay Kanununun 64 üncü maddesi gereğince işleyecek faizleriyle birlikte, işbu İlamın tebliğ tarihinden itibaren doksan gün içerisinde Sayıştay Temyiz Kurulu nezdinde temyiz yolu açık olmak üzere, tazminen tahsiline,” karar verilmiştir.

20.05.2015 tarih ve 40535 tutanak nolu Temyiz Kurulu Kararı ile Daire ilamı tasdik edilmiştir.

Karar düzeltilmesi kapsamında verilen dilekçede özetle;

1. Karar düzeltme taleplerine konu ilamın sonuç bölümünde tasdik gerekçesi olarak “…Belediyesi tarafından … Belediyesi Spor Kulübüne ihale düzenlenmeksizin ve doğrudan meclis kararı ile tahsis edilerek kamu kaynağında artışa engel olunması nedeniyle 1519 sayılı ek ilam ile … TL’ye ilişkin olarak verilen tazmin hükmünün tasdikine,” denildiğini,

2009 yılında yeni bir Meclis kararı alınmadığını, huzurdaki davanın konusu olan tahsislerin dayanağının 2008 yılında olduğu gibi yine 02.07.2008 tarihli ve 84 sayılı Belediyesi Meclis Kararı olduğunu,

… Belediye Meclisinin dilekçe ekinde sunulan 02.07.2008 tarihli ve 84 sayılı Meclis kararı gereğince yapılan tahsislerin sürelerinin anılan Meclis kararında 31.12.2012 ve 31.12.2015 tarihleri olarak belirtildiğini (Ek-1),

Bu nedenle de 02.07.2008 tarihli ve 84 sayılı Meclis kararı sonrasında ve 2009 yılı için yeni bir meclis kararı alınmadığını,

Temyiz Kurulunun, 02.07.2008 tarihli ve 84 sayılı aynı Meclis kararı gereğince …Belediye Gençlik Spor Kulübüne yapılan tahsislerle ilgili olarak 2008 yılı idare hesabına ait tazmin hükmünü 23.12.2014 tarihli ve 39815 tutanak sayılı Temyiz Kurulu İlamı ile kaldırdığını,

Temyiz Kurulu İlamında, tazmin hükmünün kaldırılmasının gerekçeleri son derece yerinde olup yasalara ve gerekçelere de uygun olduğunu,

Anılan Temyiz Kurulu Kararında, 5393 sayılı Belediye Kanununun 18 inci maddesinin (e) bendi, 15 inci maddesinin (h) bendi hükümlerine değinildikten sonra aynı kanunun 14 üncü maddesine de temas edildikten sonra;

"...Yukarıda belirtilen hükümler çerçevesinde ilçede spor faaliyetlerini yürüterek toplumsal fayda sağlayan Belediye Gençlik Spor Kulübü Derneğine yapılan tahsis işlemi, Belediye Kanununun 14 üncü maddesinde öngörülmüş ve Belediyelerce yerine getirilmesi gereken hizmetlere ilişkin olup tahsis esasen belediyelere kanunla tevdi edilen görevleri yerine getiren bir kuruluşa yapılmıştır." şeklinde belirtilen gerekçeyle huzurdaki davayla aynı mahiyette olan ve aynı meclis kararıyla ve aynı kuruluşa yapılan tahsislerle ilgili olarak 2008 yılı idare hesabıyla ilgili olarak verilen tazmin kararının kaldırılmasına karar verildiğini (Ek-2),

Ancak, yeni bir meclis kararı alınmadığı ve 02.07.2008 tarihli ve 84 sayılı aynı meclis kararlarıyla yapılan tahsislerin yasaya uygun olduğuna ve bu nedenle kamu zararının söz konusu olmadığına dair Sayıştay Temyiz Kurulunun yukarıda belirtilen ve ekte sunulan 23.12.2014 tarihli ve 39815 tutanak sayılı Temyiz Kurulu İlamıyla tamamen farklı olarak verilen ve mağduriyetlerine neden olan 20.05.2015 tarihli 40535 sayılı Temyiz Kurulu İlamına karsı karar düzeltme yoluna başvurmak zorunluluğunun doğduğunu,

2. ... Belediyesi Gençlik Spor Kulübü Derneğinin, ... ilçesine mal olmuş ilçenin yegane spor aktivite merkezi olduğunu, Belediyenin de yönlendirmesiyle pek çok amatör branşta faaliyet gösterdiğini ve ayrıca spor okulları vasıtasıyla da yaz. kış tüm ... gençliğine en iyi şekilde spor yapma imkanı sunduğunu, bunun için gerekli tesislerin daimi olarak hazır bulundurulduğunu, antrenörler ve sair zorunlu personelin de sürekli olarak istihdam edildiğini, tüm bunların önemli bir maliyeti olduğunu,

İlçede, diğer büyük kentlerde olduğu gibi büyük ve köklü spor kulüpleri veya spora yatırım yapan özel şirketler veya spora yatırım yapan başkaca kamu kuruluşu bulunmadığından ilçe gençliğinin ve halkının sporla ilgili tüm ihtiyaçlarının Belediye tarafından karşılanmak zorunda olduğunu, Belediyenin bu görevini ... Belediyesi Gençlik Spor Kulübü Derneği aracılığıyla yerine getirmesinde ve bu amaçla yapılan tahsislerde de herhangi bir yasal engel ve sakınca bulunmadığını, bu hususun Temyiz Kurulunun 2008 yılı idari hesabıyla ilgili olarak verilen kararında da ilgili yasa maddelerine atıf yapılarak kabul edildiğini,

... Belediyesi olarak, gençliğin spor yapmasına olanak tanınmasının verilebilecek en önemli hizmet olduğunu,

... Belediyesi Gençlik Spor Kulübü Derneğine yapılan yardımların ve tahsislerin;

