Sayıştay 6. Dairesi 39732 Kararı -

Temyiz Karar Detayı

İletişim Bilgileri

• Kamu İdaresi:

• Yılı: 2000

• Daire: 6

• Dosya No: 39732

• Tutanak No: 40254

• Tutanak Tarihi: 07.04.2015

• Konu:

KARAR

TEMYİZ KURULU KARARI

Dosyada mevcut belgelerin okunup incelenmesinden sonra gereği görüşüldü:

12.07.2006 tarih ve 2130 sayılı İlamla "Hüküm Dışı" bölümünde, Gazipaşa Mahallesi Cumhuriyet Meydanı Park ve Tören Alanı Arifi Tiyatro Bölümü Taş Kaplama Yapılması İşinin fenni ve teknik kurallara uygun olarak yapılmadığı ve böylece belediyenin 1997 yılında 7.403.280.000-TL tutarında zarara uğratıldığına dair 06.04.2003 tarihli ve 118/8 sayılı Teftiş Layihasının 58'inci maddesinde yer alan iddianın, Bergama Sulh Hukuk Mahkemesine intikal ettiği gerekçesiyle söz konusu dava sonucunun bildirilmesinden sonra karar verilmek üzere hüküm dışı bırakılmasına karar verilmiş, daha sonra bu ilama ek olarak çıkarılan 21.10.2013 tarih ve 2192 sayılı Ek İlamda,

Bergama Belediye Başkanlığının 05.10.2012 tarihli ve M.35.3.BER.0.12/721.9626 sayılı yazısından, bahse konu hususla ilgili olarak Bergama Sulh Hukuk Mahkemesinde açılmış bir davanın bulunmadığı, sadece Sulh Hukuk Mahkemesinde bilirkişi raporu ile durum tespiti yaptırıldığı, ancak Denetçi tarafından düzenlenen asıl sorguyla Teftiş Layihasının 58'inci maddesinde sayılan kişilerden sadece ödemeyi gerçekleştiren Sayman (Hesap İşleri Müd.) Ruhsar DÖŞEMECİ'nin savunmasının alındığı, diğer kişilerin savunmalarının alınmadığı belirtilerek söz konusu olaya ilişkin olarak Teftiş Layihasının anılan maddesinin son paragrafında adı geçen Şirket ve diğer tüm kişilerin savunmasının alınıp sonucun ek raporla Dairemize intikaline değin 2130 sayılı ilamla verilen hüküm dışı kaydının devamına karar verilmiş,

Bu defa düzenlenen 17.04.2014 tarihli Ek Rapordan, anılan Teftiş Layihasının 58'inci maddesinde kişi borcuna alınması belirtilen tutardan sorumlu tutulan kişilerin tamamının savunmalarının alındığı görüldüğünden 2024 sayılı İlam ile verilen ve 2189 sayılı Ek İlamla da devamına karar verilen 7.403.280.000-TL.ye ilişkin hüküm dışı kaydının kaldırılmasına karar verildikten sonra dosya kapsamındaki bilgi ve belgelerin incelenmesi sonucunda;

Gazipaşa Mahallesi Cumhuriyet Meydanı Park ve Tören Alam Anfi Tiyatro Bölümü Taş Kaplama Yapılması İşi için Huzur Taş'a 1997 yılında 7.403.280.000-TL ödemede bulunulduğu, ancak bu işle İlgili olarak Belediyenin Bergama Sulh Hukuk Mahkemesine müracaatı üzerine Mahkemece, yapılan işlerin fenni gereklerine uygunluğunun tespiti için bilirkişi tayin edildiği ve 19.03.2002 tarihli Bilirkişi Raporu ile tespit edilen hususların Bergama Sulh Hukuk Mahkemesinin 2002/5 D. İşler dosya numarası ile kayıt altına alındığı,

Bu bilirkişi raporuna dayanılarak konunun incelenmesinin içişleri Bakanlığından talep edilmesi üzerine anılan Bakanlıkça yapılan ön inceleme neticesinde düzenlenen 29.11.2002 tarih ve Kont.Bşk.2002/1195 sayılı Kararının 1 inci maddesinde de,

Gazipaşa Mahallesi Cumhuriyet Meydanındaki Açık Hava Tiyatrosu, Park ve Tören Alam olarak belirlenen yerde kullanılmak üzere; Belediye Encümeninin 15.05.1997 tarih ve 244 sayılı ile 31.03.1998 tarih ve 184 sayılı kararları ile satın alınan ve 24.04.1998 -¬07.09.1998 tarihleri arasında muhtelif verile emirleri ile ödemesi yapılan doğal kaplama malzemelerin (Oturma, Kaplama ve Döşeme taşlarının); TS 2513 standardına uygun olmadığı, söz konusu meydana döşenen taşların kısa sürede kırılması ve bozulması nedeni ile bu meydanın tekrar düzenlenmesi zorunluluğu ortaya çıktığı, dolayısıyla TS 2513 standartlarına uygun olmayan malzeme satın alınması ve bedelinin ödenmesi sonucu idarenin zararına neden olunduğu anlaşıldığından; haklarında, 4483 Sayılı Memurlar ve Diğer Kamu Görevlilerinin Yargılanma Hakkında Kanunun 6'ncı maddesi uyarınca "Soruşturma izni verilmesi" ne, karar verildiği,

