Sayıştay 6. Dairesi 39645 Kararı - Belediyeler ve Bağlı İdareler Vergi ve Harç

Temyiz Karar Detayı

İletişim Bilgileri

• Kamu İdaresi: Belediyeler ve Bağlı İdareler

• Yılı: 2012

• Daire: 6

• Dosya No: 39645

• Tutanak No: 41653

• Tutanak Tarihi: 15.03.2016

• Konu: Vergi Resmi Harç ve Diğer Gelirlerle İlgili Kararlar

KARAR

Taahhütnameden damga vergisi kesintisi yapılmaması.

238 sayılı ilamın 15. maddesi ile … 1. İcra Müdürlüğü’nün 2012/4738 E. sayılı dosyası ile ilgili olarak, davacı …’nin vekili Av. … tarafından Belediye’ye verilen taahhütnameden damga vergisi kesintisi yapılmaması nedeniyle … TL’ye tazmin hükmü verilmiştir.

Sorumlu dilekçesinde özetle; ilama konu evrakın içeriği incelendiğinde taahhütname veya akit niteliğinde olmadığının açıkça görüleceğini, tek taraflı düzenlenmesi nedeniyle sözleşme niteliğinde olmayan bu evrakın içeriği incelendiğinde durum tespiti yapan bir belge niteliğinde olduğunun, bir yüklenim içermediğinin de görüldüğünü, bu sebeple taahhütname niteliğinde de olmadığını, dolayısıyla 488 sayılı Damga Vergisi Kanunu’nun 1. maddesi kapsamındaki belgelerden olmayan bu evraktan Damga Vergisi kesilmesinin mümkün olmadığını,

Tüm bunların yanı sıra; temyize konu ödeme emrinin 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu’nun 32. ve 33. maddeleri gereği düzenlendiğini, buna göre kendisinin sorumlu olduğu hususunda bir kanaat hasıl ise; yalnızca imzaladığı ödeme emrindeki miktardan sorumlu tutulması gerektiğini, iş bu temyize konu 29.08.2012 tarih 15282/1 sayılı ödeme emri belgesinde yer alan miktarın binde 8.25’inden fazlasının şahsına yüklenmesinin usul ve yasaya uygun olmadığını, kendisi tarafından düzenlenmeyen ve imzalanmayan verile emrine dayanarak sorumlu tutulmasının mümkün olmadığını, buna göre 29.08.2012 tarih 15282/1 sayılı Ödeme Emrinde yer alan … TL’nin binde 8,25’inin (… x 0,00825 =) … TL olduğunu, sorumlu tutulacağı maksimum tutarın bundan ibaret olduğunu belirterek tazmin hükmünün kaldırılmasını istemiştir.

Sayıştay Başsavcılığı; “Dairesince, belli parayı ihtiva eden bir kağıt olan taahhütnamenin Damga Vergisi Kanunu'na ekli (1) sayılı tabloda sayılan ‘damga vergisine tabi kağıtlar’ arasında yer almasına rağmen kesinti yapılmaması nedeniyle … TL’lik tazmin hükmolunduğu görülmektedir.

Sorumlu, 5018 sayılı Kanun'un 32 ve 33. maddeleri uyarınca yaptığı savunmasında; ‘buna göre sorumlu olduğu hususunda bir kanaat hasıl ise’ şeklindeki ifadesi ile zımnen sorumluluğu üstlenmekte ancak yalnızca imzalamış bulunduğu ödeme emrindeki miktar kadar yükümlü tutulması gerektiğini öne sürmektedir.

Taahhütnameden 488 sayılı Kanun gereği damga vergisi alınılması zorunluluktur. Dolayısı ile Daire Kararı yerindedir. Talebin esas bakımından reddolunması ancak, kendisi tarafından ‘düzenlenip imzalanmayan verile emri’ iddiasının değerlendirilmesini temin bakımından dosyanın Dairesine tevdii uygun görülmektedir.“ şeklinde görüş bildirmiştir.

Dosyada mevcut belgelerin okunup incelenmesinden sonra gereği görüşüldü;

Tazmin hükmüne konu evrakın içeriği incelendiğinde; taahhütname veya akit niteliğinde olmadığı, durum tespiti yapan bir belge niteliğinde olduğu, bir yüklenim içermediği görülmüştür.

Dolayısıyla 488 sayılı Damga Vergisi Kanunu’nun 1. maddesi kapsamındaki belgelerden olmayan bu evraktan Damga Vergisi kesilmesi mümkün olmadığından, idare tarafından yapılan işlem (damga vergisi kesilmemesi) mevzuata uygundur.