Anayasanın 59 uncu maddesinin “Devlet her yaştaki Türk vatandaşlarına beden ve ruh sağlığını geliştirecek tedbirleri alır, sporun kitlelere yayılmasını teşvik eder. Devlet başarılı sporcuyu korur.” şeklindeki hükmünün, 5393 sayılı Belediye Kanununun Belediyenin görev ve sorumlulukları başlıklı 14 üncü maddesinin (a) bendinde yer alan “.....gençlik ve spor; sosyal hizmet ve yardım, nikah, meslek ve beceri kazandırma; ekonomi ve ticaretin geliştirilmesi hizmetlerini yapar veya yaptırır.” açık hükmü, aynı maddenin 1.fıkrasının (b) bendinde yer alan “Gerektiğinde, öğrencilere, amatör spor kulüplerine malzeme verir ve gerekli desteği sağlar, her türlü amatör spor karşılaşmaları düzenler,” hükmü gereğince, yasaların vermiş olduğu YETKİ VE GÖREV dahilinde ve Belediye Meclis kararı ile yapıldığını,

Üstelik dava konusu tahsis işleminin, Temyiz Kurulunun 23.12.2014 tarihli ve 39815 sayılı ilamında da doğru olarak belirtildiği gibi ilçede spor faaliyetlerini yürüterek toplumsal fayda sağlayan Belediye Gençlik Spor Kulübü Derneğine yapılmış olup tahsis işleminin Belediye Kanununun 14 üncü maddesinde öngörüldüğünü ve Belediyelerce yerine getirilmesi gereken hizmetlere ilişkin olup tahsisin esasen belediyelere kanunla tevdi edilen görevleri verine getiren bir kuruluşa yapıldığını,

Burada önemli olan hususun sorguya konu tahsislerin belediye tarafından yerine getirilmesi gereken hizmetlere ilişkin olarak ve belediyeye kanunlarla tevdi edilen görevleri yerine getiren bir kuruluşa yapılmış olması olduğunu,

Nitekim, Sayıştay Temyiz Kurulunun 23.12.2014 tarihli ve 39815 sayılı ilamından çok daha önce ... Belediye Meclisinin kararıyla yapılan tahsislerin ve yardımların Belediye Kanununun 14 ve 15 inci madde hükümlerine uygun olduğunun Sayıştay Temyiz Kurulunun 28.05.1991 tarihli kararı ile sabit olduğunu,

3. Ayrıca aynı konularla ilgili olarak İçişleri Bakanlığı Teftiş Kurulu Başkanlığınca Belediye görevlileri hakkında yapılan ön inceleme sonucunda düzenlenen rapora dayalı olarak 14.07.2005 tarih ve Tef. Ku. Bşk.2005/147 sayılı kararının 11 inci maddesinde de;

“Belediye Meclisinin 13.06.2002 tarihli ve 18 sayılı, 11.06.2004 tarihli ve 75/1,3,5,6 sayılı ve 08.02.2005 tarihli ve 12 sayılı kararlarıyla büfe, katlı otopark, tuvalet yeri ve ATM yerleri gibi Belediyenin mülkiyetinde ve tasarrufunda bulunan yerlerin ... Belediyesi Gençlik ve Spor Kulübü Derneğine bedeli mukabilinde tahsis edildiği ve tahsis bedellerinin Belediye Hesap işleri Müdürlüğünce tahsil edilmekte olduğunun;

Belediye Meclisince, amatör bir spor kulübü olarak faaliyet gösteren ... Belediyesi Gençlik Spor Kulübü Derneği'ne yapılan tahsisin, 5272 sayılı Belediye Kanunu’nun 14 ve 15 inci madde hükümlerine uygun olduğunu, Sayıştay Temyiz Kurulu’nun 28.05.1991 tarihli ve 22502 sayılı karan ile 04.01.1994 tarihli ve 23308 sayılı emsal kararlarının da bu yönde bulunduğunun;

Yapılan tahsisin, 5272 sayılı Belediye Kanununun 14 üncü maddesinde öngörülen ve Belediyelerce yerine getirilmesi gereken hizmetlere ilişkin olduğu ve yardımın esasen Belediyelere kanunla tevdi edilen görevleri yerine getiren bir kuruluşa yapılmış olduğunun” belirtilmiş olmasının da itirazlarının haklılığının diğer bir nedeni olduğunu,

İçişleri Bakanlığının bu kararının 2002-2005 tarihleri arasındaki dönemi kapsadığını, bu dönemde 1580 sayılı ve 5272 sayılı Belediye Kanunlarının yürürlükte bulunduğunu, 1580 sayılı Belediye Kanunun 15 inci maddesinde belediyenin görevlerinin 82 fıkra halinde sayıldığını ve bu görevler dışındaki görevlerin belediyelerce yerine getirilemeyeceğine ilişkin çok katı hükümlerin yer aldığını,

Buna rağmen Belediye Gençlik ve Spor Kulübü Derneğine 2002 yılında yapılan taşınmaz gelirlerinin tahsisi sonucunda belediye yetkililerince suç işlenmediği sonucuna varıldığını ve soruşturma izni verilmediğini, bu kararın da itirazlarının haklılığını gösteren ve Kurulca dikkate alınması gereken bir başka önemli husus olduğunu,

Ayrıca Memurlar ve Diğer Kamu Görevlilerinin Yargılanması Hakkındaki 4483 sayılı Kanun hükümlerine göre belediye başkanları ve belediye meclis üyeleri hakkında İçişleri Bakanlığınca verilen soruşturma izni verilmesi/verilmemesi kararlarının Danıştay Başkanlığına gönderildiğini ve Danıştay Birinci Dairesinin kararından sonra adli mercilere intikal ettirildiğini,

Bu konu ile ilgili olarak sürmekte olan bir dava olmadığına göre İçişleri Bakanlığının soruşturma izni verilmemesi Kararının Danıştay’ca da onandığının anlaşıldığını,

