Sayıştay 6. Dairesi 39759 Kararı - Belediyeler ve Bağlı İdareler İhale Mevzuatı

Temyiz Karar Detayı

İletişim Bilgileri

• Kamu İdaresi: Belediyeler ve Bağlı İdareler

• Yılı: 2012

• Daire: 6

• Dosya No: 39759

• Tutanak No: 40975

• Tutanak Tarihi: 27.10.2015

• Konu: İhale Mevzuatı ile İlgili Kararlar

KARAR

Konu: İhale mevzuatı; eksik imalat, gecikme cezası, damga vergisi hakkında.

261 sayılı ilamın 1 inci maddesiyle; ………………… ortak yüklenimindeki “……………..Yapımı”;

A) İşinde PEY.OZL.3 poz nolu “Düzgün Seçilmiş Pürüzsüz Çakıl Elemanlarla Her Türlü Renk ve Desende” imalatının eksik yapılması sonucu kamu zararına neden olunduğu,

B) İşinin 24.12.2012 tarihi itibari ile bitirilerek geçici kabule hazır hale getirilmesi gerekmesine rağmen eksik ve kusurlu işler nedeniyle işin bitirilemediği, 2012 yılı için gecikme cezasının uygulanmaması sonucu kamu zararına neden olunduğu,

C) İşine ilişkin 12.11.2012 tarihli olur ile iş artışına gidilmesine rağmen, 488 sayılı Damga Vergisi Kanunu’nun 14’üncü maddesi uyarınca alınması gereken damga vergisinin alınmaması sonucu kamu zararına neden olunduğu gerekçesiyle …………… TL.’ye tazmin hükmü verilmiştir.

Temyiz dilekçesinde:

Oluşan kamu zararının kesin hakediş raporu düzenlenerek yüklenicinin hakediş alacağından veya diğer alacaklarından (Geçici kabul eksikleri kesintisi,teminat mektubu) tahsil edileceğini bildirdiğini, ancak yüklenici firma ……………….. ortak girişiminin teminat süresi içerisindeki yapım işine ait bakım ve onarım sorumluluklarını yerine getirirken yaptığı çalışmaları geciktirmesinden dolayı kesin hakediş raporu düzenlenemediğini, yapım işi ile ilgili kusurların idare tarafından yüklenici nam-ı hesabına yaptırılmasına karar verildiğini, 19/01/2015 tarihinde kesin hakediş raporunun düzenleneceğinin tarafımıza bildirilmesi üzerine (Ek-2) kesin hakediş raporu düzenleme çalışmalarına başlanılmıştır.27.01.2015 tarihinde kesin hakediş raporu düzenlenerek idare onayına sunulduğunu, düzenlenen hakediş raporunda ………………. TL kamu zararı karar tarihinden itibaren yasal faizi ile birlikte;

…………….. TL olarak Yüklenici firma ………………….. ortak girişiminin alacaklarından tahsil edilmek üzere düşüldüğünü, (Ek 2).

Ayrıca tespit edilen kamu zararının paylaştırılmasında idare görevlileri ile birlikte müşterek kontrollük yaptıkları İller Bankası kontrol mühendisi, inceleme ve harcama yetkililerinin de sorumlu olduğunu belirterek kararın bozulmasını talep etmektedir.

Sayıştay Başsavcılığının karşılamasında:

“Söz konusu İlam hükmünde; sorumlu tarafından, yukarıdaki yer verilen hususlar için belirlenmiş olan kamu zararı tutarlarının kesin hakedişte kesileceği ifade edilmektedir.

Bu kez yüklenicinin geciktirici tutumu nedeniyle kesin hakediş raporunun 27.01.2015 tarihine kaydığı ileri sürülmekte ve tüm kamu zararı tutarının faizi ile birlikte tahsil edilmek üzere istihkak tutarından düşüldüğü ekli belgeler sunmak suretiyle iddia olunulmaktadır.

Her ne kadar, kesin hesaba ilişkin hakediş raporundan yasal faizi de eklenilmiş kamu zararı tutarının düşülmek suretiyle işlem tesis edildiği anlaşılmakta ise de; bu işleme ilişkin, ödeme emri, makbuz ve belge mevcut olmadığından, sorumlunun temyiz talebinin reddolunarak Daire kararının korunmasının uygun olacağı düşünülmektedir.” Denilmiştir.

Temyiz dilekçesinde esasa ilişkin bir itiraz olmamakla birlikte kamu zararı tutarının kesin hakedişten kesinti suretiyle tahsilatın gerçekleştirildiği bunun yanında sorumluluğun genişletilmesi gerektiğini talep etmişlerdir.