Yukarıda belirtilen Bergama Sulh Hukuk Mahkemesinin 2002/5 D.İşler dosya nolu kaydındaki Bilirkişi Raporu ve İçişleri Bakanlığının "Soruşturma İzni" verilmesine ilişkin kararından, Gazipaşa Mahallesi Cumhuriyet Meydanı Park ve Tören Alanı Anfi Tiyatro Bölümü Taş Kaplama Yapılması İşinin fenni ve teknik kurallara uygun olarak yapılmadığı ve belediyenin zarara uğratıldığının anlaşıldığı belirtilerek 2294 sayılı Ek İlam ile Gazipaşa Mahallesi Cumhuriyet Meydanı Park ve Tören Alanı Anfî Tiyatro Bölümü Taş Kaplama Yapılması işinin fenni ve teknik kurallara uygun olarak yapılmaması nedeniyle yersiz ödeme tutarı 7.403.280.000-TL'nin (Yeni para ile 7.403,28 TL) tazminine hükmolunmuştur.

Sayıştay Başsavcılığı; “…Daire kararı yerindedir. Savunma uygun görülmemiştir.

Borçlar Kanunu'nun 146. maddesindeki hükmün göz önüne alınılmamış olduğu ileri sürülmekte ise de; Sayıştay yargılamasında zamanaşımı ayrıca düzenlenmiştir. 6085 sayılı Kanun'un Geçici 3.maddesi kapsamında yürürlüğünü sürdüren 832 sayılı Kanun'un değişik 61. maddesi hükmü uyarınca Dairesince düzenlenen 2130 sayılı asıl ilam ve buna dayalı "hüküm dışı bırakılması'' kararı, daha sonra düzenlenen 2292 sayılı Ek İlam ile "hüküm dışı kararının devamına" şeklinde alınan kararlar ile hüküm dışı kararının gerekçesinin ortadan kalktığına dair bilgi sonrası düzenlenen 2294 sayılı Ek İlam mevcut olup zamanaşımı süresinin aşıldığı şeklindeki savunmanın kabulü mümkün değildir.

Öte yandan; "Encümen Üyelerinin teknik bilgilere sahip kişiler değildir, işin fenni ve teknik şartlara uygun olduğunun ilgili tarafından onaylanması sonrası söz konusu ödeme gerçekleşmiştir" savunması da üstlenilen sorumluluk bakımından mevzuata aykırı görülmektedir.

Her ne kadar savunmada; "taşın uygunluğunun" iki kişilik bilir kişi raporuna dayandığı ileri sürülüp yalnızca oturma taşlarının değiştirildiği kaplama ve döşeme taşlarının değiştirilmediği hususlarına yer verilmişse de, dayanağını teşkil edecek belgeler sunulmuş değildir. Dolayısı ile sorumluların, evvelce savunmalarında yer alan hususlar gerekçeli Daire kararında karşılanmış bulunduğundan,

Daire kararının korunması uygun mütalaa edilmektedir.” Şeklinde görüş belirtmiştir.

Dilekçiler tarafından Borçlar Kanununun 146 ncı maddesine göre tüm alacaklarda zamanaşımının 10 yıl olduğu, ödemeler 1997 ve 1998 yılında yapıldığına göre 10 yıllık zamanaşımı süresinin dolduğu iddia edilmekte ise de; Sayıştay yargılamasında zamanaşımı ayrıca düzenlenmiştir. 6085 sayılı Kanun'un Geçici 3. maddesi kapsamında yürürlüğünü sürdüren 832 sayılı Kanun'un değişik 61. maddesi hükmü uyarınca Dairesince düzenlenen 2130 sayılı asıl ilam ve buna dayalı "hüküm dışı bırakılması'' kararı, daha sonra düzenlenen 2292 sayılı Ek İlam ile "hüküm dışı kararının devamına" şeklinde alınan kararlar ile hüküm dışı kararının gerekçesinin ortadan kalktığına dair bilgi sonrası düzenlenen 2294 sayılı Ek İlam mevcut olup zamanaşımı süresinin aşıldığı şeklindeki savunmanın kabulü mümkün değildir.

Dilekçilerin diğer iddiaları ile ilgili olarak rapor dosyası ve eki belgelerin incelenmesinde, Gazipaşa Mahallesi Cumhuriyet Meydanındaki Açık Hava Tiyatrosu, Park ve Tören Alanı olarak belirlenen yerde kullanılmak üzere Balıkesir balya taşının alımı ve montajı işinin; açık teklif usulü ile yapılan ihalesi sonucu; Belediye Encümeninin 15.05.1997 tarih ve 244 sayılı ile 31.03.1998 tarih ve 184 sayılı kararları ile tek teklif sahibi Huzur Taş Vural MERÇ’ e mevcut şartname hükümlerine göre yaptırılmasına karar verildiği, 27.05.1997 -24.12.1997 tarihleri arasında muhtelif verile emirleri ile ödemesinin yapıldığı anlaşılmaktadır.