Kurulunuzun bu kararı ile Danıştay Birinci Dairesi arasında da bir bakıma uyuşmazlık doğduğunu, o tarihlerde yürürlükte olan ve karara dayanak gösterilen 5272 sayılı Belediye Kanununun 14 ve 15 inci maddeleri, daha sonra yürürlüğe giren 5393 sayılı Belediye Kanunun ilk yürürlüğe girdiği tarihteki aynı maddelerinin içerik itibariyle birebir aynı olduğunu,

Ancak 5393 sayılı Belediye Kanununun spor kulüplerine yardım yapılmasını düzenleyen 14 üncü maddesinin (b) bendinin uygulamada karşılaşılan sorunlar göz önünde bulundurularak yeniden düzenlendiğini,

Resmi Gazetenin 06.12.2012 tarih ve 28489 sayılı nüshasında yayımlanarak yürürlüğe giren 6360 sayılı On Dört İlde Büyükşehir Belediyesi ve Yirmi Yedi İlçe Kurulması ile Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılmasına Dair Kanunun 17 nci maddesi ile 5393 sayılı Belediye Kanununun 14 üncü maddesinin “Gerektiğinde, sporu teşvik etmek amacıyla gençlere spor malzemesi verir, amatör spor kulüplerine ayni ve nakdî yardım yapar ve gerekli desteği sağlar.” şeklinde değiştirildiğini,

Madde metninden anlaşıldığı üzere belediyelerin sadece belediye adına tescilli amatör spor kulüplerine değil, belediye ile ilişkisi olmayan gençlere de spor malzemesi vereceğini, amatör spor kulüplerine ayni ve nakdi yardım yapacağını,

Kaldı ki belediye spor kulüplerinin beldede spor faaliyetlerini yürüterek toplumsal fayda sağladığını,

... Belediyesi Gençlik Spor Kulübü Derneği bünyesinde farklı dallarda çok sayıda insanın spor yaptığını, amatör spor kulübü tarafından yapılan bu hizmetin, mahalli müşterek nitelikte esasen belediyece yerine getirilmesi gereken hizmetlere ilişkin bulunduğunu,

Başka bir deyişle belediyece yerine getirilmesi gereken gençlik ve spor faaliyetlerinin bir dernek statüsü içerisinde yerine getirildiğini, böyle bir derneğe belediye gelirlerinin bir kısmının tahsis edilmesinin, belediyenin zarara uğratılması gibi görülemeyeceğini,

Bir başka emsal Sayıştay Temyiz Kurulu Kararının da … Spor Kulübü Başkanlığı ile ilgili olarak verilmiş olan 08.04.2014 tarih ve 38776 sayılı kararı olduğunu,

Bu kararda da;

“İlgili İlam ve dosya ile ekli belgelerin incelenmesi neticesinde;

Mülkiye Başmüfettişi … tarafından hazırlanan Tespit Tutanağında, Belediye Encümeni kararı ile … Spor Kulübüne otopark olarak kullanılmak üzere aylık 100,00 TL. işgaliye bedeli karşılığı tahsis edilen Belediyeye ait bir arazinin Edirne Spor Kulübü tarafından kira sözleşmesi ile özel şahsa daha yüksek bedelle (aylık 900,00 TL) toplam 4 dört yıl süreyle kiraya verildiği görülmüştür.

5393 sayılı Belediye Kanununun "Belediyenin yetkileri ve imtiyazları” başlıklı 15 inci maddesinin (h) bendinde;

"Mahallî müşterek nitelikteki hizmetlerin yerine getirilmesi amacıyla, belediye ve mücavir alan sınırları içerisinde taşınmaz almak, kamulaştırmak, satmak, kiralamak veya kiraya vermek, trampa etmek, tahsis etmek, bunlar üzerinde sınırlı aynî hak tesis etmek”, belediyenin yetki ve imtiyazları arasında sayılmıştır.

5393 sayılı Kanunun "Belediyenin görev ve sorumlulukları" başlıklı 14 üncü maddesinde yer alan "Gerektiğinde, öğrencilere, amatör spor kulüplerine malzeme verir ve gerekli desteği sağlar hükmü gereği belediyenin görev ve sorumlulukları arasında amatör spor kulüplerine gerekli desteği sağlamak da yer almaktadır.

Yukarıda belirtilen hükümler çerçevesinde ilçede spor faaliyetlerini yürüterek toplumsal fayda sağlayan Belediye Gençlik Spor Kulübü Derneğine yapılan tahsis işlemi, Belediye Kanununun 14 üncü maddesinde öngörülmüş ve belediyelerce yerine getirilmesi gereken hizmetlere ilişkin olup tahsis esasen Belediyelere kanunla tevdi edilen görevleri yerine getiren bir kuruluşa yapılmıştır.

Bu itibarla, dilekçi talebinin kabulü ile … sayılı ilamın … maddesi ile … TL’ye ilişkin olarak verilen tazmin hükmünün KALDIRILMASINA karar verilmiştir."