Rapor dosyası ve eki belgelerin incelenmesi sonucunda; hakediş raporunu imza altına alan İller Bankasında görevli mühendis ve yetkililerin imzaları olmasına rağmen sorumlu tutulmadığı anlaşılmıştır.

4759 sayılı İller Bankası Kanununun 7 nci maddesi hükümlerine dayanılarak hazırlanıp yürürlüğe konulan “İller Bankası Yapı Denetim Hizmetleri Yönetmeliği”nin “Kapsam” başlıklı 2’nci maddesinde,” Bu Yönetmelik; İller Bankasınca yaptırılan veya yapı denetim hizmetleri Bankadan talep edilen veya ihalesi Ortak İdarelerce yapılıp yapı denetim hizmetleri müştereken yürütülen yapım, bakım ve onarım işlerinin, Bankanın Merkez ve Taşra Teşkilatı aracılığıyla veya Ortak İdarelerce müştereken yapacağı, yapı denetim hizmetlerini kapsar.” denilmekte olup,

“Tanımlar ve kısaltmalar” başlıklı 4.maddesinde;

“Ortak İdareler : Belediye, İl Özel İdarelerini,

İş : Sözleşmeye bağlanan her türlü yapım, bakım ve onarım işini,

Yapı Denetim Birimi: Banka veya Banka ve İdare tarafından işlerin denetimi için görevlendirilen yapı denetim mühendisi ve yardımcılarını,

….

ifade eder.” Denilmektedir.

Yine,” Yapı Denetim Mühendisi” başlıklı 11.maddesinin ikinci fıkrasında Yapı denetim Mühendisinin görevleri sayılmış olup, bu fıkranın;

14.bendinde; “ Her türlü inşaat, imalat ve tesisatı; boyut ve şekillerine uygun, proje ve detaylarına göre eksiksiz olarak yaptırır.”

20.bendinde;

“İhzarat, inşaat, imalat ve tesisatın; sözleşme ve ekleriyle şartnameler, fen ve sanat kurallarına ekonomik faktörlere uygun yapılıp yapılmadığını sürekli kontrol eder, uygun olmayan hususlar görüldüğünde düzeltilmesi için gerekli direktifleri verir, sonuç alamadığı takdirde o kısmı durdurup durumu derhal yapı denetim amirine bildirir.”

Denilmektedir.

İşe ait hakediş belgelerinin incelenmesinde, savunmalarda ileri sürüldüğü üzere, Yapı Denetim Birimi içerisinde İller Bankası elemanının da yer aldığı ve Kontrol Mühendisi sıfatıyla hakedişte imzasının bulunduğu görülmüştür.

5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanununun 33 ncü maddesinin birinci fıkrasında,

“Bütçelerden bir giderin yapılabilmesi için iş, mal veya hizmetin belirlenmiş usul ve esaslara uygun olarak alındığının veya gerçekleştirildiğinin, görevlendirilmiş kişi veya komisyonlarca onaylanması ve gerçekleştirme belgelerinin düzenlenmiş olması gerekir. Giderlerin gerçekleştirilmesi; harcama yetkililerince belirlenen görevli tarafından düzenlenen ödeme emri belgesinin harcama yetkilisince imzalanması ve tutarın hak sahibine ödenmesiyle tamamlanır” hükmüne yer verilmiştir.

Anılan Kanunun 33 üncü maddesinin ikinci fıkrasında, gerçekleştirme görevlilerinin, harcama talimatı üzerine; işin yaptırılması, mal ve hizmetin alınması, teslim almaya ilişkin işlemlerin yapılması, belgelendirilmesi ve ödeme için gerekli belgelerin hazırlanması görevlerini yürüteceği düzenlenmiştir. Dolayısıyla, onay belgesi ve ekleri ile şartname ve sözleşme tasarılarını hazırlayanlar, mali karar ve işlemleri belgelendirenler, mal ve hizmeti teslim alanlar, ihale komisyonu ile muayene ve kabul komisyonlarında görev yapanlar ile hakediş raporunu tanzim edenler de gerçekleştirme görevlisi olacaklardır. Dilekçi iddiası yerinde olup diğer gerçekleştirme görevlilerinin de sorumluluğa dâhil edilmesi gerektiği anlaşılmıştır.

Bu itibarla; 6.Daire tarafından 261 sayılı ilamın 1 inci maddesine verilen tazmin hükmüne ilişkin olarak sorumluluğun genişletilmesi ile birlikte ibraz edilen kesin hakediş raporunun incelenmesi temyiz konusu olmadığından bu hususta da Kurulumuzca yapılacak işlem olmadığına sözü edilen belge yargılamanın iadesini gerektiren nitelikte görüldüğü takdirde bu yolda işlem ifasını teminen dosyanın bozularak ilgili Daireye gönderilmesine, oybirliğiyle,

27.10.2015 tarihinde karar verildi.