Sayıştay 6. Dairesi 39720 Kararı - Belediyeler ve Bağlı İdareler Personel Mevzuatı

Temyiz Karar Detayı

İletişim Bilgileri

• Kamu İdaresi: Belediyeler ve Bağlı İdareler

• Yılı: 2012

• Daire: 6

• Dosya No: 39720

• Tutanak No: 41300

• Tutanak Tarihi: 05.01.2016

• Konu: Personel Mevzuatı ile İlgili Kararlar

KARAR

Vekaleten Görevlendirmede Zam ve Tazminat Farkı Ödemesi.

1. ) 273 sayılı İlam’ın 22’nci maddesi ile, asıl müdürlük kadrosuna atanabilmek için aranan fakülte veya dört yıllık yüksekokul mezunu olma şartını taşımayan ve Yazı İşleri Müdürlüğüne vekalet eden … ile Ulaşım Hizmetleri Müdürlüğüne vekalet eden …’a vekalet edilen şube müdürlüğü kadrosuna ait zam ve tazminat farklarının ödenmesi nedeniyle …. TL’ye tazmin hükmü verilmiştir.

Dilekçi dilekçesinde özetle,

657 sayılı Devlet Memurları Kanunu bakımından konu incelendiğinde, vekaleten görevlendirilen ilgililerin 68/B maddesine uygun olduklarını, yani hizmet yılı bakımından 1. dereceli kadrolara vekaleten görevlendirilmelerinde engel bulunmadığını;

86. maddede belirtilen şartlar göz önüne alındığında ise yapılan görevlendirmelerin ilgili maddenin 1. ve 2. bendine uygun olmakla birlikte, görev verilen müdürlükte hem öğrenim, hem unvan, hem de hizmet yılı itibariyle şartları en uygun olan personelin görevlendirilmiş olduğunu;

Ayrıca, 5393 sayılı Belediye Kanunu’nun 84. maddesi hükmüne göre Belediye Kanunu ile 657 Sayılı Devlet Memurları Kanunu hükümleri ve uygulamaları çatışırsa Belediye Kanunu hükümlerinin uygulanması gerektiğini; Belediye Başkanının da bahse konu görevlendirmeleri 5393 sayılı Kanun’un 38. maddesi ile verilen görev ve yetkilere istinaden yaptığını;

İlgili kişilerin görevi sırasında asil olarak görev yapan bir müdürün kullanabileceği tüm yetkileri kullanarak sorumluluk altına girdiğini ve devletin hem bir personelini daha çok sorumluluk ve ücret gerektiren bir işte çalıştırmasının hem de ücret vermemesinin angarya yasağına aykırı olduğu düşünüldüğünden ... Belediyesi olarak Toplu Sözleşme ile bu durumun aşıldığını;

Toplu Sözleşmeden doğan hak ile Belediyeye ya da kamuya verilen herhangi bir zarar mevcut olmadığını belirterek tazmin hükmünün kaldırılmasını talep etmiştir.

Başsavcılık karşılama yazısında;

“Dairesince, belediyenin müdür kadrolarına vekalet eden personelin mevzuat hükümlerine göre ödenmemesi gereken zam ve tazminat farklarının ödenmesi sonucu doğan kamu zararı tutarına tazmin hükmedildiği görülmektedir.

Sorumlu tarafından yargı raporuna dayanak teşkil eden ortak savunmada, “kamu zararı tutarının adı geçenlerin maaşlarından kesilmesi suretiyle giderilmesi için gereğinin yapıldığı” ifade edilmektedir. Yani, ödemenin mevzuata aykırı olduğu kabul görmüş durumdadır.

Bu kez, gönderilen savunmada; 657/86, 175, 68/B madde hükümlerine yer verilerek, bütçeden ödeme yapılan kişilerin sorumlu tutulmaları, sorumlu konumda olanların ancak görevlendirme ile ilgili teklifte bulundukları ve başkaca mezuniyetleri bulunmadığını ifade edilmekte, Belediye Meclisi kararı uyarınca verilen ve personele toplu sözleşme metni çerçevesinde gerçekleşen ödemelerin bir şekilde yapılacağı dolayısı ile kamu zararından bahsedilmemesi gerektiği ileri sürülerek, uhdesinden tazmin hükmünün kaldırılması istenilmektedir.