Yine Sayıştay Temyiz Kurulu tarafından … Belediyesi ile ilgili olarak verilen 15.12.2009 tarih ve Tutanak No: 31013 sayılı kararında; belediyelerin mahalli müşterek nitelikte olmak şartıyla gençlik ve spor hizmetlerini yapmak ve yaptırmakla, amatör spor kulüplerine malzeme vermek ve gerekli desteği sağlamakla görevli ve sorumlu kılındığı, gerekli desteği sağlamak tabirinin ayni zamanda nakdi yardımı da kapsadığı belirtilerek Sayıştay Dördüncü Dairesinin 889 sayılı ilamın 2 nci maddesi ile verilen tazmin hükmünün kaldırılmasına karar verildiğini,

Yine diğer bir Sayıştay Temyiz Kurulunun … Belediyesinin 2009 yılı bütçesi ile ilgili 01.07.2014 tarih ve Tutanak No: 39301 sayılı kararında da özetle; belediyenin görevleri arasında gerektiğinde amatör spor kulüplerine malzeme vermek ve gerekli desteği sağlamak da sayılmış olup, söz konusu “gerekli destek” ibaresinin kapsamına nakdi yardımların da dahil olduğu, Kanun koyucunun bununla ilgili kısıtlayıcı iradesinin bulunmadığı belirtilerek belediye spor kulübü derneğine nakdi yardım yapılmasında mevzuata aykırılık bulunmadığı, bu itibarla 1152 sayılı ilamın 1 inci maddesiyle verilen tazmin hükmünün kaldırılmasına karar verildiğini,

Belediye bütçesinden Belediye Spor Kulübüne nakdi yardım yapılmasını yasal bulan ve kamu zararı oluşmadığına ilişkin karar alan Temyiz Kurulunun, belediyenin bazı taşınmazlarının spor kulübüne bir bedel karşılığında tahsis edilmesi nedeniyle kamu zararına karar vermesini anlamakta zorluk çektiklerini,

4. Ayrıca Savcılık Makamının da kamu zararı oluşmadığı görüşünü taşıdığını,

5. ... Belediye Gençlik Spor Kulübü Derneğinin tüm harcama belgelerinin spor kulübü kayıtlarından alınarak dosyaya sunulduğunu (EK:3), bu belgelerin müfettişlerce incelendiğini ve hiçbir usulsüzlük bulunmadığını,

... Belediye Başkanlığının 21.04.2015 tarih 4353 sayılı yazısı ile … Emlak …’e 2009 yılında ... Belediye Gençlik ve Spor Kulübü Derneğine yapılan taşınmaz tahsisleri ile ilgili Belediyenin tahsil etmiş olduğu tahsis bedellerinin piyasa rayiç bedellerine uygun olup olmadığının sorulduğunu (EK:4),

Bu yazıya … Emlak Danışmanlık tarafından verilen 22.04.2015 tarihli yazıyla yanıt verildiğini ve bu yazıda Belediyenin 2009 yılında Spor Kulübünden almış olduğu tahsis gelirlerinin, piyasa rayiç bedellerine uygun olduğunun bildirildiğini (EK:5),

Ayrıca aynı konuda ... Belediye Başkanlığı tarafından 21.04.2015 tarih ve 4354 sayılı yazı ile ... Emlakçılar Derneği Başkanlığına 2009 yılında ... Belediye Gençlik ve Spor Kulübü Derneğine yapılan taşınmaz tahsisleri ile ilgili Belediyenin tahsil etmiş olduğu tahsis bedellerinin piyasa rayiç bedellerine uygun olup olmadığının sorulduğunu (EK:6),

... Emlakçılar Derneği Başkanlığı adına … tarafından verilen 22.04.2015 tarihli cevabi yazıda da Belediyenin 2009 yılında Spor Kulübünden almış olduğu tahsis gelirlerinin, piyasa rayiç bedellerine uygun olduğunun bildirildiğini (EK:7),

Yine Belediyemiz tarafından Sayıştay Başkanlığına hitaben yazılan 21.04.2015 tarih 4352 sayılı yazıda 2009 yılında tahsisi yapılan taşınmazlarla ilgili Belediyenin tahsil etmiş olduğu tahsis gelirlerinin piyasa rayiç bedellerine uygun olduğu ayrıca tahsisi yapılan yerlerden söz konusu spor kulübü derneğinin yüksek bedellerle kira geliri tahsil etmesinin sebebinin, kiralama yapılan kişi ve kuruluşların Belediye Gençlik Spor Kulübü Derneğinin sportif aktivitelerine destek olmak amacı ile bağış yapmak olduğunun bildirildiğini (EK:8),

... Belediye Gençlik ve Spor Kulübü Derneğine 2009 yılında Belediyenin tahsis yapmış olduğu Otobüs Terminali içerisindeki tuvalet işletmecisi … ‘ın 09.01.2015 tarihinde, … büfe işletmecisi … ve … büfe ve tuvalet işletmecisi … … tarafından 22.04.2015 tarihinde Belediyeye hitaben yazılan yazılarda da (EK:9) Spor Kulübüne yapmış olduğu ödemelerin, Spor Kulübü harcamalarına katkıda bulunmak için kira bedelinin üzerinde ve bağış niteliğinde olduğunu beyan ettiklerini,

Tüm bu hususlardan da açıkça anlaşılmaktadır ki, meclis kararıyla yapılan tahsislere ilişkin olarak ... Belediye Gençlik ve Spor Kulübü Derneğinden alınan tahsis bedellerinin rayiç kira bedellerine de uygun ve bu nedenle de kamu zararından söz edilemeyeceğini,

Tazmin kararında, tahsis edilen yerlerin ... Belediye Gençlik ve Spor Kulübü Derneği tarafından tahsis bedellerinin daha üzerinde bir bedelle kiraya verildiği ve tahsis bedeliyle elde edilen kira bedeli arasındaki fark kadar kamu kaynağında artışa engel olunduğu iddiası da Ek-9 olarak sunulan belgeden de anlaşılacağı üzere hayatın olağan gerçeklerine uygun bir tespit olmadığını,

Bir kısım ...li iş adamının ...’te faaliyet gösteren şirketler ile Bankaların ... spor yöneticilerinin özel ilişkileri ve girişimleriyle, ... spora bağışta bulunmak için ödemeyi kabul ettikleri kira bedellerini aynı yerlerin Belediye tarafından ve ihale yoluyla kiraya verilmesi halinde de elde edileceğini kabul etmenin mümkün olmadığını,

Sonuç olarak, 1519 sayılı ek ilam hükmüne karşı vermiş oldukları temyiz dilekçesi sonucunda düzenlenen 20.05.2015 tarih ve 40535 sayılı Temyiz Kurulu İlamının düzeltilmesine ve 1519 sayılı ek ilamla … TL’ye ilişkin olarak verilen tazmin hükmünün kaldırılmasına karar verilmesini istemişlerdir.

