Sayıştay 6. Dairesi 39668 Kararı - Belediyeler ve Bağlı İdareler İhale Mevzuatı

Temyiz Karar Detayı

İletişim Bilgileri

• Kamu İdaresi: Belediyeler ve Bağlı İdareler

• Yılı: 2012

• Daire: 6

• Dosya No: 39668

• Tutanak No: 41775

• Tutanak Tarihi: 12.04.2016

• Konu: İhale Mevzuatı ile İlgili Kararlar

KARAR

Götürü teklif alınan iş kalemleri için teklif cetvelinde yer alan bedellerden fazla ödeme yapılması.

242 sayılı ilamın 3(D) maddesinde, ……..Genel Müdürlüğü Abone İşleri Daire Başkanlığı ile ….. .…. A.Ş. arasında 09.03.2010 tarihinde 24 ay süreliğine imzalanan ……. TL birim fiyat sözleşme bedelli “Su Sayaç Endekslerinin El bilgisayarı İle Okunması, İhbarname Dağıtılması, Su Faturalarının Hazırlanması, Kapama-Açma İş ve İşlemlerinin Yapılması” hizmet alım işi ile ilgili olarak; Götürü teklif alınan iş kalemleri için teklif cetvelinde yer alan bedellerden fazla ödeme yapılması nedeniyle ……. TL.ye tazmin hükmolunmuştur.

Sorumlular müşterek imzalı dilekçelerinde, Kamu İhale Genel Tebliğinin 26. Maddesinde; “4735 sayılı Kanunun 24. Maddesinde "birim fiyat teklif almak suretiyle ihale edilen mal hizmet alım sözleşmelerinde;

a) Sözleşmeye esas proje içinde kalması,

b) İdareyi külfete sokmaksızın asıl işten ayrılmasının teknik veya ekonomik olarak mümkün olmaması,

Şartlarıyla sözleşme bedelinin % 20'sine kadar oran dahilinde, süre hariç sözleşme ve ihale dökümanındaki hükümler çerçevesinde aynı yükleniciye yaptırılabileceği belirtildiğinden; sözleşme bedelinin % 20'si kadar iş artışı, birim fiyat üzerinden sözleşmeye bağlanan mal ve hizmet alımları için söz konusu olabilecektir. Dolayısıyla götürü bedel üzerinden sözleşmeye bağlanan mal ve hizmet alımlarında iş artışı söz konusu olmayacaktır." Denildiğini,

Bahse konu hizmet alımının sözleşmenin 6. Maddesinde belirtildiği üzere birim fiyat sözleşme olduğundan, iş artırımının yukarıdaki bahsedilen tebliğe uygun olduğunu, İhalede 8 adet iş kalemi olup, 5 adet iş kaleminin adet/birim fiyat esasına göre belirlendiğini, 6.7. ve 8. İş kalemlerinin hizmetin niteliği açısından adet/birim fiyat esasına göre alınmasının imkansız olduğunu,

6. Coğrafi Bilgi Sistemi (CBS) çalışmalarının, abone bilgilerinin sahadan toplanıp, Coğrafi Bilgi Sistemine aktarılması işi olup, bu hizmetin alınmamasının endeksi okunan abonelerin mağdur olmasına neden olacağını,

7. Abone Bilgi Sistemi İşletimi ve uygulama yazılımlarının geliştirilmesi işinin sahadan toplanan bu bilgilerinin ve tüm abone bilgilerinin takip edildiği Abone Bilgi Sisteminin ve programlarının çalıştırıldığı sistem olduğunu,

8. Veritabanı Yönetim Sistemi (VTYS) 7/24 uzman desteği işinin ise Abone Yönetim Sisteminin bilgilerinin tutulduğu ve database trafiğinin yönetildiği hizmet alımı olduğunu,

Yukarıda söz edilen götürü bedel iş kalemlerinin, ilk beş adet birim fiyat iş kalemlerinin ayrılmaz parçası olduğunu, götürü bedel iş kalemlerinin hizmeti bahsedildiği gibi niteliğinden dolayı götürü olarak alındığını, Bu iş kalemlerinin işin tamamı için elzem olduğunu,

Ayrıca, ilamda sözü edilen Kamu İhale Genel Tebliğinde, götürü bedel hizmet sözleşmesinden bahsedildiğini, dolayısıyla iş artırımının işin tamamı açısından değerlendirildiğinde yasaya uygun olduğunu, 3 Kalem götürü hizmetin alınmamasının 5 Kalem birim fiyat işlerini de anlamsız kılacağını belirterek tazmin kararının kaldırılmasına karar verilmesini talep etmişlerdir.

Sayıştay Başsavcılığı; “…Sorumluların savunması yerinde bulunmaktadır.