Talep uygun görülmemiştir.

Çünkü, Dairenin gerekçeli kararı yerindedir. Mevzuatla ilgisi bulunan her husus karar konusu olmuş ve değerlendirmesi yapılmak suretiyle karara bütünlük sağlanılmış durumdadır. Diğer yandan, vekalet nedeniyle kişilere yapılan ödemelerin kanuna uygun olduğu öne çıkarılmakta ise de; bu hususta Temyiz Kurulu kararlarının artık müstakar hal kazanmış olması ile Anayasa Mahkemesi’nin ‘Vekalet ücreti” ve “Sayıştay yargısına ilişkin 2013 ve 2014 yıllarında almış olduğu kararların varlığı nedeniyle Daire kararının korunmasının uygun olacağı düşünülmektedir.” denilmiştir.

657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’nun “Vekalet, İkinci görev aylık ve ücretleri ile diğer ödemeler” başlıklı 175’inci maddesinde; “Kurum içinden veya diğer kurumlardan vekalet edenlere vekalet aylığı ödenebilmesi için, vekilin asilde aranan şartları taşıması zorunludur.” hükmü bulunmaktadır.

Aynı Kanun’un “Derece yükselmesinin usul ve şartları” başlıklı 68’inci maddesinin (B) bendinde ise; “Eğitim ve Öğretim Hizmetleri Sınıfı ile Sağlık Hizmetleri ve Yardımcı Sağlık Hizmetleri Sınıfı hariç, sınıfların 1, 2, 3 ve 4 üncü derecelerindeki kadrolarına, derece yükselmesindeki süre kaydı aranmaksızın, atanmasındaki usule göre daha aşağıdaki derecelerden atama yapılabilir.

Ancak, bu şekilde bir atamanın yapılabilmesi için ilgilinin;

a) 1 inci dereceli kadrolardan ek göstergesi 5300 ve daha yukarıda olanlar için en az 12 yıl,

b) 1 inci ve 2 nci dereceli kadrolardan ek göstergesi 5300’den az olanlar için en az 10 yıl,

c) 3 üncü ve 4 üncü dereceli kadrolar için en az 8 yıl,

hizmetinin bulunması ve yükseköğrenim görmüş olması şarttır.” denilmektedir.

03.01.2012 tarih ve 2012/2663 sayılı Bakanlar Kurulu Kararının 4’üncü maddesinin birinci fıkrasıyla, 2012 yılı için de uygulanması hükme bağlanan 17.04.2006 tarih ve 2006/10344 sayılı BKK eki Devlet Memurlarına Ödenecek Zam ve Tazminatlara İlişkin Kararın “Vekalet” başlıklı 9’uncu maddesinde:

“(1) 657 sayılı Kanunun 86 ncı maddesi uyarınca;

a) 1) Kurumlarınca bir göreve kurum içinden veya diğer kurumlardan vekalet ettirilenlere;

(…)

cc) Vekillerin, genel ve ilgili özel mevzuatı uyarınca asaleten atanmada aranan tüm şartları (asaleten atanmada sınav şartı aranılan kadro veya görevler için bu sınavlara girebilme hakkının elde edilmiş olması dahil) bir arada taşımaları, kaydıyla; vekalet ettikleri kadro veya görevler için bu Karar uyarınca öngörülen zam ve tazminatların toplam net tutarının, asli kadro veya görevleri karşılığında fiilen aldıkları zam ve tazminatların toplam net tutarından fazla olması halinde, aradaki fark; 657 sayılı Kanunun 175 inci maddesindeki oranlar dikkate alınmaksızın, vekalet görevine başlanıldığı tarihten itibaren ve vekalet görevinin fiilen yapıldığı sürece ödenir.

(…)” denilmektedir.

İlgili Bakanlar Kurulu Kararı’nda da açıkça ifade edildiği üzere, bir göreve kurum içinden veya diğer kurumlardan vekalet ettirilenlere, vekillerin asaleten atanmada aranan tüm şartları bir arada taşımamaları halinde vekalet ücreti ödenmeyecektir.