Başsavcılık;

“… Dairesince, ... Belediyesine ait bir kısım taşınmazların 5393 sayılı Belediye Kanunu, 2886 sayılı Devlet İhale Kanunu ve diğer ilgili mevzuat hükümlerine aykırı şekilde ... Belediyesi Gençlik ve Spor Kulübüne tahsis edilmesi sonucu kamu kaynağında artışa engel olunması sonucu oluşan kamu zararının sorumlulardan tazminine karar verilmiştir.

Sorumlular savunmalarında, bünyesinde amatör spor kulüplerini de barındıran, ... Belediyesi Gençlik ve Spor Kulübü Deneğine yapılan tahsislerin, mevzuata uygun yapıldığı, kamu zararına sebebiyet verilmediği, Derneğe yapılan tahsislerle, kamu zararına yol açılmadığı yönünde emsal Temyiz Kurulu kararları da zikredilerek, 6. Daire ve Temyiz Kurulunun tazmin kararlarının kaldırılması talep edilmiştir.

2886 sayılı Devlet İhale Kanununun;

Kapsam başlıklı 1 inci maddesinde; “Genel bütçeye dahil dairelerle katma bütçeli idarelerin, özel idare ve belediyelerin alım, satım, hizmet, yapım, kira, trampa, mülkiyetin gayri ayni hak tesisi ve taşıma işleri bu Kanunda yazılı hükümlere göre yürütülür.”,

İlkeler başlıklı 2 nci maddesinde; “Bu Kanunun yürütülmesinde, ihtiyaçların en iyi şekilde, uygun şartlarla ve zamanında karşılanması ve ihalede açıklık ve rekabetin sağlanması esastır.”,

İhale usullerinin neler olduğu, 35 inci maddesinde; “Bu Kanunun 1 inci maddesinde yazılı işlerin ihalelerinde aşağıdaki usuller uygulanır:

a)Kapalı teklif usulü,

b)Belli istekliler arasında kapalı teklif usulü,

c)Açık teklif usulü,

d)Pazarlık usulü,

e)Yarışma usulü,

işin gereğine göre bu usullerden hangisinin uygulanacağı, bu Kanun hükümlerine uyularak idarelerince tespit edilir” hükmü,

5393 sayılı Belediye Kanununun Belediyelerin yetkileri ve imtiyazları başlıklı 15 inci maddesinin (p) bendinde; “Kara, deniz, su ve demiryolu üzerinde işletilen her türlü servis ve toplu taşıma araçları ile taksi sayılarını, bilet ücret ve tarifelerini, zaman ve güzergâhlarını belirlemek; durak yerleri ile karayolu, yol, cadde, sokak, meydan ve benzeri yerler üzerinde araç park yerlerini tespit etmek ve işletmek, işlettirmek veya kiraya vermek; kanunların belediyelere verdiği trafik düzenlemesinin gerektirdiği bütün işleri yürütmek.”,

Belediye başkanının görev ve yetkileri başlıklı 38 inci maddesinde, Belediyenin taşınır ve taşınmaz mallarını idare etmek ve Belediyenin gelir ve alacaklarını takip ve tahsil etmek, hükmü,

5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanununun Üst yöneticiler başlıklı 11 inci maddesinde; Belediyelerde belediye başkanının üst yönetici olduğu belirtildikten sonra; üst yöneticilerin, sorumlulukları altındaki kaynakların etkili, ekonomik ve verimli bir şekilde elde edilmesi ve kullanımını sağlamaktan, ayrıca başında olduğu idarenin mali yönetim ve kontrol sistemini kurmak, gözetmek ve izlemekten sorumludur.

Gelirlerin toplanması sorumluluğu başlıklı 38 inci maddesinde; Kamu gelirlerinin tarh, tahakkuk, tahsiliyle yetkili ve görevli olanlar, ilgili kanunlarda öngörülen tarh, tahakkuk ve tahsil işlemlerinin zamanında ve eksiksiz olarak yapılmasından sorumludur.

Kamu zararı başlıklı 71 inci maddesinde, Kamu zararı; kamu görevlilerinin kasıt, kusur veya ihmallerinden kaynaklanan mevzuata aykırı karar, işlem veya eylemleri sonucunda kamu kaynağında artışa engel veya eksilmeye neden olunmasıdır,

hükümleri bulunmaktadır.

Anılan hükümler birlikte değerlendirildiğinde söz konusu Kanun hükümleri dikkate alınmaksızın, ... Belediyesi tarafından, ... Belediyesi Gençlik ve Spor Kulübü Derneğine yapılan tahsisler sonucunda, belediyenin muhtemel gelirlerinden yoksun kalındığı değerlendirilmiştir.

Buna göre; adı geçenlerin karar düzeltme talebinin ret edilerek Kurul Kararının korunmasının uygun olacağı düşünülmektedir.” şeklinde görüş bildirmiştir.

Duruşma talep eden sorumlu …’a duruşma gününe ilişkin tebligat yapılmasına rağmen duruşmada hazır bulunmadığı, kanuni vekil göndermediği, duruşmada hazır bulunmama sebeplerini kabule şayan bir belge ile tevsik etmediği anlaşılmıştır.