Anılan işin yapım şartnamesinde, proje doğrultusunda; oturma taşının Balıkesir Balya taşından, cephe kaplama ve yatay yüzey kaplama taşlarının 3 cm kalınlığında balya taşından, basamak ön yüzeyi kaplama taşının 2 cm kalınlığında balya taşından, merdiven kaplama taşının ise 5 cm kalınlığında balya taşından imal edileceği belirtilmiş, taşın niteliği ile ilgili başka bir hususa yer verilmemiştir. Şartnamede yer alan hususlar aynı şekilde sözleşmede yüklenicinin yapacağı işler başlığı altında hüküm altına alınmıştır.

Belediyenin yaptığı ödemelere bakıldığında hiçbir ödemede hakediş belgesi düzenlenmediği, 85 nolu verile emri ile yapılan ödeme hariç faturalara dayanarak ödemede bulunulduğu ve ayniyat tesellüm makbuzları düzenlendiği, 85 nolu verile emri ile fiyat farkı ile imalat bedeli ödendiği, fiyat farkı hesabında ise Yay Ticaret Ltd.Şti tarafından düzenlenen metraj cetvellerinin esas alındığı anlaşılmaktadır. Verile emrine ekli belgelerde taşların teslim alındığına ve bedelinin ödenmesi için evrakın havalesine ilişkin İlyas ÇORMAN ve ödeyiniz şeklinde olur veren Başkan Sefa TAŞKIN imzalı yazıları, 85 nolu verile emri ekinde ise ilave olarak (hazırlayan)inşaat teknikeri Yılmaz KILIÇ ile inşaat teknikeri İlyas ÇORMAN’ın imzalarının bulunduğu fiyat farkı hesabına ilişkin belge bulunmaktadır.

2294 İlamda; Gazipaşa Mahallesi Cumhuriyet Meydanı Park ve Tören Alanı Anfi Tiyatro Bölümü Taş Kaplama Yapılması işinin fenni ve teknik kurallara uygun olarak yapılmaması suretiyle neden olunan yersiz ödemeden, sayman ile söz konusu kaplama taşların alınmasına ilişkin kararda imzaları olan encümen üyeleri ile İ. Bülent ŞAHİN(Yay Ltd. Şti.) sorumlu tutulmuştur.

1050 sayılı Muhasebe-i Umumiye Kanununun 24 sayılı K.H.K. ile değişik 22'nci maddesi (E) bendinde; "Adı ne olursa olsun bir komisyon veya kurul gibi bir organ ya da uzman bir görevli tarafından düzenlenen keşif, hakediş, tutanak, rapor, karar ve benzeri belgelere dayanılarak yapılan ödemelerde Sayıştay'ca saptanacak sorumluluğa, tahakkuk memuru ve saymanla birlikte, söz konusu belgeleri düzenleyen ve onaylayan kişiler de katılır" denilmektedir. Madde hükmü gereğince, bir kurul ya da uzman bir kişi tarafından hazırlanan ve ödemeye esas tutulan belgeye dayanılarak yapılan ödemelerde, tahakkuk memuru ve saymanla birlikte, söz konusu belgeleri düzenleyen ve onaylayan kişilerin de sorumlu tutulmaları gerekmektedir. Belediye Encümeni, Gazipaşa Mahallesi Cumhuriyet Meydanı Park ve Tören Alanı Anfi Tiyatro Bölümü Taş Kaplama Yapılması işinin ihalesi ile ilgili karar vermiş olup, işin fenni ve teknik kurallara uygun olarak yapılmadığının ihale aşamasında bilinmesi mümkün olmadığından, bu karardan dolayı sorumlu tutulmaları mümkün değildir. Bunun yanı sıra 1050 sayılı Kanunda ve 832 sayılı Kanunda sorumlular belirlenmiş olup, işin kontrollük hizmetini üstlendiği belirtilen Yay İnşaat Tic.Ltd.Şti. yetkilisinin de sorumlu tutulması mümkün değildir.

Söz konusu iş ile ilgili olarak, sadece imalatı yerinde incelemelerine rağmen işin sözleşme ve şartnamesine uygun ve eksiksiz olarak tamamlandığı yönünde belge düzenleyen kontrol görevlileri ve geçici/kesin kabul heyeti üyelerinin sorumluluğundan, böyle bir belge mevcut olmaması halinde ise taşların şartname ve sözleşmede belirtilen niteliklere uygun olarak teslim alındığına ilişkin belgeleri imzalayanların sorumluluğundan söz edilebilir.

Bu itibarla, 2294 sayılı Ek İlam ile 7.403.280.000-TL'nin (Yeni para ile 7.403,28 TL) tazminine dair hükmün usulden Bozularak, sorumlulukların yeniden belirlenmesi için dosyanın kararı veren DAİREYE TEVDİİNE,

Karar verildiği 07.04.2015 tarih ve 40254 sayılı tutanakta yazılı olmakla işbu ilam tanzim kılındı.