Bununla birlikte, 04.07.2009 tarih ve 27278 Sayılı Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren Mahalli İdareler Personelinin Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Esaslarına Dair Yönetmeliğin “Görevde yükselme sınavına tabi olarak atanacaklarda aranacak özel şartlar” başlıklı 7’inci maddesinin (a) bendi uyarınca, Müdür kadrosuna atanabilmek için;

“1) 657 sayılı Kanunun 68 inci maddesinin (b) bendinde belirtilen atanma şartlarını taşımak,

2. Fakülte veya dört yıllık yüksekokul mezunu olmak,

3. Teknik öğrenim gerektiren müdürlüklere atanabilmek için; yükseköğretim kurumlarının, kadronun görev alanı ile ilgili eğitim ve öğretimde bulunan en az dört yıllık bölümlerinden veya bu bölümlere denkliği kabul edilen yurtdışındaki yükseköğretim kurumlarının ilgili bölümlerinden mezun olmak,

4. Teknik öğrenim gerektiren müdürlüklere yapılacak atamalar dışında, diğer müdürlükler için son müracaat tarihi itibariyle üç yılı uzman, şef, ayniyat saymanı, kontrol memuru ve muhasebeci kadrosunda olmak kaydıyla en az on yıl hizmeti bulunmak,” şartlarının gerçekleşmiş olması gerekmekle birlikte, aynı Yönetmeliğin geçici 1’inci maddesinde; “Kamu Kurum ve Kuruluşlarında Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Esaslarına Dair Genel Yönetmeliğin yürürlüğe girdiği 18/4/1999 tarihinde görevde bulunan ve aynı tarih itibarıyla iki yıllık yükseköğrenim mezunu olanlar, diğer koşullara sahip oldukları takdirde 7 nci maddenin uygulanması bakımından dört yıllık yükseköğrenim mezunu kabul edilir.” hükmü bulunmaktadır.

Buna göre, 18/4/1999 tarihinde görevde bulunan ve aynı tarih itibarıyla iki yıllık yükseköğrenim mezunu olanlar da, diğer koşullara sahip oldukları takdirde dört yıllık yükseköğrenim mezunu kabul edilerek müdür kadrolarına atanabilirler.

Fakat, Yazı İşleri Müdürlüğüne vekalet eden … da, Ulaşım Hizmetleri Müdürlüğüne vekalet eden … da 18.04.1999 tarihi itibariyle bu eğitim şartını taşımadıkları görülmüştür.

Ayrıca, toplu iş sözleşmesi ile memurlara sağlanan haklar ile İlam konusu edilen husus birbirinden farklı konulardır.

Bu itibarla, dilekçi iddialarının reddi ile 273 sayılı İlam’ın 22’nci maddesi ile verilen tazmin hükmünün TASDİKİNE,

(...Daire Başkanı …, ...Daire Başkanı … ile Üyeler …, “5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu’na göre, bütçeyle ödenek tahsis edilen her bir harcama biriminin en üst yöneticisi harcama yetkilisidir. İlgili kişiler asilde aranan şartları taşımadığından tedviren görevlendirilmişlerdir. Bu nedenle, bu kişiler tedviren görevli harcama yetkilileri olduğundan, ... Belediyesi ile yetkili memur sendikası arasında imzalanan toplu iş sözleşmesinin 17’nci maddesinde yer alan ‘Ayrıca tedviren harcama yetkilisi olarak görevlendirilenlere Başkanlık Makamının takdirine göre vekaleten görevlendirilen müdürlere ödenen vekalet aylığı tutarını aşmayacak şekilde aradaki fark miktarı yukarıdaki harcama yetkililerine ödenecek tutara ilave olarak ödenecektir.’ hükmüne istinaden ilgililere yapılan ödemelerde ilişik bulunmamaktadır. Bu nedenle, tazmin hükmünün Kaldırılmasına karar verilmesi gerekir”,

Üye … yukarıda yer alan azınlık görüşüne ilave olarak, “Anayasa’daki angarya yasağı gereğince fiilen bu görevleri yürüten kişilere, vekalet aylığı tutarına eşit miktarda bir tazminat verilmesi gerekmektedir. Söz konusu görevler ilgili kişiler tarafından fiilen yerine getirilmiş olup, bu görev gereği üstlenilen yetki ve sorumluluk karşılığında yapılan ödemenin de mevzuata aykırılığından bahsetmek mümkün değildir. Bu nedenle de, tazmin hükmünün Kaldırılmasına karar verilmesi gerekir” şeklindeki ayrışık görüşlerine karşı) Oyçokluğu ile,