Duruşmada hazır bulunan sorumlular …, … ve … adlarına Av. … ile Belediye Başkanı … ve Sayıştay Savcısı dinlendikten dosyada mevcut belgeler okunup incelendikten sonra gereği görüşüldü:

20.05.2015 tarih ve 40535 tutanak sayılı Temyiz Kurulu Kararında belirtildiği üzere;

5393 sayılı Belediye Kanununun “Meclisin Görev ve Yetkileri” başlıklı 18 inci maddesinin e bendinde;

“Taşınmaz mal alımına, satımına, takasına, tahsisine, tahsis şeklinin değiştirilmesine veya tahsisli bir taşınmazın kamu hizmetinde ihtiyaç duyulmaması hâlinde tahsisin kaldırılmasına; üç yıldan fazla kiralanmasına ve süresi otuz yılı geçmemek kaydıyla bunlar üzerinde sınırlı aynî hak tesisine karar vermek.” denilmek suretiyle belediye meclisine taşınmaz malları tahsis yetkisi verilmiştir.

Meclisin bu yetkisini nasıl ve ne şekilde kullanacağı ise aynı Kanunun “Diğer kuruluşlarla ilişkiler” başlıklı 75 inci maddesinin d bendi ile belirlenmiş olup, söz konusu maddenin ilgili hükmünde aynen;

“Belediye, belediye meclisinin kararı üzerine yapacağı anlaşmaya uygun olarak görev ve sorumluluk alanlarına giren konularda;

…

d) Kendilerine ait taşınmazları, aslî görev ve hizmetlerinde kullanılmak üzere bedelli veya bedelsiz olarak mahallî idareler ile diğer kamu kurum ve kuruluşlarına devredebilir veya süresi yirmi beş yılı geçmemek üzere tahsis edebilir. Bu taşınmazlar aynı kuruluşlara kiraya da verilebilir. Bu taşınmazların, tahsis amacı dışında kullanılması hâlinde, tahsis işlemi iptal edilir. Tahsis süresi sonunda, aynı esaslara göre yeniden tahsis mümkündür.

Kamu kurum ve kuruluşlarına belediyeler, bağlı kuruluşları ve belediye şirketlerince devir veya tahsis edilen taşınmazlar, kamu konutu ve sosyal tesis olarak kullanılamaz.”

“Arsa ve konut üretimi” başlıklı 69 uncu maddesinde ise;

“Belediye; düzenli kentleşmeyi sağlamak, beldenin konut, sanayi ve ticaret alanı ihtiyacını karşılamak amacıyla belediye ve mücavir alan sınırları içinde, özel kanunlarına göre korunması gerekli yerler ile tarım arazileri hariç imarlı ve alt yapılı arsalar üretmek; konut, toplu konut yapmak, satmak, kiralamak ve bu amaçlarla arazi satın almak, kamulaştırma yapmak, bu arsaları trampa etmek, bu konuda ilgili diğer kamu kurum ve kuruluşları ve bankalarla iş birliği yapmak ve gerektiğinde onlarla ortak projeler gerçekleştirmek yetkisine sahiptir.

…

Arsalar hariç üretilen konut ve işyerlerinin satışı 2886 sayılı Devlet İhale Kanunu hükümlerine tâbi değildir. O belediye ve mücavir alan sınırları içinde kendisine, eşine veya on sekiz yaşından küçük çocuklarına ait konutu olmayan dar gelirli kişiler ile afete maruz kalanlara, sanayi bölgelerinden nakledileceklere ve üyelerinin tamamı bu durumda olan kooperatiflere, bedeli 2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu hükümlerine göre oluşturulan takdir komisyonu tarafından belirlenecek tutardan aşağı olmamak üzere arsa tahsisi yapılabilir. Durumları 775 sayılı Gecekondu Kanununun 25 inci maddesine uyan kimselere de bu maddeye göre arsa ve konut sağlanabilir. Bu fıkranın uygulama esasları, İçişleri Bakanlığı ile Bayındırlık ve İskân Bakanlığı tarafından müştereken hazırlanacak çerçeve yönetmeliğe uygun olarak belediye meclisleri tarafından çıkarılacak bir yönetmelikle düzenlenir.” denilmiştir.

2886 sayılı Devlet İhale Kanununun “Kapsam” başlıklı 1 inci maddesinde;

“Genel bütçeye dahil dairelerle katma bütçeli idarelerin, özel idare ve belediyelerin alım, satım, hizmet, yapım, kira, trampa, mülkiyetin gayri ayni hak tesisi ve taşıma işleri bu Kanunda yazılı hükümlere göre yürütülür.”

“İhale usulleri” başlıklı 35 inci maddesinde ise;

“Bu Kanunun 1 inci maddesinde yazılı işlerin ihalelerinde aşağıdaki usuller uygulanır

a) Kapalı teklif usulü,

b) Belli istekliler arasında kapalı teklif usulü,

c) Açık teklif usulü,

d) Pazarlık usulü,

e) Yarışma usulü,

İşin gereğine göre bu usullerden hangisinin uygulanacağı, bu Kanun hükümlerine uyularak idarelerince tespit edilir.” denilmek suretiyle idarelerin bu Kanuna tabi işlerde uygulayacakları ihale usulleri hükme bağlanmıştır.

5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanununun 3 üncü maddesinde;

“.......Münhasıran bu Kanunun uygulanmasında;......Kamu kaynakları: Borçlanma suretiyle elde edilen imkanlar dahil kamuya ait gelirler, taşınır ve taşınmazlar, hesaplarda bulunan para, alacak ve haklar ile her türlü değerleri ifade eder.”

“Hesap verme sorumluluğu” başlıklı 8 inci maddesinde;

“Her türlü kamu kaynağının elde edilmesi ve kullanılmasında görevli ve yetkili olanlar, kaynakların etkili, ekonomik, verimli ve hukuka uygun olarak elde edilmesinden, kullanılmasından, muhasebeleştirilmesinden, raporlanmasından ve kötüye kullanılmaması için gerekli önlemlerin alınmasından sorumludur ve yetkili kılınmış mercilere hesap vermek zorundadır.”