Bu itibarla, 6085 sayılı Sayıştay Kanunu’nun 55’inci maddesinin 7’nci fıkrası uyarınca, yukarıda belirtilen hususların tekrar değerlendirilmesini teminen 238 sayılı ilamın 15. maddesi ile verilen tazmin hükmünün BOZULARAK dosyanın Dairesine TEVDİİNE, oyçokluğu ile,

(Üye … bozma yönündeki Kurul kararına katılmakla birlikte; ”Taahhütname sözlük anlamı itibariyle; bir şahsın kendi isim ve hesabına, bir gerçek kişi ya da tüzel kişiye karşı, sözleşmeli veya sözleşmesiz olarak, bir işin ifa edilmesini ya da bir şeyin teslim edilme işlemini üstlendiğini gösteren belge olarak tarif edilmektedir. Tazmin hükmüne konu evrak incelendiğinde; taahhütname niteliğinde olmadığı görülmektedir.

Ayrıca söz konusu belge ‘taahhütname’ olarak kabul edilse bile, sorumluluk bu belgenin ibrazı aşamasında değil, bu belgenin içerdiği ödeme aşamasında doğar.

Şöyle ki; taahhütname olduğu iddia olunan belge, Belediyeyi dava eden ve davayı kazanan alacaklı şahıs vekilinin, alacak kapsamındaki icra takip tutarı ve icra vekalet ücreti tutarı toplam …. TL’nin belirtilen tarihlerde iki taksitte ödenmesi durumunda Belediyeyi ibra edeceği beyanını içeren bir belgedir.

488 sayılı Damga Vergisi Kanunu’nun ‘Resmi dairelerin mecburiyeti’ başlığını taşıyan 26’ncı maddesinde; ‘Resmi dairelerin ilgili memurları kendilerine ibraz edilen kâğıtların Damga Vergisini aramaya ve vergisi hiç ödenmemiş veya noksan ödenmiş olanları bir tutanakla tespit etmeye veya bunları tutanağı düzenlemek üzere, vergi dairesine göndermeye mecburdurlar.’ hükmü yer almaktadır. Bu hükümden tevkifat yükümlülüğü çıkarılamaz.

Tevkifat yükümlülüğü ödeme aşamasında gerçekleşir. Bu belge bir taahhütname olarak kabul edilecekse, belgede yazılı tutarların ödenmesi aşamasında, ödemeyi yaparken tevkifatı yapmayanların sorumlu tutulması gerekmektedir. Ödemenin büyük kısmı İmar ve Şehircilik İşleri Müdürlüğü tarafından; az bir kısmı da Hukuk İşleri Müdürlüğü tarafından yapılmış olup, sorumluluğun buna göre değerlendirilmesi gerekmektedir.

Bu itibarla, Dairece yeniden yapılacak değerlendirmede bu hususun da gözetilmesi gerekir.” şeklindeki ilave görüşleri ile,

Üyeler …’ın;

“Sorumluluk itirazlarına ilişkin olarak;

Damga Vergisi Kanunu’nun 26’ncı maddesinde;

“Resmi dairelerin ilgili memurları kendilerine ibraz edilen kağıtların Damga Vergisini aramaya ve vergisi hiç ödenmemiş veya noksan ödenmiş olanları bir tutanakla tespit etmeye veya bunları tutanağı düzenlemek üzere, vergi dairesine göndermeye mecburdurlar.” hükmü yer almaktadır.

Kanun’un resmi dairelerin mecburiyeti başlığını taşıyan ilgili maddesinde, resmi dairelerin ilgili memurlarının kendilerine ibraz edilen kağıtların damga vergisini aramaya ve vergisi hiç ödenmemiş olanları bir tutanakla tespit etmeye veya bunları tutanağı düzenlemek üzere, vergi dairesine göndermeye mecbur oldukları ifade edilmiştir. Dolayısıyla, işleme konulan yani resmi daireye ibraz edilen belgeye ait damga vergisinin ödenip ödenmediğinin kontrolü açısından resmi dairelere 26’ncı madde ile sorumluluk yüklenmiştir.