Çünkü; sözleşmenin 5.1.maddesinde "İçmesuyu abonelerinin su sayaçlarının endekslerinin el bilgisayarı ile okunması, ihbarnamelerin dağıtılması, su faturalarının hazırlanması, su kapama-açma iş ve işlemlerinin yapılması hizmet işi" olarak yapılan iş tanımına göre, bir bilişim hizmet alımı söz konusu ve sözleşmedeki mevcut (8) iş kaleminden sıralamadaki 6,7 ve 8. iş kalemlerini hizmetin niteliği açısından ayrıştırabilmek imkansız olup fonksiyonları dikkate alınıldığında teknik ve ekonomik bütünlük mevcuttur.

Yukarıda yapılmış bulunan değerlendirme karşısında; "İş artışı yapılması" ile ilgili Kamu İhale Genel Tebliği'nin 26. maddesi uyarınca, savunmaların kabulünün uygun olacağı” şeklinde görüş belirtmiştir.

Dosyada mevcut belgelerin okunup incelenmesinden ve sorumlu ….. ile Sayıştay Savcılığının sözlü açıklamaları dinlendikten sonra gereği görüşüldü:

4735 sayılı Kamu İhale Sözleşmeleri Kanununun “Sözleşme türleri” başlıklı 6 ncı maddesinin (c) bendinde birim fiyat sözleşme; “…….mal veya hizmet alımı işlerinde ise işin ayrıntılı özelliklerine dayalı olarak; idarece hazırlanmış cetvelde yer alan her bir iş kaleminin miktarı ile bu iş kalemleri için istekli tarafından teklif edilen birim fiyatların çarpımı sonucu bulunan toplam bedel üzerinden” düzenlenen sözleşme olarak tanımlanmıştır.

4735 sayılı Kamu İhale Sözleşmeleri Kanununun 24 üncü maddesinde “Mal ve hizmet alımlarıyla yapım sözleşmelerinde, öngörülemeyen durumlar nedeniyle bir iş artışının zorunlu olması halinde, artışa konu olan iş;

a) Sözleşmeye esas proje içinde kalması,

b) İdareyi külfete sokmaksızın asıl işten ayrılmasının teknik veya ekonomik olarak mümkün olmaması, şartlarıyla, anahtar teslimi götürü bedel ihale edilen yapım işlerinde sözleşme bedelinin % 10'una, birim fiyat teklif almak suretiyle ihale edilen mal ve hizmet alımlarıyla yapım işleri sözleşmelerinde ise % 20 'sine kadar oran dahilinde, süre hariç sözleşme ve ihale dokümanındaki hükümler çerçevesinde aynı yükleniciye yaptırılabilir.” hükmü yer almaktadır.

Kamu İhale Genel Tebliğinin 26.1. maddesinde de;

“4735 sayılı Kanunun 24 üncü maddesinde birim fiyat teklif almak suretiyle ihale edilen mal ve hizmet alımları sözleşmelerinde;

a) Sözleşmeye esas proje içinde kalması,

b) İdareyi külfete sokmaksızın asıl işten ayrılmasının teknik veya ekonomik olarak mümkün olmaması,

Şartlarıyla sözleşme bedelinin % 20’sine kadar oran dahilinde, süre hariç sözleşme ve ihale dokümanındaki hükümler çerçevesinde aynı yükleniciye yaptırılabileceği belirtildiğinden; sözleşme bedelinin % 20’sine kadar iş artışı, birim fiyat üzerinden sözleşmeye bağlanan mal ve hizmet alımları için söz konusu olabilecektir. Dolayısıyla götürü bedel üzerinden sözleşmeye bağlanan mal ve hizmet alımlarında iş artışı söz konusu olmayacaktır….” Denilmiştir.

Yukarıdaki hükümlere göre, birim fiyat hizmet alımlarında, sözleşme bedelinin % 20 sine kadar oran dahilinde, süre hariç sözleşme ve ihale dokümanındaki hükümler çerçevesinde aynı yükleniciye ilave işler yaptırılabilecek, götürü bedel üzerinden sözleşmeye bağlanan hizmet alımlarında ise iş artışı söz konusu olmayacaktır.

Rapor dosyası ve eki belgelerin incelenmesinde, ……(……Su ve Kanalizasyon İdaresi) Genel Müdürlüğü Abone İşleri Daire Başkanlığı ile ………… A.Ş. arasında “Su Sayaç Endekslerinin El bilgisayarı İle Okunması, İhbarname Dağıtılması, Su Faturalarının Hazırlanması, Kapama-Açma İş ve İşlemlerinin Yapılması” hizmet alım işi ile ilgili olarak imzalanan sözleşmenin 6 ncı maddesinde, sözleşmenin birim fiyat sözleşme olduğu, İdarece hazırlanmış cetvelde yer alan her bir iş kaleminin miktarı ile bu iş kalemleri için; yüklenici tarafından teklif edilen birim fiyatların çarpımı sonucu bulunan tutarların toplamı üzerinden akdedildiği belirtilmektedir.