“Mal Yönetiminde Etkililik ve Sorumluluk” başlıklı 48 inci maddesinde;

“Kamu idarelerine ait malları edinme, kiralama, tahsis, yönetim, kullanma ve elden çıkarma işlemleri, mevzuatında öngörülen kurallar dahilinde hizmetin amacına uygun olarak verimlilik ve tutumluluk ilkesine göre yapılır. Bu ilkeye aykırı eylem ve işlemlerden doğacak zararlardan, malların yönetimi veya kullanılması hususunda yetki verilenler sorumludur.”

“Kamu zararı” başlıklı 71 inci maddesinde;

“Kamu zararı, mevzuata aykırı karar, işlem, eylem veya ihmal sonucunda kamu kaynağında artışa engel veya eksilmeye neden olunmasıdır.” hükümlerine yer verilmiştir.

Buna göre belediyeler, doğrudan belediye meclisi kararı ile taşınmazlarını mahallî idareler ile diğer kamu kurum ve kuruluşlarına bedelli veya bedelsiz olarak süresi yirmi beş yılı geçmemek üzere tahsis edebilirken, sayılanlar dışındaki gerçek veya tüzel kişilere belediye taşınmazlarının ihalesiz olarak ve bedelli veya bedelsiz bir şekilde tahsisi, 5393 sayılı Belediye Kanununun sosyal ve ekonomik amaçlı arsa üretimine ilişkin 69 uncu maddesindeki özel hükümler hariç, mümkün olmayıp bu taşınmazların kiralama ve/veya satış işlemlerinin 2886 sayılı Devlet İhale Kanununa göre düzenlenecek bir ihaleyle gerçekleştirilmesi gerekmektedir.

Buna karşın uygulamada; ... Belediyesine ait bir kısım taşınmazların, 2886 sayılı Devlet İhale Kanununa göre yapılacak ihaleler ile kiraya verilip gelirlerinin belediye bütçesine gelir kaydedilmesi gerekirken, geçmişe dönük meclis kararları ile ... Belediyesi Gençlik ve Spor Kulübüne ihale yapılmaksızın tahsis edildiği ve böylece spor kulübüne tahsis edilen (aşağıda gösterilen) yerlerden 2009 yılında elde edilen kira gelirlerinin de ... Belediyesi Gençlik ve Spor Kulübü bütçesine aktarıldığı, 02.07.2008 tarih ve 84 sayılı Meclis kararıyla söz konusu tahsislerin süreleri ve tahsis bedelleri yeniden düzenlenmiş olup Meclis kararı yoluyla piyasa şartlarının çok altında bedellerle spor kulübüne tahsis edilen bu yerlerin kulüp tarafından kiralayan sıfatıyla özel şahıs ve şirketlere gerçek ekonomik değerleri ile kiralandığı ve bahse konu Kulübün bu şekilde söz konusu tahsisli yerlerden 1.318.833,66 TL gelir elde ettiği dolayısıyla ... Belediyesine ait taşınmazların 2886 sayılı Kanuna aykırı biçimde ihalesiz olarak meclis kararı ile spor kulübüne tahsis edilerek kamu kaynağında bir artışa engel olunduğu görülmüştür.

Dilekçede, ... Belediye Spor Kulübünün bünyesinde bir çok amatör branş barındırdığı ve söz konusu kira yardımlarının bu amatör branşların harcamalarında kullanıldığı ve 5393 sayılı Belediye Kanunun “Belediyenin Görev ve Sorumlulukları” başlıklı 14 üncü maddesinde yer alan;

“Belediye, mahallî müşterek nitelikte olmak şartıyla;

b)...Gerektiğinde, öğrencilere, amatör spor kulüplerine malzeme verir ve gerekli desteği sağlar, her türlü amatör spor karşılaşmaları düzenler, yurt içi ve yurt dışı müsabakalarda üstün başarı gösteren veya derece alan sporculara belediye meclisi kararıyla ödül verebilir.” hükmü gereğince yapılan tahsis işlemlerinin bu kapsamda değerlendirilmesi gerektiği ve ayrıca söz konusu yardımların her hangi bir kuruluşa değil, Anayasa ve Kanunların diğer belediyelerle birlikte ... Belediye’sine de yüklediği sporla ilgili görevleri yerine getiren bir spor kulübüne yapıldığı dolayısıyla da ortada bir kamu zararı olmadığı ileri sürülmekte ise de, 5393 sayılı Belediye Kanunun bahse konu hükmünde yer alan “amatör spor kulüplerine malzeme verir ve gerekli desteği sağlar” ifadesinden 2886 sayılı Devlet İhale Kanununa istisna teşkil edecek şekilde belediyeye ait taşınmazların ihalesiz olarak bir spor kulübüne tahsisine yetki verildiğini anlamak ve Kanun metnini bu şekilde yorumlamak mümkün bulunmadığı gibi Anayasa ve Kanunların belediyelere verdikleri görevlerin de ancak yine mevzuat çerçevesinde yerine getirilmesi gerektiği de açıktır.

Sorumluların karar düzeltilmesi için vermiş oldukları dilekçelerinde belirtmiş oldukları hususlar, 20.05.2015 tarih ve 40535 tutanak sayılı Temyiz Kurulu Kararında dikkate alındığından ve 832 sayılı Kanunun 77 nci maddesinde belirtilen karar düzeltilmesini gerektiren yeni bir husus ileri sürülmediğinden, 40535 tutanak sayılı Temyiz Kurulu Kararının Düzeltilmesine Mahal Olmadığına,

(Temyiz Kurulu ve ...Daire Başkanı …, ...Daire Başkanı … ile Üyeler …, …, … ve …’ın;

5393 sayılı Belediye Kanununun “Meclisin Görev ve Yetkileri” başlıklı 18 inci maddesinin (e) bendinde;

“Taşınmaz mal alımına, satımına, takasına, tahsisine, tahsis şeklinin değiştirilmesine veya tahsisli bir taşınmazın kamu hizmetinde ihtiyaç duyulmaması hâlinde tahsisin kaldırılmasına; üç yıldan fazla kiralanmasına ve süresi otuz yılı geçmemek kaydıyla bunlar üzerinde sınırlı aynî hak tesisine karar vermek.” denilmek suretiyle belediye meclisine taşınmaz malları tahsis yetkisi verilmiştir.