İlgili kendisinin imzaladığı ödeme emri ile ödenen miktarın … TL olduğunu, dolayısıyla en fazla … TL’nin binde 8,25’i tutarındaki (… x 0,00825 =) … TL’den sorumlu tutulması gerektiğini belirtmişse de; taahhüt tutarının tamamının Hukuk İşleri Müdürlüğü ile ilgili olması ve bahsi geçen taahhütnamenin doğrudan Hukuk İşleri Müdürlüğüne ibraz edilmiş olması nedeni ile sorumluluk yönünden yapılan itirazların reddedilerek konunun esasına geçilmesi gerekir.

Esasa ilişkin olarak;

Rapor dosyası ve ekleri incelendiğinde; taahhütnamenin üç nüsha olarak düzenlenmesi nedeni ile taahhütname tutarı olan … TL üzerinden (… TL x 0,00825 * 3 =) … TL tutarında damga vergisi kesilmesi gerektiği belirtilerek kamu zararının hesaplandığı görülmüştür.

488 sayılı Damga Vergisi Kanunu’nun 1’inci maddesinde; “Bu Kanuna ekli (1) sayılı tabloda yazılı kâğıtlar Damga Vergisine tabidir. Bu kanundaki kağıtlar terimi, yazılıp imzalanmak veya imza yerine geçen bir işaret konmak suretiyle düzenlenen ve herhangi bir hususu ispat veya belli etmek için ibraz edilebilecek olan (Değişik: 5228/59-4/a md.) (Yürürlük: 31.7.2004) belgeler ile elektronik imza kullanılmak suretiyle manyetik ortamda ve elektronik veri şeklinde oluşturulan belgeleri ifade eder.

.....” hükmü,

Kanun’un bu maddesine göre (1) sayılı tabloda;

“Damga Vergisine Tabi Kâğıtlar

I- Akitlerle ilgili kâğıtlar

1. Mukavelenameler, taahhütnameler ve temliknameler

a) Belli parayı ihtiva edenler (Binde 8,25)

…” hükmü yer almaktadır.

Aynı Kanun’un 5. maddesinde ise; "Bir nüshadan fazla olarak düzenlenen kağıtların her nüshası ayrı ayrı aynı miktar veya nispette Damga Vergisine tabidir. Şu kadar ki, poliçe ve emre yazılı ticari senetlerin yalnız tedavüle çıkarılan nüshaları vergiye tabi tutulur.” denilmekte,

26. maddesinde de; “Resmi dairelerin ilgili memurları kendilerine ibraz edilen kağıtların Damga vergisini aramaya ve vergisi hiç ödenmemiş olanları bir tutanakla tespit etmeye veya bunları tutanağı düzenlemek üzere, vergi dairesine göndermeye mecburdurlar." denilmektedir.

Yukarıda yer alan mevzuat hükümleri uyarınca taahhütnamelerden damga vergisi kesilmesi gerekmektedir.

Ancak herhangi bir kâğıdın damga vergisine tabi olması için söz konusu belgenin resmi daireye ibraz edilmesi gerekmektedir. Bu doğrultuda olmak üzere, Damga Vergisi Kanunu’nun resmi dairelerin mecburiyeti başlığını taşıyan 26. maddesinde de, resmi dairelerin ilgili memurlarının kendilerine ibraz edilen kâğıtların damga vergisini aramaya ve vergisi hiç ödenmemiş olanları bir tutanakla tespit etmeye veya bunları tutanağı düzenlemek üzere, vergi dairesine göndermeye mecbur oldukları ifade edilmiştir.

Söz konusu 26. maddeye göre, taahhütnamenin birden fazla nüsha olarak düzenlenmesi durumunda, şayet bu nüshalar resmi daireye ibraz edilmemişse sadece birden fazla nüsha düzenlemek damga vergisini doğurmaz. Dolayısıyla, her ne kadar taahhütname üç nüsha düzenlenmişse de, resmi daireye bir nüshası ibraz edildiğinden sadece ibraz edilen belgeye ait damga vergisinin tahsil edilmesi, ibraz edilmeyen nüshalar dolayısıyla damga vergisi kesilmemesi gerekmektedir.

Bu itibarla 238 sayılı ilamın 15. maddesi ile … TL’ye verilen tazmin hükmünden, resmi daireye ibraz edilmeyen iki nüshaya ilişkin damga vergisi tutarı olan … TL’nin düşülerek, geriye kalan … TL’nin ilamda adı geçen sorumluların uhdelerinde kalmak üzere düzeltilerek tasdikine karar verilmesi gerekir.” şeklindeki ayrışık görüşlerine karşı),

Karar verildiği 15.03.2016 tarih ve 41653 sayılı tutanakta yazılı olmakla işbu ilam tanzim kılındı.