Birim fiyatlı sözleşmede; 8 adet iş kalemi olup, 5 adet iş kaleminin adet/birim fiyat esasına göre belirlendiği, 6.7. ve 8. kalemlerin ise hizmetin niteliği açısından adet belirtilmeksizin götürü olarak belirlendiği anlaşılmaktadır. 6, 7 ve 8. götürü bedel iş kalemlerini, hizmetin niteliği açısından ilk beş adet birim fiyat iş kalemlerinden ayrıştırabilmek imkansız olup; fonksiyonları dikkate alınıldığında teknik ve ekonomik bütünlük mevcuttur. Dolayısıyla işin tamamı için % 20 iş artışına onay verilmiş olup, niteliği itibarı ile götürü olarak belirlenen ve asıl işten ayrılması mümkün olmayan 6, 7 ve 8 inci iş kalemlerinin, iş artışının dışında kaldığı söylenemez. Bu nedenle, iş artırımının yukarıdaki bahsedilen kanun ve tebliğ hükümlerine uygun olduğu değerlendirildiğinden yapılan uygulamada mevzuata aykırılık bulunmamaktadır.

Bu itibarla, yukarıda belirtilen hususlar dikkate alınarak yeniden hüküm tesisini teminen 242 sayılı ilamın 3(D) maddesi ile …….. ye ilişkin olarak verilen tazmin hükmünün BOZULARAK, dosyanın kararı veren DAİREYE Gönderilmesine

(Üyeler ……….’ ın;

Götürü teklif alınan iş kalemleri için teklif cetvelinde yer alan bedellerden fazla ödeme yapıldığı görülmüştür. 4735 sayılı Kamu İhale Sözleşmeleri Kanununun 24’üncü maddesinde “Mal ve hizmet alımlarıyla yapım sözleşmelerinde, öngörülemeyen durumlar nedeniyle bir iş artışının zorunlu olması halinde, artışa konu olan iş;

a) Sözleşmeye esas proje içinde kalması,

b) İdareyi külfete sokmaksızın asıl işten ayrılmasının teknik veya ekonomik olarak mümkün olmaması şartlarıyla, anahtar teslimi götürü bedel ihale edilen yapım işlerinde sözleşme bedelinin % 10'una, birim fiyat teklif almak suretiyle ihale edilen mal ve hizmet alımlarıyla yapım işleri sözleşmelerinde ise % 20 'sine kadar oran dahilinde, süre hariç sözleşme ve ihale dokümanındaki hükümler çerçevesinde aynı yükleniciye yaptırılabilir.” “ hükmü yer almaktadır.

“Su Sayaç Endekslerinin El bilgisayarı İle Okunması, İhbarname Dağıtılması, Su Faturalarının Hazırlanması, Kapama-Açma İş ve İşlemlerinin Yapılması” hizmet alım işinde; 24 ay süre için; 5 adet iş kaleminin adet/birim fiyat esasına göre belirlendiği, 6, 7 ve 8. İş kalemleri için ise götürü olarak teklif alındığı anlaşılmaktadır. Sorumluların gerek savunmalarından gerekse duruşma sırasındaki ifadelerinden, sözleşmenin uygulanma aşamasında abonelik sayılarının artışı nedeniyle sözleşme konusu işte artış meydana geldiği bu nedenlede iş artışına gidildiği belirtilmiştir. İş artışının sadece sayaç okuma bölümünde meydana geldiği ve söz konusu iş artışının işin götürü bedelle ihale edilen ve 6, 7 ve 8. İnci maddelerinde belirtilen imalatlara bir etkisinin olmadığını anlaşılmakta ayrıca bu husus sorumlular tarafından duruşma sırasında ifade edilmiştir. Ancak sorumlular tüm işin aynı ihale ve sözleşmeye konu olması nedeniyle, meydana gelen iş artışının götürü bedel usulüyle yaptırılacak imalatlara da uygulanmasının hukuki bir zorunluluk olduğunu bu nedenle iş artışına gidildiğini beyan etmişlerdir. Aynı ihale kapsamında yapılmış olsa bile iş artışı hangi bölüm veya imalatlarda yapılmış ise onlar ile sınırlı olması gerekmektedir.

Okunacak sayaç sayısının artması nedeniyle ilk beş kalemde meydana gelen iş artışının, niteliği itibarı ile götürü teklif alınan 6,7 ve 8 inci iş kalemlerine etkisi bulunmamaktadır. Buna göre, götürü teklif alınan iş kalemleri için iş artışına gidilmesi mümkün olmadığından tazmin hükmünün tasdikine karar verilmesi gerekir” şeklindeki ayrışık görüşlerine karşı), Oyçokluğu ile,

Karar verildiği 12.04.2016 tarih ve 41775 sayılı tutanakta yazılı olmakla işbu ilam tanzim kılındı.