Aynı Kanunun “Belediyenin Yetkileri ve İmtiyazları” başlıklı 15 inci maddesinin (h) bendinde;

“Mahallî müşterek nitelikteki hizmetlerin yerine getirilmesi amacıyla, belediye ve mücavir alan sınırları içerisinde taşınmaz almak, kamulaştırmak, satmak, kiralamak veya kiraya vermek, trampa etmek, tahsis etmek, bunlar üzerinde sınırlı aynî hak tesis etmek.”, belediyenin yetki ve imtiyazları arasında sayılmıştır.

Adı geçen Kanunun 14 üncü maddesinde yer alan; “Gerektiğinde, öğrencilere, amatör spor kulüplerine malzeme verir ve gerekli desteği sağlar,” hükmü gereği belediyenin görev ve sorumlulukları arasında amatör spor kulüplerine gerekli desteği sağlamak da yer almaktadır.

Yukarıda belirtilen hükümler çerçevesinde ilçede spor faaliyetlerini yürüterek toplumsal fayda sağlayan Belediye Gençlik Spor Kulübü Derneğine yapılan tahsis işlemi, Belediye Kanununun 14 üncü maddesinde öngörülmüş ve belediyelerce yerine getirilmesi gereken hizmetlere ilişkin olup tahsis esasen belediyelere kanunla tevdi edilen görevleri yerine getiren bir kuruluşa yapılmıştır.Bu nedenle Temyiz Kurulu Kararının düzeltilmesi ve verilen tazmin hükmünün kaldırılması gerekir, şeklindeki ayrışık görüşlerine karşı,

Üye …’nün;

... Belediyesinin 2008 yılı hesabının yargılanması sonrasında 6. Daire tarafından verilen tazmin kararı Temyiz Kurulunca 04.03.2014 tarih ve 38553 tutanak sayılı kararla tasdik edilmiş ancak daha sonra yapılan karar düzeltilmesi talebi üzerine 23.12.2014 tarih ve 39815 tutanak sayılı kararla da tazmin hükmünün KALDIRILMASINA hükmedilmiştir. Temyiz Kurulu kararları savunma, iddia ve sonuç itibariyle incelendiğinde; söz konusu kulübün ilama konu yıllarda profesyonel futbol liginde oynadığının, 2009 yılında profesyonel ligden çekildiğinin, Belediyeye ait tuvalet, büfe, kafeterya, ATM yeri, katlı otoparkı gibi yerlerin kira gelirlerinin Belediyece alınmadığı, söz konusu yerlerin Belediye Meclis kararı ile ... Belediye Gençlik Spor Kulübü Derneği'ne tahsis edildiğinin, bilindiği ve bu bilgiler üzerine hüküm inşa edilerek önce ‘tasdik’ sonra ‘kaldırma’ kararı verildiği anlaşılmaktadır. Bu defa aynı belediyenin aynı işleminin 2009 yılında devam eden uygulaması görüşülmektedir. Yani değişen tek şey hesabın yılıdır. Temyiz Kurulunun aynı işle ilgili olarak önceki içtihadından dönmesi için, ortada bu değişikliği haklı kılacak, mevzuat değişikliği ya da önceden görülmeyen ve verilen karara tesir edebilecek önemli bir farklılığın bulunması gerekir. Gerçi hukuken hatalı olduğu anlaşılan bir içtihada sırf hukuki istikrar ve eşitlik adına uyulmasını beklemek de elbette doğru olmaz ancak bu durumda da içtihat değişikliğinin gerekçesinin kararda açıkça belirtilmesi uygun olur. Aksi taktirde mevzuat ve karara esas iddia ve belgeler aynı iken içtihattan dönülmesi, hukuka olan güveni, önceki içtihada göre işlem yapan sorumlular açısından eşitlik ilkesini zedeler. Ayrıca 6085 sayılı Kanunun 61. (832 s.Kanun/79) maddesi ile yargılama usulü ve kanun yollarına ilişkin olarak hüküm bulunmayan haller için atıf yapılan HUMUK’un 303 üncü (1086 s.Kanun/237) maddesine göre tarafları, dava konusu ve sebebi aynı olan iki davanın bulunması halinde, iki davadan biri kesinleşmiş ise aynı konuda kesin hükmün varlığından söz edilmekte olup 114. madde gereği de kesin hüküm bir dava şartı¬ sayıldığından ilk hüküm muhafaza edilmektedir. Şayet iki hüküm de kesinleşmişse bu 375. madde gereği yargılamanın iadesi sebebi sayılmaktadır. Zira hüküm kesinleştikten sonra, aynı davanın tekrar yargı önüne geti¬rilmesi, toplumda sonu gelmeyen çekişmelere, huzursuzluklara, istikrarsızlıklara, kaza¬nılmış hakların her zaman ortadan kaldırılabileceği endişesine neden olur. Bu nedenle savunmadan anlaşıldığı üzere Türkiye Futbol Federasyonu Başkanlığının 03.09.2009 tarih ve 924-13057 sayılı yazısı ile ... Belediye Gençlik Spor Kulübü Derneği'nin profesyonel futbol liginden çekilme kararını onayladığı ve mevzuata aykırı bulunan tüm tahsislerin iptal edildiği de göz önünde tutularak kesinleşen karar düzeltmeye dair önceki hükmün korunmasında kamunun yararı bulunmakta olup ‘Kaldırma’ kararı verilmesi uygun olur, şeklindeki ayrışık görüşüne karşı)

Oy çokluğu ile,

04.10.2016 tarihinde karar verildi.